Font size
Worksheets6 кл 8 бөлім 1 №13
Total questions: 98
Worksheet time: 49mins
Қазақ халқы мен оның этникалық аумағының қалыптасу үдерісi аяқталған мерзім:
ХVI-ХVII ғасырлар
ХV-ХVI ғасырлар
ХII-ХIII ғасырлар
ХIV-ХV ғасырлар
Қазақтардың қола дәуірінде өмір сүрген ертедегi ата-бабалары:
Аландар
Ғұндар
Неандертальдықтар
Андрондықтар
«Қазақ» сөзiнің бастапқы мағынасы:
ерiктi, еркiн
аспаннан жаратылған
көшпелі
ғұндардың мұрагерлері
«Этногенез» ұғымының мағынасы:
халықтың құрылу үдерісi
халықтың миграциялау үрдісі
тайпалардың түр өзгешілігі
нәсілдің құрылу үдерісi
Түркiлердiң қатысуымен өткен Қазақ этносының қалыптасу үрдісі созылды:
екі мың жылға жуық
төрт мың жылға жуық
бес мың жылға жуық
мың жылға жуық
Қазақстан аумағындағы тайпалардың бірігу үдерісiне әсер еткен, монғол кезеңiнен кейiн құрылған мемлекеттерге жатпайды:
Әбiлқайыр хандығы
Ноғай Ордасы
Ақ Орда
Түргеш қағанаты
Қазақ этносының қалыптасу үдерісін тежеген жағдай:
араб басқыншылығы
ғұндардың қоныс аударуы
жоңғар шапқыншылығы
монғол шапқыншылығы
ХV ғасырдың ортасында Өзбек ұлысынан Жетiсуға көшкен Жәнібек пен Керей сұлтандарға тұрғындар алған атау:
өзбектер
ноғайлар
қазақтар
сырымдар
Қазақ тiлi қалыптасты.
ХIV-ХV ғасырларда
ХVI-ХVII ғасырларда
ХIІ-ХІІІ ғасырларда
ХIV-ХV ғасырларда
Этностың шығу тегі және оның өткен уақыттағы дамуы:
этнология
этногенез
антропология
археология
Адамның денесін, оның құрылысы мен қызметтерін зерттейтін ғылым:
этнология
палеоантропология
антропология
демография
Адамның денесін, оның құрылысы мен қызметтерін зерттейтін ғылым:
этнология
палеоантропология
антропология
демография
Өз этносы шегінде неке құру:
эндогамия
полигамия
экзогамия
мезогамия
Деректерде «тоғыз-оғыздар» деп аталған тайпалар:
қарлұқтар
шығыс түркілер
ұйғырлар
түргештер
Ерте темір дәуірінде Жетісу аймағында өмір сүрген жартылай көшпелі тайпалар:
юэчжилер
соғдылар
үйсіндер
қаңлылар
ХV ғ. ІІ жартысында шығу тегi, өмiр сүру салты және мәдениетi жағынан ұқсас түркi тілдес тайпалардың бірігуі нәтижесінде құрылды:
Қазақ мемлекетi
Оғыз мемлекеті
Қазан хандығы
Қырым хандығы
Керей мен Жәнібек бөлініп кеткен хандық:
Сібір хандығы
Алтын орда
Көшпелі өзбек мемлекеті
Моғолстан
1457 жылы Әбiлқайыр ойраттардан жеңiлдi:
Сайрам маңында
Отырар маңында
Сығанақ маңында
Сауран маңында
Әбілқайыр хан саясатына қарсы халықтың басым бөлігі Керей, Жәнібекпен бірге көшіп кетті:
Батыс Жетісуға
Бетпақдалаға
Алтай - Тарбағатай маңына
Тобыл өзені бойына
Жәнібек пен Керей сұлтандар:
Мөңке ханның ұрпақтары
Ұрыс ханның ұрпақтары
Шайбани ұрпақтары
Үгедей ұрпақтары
Керей мен Жәнiбек Дештi Қыпшаққа оралып, Ұлы Даладағы саяси билік үшiн күресті бастады:
1459-1460 жж.
1473-1474 жж.
1480-1482 жж.
1469-1470 жж.
