NEW
Font size
Worksheetsказикш
Total questions: 80
Worksheet time: 40mins
Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем жалғаулығы:
немесе
және
әлде
себебі
сөйтсе
Кезектес салалас құрмалас сөйлем жалғаулығы:
бірақ
та
бірде
немесе
әйтпесе
Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем жалғаулығы:
өйткені
сонда да
біресе
бірақ
әйтпесе
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем жалғаулықтары:
өйткені, себебі
жалғаулығы жоқ
сол үшін, себебі
сөйтсе де, әйтсе де
әйтпесе, немесе
Бос орындағы сөз тіркесі: Қар көп жауып, жер ылғалды болса, ______________.
астық мол болады
ауа ластанады
құрғақшылық болады
ауаға оттегі көп бөлінеді
жерді аппақ қар басты
Құрмалас сөйлем түрі: Оқуға түспеймін, өйткені жұмыс істеуім керек.
кезектес
ыңғайластық
талғаулы
түсіндірмелі
себеп-салдар
«Жиналыс» сөзінің синонимдік қатары:
жиын, үкімет, жұрт
мәжіліс, мәслихат, кеңес
мекеме, ұйым, хабар
жиылыс, жаңалық, ақпарат
хабарлама, ақпарат, мекенжай
Сабақтас құрмалас сөйлем түрі: Күз келсе де, жаңбыр әлі жаумады.
қарсылықты
себеп
шартты
мақсат
қимыл-сын
Бос орындағы сөз: Тауарларды жеткізу мәселесін шешу жөнінде менеджермен ___________.
беріңіз
қолдаңыз
ақылдасыңыз
ұсыныс жасаңыз
баяндама жасаңыз
Бос орындағы сөз: Мен сізге аздап көмектесейін ________ заңгермен кеңесіңіз.
немесе
өйткені
онда
та
мен
«Қазақстан экономикасының дамуына ненің ықпалы күшті болды?» сұрағының жауабы:
мұнай өнеркәсібі
мұнай өнеркәсібін
мұнай өнеркәсібінде
мұнай өнеркәсібінің
мұнай өнеркәсібімен
«Менің ертең уақытым жоқ, ... .» сөйлемінің жалғасы:
кейде отырамын
сол себепті демаламыз
себебі мақала жазамын
егер фестиваль болса
әйтпесе қонаққа барамыз
Кезектес салалас құрмалас сөйлем шылауы:
сондықтан
өйткені
бірде
әйтсе де
немесе
. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем шылауы:
~ бірақ
~ және
~ әлде
~ себебі
~ әйтпесе
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемнің жасалу жолы:
~ бірде
~ немесе
~ сондықтан
~ жалғаулықсыз
~ сөйткенмен
Салалас құрмалас сөйлем түрі: Шығарып салуға не мен барайын, немесе сен бар.
~ талғаулы
~ қарсылықты
~ түсіндірмелі
~ себеп-салдар
~ ыңғайлас
Кезектес салалас құрмаластың жалғаулығы:
немесе
және
сонда да
бірде
өйткені
Тезис –
француз сөзі
ағылшын сөзі
грек сөзі
испан сөзі
орыс сөзі
Тезис - омоним термин, себебі ол...
ғылымда, философияда, логикада, әдебиетте, музыкада және тіл білімінде қолданылады
философияда қолданылады
әдебиетте қолданылады
музыкада қолданылады
тіл білімінде қолданылады
Конспект дегеніміз –
тақырыптың қысқаша ауызша мазмұны
кітапты ауызша баяндау
тақырыптың қысқаша ғылыми мазмұны
кітап, дәріс, баяндама, мақаланың мазмұнын, негізгі тұжырымдарын қысқаша түрде жазу
қосымша мәліметтер дерегі.
Конспектінің түрі:
~тезис
~ мәтіндік конспект
~ баяндама
~ мақала
~ ереже
Баяндаманың анықтамасы:
~ негізгі және қосымша әдебиеттер негізінде берілген тақырыпты жан-жақты қарастыру, сараптама жасау, салыстыру, қорытынды ой қалыптастыру
~ баяндаманың негізгі ерекшелігі студент 7-10 минут аралығында қорғап тұрған тақырыптың негізгі түйінін ашып, өзінің шешендігін көрсетіп, берілген сұрақтарға жауап беруі тиіс.
