Font size
WorksheetsМәтін лингвистикасы бойынша тест
Total questions: 156
Worksheet time: 2hrs 38mins
Мәтін лингвистикасының зерттеу нысаны:
мәтін
сөйлем
сөз тіркесі
тыныс белгісі
сөз мағынасы дамуы
Мәтіннің негізгі санаттарын атаңыз:
модальділік, бөлшектенушілік
дербес жұмсалуы
мағына тұтастығы
тіркес тиянақтылығы
сөйлем құру қабілеті
Мәтін лингвистикасы байланысатын ғылымдар:
стилистика
логика
философия
саяси лингвистика
қолданбалы лингвистика
«Текст» сөзінің шығу тегі:
латын
грек
орыс
поляк
ағылшын
Мәтін сөзінің мағынасы:
байланысу
жүйелеу
қайталау
суреттеу
жинақтау
Тіл білімінің мәтінмен байланысты салалары:
лексикология
этимология
диалектология
нейролингвистика
лингвоперсонология
Көркем мәтін лингвистикасы...байланысты:
стилистикамен
тарихи лексикологиямен
қазақ тілі этимологиясымен
салыстырмалы грамматикамен
қазақ тілінің диалектологиясымен
Мәтін лингвистикасының зерттеу бағытын атаңыз:
мәтін талдаудың заңдылықтарын ұсыну
мәтіннің түрлерін ажырату
мәтіннің құрылымын анықтау
мәтіннің байланыстылығын анықтау
мәтін лингвистикасының тарихын жасау
Көркем мәтінді талдаудың әдісін атаңыз:
кешенді талдау
синтаксистік талдау
фонетикалық талдау
семантикалық талдау
грамматикалық талдау
Стильдік эксперимент әдісін ұсынған ғалым:
А.М.Пешковский
М.М.Коп
Стильдік эксперимент әдісін ұсынған ғалым:
А.М.Пешковский
М.М.Копыленко
И.А. Жолковский
А.П. Квятковский
В.С. Рождественский
Стиль түзетін тілдік құралдарды қарастыратын сала:
стилистика
фонетика
синтаксис
семантика
сөйлеу мәдениеті
Стильдік құралдар арқылы мәтін ішінде құралатыны:
ассоциативті байланыстар
фоносимволизм
семантикалық өріс
грамматикалық мағына
тілдік бірліктер жиынтығы
Көркем мәтіндегі сөз:
мәлімет, ақпарат берудің негізі
сөйлем жасаудың негізі
мағына сәйкестігін ашады
сөз тіркесін құрауға қатысады
сөз мәнін негіздеуге қатысады
Көркем шығарманы оқып отырған оқырман:
тілдік тұлға
жеке тұлға
заңды тұлға
белгілі тұлға
мәтіндік тұлға
М.Әуезовтің «Қорғансыздың күні» әңгімесінде, бір абзацтағы 11 сөйлемде қызыл, қызғылт сөздері 7 рет қолданылғанына, ол түс атауының алда болатын трагедиямен байланыстылығына назар аударту. Талдау түрі:
лингвостилистикалық талдау
компоненттік талдау
лингвистикалық түсініктеме
лингвопоэтикалық талдау
концептуалды талдау
Көркем мәтіннің вертикал контексi деген:
мәтіндегі оқиға мен уақыттан бұрынғы кең көлемдегі тарихи-мәдени байланыстар
мәтіннің вербалды қабаты
мәтінде суреттеліп отырған уақыт
мәтін кейіпкерлері өмір сүрген уақыт
мәтін автор
Көркем мәтінге қатысты экстралингвистикалық фактор:
авторлық интенция
континуум
модальділік
ретроспекция
бөлшектенушілік
«Текст (мәтін)» сөзінің жиі қолданылатын дериваты:
контекст (мәнмәтін)
субтекст
архитекст
прототекст
супратекст
Көркем мәтіннің горизонтал контексі дегеніміз:
мәтіннің лексика-фразеологиялық қабаты