«Қазақ» сөзi толықтай қазiргi қазақ халқының атауына айналды:
Шығыс Дештi Қыпшақта Ұрұс хан ұрпақтарының билiгі орнаған соң
Ноғай Ордасы ыдырағаннан кейін
«92 баулы өзбектер» Керей мен Жәнібекке қосылғаннан кейін
Сыр бойындағы қалалар Шайбани ұрпағына өткеннен кейін
Қазақ хандығының құрылған мерзімі:
XV ғасырдың II жартысы
XIV ғасырдың II жартысы
XV ғасырдың басы
XVI ғасырдың басы
Әбiлқайырдың Моғолстанға жорыққа шығуға дайындығы туралы айтылған:
Махмұд ибн Уәлидiң шығармасында
Әбілғазы хан шығармасында
Өтеміс қажы шығармасында
Махмұд Қашқари шығармасында
Моғолстанға көшіп кеткен Керей мен Жәнібек сұлтандарының маңына жиналған адамдар саны:
300 мың
500 мың
200 мың
100 мың
Моғолстан ханы Есенбұғаның Керей мен Жәнібек сұлтандарды қолдау себебі:
Қытай шабуылынан қорғану
Өзiнiң иелiктерiн ойраттардан қорғау
Сібір хандығына қарсы одақтас табу
Бірігіп біртұтас мемлекет құру
Қазақ хандығының алғашқы ордасы:
Қозыбасы
Тараз
Сығанақ
Хантау
Ұлы Далада құрылған Қазақ хандығының 550 жылдығы атап өтілді:
2013 ж.
2015 ж.
2017 ж.
2012 ж.
Көшпелі өзбектер мемлекетінің ханы Әбiлқайыр беделiнің түсу себебі:
Ойраттардан жеңілуі
Еділ бойы жерлерін Ресейге тарту етуі
Ресейге салық төлеу міндетін алуы
Қыпшақтардан жеңілуі
Әбiлқайыр хандығы мен Моғолстанның iшкi саяси жағдайымен байланысты құрылған мемлекет:
Қазақ хандығы
Хиуа хандығы
Өзбек хандығы
Сібір хандығы
XV ғасырдың соңғы ширегiнде Қазақ хандығы, Мұхаммед Шайбани, маңғыт әмiрлерi және ортаазиялық билеушiлер арасындағы кескілескен күрес негізі:
Жетісу өңірі
Маураннахр
Ноғай Ордасының жері
Сырдария бойындағы қалалар
Қазақ хандығы құрылған жылы:
1470 ж.
1485 ж.
1465 ж.
1440 ж.
Қазақ хандығының алғашқы ханы:
Жәнібек
Керей
Тәуке
Хақназар
Көшпелi өзбектер басшысы Әбiлқайырдың Моғолстанға жорыққа шығу себебі:
Жетісу аймағын басып алу
Жүністің Есенбұғамен таққа бақталасын пайдалануға ұмтылуы
Керей мен Жәнiбектiң күшеюiнен қауіптенуі
Өз елінде беделінің түсуі
Моғолстан жеріне келген Керей мен Жәнібек сұлтандарға Есенбұғаның берген жері:
Ертіс пен Тобыл өзендері алқаптары
Қашғария
Шу мен Талас өзендері алқаптары
Ыстықкөл маңы
ХV ғ. соңы - ХVI ғ. басындағы Қазақ хандығы сыртқы саясатының басты мiндетi :
Жетісу бойындағы қалаларды өзіне қарату
Моғолстанды әлсірету
Мауараннахр жерін өзіне қарату
Қырғыздарды бағындыру
Сырдария бойы аумағына билігін орнату
«1509-1510 жж. қарай Бұрындық хан саналса да Жәнiбектің ұлы Қасымның ықпалы зор болды, бүкiл билiк Қасым сұлтанның қолында едi» ,- деп жазды:
Әбілғазы
Мұхаммед Хайдар Дулати
Қадырғали Жалаири
Усман Кухистани
1510 ж. басында Мұхаммед Шайбани Қасым сұлтанның әскерiнен жеңiлiс тапты:
Отырар түбiнде
Сығанақ түбiнде
Ашнас түбiнде
Бұхара түбiнде
Бұрындық билік етті:
30 жылдан астам
40 жылдан астам
20 жылдан астам
15 жылдан астам
Әбiлқайыр ұрпақтарының Шығыс Дештi Қыпшақтағы билiгiн қалпына келтiруге ұмтылды:
Мұхаммед Шайбани
Мұхаммед Текеш
Шахмәлік
Бұрындық
1511-1518 жылдары ел билеген қазақ ханы:
Мұрындық
Қасым
Жәнібек
Хақназар
Мұхаммед Шайбаниді талқандап, оның Сырдарияға жорығын тоқтатқан қазақ ханы:
Қасым
Бұйдаш
Бұрындық
Хақназар
Мұхаммед Шайбани Сырдарияға жорықты бастады:
ХV ғ.60-жж. басында
ХV ғ.40-жж. басында
ХV ғ.70-жж. басында
ХV ғ.80-жж. басында
Тарихшылар Қазақ хандығы қалыптасу кезеңіндегі ең мықты мемлекет басшысы ретiнде сипаттаған хан:
Қасым
Хақназар
Бұрындық
Бұйдаш
ХV ғ. 80-жылдарынан бастап Сырдария бойындағы қалалар үшiн күрес жүргізді:
Маңғыттар, ноғайлар, қарақалпақтар
Керейіттер, наймандар, жалайырлар
Монғолдар, қыпшақтар, қарақытайлар
Қазақтар, моғолдар, шайбанилер
Мұхаммед Шайбани Керей мен Жәнібектің мұрагерлерiне қарсы бірқатар жеңiстi жорық жасады:
1509-1510 жж.