~ баяндаманы қорғау барысында студент таратылым қағаздарын, көрнекіліктер жасап, тақтамен, компьютермен, аудиториямен жұмыс жасау қабілеттерін көрсетуі қажет.
~ студент өзіндік жұмыстың осындай түрін орындау барысында тақырып төңірегіндегі әдебиеттерге талдау жасап, негізгі проблеманы ашуы міндетті.
~Мәтінді баяндау.
Доклад сөзінің қазақша баламасы –
~ мақала
~ тезис
~ баяндама
~ өлең
~ әңгіме
Статья –
~ мақала
~ баяндама
~ әңгіме
~ пікір
~ сын
Мақала ... түрге бөлінеді:
~ 5 (бас мақала, проблемалық мақала, публицистикалық мақала, насихаттық мақала, ғылыми мақала)
~ 4 (проблемалық мақала, публицистикалық мақала, насихаттық мақала, ғылыми мақала)
~ 3 (публицистикалық мақала, насихаттық мақала, ғылыми мақала)
~ 2 (насихаттық мақала, ғылыми мақала)
~ 6 (бас мақала, проблемалық мақала, публицистикалық мақала, насихаттық мақала, ғылыми мақала, очерк)
Ғылымдағы тезис –
~ етістік қатарларының тезисі.
~ ғылыми еңбек, мақала, баяндама, курстық және диплом жұмысының қысқа тұжырымдалған негізгі пайымы, басты ойлары.
~ антикалық өлең құрылысынды бунақ үлесінің жеңіл, «әлсіз» ритмикалық екпіні
~ тактінің ауыр, соқпалы бөлімі
~ диалектикалық дамудың бастапқы кезеңі
Салалас құрмаластың түрі: Атамның жолдан шаршағаны сонша, үйге сүйеп кіргіздік.
~ ыңғайлас
~ қарсылықты
~ түсіндірмелі
~ себеп-салдар
~ талғаулы
Салалас құрмаластың түрі: Кітап сыйлаған дұрыс, себебі кітап – ең жақсы сыйлық.
~ қарсылықты
~ себеп-салдар
~ ыңғайлас
~ талғаулы
~ кезектес
Жалғаулықсыз салалас құрмалас сөйлем:
~ Жақсы мінез-құлық пен ақыл күші болып, екеуі біріккенде, бұлар адамшылық қасиеттер болып табылады.
~ Өлең, жыр- қазақтардың жан серігі.
~ Осылар арасынан шыққан Базаралы болса, ол әрі сымбатты, әрі шешен жүйрік.
~ Бұл қазақ бастан нені кешпеді, қазақ болғалы.
~ Байлық пен бақ – сенімді серігің, балаң –артыңда қалған ізің.
Себеп-салдар мәнді сөйлем:
~ Молда маған орын нұсқаған соң, Оразәлі мен оның қасындағы бала араларын аша берді.
~ Байжекең суырдың інін тереңдетіп қазып көрсе, ар жағы сіресіп жатқан тас көмір екен.
~ Жел дауылды шақырады, бұлт жауынды шақырады.
~ Жаманменен дос болсаң, сыртыңнан жүрер өсектеп.
~ Байқағам жоқ, сондықтан кінәлі емен.
. Қалай? сұрағына жауап беретін сөйлем:
~ Құрылыс жағдайы туралы рет-ретімен айтып шықты.
~ Құрылыс жағдайы туралы ешкім ешнәрсе айтпады.
~ Құрылыс жағдайы туралы білмедік.
~ Құрылыс жағдайы туралы хабарлады.
~ Құрылыс жағдайы туралы ағам хабарлады..
Бос орындағы қажетті сөз: Бұл жоба өзі керек пе, ______ мүлде қажет емес пе, соны түсініп алайық.
~ кейде
~ әлде
~ біресе
~ мейлі
~ бірақ
Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем шылаулары:
~ сол, сондықтан, соншама
~ бірақ, алайда, дегенмен
~ да, де, та, те, және, әрі
~ бірде, біресе, кейде
~ не, немесе, әлде, я
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем:
~ Үйде оны бәрі де тамаққа күтті, бірақ Әсия өте жай келді.
~ Қазақ отбасында әкені сыйлауға үлкен мән беріледі де, бала әкесін сыйлап өседі.