мәтін кейіпкерлері өмір сүрген уақыт
мәтін авторы мен кейіпкері өмір сүрген уақыт
мәтін авторы мен оқырманы өмір сүрген уақыт
мәтін авторы мен кейіпкері өмір сүрген уақыт пен кеңістік
Мәтінді көлемдік-прагматикалық бөлшектеуге жатпайтын бөлік:
автор сөзі
том
тарау
абзац
синтаксистік күрделі тұтастық
Көркем мәтін қызметі:
эстетикалық
сөзтүрлеміндік
ақпараттық
сөзжасамдық
волюнтативтік
Көркем мәтінге тән санаттар бөлінісі:
формалды-мағыналық
синтаксистік
фонетикалық
грамматикалық
контекстік-вариативтік
Көркем мәтіннің адамға әсері:
прагматикалық
қоғамдық
саяси
тарихи
әлеуметтік
Қазіргі кезде мәтін лингвистикасының зерттеу бағыттары ... түрі аталады:
4
1
2
5
3
Мәтіннің функцион
Қазіргі кезде мәтін лингвистикасының зерттеу бағыттары ... түрі аталады:
1
2
3
4
5
Мәтіннің функционалдық типтерін көрсетіңіз:
көркем
суреттеу
әңгімелеу
пайымдау
байымдау
Мәтін лингвистикасы, мәтін теориясы ілімдерінің орыс, шет ел тіл білімінде қалыптасу кезеңі:
1950-1960 жылдардан бастап
1920-1940 жылдары
1920-1930 жылдардан бері
1990 жылдың ортасына қарай
1980 жылдардың басынан бері
Мәтіндер құрылымына қарай ... болады:
қарапайым
жүйелі
туынды
репродуктивті
жүйесіз
Көркем мәтіннің маңызды белгілері:
аяқталғандығы
моносемантикалылығы
жазумен байланыстылығы
терминдердің қолданылуы
қоғамдық-саяси лексиканың көптігі
Қарапайым мәтіндер:
ұран
мақала
медиамәтін
монография
диссертация
Күрделі мәтіндерді белгілеңіз:
диссертация
ұран
тезис
роман
жарнама
Мәтіндердің көлеміне қарай түрлері:
күрделі синтаксистік тұтастық
ауызша
жазбаша
электронды
креол мәтін
Кешенді мәтіндерді белгілеңіз:
роман
ұран
тезис
мақала
жарнама
Мәтіндердің қарым-қатынас тақырыбы мен сөйлеу түріне қарай түрлері:
тарихи
жазбаша
шешендік
танымдық
микромәтін
Мәтіндердің берілу тәсіліне қарай түрлері:
Мәтіндердің берілу тәсіліне қарай түрлері:
монолог
тезис
роман
медиамәтін
қос үнді сөз
Тілдік бірліктердің стандарттануы тән стиль мәтіндері:
ресми
ауызша
көркем
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Ауызекі сөйлеу стиліне тән белгілер:
эмоционалды-экспрессивті бірліктер, оқшау сөздер жиі кездеседі
номенклатуралық ұғымның көптігі
стандартты, дайын үлгідегі сөйлемдер
баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
адресанттың ашық бағалауымен адресатты сендіруге бағытталады
Лексикасы жалпыхалықтық қолданыстағы лексика, барлық ғылым саласына ортақ терминдер және белгілі бір ғылым саласына ғана тән терминдер деп шартты түрде бөлінетін функционалдық стиль мәтіндері:
ғылыми
ресми
көркем
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Публицистикада ұштасатын тіл қызметі:
ақпараттық, прагматикалық
кумулятивтік,
генеративтік, императивтік
кумулятивтік, императивтік
генеративтік, аккумулятивтік
«Публицистика» сөзінің мағынасы:
әлеуметтік, қоғамдық
үгіт, насихат
ақпарат, дерек
саясат, тарихи
әлемдік, ұлттық