1519-1520 жж.
1504-1513 жж.
1509-1515 жж.
Мұхаммед Шайбанимен соғысқан Иран шахы:
Аббас
Исмаил
Махмұд Ғазнауи
Xосейн
Жоғарғы билiктi өмiрiнiң соңына дейiн ұстай алмаған Бұрындық «Тарих-и-Рашиди» еңбегi бойынша көшіп кетеді:
Самарқанға
Сауранға
Батыс Қазақстанға
Астраханға
Мұхаммед Шайбани қайтыс болғаннан кейінгі Қазақ хандығында орын алған саяси жағдай:
Қазақ хандығының батыстағы жағдайы жақсарды
Моғол хандығы күшейді
Қазақ хандығында бытыраңқылық орын алды
Қазақ хандығының билігі оңтүстікке таралды
Бұрындықтың Қазақ хандығын билеген уақыты:
1474-1511 жж.
1500-1511 жж.
1480-1490 жж.
1511-1518 жж.
ХVI ғ. басында Қазақ хандығындағы билік бәсекелестiкке түсті:
Жәңгір, Тәуке
Хакназар, Шығай
Тәуекел, Есім
Бұрындық, Қасым
Әмір Темiр ұрпақтарының әлсiрегендiгiн пайдаланған Мұхаммед Шайбани басып алған қалалар:
Самарқан, Бұхара
Алмалық, Сарайшық
Түркістан, Шымкент
Сығанақ, Қапал
Мұхаммед Шайбанидың қазақ билеушiлерiмен күресте жеңілу себебі:
Мініске жарамды жылқының жетіспеушілігі
Темір ұрпақтарының қазақ сұлтандарымен одақтасуы
Жергілікті тұрғындардың қазақ билеушiлерiн қолдауы
Өз жақтастарының опасыздық жасауы
ХV ғ. 70-жж. ортасында хан атанған Керейдiң үлкен ұлы
Қасым
Тахир
Бұйдаш
Бұрындық
Қасым мемлекеттi басқару мiндетiн және хан лауазымын қолына алды:
1510 жылы
1513 жылы
1518 жылы
1511 жылы
Қасым хан дипломатиялық байланыс жасаған ел:
Қытай
Монғолия
Ресей
Иран
Мұхаммед Хайдар деректерiне сәйкес, Қасым ханның қол астындағы халық саны:
300 мың адам
500 мың адам
Бiр миллион адам
Бiр жарым миллион адам
«Қасым ханның қасқа жолындағы» әскери мiндет, жасақ құру қағидалары, әскери олжаны бөлу тәртiбi айтылған заң:
Мүлiктiк
Қылмыстық заң
Әскери
Елшiлiк
Қасым ханның билігі тұсында:
Саяси дағдарыс орын алды
Ойраттардың шабуылдары жиілей түсті
Қазақ хандығы Ресейге қосылды
Сырдария бойындағы бiрқатар қалалар Қазақ хандығына өттi
Қасым ханға Қазақ хандығының аумағын батысында Жайықтың арғы бетіне дейiн жеткізуге мүмкіндік берген жағдай:
Маңғыт жұртында мырзалар мен рубасыларының билiк үшiн өзара күресі
Жайық бойындағы қалалардың Қасым ханға бағынуы
Ноғай Ордасының билеушісі Едігенің қайтыс болуы
Қасым ханның Шайбани ханмен одақ құруы
Қасым хан тұсында Қазақ хандығының солтүстiк-шығыс шегарасы кеңейді:
Тобылға дейін
Сырдарияға дейін
Ілеге дейін
Ертiске дейiн
«Даланың нағыз ұлы ретiнде үлкендi сыйлау дәстүрiн ұстанған Қасым сұлтан бастапқыда Бұрындық ханға барлық жағынан бағынды», -деп жазған:
Жүсіп Баласағұни
Махмуд Қашғари
Мұхаммед Хайдар Дулати
Қадырғали Жалаири
Деректерде Қасым сұлтан алғашында қай ханның «белгiлi сұлтаны, атты әскер басшысының бiрi» болды деп айтылады?