~ Жақсы бала әке-шешесін қуантады.
~ Дала тым-тырыс.
~ Көктем. Таңғы самал.
. «Ол жұмысқа кейде жаяу келетін, кейде қала көлігіне отыратын» сөйлеміндегі «кейде» сөзіне мағыналас сөз:
~ бірде
~ дегенмен
~ бірақ
~ сондықтан
~ соншама
Талғаулы салалас құрмалас сөйлем:
~ Бата-біреуге жақсы тілек білдіру үшін айтылатын сөз.
~ Бата отбасының бақытты болуына ықпал етеді.
~ Арман үйде ойнап жүр еді.
~ Абай – қазақ халқының ұлы тұлғасы.
~ Батаны не жасы үлкен адам береді, не құрметті кісі береді.
«Амалсыздан» сөзімен мағыналас сөз:
~ жоққа, бекерге
~ лезде, зорға
~ лажсыздан, шарасыздан
~ тікелей, босқа
~ әрі, бері
«Мұншама» сөзімен мағыналас сөз:
~ осыншалық
~ бірен-саран
~ біршама
~ сондайлық
~ дегенмен
Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем:
~ Ертеде екі ағайынды жігіт болыпты.
~ Бата отбасының бақытты болуына ықпал етеді.
~ Биыл жаңбыр көп жауды, сондықтан шөпте мол болды.
~ Шешем тамаққа шақырды, бірақ әкем бармады.
~ Анам әкеме арналған тамақты оттан алды да, оны шүберекпен орап қойды.
. «Сүттен ақ, судан таза» тіркесінің мағынасы:
~ ойсыз
~ күнәсіз
~тәрбиесіз
~ шыдамсыз
~ әдемі
Себеп-салдар құрмалас сөйлемнің шылаулары:
~ бірақ, алайда, дегенмен, сонда да
~ да, де, та, те, және, әрі
~ не, немесе, әлде, я болмаса, әйтпесе
~ бірде, біресе, кейде
~ себебі, өйткені, сондықтан, сол себепті
Бос орындағы сөздер: ______ отандық жердің жасанды серігі ұшырылса, ______ оның пайдасы көп болар еді.
~ Егер, онда
~ Немесе, әлде
~ Бірақ, алайда
~ Себебі, өйткені
~ Бірде, біресе
Кезектес салалас құрмалас сөйлем:
~ Жаман ағайыннан жақсы көрші артық.
~ Ағайынның аты озғанша, ауылдастың тайы озсын.
~ Қазақстан – менің Отаным.
~ Күзде кейде жаңбыр жауады, кейде қар түседі.
~ Бата тұрмыстағы әртүрлі оқиғаларға байланысты айтылады.
Кезектес құрмалас сөйлем шылаулары:
~ себебі, өйткені, сол себепті
~ да, де, та, те, және, әрі
~ не, немесе, әлде, я болмаса,
~ бірақ, алайда, дегенмен
~ бірде, біресе, кейде
Құрмалас сөйлем дегеніміз:
~ Біршама тиянақты ойды білдіретін сөздер тобы
~ Кемінде екі сөздің мағыналық және тұлғалық жақтан байланысуы
~ Сөйлемде атау септігінде тұрып, іс-оқиғаның иесін білдіреді
~ Екі немесе бірнеше жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіреді
~ Іс-әрекетті білдіреді
Салалас құрмаластың түрі: Біздің отбасымыз демалыс күні бірде тауда болады, бірде көлге барады.
~ кезектес
~ ыңғайлас
~ талғаулы
~ қарсылықты
~ түсіндірмелі
Салалас құрмаластың түрі: Кітап сыйлаған дұрыс, себебі кітап – ең жақсы сыйлық.
~ қарсылықты
~ себеп-салдар
~ ыңғайлас
~ талғаулы
~ кезектес
Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем:
~ Не ексең, соны орасың
~ Күз келсе де, жаңбыр жаумады
~ Сабақ ерте басталғандықтан, ерте бітті
~ Ол көп уайымдап, ерте келді
~ Мұғалім айтқанда, ол жазды
"Білім кілті – тіл" мақалының аудармасы:
~ Знание - сила
~ 3нание ключ к языку.