Публицистика мәтіндерін белгілеңіз:
сұхбат, репортаж, бас мақала, эссе
лирика, проза, драма
өтініш, анықтама, хаттама
әдеби сөйлеу, ауызекі сөйлеу
Публицистика мәтіндерін белгілеңіз:
сұхбат, репортаж, бас мақала, эссе
лирика, проза, драма
өтініш, анықтама, хаттама
әдеби сөйлеу, ауызекі сөйлеу
монография, реферат, конспект
Медиамәтін лексикасын қарастырған ғалым:
Б. Момынова
Б. Қалиев
Б. Хасанов
Б. Шалабай
Е. Жанпейісов
Көркем мәтіннің вербалды қабатына тән белгілер:
фразеологизмдер, қарапайым, көне, сирек бірліктер, синонимдер әлеуеті
арнайы лексика
дерексіз мағыналы сөздер
номенклатуралық ұғымдардың көптігі
баяндау жүйелілігі, тұрақты орамдардың бірегейлігі
Бала кезінен сауық-сайранды, сейіл-серуенді ұнататын, кәмелетке толғаннан бергі жерде аз-маз серілік те құрып көрген Едіге жиырма жасқа келген соң «дүниеден баз кешіп», бейсауат жүріс атаулыны тоқтатқан. Мәтіннің функционалдық типі:
көркем
ресми
ғылыми
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Көркем мәтінге қатысты экстралингвистикалық факторды белгілеңіз:
авторлық интенция (ниет)
континуум
модальділік
аяқталғандық
ретроспекция
Кешенді мәтінді белгілеңіз:
интертекстуалды мәтін
ұран
тезис
мақал
жарнама
Қазақ тіл білімінде мәтін лингвистикасының зерттеле бастауы:
1990 жылдардан бері
1940-60 жылдары
1920-30 жылдардан
1900-10 жылдардан бастап
1970-80 жылдардың басынан
Мәтінге байланысты әмбебап санаттар:
уақыт пен кеңістік
ұран мен уақыт
Мәтінге байланысты әмбебап санаттар:
уақыт пен кеңістік
ұран мен уақыт
кеңістік пен тезис
мақал-мәтелдер
жарнама мен ұран
Мазмұндық-астарлы ақпарат:
негізгі сюжеттік желіге қосымша, шешуші кезеңде көрінетін ақпар
көркем мәтіннің генеративті қасиеті
қаламгер шығармасындағы вербалды қабат
қаламгердің, оқырманның танымдық базасында бар білім
қаламгердің өмір құбылыстарын өзінше саралауы, түсінуі, бағалауы
Эмоционалды мәнді сөздер ең жиі қолданылатын функционалдық стиль:
ауызша
көркем
ресми
ғылыми
публицистикалық
Публицистикалық мәтінге тән белгілер:
баяндалатын мәселелер деректі
диалектизмдер
көне, сирек бірліктер
еркін сөйлеу басым, тілден тыс көмекші құралдар
ұғымдық дәлдік, баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
Халықаралық келісімдер, нота, конвенция мәтіндері жататын стиль:
дипломатия шағын ресми стилi
ғылыми стиль
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
публицистикалық стиль
Стандарт сөз орамдары дегеніміз -
белгілі бір саладағы коммуникативтік талаптарға сәйкес қолданылатын сөз
авторлық соны қолданыс
кеңсе құжатының құрылымы
әсерлілігін жоғалтқан, жағымсыз бағаланатын сөз, сөз орамы
мәдени ақпар
Ғылыми мәтінге тән белгілер:
Ғылыми мәтінге тән белгілер:
ұғымдық дәлдік, баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
көне, сирек бірліктер
адресанттың ашық бағалауы
баяндалатын мәселелер деректі