Тахирдың
Бұйдаштың
Бұрындықтың
Мамаштың
Мұхаммед Хайдар деректерiне сәйкес, Қасым ханның әскер саны:
300 мың
100 мың
150 мың
200 мың
Қасым ханның кезінде ру-тайпаларының бір бөлігі Қазақ хандығының қол астына енген ел:
Орыс мемлекетi
Ноғай Ордасы
Сiбiр хандығы
Астрахан хандығы
Қай хан тұсында қазақтар тұңғыш рет Батыс Еуропаға белгiлi болды?
Тәуекел
Мамаш
Қасым
Хақназар
Қасым хан тұсында Қазақ хандығымен одақ құруға ұмтылған ел:
Ноғай Ордасы
Қырым хандығы
Қазан хандығы
Моғолстан
1513 ж. қазақ әскерлерi ұрыссыз басып алған қала:
Самарқан
Бұқара
Сығанақ
Сайрам
ХV ғ. соңы - ХVI ғ. басындағы Қазақ хандығы өмiрiнде ерекше орын алатын хан:
Тахир
Бұйдаш
Бұрындық
Қасым
Қасым хан жерленген қала:
Жент
Сарайшық
Жаркент
Сайрам
Қасым ханның әкесі:
Жәнiбек хан
Шығай хан
Керей хан
Мамаш хан
«Қасым ханның қасқа жолы» неше бөлiмнен тұрады?
5
4
3
7
Қазақ хандығы мен Мәскеу мемлекетi арасында алғашқы байланыстар орнатылды:
Тәуке хан тұсында
Тәуекел хан тұсында
Хақназар хан тұсында
Қасым хан тұсында
«Қасым хан Жошы ханнан кейiн ешкiм жете алмаған бүкiл Дештi Қыпшақтағы қуатты әмiршiге айналып, даңқы мен құдiретi артты» деген дерек келтіретін тарихи шығарма:
«Жами ат-тауарих»
«Тарих-и-Рашиди»
«Түрік шежіресі»
«Тарих-и Абулхайр хани»
Қазақтар туралы деректер кездесетін ХVI ғ. бірінші жартысындағы жазбалар:
ағылшын дипломаты жазбалары
француз дипломаты жазбалары
поляк дипломаты жазбалары
немiс дипломаты жазбалары
Қасым хан ел басқарған кездегі заң аталды:
«Дала ережесі»
«Жеті жарғы»
«Қасқа жол»
«Ескі жол»
Қасым ханнан бастап хандық билiк жойылғанға дейiн Қазақ даласында билiк еткен әулет:
Керей әулеті
Жәнiбек әулеті
Әбiлқайыр әулеті
Өзбек хан әулеті
Тарихшылардың еңбектерiнде аталған «қазақтар мен ноғайлардың ханы» және «қазақ пен қырғыз ханы»:
Абылай хан
Есiм хан
Хақназар хан
Тәуке хан
XVI ғ. ортасында Хақназар хан жасасқан «достық және әскери одақ туралы ант берiскен келiсiм» мақсаты:
Мәскеу мемлекетімен қатынастарды дамыту
Ташкент билеушісі Баба сұлтанға қарсы күрес
Қытаймен сауда байланыстарын дамыту
Моғол ханы Саид сұлтанға қарсы күрес
Хақназар билiгiнiң соңына қарай Қазақ хандығының батыстағы шегарасы өткен аймақ:
Арал теңізі
Жайық бойы
Едiл өзені
Есiл өзені
XVI ғасырда Хақназар ханның кезінде Қазақ хандығымен саяси қақтығысқа түскен елдер:
Орыс мемлекеті, Қазан хандығы, Қырым хандығы
Цинь империясы, Монғол хандығы
Хиуа хандығы, Осман Империясы
Өзбек хандығы, Моғолстан, Сібір хандығы
