Font size
WorksheetsМәтін лингвистикасы бойынша тест
Total questions: 154
Worksheet time: 2hrs 37mins
Мәтіннің функцион
Мәтіндердің берілу тәсіліне қарай түрлері:
Ғылыми мәтінге тән белгілер:
Көркем мәтіндегі ақпар:
Көркем мәтін бөліктерінің біртұтас жүйе құрауы үшін қажет емес байлан
Дискурс дегеніміз :
Оқырман стилистикасы қарастырылған еңбек:
Тілдік тұлғаның «ко
Кешенді мәтіндерді белгілеңіз:
роман
ұран
тезис
мақала
жарнама
Көркем мәтін қызметі:
эстетикалық
сөзтүрлеміндік
ақпараттық
сөзжасамдық
волюнтативтік
Мәтіндердің қарым-қатынас тақырыбы мен сөйлеу түріне қарай түрлері:
тарихи
жазбаша
шешендік
танымдық
микромәтін
«Текст» сөзінің шығу тегі:
латын
грек
орыс
поляк
ағылшын
Стильдік эксперимент әдісін ұсынған ғалым:
А.М.Пешковский
М.М.Копыленко
И.А. Жолковский
А.П. Квятковский
В.С. Рождественский
Көркем мәтінге тән санаттар бөлінісі:
формалды-мағыналық
синтаксистік
фонетикалық
грамматикалық
контекстік-вариативтік
Көркем мәтінді талдаудың әдісін атаңыз:
кешенді талдау
синтаксистік талдау
фонетикалық талдау
семантикалық талдау
грамматикалық талдау
Стиль түзетін тілдік құралдарды қарастыратын сала:
стилистика
фонетика
синтаксис
семантика
сөйлеу мәдениеті
Стильдік эксперимент әдісін ұсынған ғалым:
А.М.Пешковский
М.М.Коп
Көркем мәтіннің адамға әсері:
прагматикалық
қоғамдық
саяси
тарихи
әлеуметтік
Мәтінді көлемдік-прагматикалық бөлшектеуге жатпайтын бөлік:
автор сөзі
том
тарау
абзац
синтаксистік күрделі тұтастық
Қарапайым мәтіндер:
ұран
мақала
медиамәтін
монография
диссертация
Көркем шығарманы оқып отырған оқырман:
тілдік тұлға
жеке тұлға
заңды тұлға
белгілі тұлға
мәтіндік тұлға
Мәтіннің негізгі санаттарын атаңыз:
модальділік, бөлшектенушілік
дербес жұмсалуы
мағына тұтастығы
тіркес тиянақтылығы
сөйлем құру қабілеті
Лексикасы жалпыхалықтық қолданыстағы лексика, барлық ғылым саласына ортақ терминдер және белгілі бір ғылым саласына ғана тән терминдер деп шартты түрде бөлінетін функционалдық стиль мәтіндері:
ғылыми
ресми
көркем
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Тіл білімінің мәтінмен байланысты салалары:
лексикология
этимология
диалектология
нейролингвистика
лингвоперсонология
Қазіргі кезде мәтін лингвистикасының зерттеу бағыттары ... түрі аталады:
4
1
2
5
3
Публицистика мәтіндерін белгілеңіз:
сұхбат, репортаж, бас мақала, эссе
лирика, проза, драма
өтініш, анықтама, хаттама
әдеби сөйлеу, ауызекі сөйлеу
Мәтін лингвистикасының зерттеу нысаны:
мәтін
сөйлем
сөз тіркесі
тыныс белгісі
сөз мағынасы дамуы
Көркем мәтінге қатысты экстралингвистикалық фактор:
авторлық интенция
континуум
модальділік
ретроспекция
бөлшектенушілік
Стильдік құралдар арқылы мәтін ішінде құралатыны:
ассоциативті байланыстар
фоносимволизм
семантикалық өріс
грамматикалық мағына
тілдік бірліктер жиынтығы
Көркем мәтіннің вертикал контексi деген:
мәтіндегі оқиға мен уақыттан бұрынғы кең көлемдегі тарихи-мәдени байланыстар
мәтіннің вербалды қабаты
мәтінде суреттеліп отырған уақыт
мәтін кейіпкерлері өмір сүрген уақыт
мәтін автор
Тілдік бірліктердің стандарттануы тән стиль мәтіндері:
ресми
ауызша
көркем
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Мәтін сөзінің мағынасы:
байланысу
жүйелеу
қайталау
суреттеу
жинақтау
Көркем мәтіннің маңызды белгілері:
аяқталғандығы
моносемантикалылығы
жазумен байланыстылығы
терминдердің қолданылуы
қоғамдық-саяси лексиканың көптігі
Бала кезінен сауық-сайранды, сейіл-серуенді ұнататын, кәмелетке толғаннан бергі жерде аз-маз серілік те құрып көрген Едіге жиырма жасқа келген соң «дүниеден баз кешіп», бейсауат жүріс атаулыны тоқтатқан. Мәтіннің функционалдық типі:
көркем
ресми
ғылыми
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Мәтін лингвистикасы, мәтін теориясы ілімдерінің орыс, шет ел тіл білімінде қалыптасу кезеңі:
1950-1960 жылдардан бастап
1920-1940 жылдары
1920-1930 жылдардан бері
1990 жылдың ортасына қарай
1980 жылдардың басынан бері
Мәтіндер құрылымына қарай ... болады:
қарапайым
жүйелі
туынды
репродуктивті
жүйесіз
Мәтін лингвистикасының зерттеу бағытын атаңыз:
мәтін талдаудың заңдылықтарын ұсыну
мәтіннің түрлерін ажырату
мәтіннің құрылымын анықтау
мәтіннің байланыстылығын анықтау
мәтін лингвистикасының тарихын жасау
«Текст (мәтін)» сөзінің жиі қолданылатын дериваты:
контекст (мәнмәтін)
субтекст
архитекст
прототекст
супратекст
Публицистика мәтіндерін белгілеңіз:
сұхбат, репортаж, бас мақала, эссе
лирика, проза, драма
өтініш, анықтама, хаттама
әдеби сөйлеу, ауызекі сөйлеу
монография, реферат, конспект
Мәтіндердің көлеміне қарай түрлері:
күрделі синтаксистік тұтастық
ауызша
жазбаша
электронды
креол мәтін
Кешенді мәтінді белгілеңіз:
интертекстуалды мәтін
ұран
тезис
мақал
жарнама
Көркем мәтіндегі сөз:
мәлімет, ақпарат берудің негізі
сөйлем жасаудың негізі
мағына сәйкестігін ашады
сөз тіркесін құрауға қатысады
сөз мәнін негіздеуге қатысады
Күрделі мәтіндерді белгілеңіз:
диссертация
ұран
тезис
роман
жарнама
Қазақ тіл білімінде мәтін лингвистикасының зерттеле бастауы:
1990 жылдардан бері
1940-60 жылдары
1920-30 жылдардан
1900-10 жылдардан бастап
1970-80 жылдардың басынан
Ауызекі сөйлеу стиліне тән белгілер:
эмоционалды-экспрессивті бірліктер, оқшау сөздер жиі кездеседі
номенклатуралық ұғымның көптігі
стандартты, дайын үлгідегі сөйлемдер
баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
адресанттың ашық бағалауымен адресатты сендіруге бағытталады
Көркем мәтінге қатысты экстралингвистикалық факторды белгілеңіз:
авторлық интенция (ниет)
континуум
модальділік
аяқталғандық
ретроспекция
Қазіргі кезде мәтін лингвистикасының зерттеу бағыттары ... түрі аталады:
1
2
3
4
5
Мәтіндердің берілу тәсіліне қарай түрлері:
монолог
тезис
роман
медиамәтін
қос үнді сөз
Медиамәтін лексикасын қарастырған ғалым:
Б. Момынова
Б. Қалиев
Б. Хасанов
Б. Шалабай
Е. Жанпейісов
Көркем мәтіннің горизонтал контексі дегеніміз:
мәтіннің лексика-фразеологиялық қабаты
мәтін кейіпкерлері өмір сүрген уақыт
мәтін авторы мен кейіпкері өмір сүрген уақыт
мәтін авторы мен оқырманы өмір сүрген уақыт
мәтін авторы мен кейіпкері өмір сүрген уақыт пен кеңістік
«Публицистика» сөзінің мағынасы:
әлеуметтік, қоғамдық
үгіт, насихат
ақпарат, дерек
саясат, тарихи
әлемдік, ұлттық
Мәтінге байланысты әмбебап санаттар:
уақыт пен кеңістік
ұран мен уақыт
Көркем мәтіннің вербалды қабатына тән белгілер:
фразеологизмдер, қарапайым, көне, сирек бірліктер, синонимдер әлеуеті
арнайы лексика
дерексіз мағыналы сөздер
номенклатуралық ұғымдардың көптігі
баяндау жүйелілігі, тұрақты орамдардың бірегейлігі
Публицистикада ұштасатын тіл қызметі:
ақпараттық, прагматикалық
кумулятивтік,
генеративтік, императивтік
кумулятивтік, императивтік
генеративтік, аккумулятивтік
М.Әуезовтің «Қорғансыздың күні» әңгімесінде, бір абзацтағы 11 сөйлемде қызыл, қызғылт сөздері 7 рет қолданылғанына, ол түс атауының алда болатын трагедиямен байланыстылығына назар аударту. Талдау түрі:
лингвостилистикалық талдау
компоненттік талдау
лингвистикалық түсініктеме
лингвопоэтикалық талдау
концептуалды талдау
Мәтінге байланысты әмбебап санаттар:
уақыт пен кеңістік
ұран мен уақыт
кеңістік пен тезис
мақал-мәтелдер
жарнама мен ұран
Мәтін лингвистикасы байланысатын ғылымдар:
стилистика
логика
философия
саяси лингвистика
қолданбалы лингвистика
Романдағы негізгі баяндау типі:
әңгімелеу
диалог
монолог
пайымдау
қосүнді сөз
Ауызекі тілге тән элементтер жиі ұшырасатын мәтін:
әңгімелеу
пролог
монолог
суреттеу
бейнелеу
Көркем мәтінде фразеологизмдердің жұмсалу мақсаты:
экспрессия тудыру
сөз жасау
сөз таңдау
сөз тудыру
тілдік талдау
Ауызекі сөйлеу тіліне тән элементтерді анықтаңыз:
макаронизмдер, дисфемизмдер
терминдер
канцеляризмдер
терминдік тіркестер
кітаби фразеологизмдер
Мәтін лингвистикасының жетістіктері қолданылатын сала:
көркем мәтінді талдау
БАҚ тілі
лексикография
ауызекі сөйлеу тілі
мәдениет
Мазмұндық-астарлы ақпарат:
негізгі сюжеттік желіге қосымша, шешуші кезеңде көрінетін ақпар
көркем мәтіннің генеративті қасиеті
қаламгер шығармасындағы вербалды қабат
қаламгердің, оқырманның танымдық базасында бар білім
қаламгердің өмір құбылыстарын өзінше саралауы, түсінуі, бағалауы
Көркем мәтінде фразеологизмдердің жұмсалу мақсаты:
экспрессия тудыру
сөз жасау
сөз таңдау
сөз тудыру
тілдік талдау
Эмоционалды мәнді сөздер ең жиі қолданылатын функционалдық стиль:
ауызша
көркем
ресми
ғылыми
публицистикалық
Көркем мәтіндегі ақпар:
мазмұндық-нақты
логикалық
таңбалық
синкретті
иконикалық
Көркем мәтінге қатысты экстралингвистикалық факторды белгілеңіз:
когнитивтік база
континуум
модальділік
аяқталғандық
ретроспекция
Ғылыми стильдің қазақ тіліндегі алғашқы үлгілері:
ғылыми-көпшілік кітапшалар
аударма өлең
көркем мәтіндер
баспасөз мақалалары
ауыз әдебиеті үлгілері
Көркем мәтінге тән айрықша категория (санат):
астарлы ақпар
тұтастық
ақпараттылық
байланыстылық
прагматикалылық
Көркем мәтіннің вербалды қабатына тән белгілер:
фразеологизмдер, қарапайым, көне, сирек бірліктер, синонимдер
дерексіз мағыналы сөздер
номенклатуралық ұғымдардың көптігі
баяндау жүйелілігі, тұрақты орамдардың бірегейлігі
еркін сөйлеу басым, тілден тыс көмекші құралдар
Көркем мәтінде қолданылатын троптың түрлері:
метонимия
диалектизмдер
этимологиялық талдаулар
омоним, синоним, антоним
фразеологизм, семасиология
Эстетикалық қызмет атқаратын мәтін типі:
көркем
ресми
ғылыми
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Стандарт сөз орамдары дегеніміз -
белгілі бір саладағы коммуникативтік талаптарға сәйкес қолданылатын сөз
авторлық соны қолданыс
кеңсе құжатының құрылымы
әсерлілігін жоғалтқан, жағымсыз бағаланатын сөз, сөз орамы
мәдени ақпар
Халықаралық келісімдер, нота, конвенция мәтіндері жататын стиль:
дипломатия шағын ресми стилi
ғылыми стиль
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
публицистикалық стиль
Мәтіннің функционалдық типтерін көрсетіңіз:
көркем
суреттеу
әңгімелеу
пайымдау
байымдау
Ғылыми мәтін лексикасының негізгі қабаттары:
белгілі бір ғылым саласына ғана тән терминдер
неологизмдер
экспрессивті лексика
концептуалды метафора
бейнорма тілдік элементтер
Подтекст категориясы:
қосымша мағына жасау техникасы
сөз тудыру жолдары
сөз байлығын молайту
сөз мағынасын дамыту
сөйлем түрлерін ажырату
Автор стилистикасының зерттеу нысаны:
автордың кейіпкерлерге көзқарасы
мәтіннің астарлы хабары
мәтіндегі атаулы сөйлемдер
мәтіндегі мағыналық ұйытқы сөздер
оқырман қабылдауына әсер ететін тілдік құр
Көркем мәтіннің прагматикалық қызметі -
белгілі бір оқырмандар тобына арналуы
жаңа мән тудыру
қарым-қатынас орнату
ақпаратты жедел жеткізу
қарым-қатынасты жеделдету
Поэзия мәтінінде басым болатыны:
эмоционалды-экспрессивті лексика
термин сөздер
қарапайым лексика
стандартты оралымдар
концептуалды метафора
Эмоционалды мәнді сөздер ең жиі қолданылатын функционалдық стиль:
ауызекі сөйлеу
көркем
ресми
ғылыми
публицистикалық
Көркем мәтіндегі етістік стилистикасын қарастырған зерттеуші:
Г.Әзімжанова
Б. Хасанов
Б. Шалабай
Б. Момынова
Е. Жанпейісов
Графикалық құралдардың көркем мәтіндегі қызметі:
ақпараттық
айқындаушы
мәтін түзушілік
эстетикалық
кумулятивтік
Ғылыми мәтінге тән белгілер:
ұғымдық дәлдік, баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
көне, сирек бірліктер
адресанттың ашық бағалауы
баяндалатын мәселелер деректі
мәтін белгілі бір сала мамандарына арналады