мәтін белгілі бір сала мамандарына арналады
Ғылыми мәтін лексикасының негізгі қабаттары:
белгілі бір ғылым саласына ғана тән терминдер
неологизмдер
экспрессивті лексика
концептуалды метафора
бейнорма тілдік элементтер
Подтекст категориясы:
қосымша мағына жасау техникасы
сөз тудыру жолдары
сөз байлығын молайту
сөз мағынасын дамыту
сөйлем түрлерін ажырату
Көркем мәтінде қолданылатын троптың түрлері:
метонимия
диалектизмдер
этимологиялық талдаулар
омоним, синоним, антоним
фразеологизм, семасиология
Тілдік деңгейлердің қатысына қарай қайталамалардың түрлері:
синтаксистік
дистантты
контактілі
морфологиялық, синтаксистік
парадигмалық, синтагматикалық
Романдағы негізгі баяндау типі:
әңгімелеу
диалог
монолог
пайымдау
қосүнді сөз
Ауызекі сөйлеу тіліне тән элементтерді анықтаңыз:
макаронизмдер, дисфемизмдер
терминдер
канцеляризмдер
терминдік тіркестер
кітаби фразеологизмдер
Көркем мәтінде фразеологизмдердің жұмсалу мақсаты:
экспрессия тудыру
сөз жасау
сөз таңдау
сөз тудыру
тілдік талдау
Көркем мәтінде фразеологизмдердің жұмсалу мақсаты:
экспрессия тудыру
сөз жасау
сөз таңдау
сөз тудыру
тілдік талдау
Мәтін лингвистикасының жетістіктері қолданылатын сала:
көркем мәтінді талдау
БАҚ тілі
лексикография
ауызекі сөйлеу тілі
мәдениет
Поэзия мәтінінде басым болатыны:
эмоционалды-экспрессивті лексика
термин сөздер
қарапайым лексика
стандартты оралымдар
концептуалды метафора
Көркем мәтіндегі баяндау түрі:
әңгімелеу
аллегория
кейіптеу
шендестіру
алмастыру
Ауызекі тілге тән элементтер жиі ұшырасатын мәтін:
әңгімелеу
пролог
монолог
суреттеу
бейнелеу
Көркем мәтін атауының түрі:
динамикалық
тезистік
прецедентті
перифериялық
суреттеу
Эпиграф қызметі:
көркем мәтін интерпретациясына бағыт беру
сөйлем құрастыру
кейіпкерді бағалау
астарлы ақпар дереккөзін көрсету
оқырманның танымдық базасын тексеру
Автордың объективті ретроспекциясы мен оқырманның субъективті ретроспекциясы сәйкесе бермейді, себебі:
автор мен оқырман түрлі оқиғаларды өзектендіреді
оқырман үшін бұрын баяндалған оқиғалар мәнсіз
автор мен оқырман бірдей оқиғаларды өзектендіреді
оқырман барлық оқиғаларды бір-бірімен байланыстырмайды
автор өз баяндауында бұрын болған оқиғаларды еске түсірмейді
Көркем мәтіндегі ақпар:
Көркем мәтіндегі ақпар:
мазмұндық-нақты
логикалық
таңбалық
синкретті
иконикалық
Автордың объективті ретроспекциясы:
қаламгердің өз баяндауында тілдік элемент арқылы бұрын болған оқиғаны еске түсіруі
автордың бұрын болған оқиғаны рет-ретімен баяндауы
оқырманның өзі үшін маңызды деп санаған оқиғаларды ғана өзектендіруі
оқырманның оқу барысында бұрын баяндалған оқиғаларды ретімен еске алуы
оқырманның барлық оқиғаларды еске түсіріп, мәтін атауымен байланыс орнатуы
Бала болып бастадым тірлігімді, Уыз сәби ол кезде кімді білді. Баласы көп боқташақ Айкен апа, Айкен апа кесіпті кіндігімді. Балалардың көңілін қалдырмаңдар, барлық үйде басталсын бал-думандар. ...Әлімбаев Мұзафар болмасам да, мен сендермен біргемін, балдырғандар! - Мәтіндегі ойды жылжытушы тілдік бірлік:
бала, сәби, балдырғандар
бал-думандар
Әлімбаев Мұзафар
бастадым тірлігімді
мен сендермен біргемін
Антропоөзектік бағыттың негізгі нысаны:
оқырман қабылдауы
автор мен көркем мәтін
автор - мәтін - оқырман үштағаны
тек қана мәтін
мәтін және экстралингвистикалық факторлар
Автор стилистикасының зерттеу нысаны:
автордың кейіпкерлерге көзқарасы
мәтіннің астарлы хабары
мәтіндегі атаулы сөйлемдер
мәтіндегі мағыналық ұйытқы сөздер
оқырман қабылдауына әсер ететін тілдік қ
Графикалық құралдардың көркем мәтіндегі қызметі:
кумулятивтік
эстетикалық
айқындаушы
мәтін түзушілік
ақпараттық
Көркем мәтіндердегі қайталамалар жүйесін зерттеген:
О. Бүркітов
Б. Хасанов
Б. Шалабай
Б. Момынова
Е. Жанпейісов
Ғылыми стильдің қазақ тіліндегі алғашқы үлгілері:
ғылыми-көпшілік кітапшалар
аударма өлең
көркем мәтіндер
баспасөз мақалалары
ауыз әдебиеті үлгілері
Мәтін эквиваленті
өлең жолында сөздің орнына тыныс белгісін қою
қаріптің түсін өзгерту
бас әріппен жазу
сурет беру
мәтінді қысқарту
Көркем мәтінге тән айрықша категория (санат):
астарлы ақпар
тұтастық
ақпараттылық
байланыстылық
прагматикалылық
Көркем мәтіннің прагматикалық қызметі -
белгілі бір оқырмандар тобына арналуы
жаңа мән тудыру
қарым-қатынас орнату
ақпаратты жедел жеткізу
қарым-қатынасты жеделдету
Ресми стильге тән белгілер:
баяндау жүйелілігі, тұрақты орамдардың бірегейлігі
тілдің әсерлі, эмоционалды, бейнелі сөздері
әдеби тіл нормасына тән және бейнорма тілдік бірліктер
сөздердің тіркесу аясын кеңіту арқылы сөз мағыналарын жаңғырту
фразеологизмдер, қарапайым, көне
Көркем мәтіндегі етістік стилистикасын қарастырған зерттеуші:
Г.Әзімжанова
Б. Хасанов
Б. Шалабай
Б. Момынова
Е. Жанпейісов
Көркем мәтіннің вербалды қабатына тән белгілер:
фразеологизмдер, қарапайым, көне, сирек бірліктер, синонимдер
дерексіз мағыналы сөздер
номенклатуралық ұғымдардың көптігі
баяндау жүйелілігі, тұрақты орамдардың бірегейлігі
еркін сөйлеу басым, тілден тыс көмекші құралдар
Эстетикалық қызмет атқаратын мәтін типі:
көркем
ресми
ғылыми
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Көркем мәтінге қатысты экстралингвистикалық факторды белгілеңіз:
когнитивтік база
континуум
модальділік
аяқталғандық
ретроспекция
Табиғат, адам, қоғам туралы объективті хабар беруді көздейтін функционалдық стиль:
ғылыми
ресми
көркем
ауызекі сөйлеу
публицистикалық
Эмоционалды мәнді сөздер ең жиі қолданылатын функционалдық стиль:
ауызекі сөйлеу
көркем
ресми
ғылыми
публицистикалық
Публицистикалық мәтінге тән белгілер:
тілдің әсерлі, эмоционалды, бейнелі сөздері
диалектизмдер
көне, сирек бірліктер
еркін сөйлеу басым, тілден тыс көмекші құралдар
Халықаралық келісімдер, нота, конвенция мәтіндері стилі:
дипломатия шағын ресми стилi
ғылыми стиль
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
жазба БАҚ стилі, телехабарлар стилі
Стандарт сөз орамдары дегеніміз -
ақпаратты, дайын, бейтарап бояулы, үнемді сөз, сөз орамы
авторлық соны қолданыс
кеңсе құжатының құрылымы
әсерлілігін жоғалтқан, жағымсыз бағаланатын сөз, сөз орамы
жағымсыз бағаланатын сөз
Ғылыми мәтінге тән белгілер:
ұғымдық дәлдік, баяндау жүйелілігі, дерексіздік, объективтілік
көне, сирек бірліктер
адресанттың ашық бағалауы
бекітілген терминдердің қолданылуы, тұрақты орамдар
эмоционалды-экспрессивті лексика
Ғылыми мәтін лексикасының негізгі қабаттары:
барлық ғылым саласына ортақ терминдер
неологизмдер
концептуалды метафора
бейнорма тілдік элементтер
айшықтау-көркемдегіш құралдар
Көркем мәтіндегі графикалық құралдардың қызметі:
прагматикалық
эстетикалық
айшықтаушы
кумулятивтік
мәтін түзушілік
Көркем мәтінге тән емес белгі:
волюнтативтік
ақпараттық
кумулятивтік
генерациялық
коммуникативтік
Көркем мәтін бөліктерінің біртұтас жүйе құрауы үшін қажет емес бай
Көрк��м мәтін бөліктерінің біртұтас жүйе құрауы үшін қажет емес байланыс:
типологиялық
логикалық
лексикалық
ассоциативті
грамматикалық
Подтекст категориясы:
мәтіннің вертикал контексі
сөз тудыру жолдары
сөз байлығын молайту
сөз мағынасын дамыту
мәтіннің горизонтал контексі
Абай поэтикасын зерттеген ғалым:
Р.Сыздық
Б.Шалабай
Қ.Жұмалиев
М.Серғалиев
А.Айғабылов
Көркем мәтінде қолданылатын троптың түрлері:
метафора
диалектизмдер
этимологиялық талдаулар
омоним, синоним, антоним
фразеологизм, семасиология
Ешбір қосымшасыз заттың, құбылыстың белгісін, қасиетін, сапасын айқындайтын троптың түрі:
эпитет
теңеу
метафора
аллегория
синекдоха
Троптың түрлері қолданылатын функционалдық стиль мәтіндері:
публицистика жанрлары
іс қағаздары
ғылыми мәтін
ауызекі сөйлеу тілі
дипломатиялық құжаттар
Тілдік деңгейлердің қатысына қарай қайталамалардың түрлері:
дыбыстық, лексикалық
дистантты
контактілі
морфологиялық, синтаксистік
парадигмалық, синтагматикалық
Романдағы негізгі баяндау типі:
әңгімелеу
диалог
монолог
пайымдау
байымдау
Дискурс дегеніміз :
Дискурс дегеніміз :
мәтін санаты
мәтін құрылымы
мәтін типологиясы
қарым-қатынас жағдайына қатысты тілдік және тілдік емес факторлардың бірлігі
тілдік бірліктердің мәтіндегі қызметі
Ресми стильдің қолданылу аймағы:
ресми коммуникация
ғылым саласы
публицистика
көркем коммуникация
тұрмыстық коммуникация
Ауызекі сөйлеу тіліне тән элементтерді анықтаңыз:
макаронизмдер, дисфемизмдер
терминдер
канцеляризмдер,
терминдік тіркестер
паронимиялық аттракция
Клише сөздердің қолданылу аймағы:
ресми коммуникация
ғылым саласы
публицистика
көркем коммуникация
тұрмыстық коммуникация
Ресми стильдегі шағын стильдер:
әкімшілік-кеңсе шағын ресми стилі
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
жазба БАҚ стилі, телехабарлар стилі