~ Язык и знания сила
~ Язык - ключ к знаниям
~ Сила в языке
Шартты бағыныңқы сабақтастың жасалу жолы:
~ -са, -се
~ -ғандықтан, -гендіктен
~ -ғанда, -генде
~ -мақшы, -мекші+болып
~ -ғанмен, -генмен
Себеп бағыныңқы сабақтастың жасалу жолы:
~ -а, -е, -й
~ -у үшін
~ -ғандықтан, -гендіктен
~ -са, -се
~ -са да, -се де
Мезгіл бағыныңқы сабақтастың жасалу жолы:
~ -қанмен, -кенмен
~ -са, -се
~ -ып, -іп, -п
~ -қанда, -кенде
~ -у үшін
Қарсылықты бағыныңқы сабақтастың жасалу жолы:
~ -са, -се + жіктік жалғау
~ -мақшы болды, -мекші болды
~ -ғанмен, -генмен
~ -ғанша, -генше
~ -ып, -іп, -п
Бос орындағы сөз: Отансыз __________ – ормансыз бұлбұл.
~ аспан
~ ер
~ адам
~ жер
~ ел
Мақсат бағыныңқы сабақтас құрмаластың жасалу жолы:
~ -ғанмен, -генмен
~ -ғандықтан, -гендіктен
~ -са, -се+жіктік жалғау
~ -са да, -се де
~ -у үшін
Бос орындағы сөз: Бұл дүкендегі тауарлардың бағасы орталықтан ___________.
~ көп
~ нашар
~ азырақ
~ арзандау
~ жоғарғы
Жалғаулықсыз қарсылықты салалас құрмалас сөйлем:
~ Қонақтар түгел келді, сен жоқсың.
~ Биыл мектеп бітіремін, бірақ оқуға түспеймін
~ Уақытым болмады, сондықтан мен келе алмадым.
~ Аудиторияға қонақ кіріп еді, отырғандар орындарынан тұрды.
~ Оқуға түспеймін, өйткені жұмыс істеуім керек.
Сөйлем түрі: Биыл мектеп бітіремін де Алматыға инженердің оқуына түсемін.
~ қарсылықты салалас құрмалас
~ себеп-салдар салалас құрмалас
~ талғаулы салалас құрмалас
~ түсіндірмелі салалас құрмалас
~ ыңғайлас салалас құрмалас
«Бірақ, дегенмен» шылауларының қатысуымен жасалатын сөйлем:
~ ыңғайлас салалас құрмалас.
~ қарсылықты салалас құрмалас
~ себеп-салдар салалас құрмалас.
~ кезектес салалас құрмалас
~ түсіндірмелі салалас құрмалас.
«Өйткені, себебі» шылауларының қатысуымен жасалатын сөйлем:
~ Ыңғайлас салалас құрмалас
~ Қарсылықты сабақтас құрмалас
~ Қарсылықты салалас құрмалас
~ Себеп-салдар салалас құрмалас
~ Кезектес салалас құрмалас
«Бірде, біресе» шылауларының қатысуымен жасалатын сөйлем:
~ ыңғайлас салалас құрмалас
~ қарсылықты салалас құрмалас
~ себеп-салдар салалас құрмалас
~ түсіндірмелі салалас құрмалас
~ кезектес салалас құрмалас
«Және, мен, пен» шылауларымен жасалатын сөйлем:
~ қарсылықты сабақтас құрмалас
~ қарсылықты салалас құрмалас
~ ыңғайлас салалас құрмалас
~ кезектес салалас құрмалас
~ шартты бағыныңқылы сабақтас
Себеп-салдар салаластың шылаулары:
~ және, әрі
~ бірақ, дегенмен
~ өйткені, себебі
~ бірде, біресе
~ не, немесе
«Біртіндеп» сөзімен мағыналас сөз:
~ бірден
~ кезек-кезек
~ әрең-әрең
~ бірте-бірте
~ аз-аздан
Салалас құрмаластың түрі: Кейде қабағы түксие қалады, кейде бет әлпеті күлім қағады.
~ кезектес
~ себеп-салдар
~ ыңғайлас
~ талғаулы
~ қарсылықты
Астарлы, бейнелі, экспрессивті сөздер қолданылатын стиль:
~ауызекі стиль
~ғылыми стиль
~публицистикалық стиль
~көркем әдеби стиль
~ресми стиль
Бос орындағы сөз: Журналистерге жобаның жабылуы туралы _______ айтты.