Көркем мәтіндегі баяндау түрі:
әңгімелеу
аллегория
кейіптеу
шендестіру
алмастыру
Табиғат, адам, қоғам туралы объективті хабар беруді көздейтін функционалдық стиль:
ғылыми
ресми
көркем
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Автордың объективті ретроспекциясы мен оқырманның субъективті ретроспекциясы сәйкесе бермейді, себебі:
автор мен оқырман түрлі оқиғаларды өзектендіреді
оқырман үшін бұрын баяндалған оқиғалар мәнсіз
автор мен оқырман бірдей оқиғаларды өзектендіреді
оқырман барлық оқиғаларды бір-бірімен байланыстырмайды
автор өз баяндауында бұрын болған оқиғаларды еске түсірмейді
Халықаралық келісімдер, нота, конвенция мәтіндері стилі:
дипломатия шағын ресми стилi
ғылыми стиль
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
жазба БАҚ стилі, телехабарлар стилі
Ғылыми мәтінге тән белгілер:
ұғымдық дәлдік, баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
көне, сирек бірліктер
адресанттың ашық бағалауы
бекітілген терминдердің қолданылуы, тұрақты орамдар
эмоционалды-экспрессивті лексика
Мәтін эквиваленті
өлең жолында сөздің орнына тыныс белгісін қою
қаріптің түсін өзгерту
бас әріппен жазу
сурет беру
мәтінді қысқарту
Бала болып бастадым тірлігімді, Уыз сәби ол кезде кімді білді. Баласы көп боқташақ Айкен апа, Айкен апа кесіпті кіндігімді. Балалардың көңілін қалдырмаңдар, барлық үйде басталсын бал-думандар. ...Әлімбаев Мұзафар болмасам да, мен сендермен біргемін, балдырғандар! - Мәтіндегі ойды жылжытушы тілдік бірлік:
бала, сәби, балдырғандар
бал-думандар
Әлімбаев Мұзафар
бастадым тірлігімді
мен сендермен біргемін
Көркем мәтіндегі графикалық құралдардың қызметі:
прагматикалық
эстетикалық
айшықтаушы
кумулятивтік
мәтін түзушілік
Антропоөзектік бағыттың негізгі нысаны:
оқырман қабылдауы
автор мен көркем мәтін
автор - мәтін - оқырман үштағаны
тек қана мәтін
мәтін және экстралингвистикалық факторлар
Көркем мәтінге тән емес белгі:
волюнтативтік
ақпараттық
кумулятивтік
генерациялық
коммуникативтік
Ғылыми мәтін лексикасының негізгі қабаттары:
барлық ғылым саласына ортақ терминдер
неологизмдер
концептуалды метафора
бейнорма тілдік элементтер
айшықтау-көркемдегіш құралдар
Ресми стильге тән белгілер:
баяндау жүйелілігі, тұрақты орамдардың бірегейлігі
тілдің әсерлі, эмоционалды, бейнелі сөздері
әдеби тіл нормасына тән және бейнорма тілдік бірліктер
сөздердің тіркесу аясын кеңіту арқылы сөз мағыналарын жаңғырту
фразеологизмдер, қарапайым, көне
Көркем мәтіндердегі қайталамалар жүйесін зерттеген:
О. Бүркітов
Б. Хасанов
Б. Шалабай
Б. Момынова
Е. Жанпейісов
Автордың объективті ретроспекциясы:
қаламгердің өз баяндауында тілдік элемент арқылы бұрын болған оқиғаны еске түсіруі
автордың бұрын болған оқиғаны рет-ретімен баяндауы
оқырманның өзі үшін маңызды деп санаған оқиғаларды ғана өзектендіруі