оқу-ғылыми, ғылыми-көпшілік шағын стиль
Ғылыми стильдегі шағын стильдер:
оқу-ғылыми, ғылыми-көпшілік шағын стиль
ауызекі сөйлеу стилі
көркем әдебиет стилі
заң шағын ресми стилі
дипломатия шағын ресми стилі
Көркем мәтінде фразеологизмдердің жұмсалу мақсаты:
экспрессия тудыру
сөз жасау
сөз тудыру
тілдік талдау
сөз мағынасын дамыту
Оқырман стилистикасы қарастырылған еңбек:
Оқырман стилистикасы қарастырылған еңбек:
Риффатер М. Критерии стилистического анализа
Штейнталь Х., Стилистика
Спенсер Г., Философия стиля
Нұрмұқанов Х., Сөз және шеберлік
Серғалиев М., Стилистика негіздері
Мәтін лингвистикасының жетістіктері қолданылатын сала:
көркем мәтінді талдау
БАҚ тілі
лексикография
ауызекі сөйлеу тілі
газет тілі
Көркем мәтіндегі автор бейнесін қарастырған ғалым:
Б. Шалабай
Б. Қалиев
Б. Хасанов
Б. Момынова
Е. Жанпейісов
Поэзия мәтінінде басым болатыны:
эмоционалды-экспрессивті лексика
термин сөздер
стандартты оралымдар
концептуалды метафора
номенклатуралық атаулар
Көркем мәтін талдаудың негізгі әдісі:
семантикалық өріс
компоненттік
құрылымдық
статистикалық
салыстырмалы
Көркем мәтіндегі баяндау түрі:
суреттеу
кейіптеу
шендестіру
ауыстыру
алмастыру
Ауызекі тілге тән элементтер жиі ұшырасатын мәтін:
диалог
эпилог
пролог
монолог
суреттеу
Көркем мәтін атауының түрлері:
статикалық
тезистік
прецедентті
перифериялық
орталық
Эпиграф қызметі:
автор интенциясын таныту
сөйлем құрастыру
кейіпкерді бағалау
астарлы ақпар дереккөзін көрсету
оқ
Эпиграф қызметі:
автор интенциясын таныту
сөйлем құрастыру
кейіпкерді бағалау
астарлы ақпар дереккөзін көрсету
оқырманның танымдық базасын тексеру
Астарлы ақпар (подтекст) көрінетін мәтін:
көркем
заң
ғылыми
іс қағаздары
публицистика
Көркем мәтіннің прагматикалық қызметі:
белгілі бір оқырмандар тобына арналып, оларға әсер етуі
жаңа мән тудыру
қарым-қатынас орнату
бойына ақпарат жинақтау
қарым-қатынасты жеделдету
Континуум санаты дегеніміз:
көркем мәтін оқиғасы өтетін уақыт пен кеңістік
мәтіндегі бөгде сөз көрінісі
автордың субъективті бағалауы
оқырман ойында көркем мәтіннің тиянақталып, аяқталуы
баяндалып отырған оқиғадан соң не боларын тілдік құралдармен көрсету
Объективті және субъективті ретроспекция сәйкеспеу себебі:
автор мен оқырман түрлі оқиғаларды өзектендіреді
оқырман үшін бұрын баяндалған оқиғалар мәнсіз
автор мен оқырман бірдей оқиғаларды өзектендіреді
оқырман барлық оқиғаларды бір-бірімен байланыстырмайды
автор өз баяндауында бұрын болған оқиғаларды еске түсірмейді
Көркем мәтіндегі ақпарат түрін белгілеңіз:
мазмұндық-концептуалды
ментальді
ритуалды
қарапайым
иконикалық
Континуум санаты дегеніміз:
көркем мәтін оқиғасы өтетін уақыт пен кеңістік
мәтіндегі бөгде сөз көрінісі
автордың субъективті бағалауы
оқырман ойында көркем мәтіннің тиянақ
Мәтінді «сөз бұйымы атаған» қазақ тілші-ғалымы:
Қ. Жұбанов
Р. Сыздық
Б. Шалабай