Хақназар ханмен елшілік қарым-қатынас орнатқан Мәскеу билеушiсi:
Борис Годунов
Дмитрий Донской
Ярослав Мудрый
Иван Грозный
Хақназар хан өлімінен кейін, «оның ұрпағы бұдан былай хандық етпедi», - деп атап өткен тарихшы:
Мұхамед Хайдар Дулати
Жүсіп Баласағұни
Қадырғали Жалайыри
Әбілғазы
Ташкенттiк билеушi Баба сұлтанмен күресте Хақназардың Қазақ хандығына қосып алған қалалары:
Бұқара, Сайрам
Ташкент, Ош
Сауран, Жанкент
Түркiстан, Сауран
XVI ғасырда Хақназар ханмен саяси қатынас жасаған өзбек билеушілері:
Жүніс, Абд ар-Рашид
Темір, Ұбайдаллах
Ұлықбек, Әбілғазы
Абдаллах, Баба сұлтан
Хақназар ханның әкесі:
Қасым
Бұрындық
Жәнібек
Керей
Хақназар ханның тұсында:
Хандық аумағы қалпына келтiрiлiп, кеңейтiлдi
Жайық бойын маңғыттар мен башқұрттар бағындырды
Хиуалықтар Түркістан қаласын жаулап алды
Шыңғыс тұқымдары арасында алауыздық өрши түсті
Мұхаммед Хайдар деректерiне сәйкес, Қасым ханның тақ мұрагері:
Бұйдаш хан
Шығай хан
Тахир хан
Мамаш хан
«Қазақ хандығында Мамаш хан өлгеннен кейiн үлкен келiспеушiлiк басталды, Дештi Қыпшақ сұлтандары бiр-бiрiмен ұзақ соғысты. Ең соңында Тахир сұлтан хан болып жарияланды», - деген деректер келтіретін тарихи шығарма:
«Тарих-и-Рашиди»
«Жами ат-тауарих»
«Түрік шежіресі»
«Тарих-и Әбулхайр хани»
Мамаш хан қаза тапты:
1526 жылы
1532 жылы
1522 жылы
1500 жылы
ХVI ғ. 60 - 70-жж Хақназардың Ноғай Ордасына қарсы жорықтары нәтижесінде қосып алған аумағы:
Талас пен Шу алқабы
Сырдарияның төменгі бойы мен Балқаш маңы
Аралдың солтүстік бойы мен Жайық
Ертістің орта ағысы мен Алтай
«Ол табиғатынан мейiрiмсiз және қатал, еш пендеге сенбейтiн адам болатын. Осыған байланысты сұлтандардың одан көңiлдерi қалды», - деп жазды Мұхаммед Хайдар:
Тахир туралы
Бұрындық туралы
Бұйдаш туралы
Мамаш туралы
1579 жылдың соңында Хақназардың екi ұлын өлтiруге бұйрық берген өзбек билеушісі:
Баба сұлтан
Абд ар-Рашид
Ұбайдалла
Ұлықбек
ХVI ғғ. 20-30-жж.таққа отырған Жәнiбектiң ұрпақтары:
Қасым, Тәуекел
Хақназар, Тәуке
Есім, Тұрсын
Мамаш, Тахир, Бұйдаш
Хақназар хан билік еткен жылдар:
1480-1490 жж.
1512-1521 жж.
1538-1580 жж.
1511-1518 жж.
XVI ғ. ортасында Хақназар ханмен «достық және әскери одақ туралы ант берiскен келiсiм» жасасқан өзбек билеушісі:
Баба сұлтан
Абдаллах
Мұхамед
Қызыр Қожа
Хақназар билiгiнiң соңына қарай Қазақ хандығының шығыстағы шегарасы өткен аймақ:
Каспий теңізі
Арал теңізі
Балқаштың арғы жағы
Есiл өзені
1510 жылы Мұхаммед Шайбани әскері жеңіліп, өзі өлген жер:
Сығанақта
Самарқан маңында
Мерв түбінде
Сайрамда