оқырманның оқу барысында бұрын баяндалған оқиғаларды ретімен еске алуы
оқырманның барлық оқиғаларды еске түсіріп, мәтін атауымен байланыс орнатуы
Тілдік деңгейлердің қатысына қарай қайталамалардың түрлері:
синтаксистік
дистантты
контактілі
морфологиялық, синтаксистік
парадигмалық, синтагматикалық
Стандарт сөз орамдары дегеніміз -
ақпаратты, дайын, бейтарап бояулы, үнемді сөз, сөз орамы
авторлық соны қолданыс
кеңсе құжатының құрылымы
әсерлілігін жоғалтқан, жағымсыз бағаланатын сөз, сөз орамы
жағымсыз бағаланатын сөз
Подтекст категориясы:
мәтіннің вертикал контексі
сөз тудыру жолдары
сөз байлығын молайту
сөз мағынасын дамыту
мәтіннің горизонтал контексі
Көркем мәтін бөліктерінің біртұтас жүйе құрауы үшін қажет емес байланыс:
типологиялық
логикалық
лексикалық
ассоциативті
грамматикалық
Көркем мәтінде фразеологизмдердің жұмсалу мақсаты:
экспрессия тудыру
сөз жасау
сөз тудыру
тілдік талдау
сөз мағынасын дамыту
Троптың түрлері қолданылатын функционалдық стиль мәтіндері:
публицистика жанрлары
іс қағаздары
ғылыми мәтін
ауызекі сөйлеу тілі
дипломатиялық құжаттар
Публицистикалық мәтінге тән белгілер:
тілдің әсерлі, эмоционалды, бейнелі сөздері
диалектизмдер
көне, сирек бірліктер
еркін сөйлеу басым, тілден тыс көмекші құралдар
бе
Көркем мәтіндегі автор бейнесін қарастырған ғалым:
Б. Шалабай
Б. Қалиев
Б. Хасанов
Б. Момынова
Е. Жанпейісов
Ресми стильдің қолданылу аймағы:
ресми коммуникация
ғылым саласы
публицистика
көркем коммуникация
тұрмыстық коммуникация
Ауызекі тілге тән элементтер жиі ұшырасатын мәтін:
диалог
эпилог
пролог
монолог
суреттеу
Публицистикалық мәтінге тән белгілер:
баяндалатын мәселелер деректі
диалектизмдер
көне, сирек бірліктер
еркін сөйлеу басым, тілден тыс көмекші құралдар
ұғымдық дәлдік, баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
Романдағы негізгі баяндау типі:
әңгімелеу
диалог
монолог
пайымдау
байымдау
Көркем мәтінде қолданылатын троптың түрлері:
метафора
диалектизмдер
этимологиялық талдаулар
омоним, синоним, антоним
фразеологизм, семасиология
Тілдік деңгейлердің қатысына қарай қайталамалардың түрлері:
дыбыстық, лексикалық
дистантты
контактілі
морфологиялық, синтаксистік
парадигмалық, синтагматикалық
Ешбір қосымшасыз заттың, құбылыстың белгісін, қасиетін, сапасын айқындайтын троптың түрі:
эпитет
теңеу
метафора
аллегория
синекдоха
Оқырман стилистикасы қарастырылған еңбек:
Риффатер М. Критерии стилистического анализа
Штейнталь Х., Стилистика
Спенсер Г., Философия стиля
Нұрмұқанов Х., Сөз және шеберлік
Серғалиев М., Стилистика негіздері
Көркем мәтін талдаудың негізгі әдісі:
семантикалық өріс
компоненттік
құрылымдық
статистикалық
салыстырмалы
Абай поэтикасын зерттеген ғалым:
Р.Сыздық
Б.Шалабай
Қ.Жұмалиев
М.Серғалиев
А.Айғабылов
Объективті және субъективті ретроспекция сәйкеспеу себебі:
автор мен оқырман түрлі оқиғаларды өзектендіреді
оқырман үшін бұрын баяндалған оқиғалар мәнсіз
автор мен оқырман бірдей оқиғаларды өзектендіреді
оқырман барлық оқиғаларды бір-бірімен байланыстырмайды
автор өз баяндауында бұрын болған оқиғаларды еске түсірмейді
Астарлы ақпар (подтекст) көрінетін мәтін:
көркем
заң
ғылыми
іс қағаздары
публицистика
Көркем мәтіндегі баяндау түрі:
суреттеу
кейіптеу
шендестіру
ауыстыру
алмастыру
Поэзия мәтінінде басым болатыны:
эмоционалды-экспрессивті лексика
термин сөздер
стандартты оралымдар
концептуалды метафора
номенклатуралық атаулар
Мәтінді «сөз бұйымы атаған» қазақ тілші-ғалымы:
Қ. Жұбанов
Р. Сыздық
Б. Шалабай
Е. Жанпейісов
А. Байтұрсынұлы
Клише сөздердің қолданылу аймағы:
ресми коммуникация
ғылым саласы
публицистика
көркем коммуникация
тұрмыстық коммуникация
Ауызекі сөйлеу тіліне тән элементтерді анықтаңыз:
макаронизмдер, дисфемизмдер
терминдер
канцеляризмдер,
терминдік тіркестер
паронимиялық аттракция
Дискурс дегеніміз :
мәтін санаты
тілдік бірліктердің мәтіндегі қызметі
мәтін құрылымы
қарым-қатынас жағдайына қатысты тілдік және тілдік емес факторлардың бірлігі
мәтін типологиясы
Тілдік тұлға құрылымының деңгейі:
когнитивтік
дыбыстық
лауазымдық
интертекстуалды
парадигматикалық
Көркем мәтін атауының түрлері:
статикалық
тезистік
прецедентті
перифериялық
орталық
Мәтін лингвистикасының жетістіктері қолданылатын сала:
көркем мәтінді талдау
БАҚ тілі
лексикография
ауызекі сөйлеу тілі
газет тілі
Эпиграф қызметі:
автор интенциясын таныту
сөйлем құрастыру
кейіпкерді бағалау
астарлы ақпар дереккөзін көрсету
оқырма
Эпиграф қызметі:
автор интенциясын таныту
сөйлем құрастыру
кейіпкерді бағалау
астарлы ақпар дереккөзін көрсету
оқырманның танымдық базасын тексеру
Көркем мәтін атауының түрі:
динамикалық
тезистік
прецедентті
перифериялық
суреттеу
Мәтіннің вербалды түрде көрінбейтін санаты:
интеграция
континуум
модальділік
ретроспекция
ақпараттылық
Ғылыми стильдегі шағын стильдер:
оқу-ғылыми, ғылыми-көпшілік шағын стиль
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
заң шағын ресми стилі
дипломатия шағын ресми стилі
Ресми стильдегі шағын стильдер:
әкімшілік-кеңсе шағын ресми стилі
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
жазба БАҚ стилі, телехабарлар стилі
оқу-ғылыми, ғылыми-көпшілік шағын стиль
Көркем мәтіндегі ақпарат түрін белгілеңіз:
мазмұндық-концептуалды
ментальді
ритуалды
қарапайым
иконикалық
Прецедентті антропонимдердің қолданылу аясы:
көркем мәтін
заң
келісім
конвенция
декларация
Көркем мәтіннің прагматикалық қызметі:
белгілі бір оқырмандар тобына арналып, оларға әсер етуі
жаңа мән тудыру
қарым-қатынас орнату
бойына ақпарат жинақтау
қарым-қатынасты жеделдету
Қабылдау стилистикасының субъектісі:
оқырман
автор
баяншы
кейіпкер
мәдени кеңістік
Өлең жолдарындағы белгіленген тілдік қолданыс:
окказионализм
диалект
неологизм
көнерген сөз
потенциалды сөз
Континуум санаты дегеніміз:
көркем мәтін оқиғасы өтетін уақыт пен кеңістік
мәтіндегі бөгде сөз көрінісі
автордың субъективті бағалауы
оқырман ойында көркем мәтіннің тиянақталып, аяқталуы
баяндалып отырған оқиғадан соң не боларын тілдік құралдармен көрсету
«Текст түзу» терминін қазақ тіл білімінде алғаш қолданған ғалым:
Р. Сыздық
Қ. Жұбанов
Б. Шалабай
Е. Жанпейісов
А. Байтұрсынұлы
Континуум санаты дегеніміз:
көркем мәтін оқиғасы өтетін уақыт пен кеңістік
мәтіндегі бөгде сөз көрінісі
автордың субъективті бағалауы
оқырман ойында көркем мәтіннің тиянақталы
«Текст» сөзі алғаш қолданыла бастауы:
ХVIII ғасырдың аяғына қарай
осы ғасырдың басында
өткен ғасырдың 60 жылдары
өткен ғасырдың 70-80 жылдары
өткен ғасырдың 30-40 жылдары
Тілдік тұлғаның «когнитивтік деңгейінің интертекстуалды құрылымын» ұсынған ғалым:
Г.В. Денисова
Н.Уәли
В.В. Радлов
С.В. Верещагин
В.В. Виноградов
Өлең жолдарында қолданылған айшықтау:
аллюзия
хиазм
анафора
эпифора
синтаксистік параллелизм
Ю.П. Карауловтың анықтамасы бойынша, прецедентті мәтін:
тұлғаның алдындағы, онымен замандас айналасына жақсы таныс
сөздіктер
мәні ашылмаған
жаңашылдыққа толы
цитаталардан құралған
Автордың объективті ретроспекциясы:
қаламгердің баяндауда бұрынғы оқиғаны еске түсіруі
автордың бұрын болған оқиғаны рет-ретімен баяндауы
оқырманның өзі үшін маңызды оқиғаларды ғана өзектендіруі
оқырманның бұрын ба
Мағыналық ұйытқы сөздер дегеніміз:
ойды жылжытып, дамытып отыратын лексикалық бірліктер
мәтіннің астарлы хабары
мәтіндегі атаулы сөйлемдер
мәтіндегі цитация құбылысы
мәтіндегі айшықтаушы құралдар
Қабылдау стилистикасының субъектісі:
оқырман
автор
баяншы
кейіпкер
мәдени кеңістік
Автор стилистикасының зерттеу нысаны:
автор ойы мен ниетіне қажетті тілдік құралдарды сұрыптап алу
кейіпкердің әлеуметтік рөлі
сөздің мәнмәтіндегі мағынасы
қабылдаушының интерпретациясы
окказионалды тілдік бірліктердің жасалуы
Тілдік тұлғаның когнитивті деңгейінің интертекстуалды құрылымының ең қозғалғыш, ең өзгергіш бөлігі:
интертекстуалды перифериясы
танымы
оның жады
танымдық базасы
ұлттық-мәдени базасы
Мәтінді тіл білімі саласында қарастыру бағыттары:
антропоцентристік, лингвоцентристік
текстоцентристік, когнитивтік
антропоцентристік, генерациялық
когнитивтік, статикалық, корпустық
когнитивтік, құрылымдық, корпустық
Антропоөзектік бағыттың негізгі нысаны:
оқырман қабылдауы
көркем мәтін
автор
тек қана мәтін
мәтін және экстралингвистикалық факторлар
Метафоралы сөйлемді көрсетіңіз:
Күндердің сен де көшіне ер - Батықта қалған бағылан - Есілде қалған есіл ер!
Бағдат
Автор стилистикасының зерттеу нысаны:
автор идеясы
мәтіннің астарлы хабары
мәтіндегі атаулы сөйлемдер
мәтіндегі мағыналық ұйытқы сөздер
оқырман қабылдауына әсер ететін тілдік құралдар