~ көптеген
~ әдейі
~ тым
~ мейлінше
~ соншалық
Шартты бағыныңқы құрмалас сөйлемнің жұрнағы:
~ -ған, -ген
~ -са, -се
~ -ып, -іп,-п
~ -у
~ -қан, -кен
Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемнің сұрағы:
~ қашанға дейін?
~ не себепті?
~ неге?
~ неліктен?
~ не мақсатпен?
Тура мағыналы тіркес:
~суық сөз
~ыстық ықылас
~ақ ниетті
~жақсы адам
~терең ойлы
Техникалық әдебиет –
~ публицистика тілі.
~ ауызекі тіл.
~ ғылыми тіл.
~ көркем әдебиет тілі.
~ ресми тіл.
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемнің жалғаулықтары:
~ бірақ, дегенмен, алайда
~ бірде, біресе, кейде
~ не, немесе, яғни
~ және, әрі, да, де
~ өйткені, сондықтан, себебі
Ғылыми стильде жазылған сөйлем:
~ Ауа-райының өзгеруі атмосферада өтетін нақты құбылыстарға байланысты.
~ Көктем келіп, ауа-райы жылына бастады.
~ Күн бұзылып кетті.
~ Па, шіркін, көктемнің иісін-ай!
~ Жаңбыр құйып жатыр.
Мезгіл бағыныңқы сабақтас сөйлем:
~ Ұстазы бейілді болса, шәкірті зейінді келеді.
~ Ала сауысқан бұтақтан-бұтақтан қонып, шықылықтай берді
~ Енді әзіл әңгімеге кірісе бергенде, ауыз үйдің есігі шалқасынан ашылды
~ Сәкен екі-үш күнге дейін үйін көрмеді.
~ Балалары тілін алмай, араздаса беріпті.
Мезгіл бағыныңқы сабақтас сөйлем:
~ Дәл осы минутта мұғалім кіріп келмегенде, мұнын аяғы жақсылықпен тынбас еді
~ Бай долданып өз сақалын өзі бытырлатып жұлғанда, тұла бойым тік тұрды
~ Таңертеңнен бері Алматының аспаны ашылмай, жаңбыр төпеп жауып тұр.
~ Мен айтсам, ерегісіп тыңдамайды.
~ Аяғының сырқырағаны басылар ма екен деп, ол тізесін отқа қыздырады.
Шартты бағыныңқы құрмалас сөйлем:
~ Төбені шытынатпай тұтас ұстау үшін, төбеге арқалықтар тегіс тиіп тұру керек.
~ Ол өзін-өзі тоқтата алмай, мәуені тағы да жеуге кірісті.
~ Мыңның түсін білгенше, бірдің атын біл.
~ Аяғының сырқырағаны басылар ма екен деп, ол тізесін отқа қыздырады.
~ Мен айтсам, ерегісіп тыңдамайды.
Сабақтастың түрі: Елімнің қайғысына мың да бір дауа осы болар деп, Сырдың суына төсегін төсеп тартып тұрады.
~ мақсат бағыныңқы
~ мезгіл бағыныңқы
~ қимыл-сын бағыныңқы
~ шартты бағыныңқы
~ себеп бағыныңқы
Бағыныңқысының баяндауышы «ғанмен» құрылымымен жасалатын сабақтастың түрі:
~ мақсат бағыныңқы
~ мезгіл бағыныңқы
~ қарсылықты бағыныңқы
~ қимыл-сын бағыныңқы
~ шартты бағыныңқы
Себеп бағыныңқы құрмалас сөйлем:
~ Тысқа шыққан Сырбай оралғанша, Рахмет хатты төрт-бес рет оқып шықты.
~ Екі көзі қанталап, денесі ашумен булыға қанталайды.
~ Іздеушілер көрмесін деп, біз тасалана қалдық.
~ Нұр дегенің не десе, жарқыраған күн деуші ек.
~ Қолынан келер басқа жәрдем болмаған соң, ол қызға жылы сөзімен қайрат берді.
Сабақтас құрмалас сөйлем жұрнақтары: -ғандықтан, -гендіктен
~ шартты
~ қарсылықты
~ себеп-салдар
~ мезгіл
~ мақсат