Е. Жанпейісов
А. Байтұрсынұлы
Мәтіннің вербалды түрде көрінбейтін санаты:
интеграция
континуум
модальділік
ретроспекция
ақпараттылық
«Текст» сөзі алғаш қолданыла бастауы:
ХVIII ғасырдың аяғына қарай
осы ғасырдың басында
өткен ғасырдың 60 жылдары
өткен ғасырдың 70-80 жылдары
өткен ғасырдың 30-40 жылдары
Ю.П. Карауловтың анықтамасы бойынша, прецедентті мәтін:
тұлғаның алдындағы, онымен замандас айналасына жақсы таныс
сөздіктер
мәні ашылмаған
жаңашылдыққа толы
цитаталардан құралған
Тілдік тұлға құрылымының деңгейі:
когнитивтік
дыбыстық
лауазымдық
интертекстуалды
парадигматикалық
«Текст түзу» терминін қазақ тіл білімінде алғаш қолданған ғалым:
Р. Сыздық
Қ. Жұбанов
Б. Шалабай
Е. Жанпейісов
А. Байтұрсынұлы
Автордың объективті ретроспекциясы:
қаламгердің баяндауда бұрынғы оқиғаны еске түсіруі
автордың бұрын болған оқиғаны рет-ретімен баяндауы
оқырманның өзі үшін маңызды оқиғаларды ғана өзектендіруі
оқырманның бұры
Мағыналық ұйытқы сөздер дегеніміз:
ойды жылжытып, дамытып отыратын лексикалық бірліктер
мәтіннің астарлы хабары
мәтіндегі атаулы сөйлемдер
мәтіндегі цитация құбылысы
мәтіндегі айшықтаушы құралдар
Автор стилистикасының зерттеу нысаны:
автор ойы мен ниетіне қажетті тілдік құралдарды сұрыптап алу
кейіпкердің әлеуметтік рөлі
сөздің мәнмәтіндегі мағынасы
қабылдаушының интерпретациясы
окказионалды тілдік бірліктердің жасалуы
Прецедентті антропонимдердің қолданылу аясы:
көркем мәтін
заң
келісім
конвенция
декларация
Өлең жолдарындағы белгіленген тілдік қолданыс:
окказионализм
диалект
неологизм
көнерген сөз
потенциалды сөз
Өлең жолдарында қолданылған айшықтау:
аллюзия
хиазм
анафора
эпифора
синтаксистік параллелизм
Қабылдау стилистикасының субъектісі:
оқырман
автор
баяншы
кейіпкер
мәдени кеңістік
Тілдік тұлғаның
Қабылдау стилистикасының субъектісі:
оқырман
автор
баяншы
кейіпкер
мәдени кеңістік
Тілдік тұлғаның «когнитивтік деңгейінің интертекстуалды құрылымын» ұсынған ғалым:
Г.В. Денисова
Н.Уәли
В.В. Радлов
С.В. Верещагин
В.В. Виноградов
Тілдік тұлғаның когнитивті деңгейінің интертекстуалды құрылымының ең қозғалғыш, ең өзгергіш бөлігі:
интертекстуалды перифериясы
танымы
оның жады
танымдық базасы
ұлттық-мәдени базасы
Мәтінді тіл білімі саласында қарастыру бағыттары:
антропоцентристік, лингвоцентристік
текстоцентристік, когнитивтік
антропоцентристік, генерациялық
когнитивтік, статикалық, корпустық
когнитивтік, құрылымдық, корпустық
Антропоөзектік бағыттың негізгі нысаны:
оқырман қабылдауы
көркем мәтін
автор
тек қана мәтін
мәтін және экстралингвистикалық факторлар
Автор стилистикасының зерттеу нысаны:
автор идеясы
мәтіннің астарлы хабары
мәтіндегі атаулы сөйлемдер
мәтіндегі мағыналық ұйытқы сөздер
оқырман қабылдауына әсер ететін тілдік құралдар
Метафоралы сөйлемді көрсетіңіз:
Күндердің сен де көшіне ер - Батықта қалған бағылан - Есілде қалған есіл ер!
Ба
