Font size
Worksheetsreqqq
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Түріктер қай жылы Константинопольді басып алды?
1306
1405
1453
1215
«Китаби Хулийат әл-хайан ва хулват әл-лисан» еңбегінің авторы кім?
Әбу Бәкір әл-Дамаски
М.Қашқари
Жамал ад-дин ибн Мұханна
Әбілқасым Махмұд ибн Омар Замахшари
Түркітану дербес ғылым ретінде қай ғасырда пайда болды?
Х
XV1
V
XVIII
«Шежіре түрік» еңбегінің авторы
Паллас А.Вамбери
И.Страленберг
Әбілғазы Баһадүр
Петр Симон
«Түркі тілі туралы жазылған ерекше сыйлық» еңбегі неше бөлімнен тұрады?
5
3
2
8
«Шежіре түрік» атты еңбегін орыс, неміс тілдерінде жариялаған кім?
И.Страленберг
В.Томсен
Ф.Мюллер
О.Доннер
Хронологиялық жағынан уақыты белгісіз дәуір?
Көне түркі дәуірі
Жаңа түркі дәуірі
Ғұн дәуірі
Алтай дәуірі
«Орхон-Енисей жазуларының генезисін зерттеген ғалым
Г.Рамстедт
Қ.Сартқожаұлы
В.Шотт
А.Баскаков
1972 жылы жарық көрген «Орал-Алтай тіл біліміне кіріспе» атты еңбегінің авторы
Ж.Киекбаев
А.Щербак
Г.Санжеев
Г.Дебец
М.А.Кастрен, В.В.Бартольдт, В.В.Радлов, П.М.Мелиоранский, С.Е.Малов, Г.Рамстедт, В.Котвич түркі тілдері дамуының неше кезеңін белгілеген?
6
3
2
5
А.М.Щербак түркі және моңғол тілдері арасындағы тарихи араласу дәуірін нешеге бөлген?
3
2
6
8
М.А.Кастрен, В.В.Бартольдт, В.В.Радлов, П.М.Мелиоранский, С.Е.Малов, Г.Рамстедт, В.Котвич түркі тілдері дамуының неше кезеңін белгілеген?
5
3
6
4
Алтай тілдері Орал тілдерінен қашан бөлініп шыққан?
б.ж.с.д. 2 мыңж.
б.ж.с.д. 3 мыңж.
б.ж.с.д. 5 мыңж.
б.ж.с.д. 4 мыңж
Қазақ тілінің бір буынды түбір-негіздерін зерттеген ғалым
Ә.Аблақов
А.Есенқұлов
Ә.Қайдар
Б.Балақаев
«Сюндер тілі» еңбегінің авторы
А.Бомбачи
Э.Пуллиблэнк
Г.Дерфер
Ж.Клосон
М.А.Кастрен, В.В.Бартольдт, В.В.Радлов, П.М.Мелиоранский, С.Е.Малов, Г.Рамстедт, В.Котвич түркі тілдері дамуының неше кезеңін белгілеген?
4
8
7
6
Түріктер қай жылы Константинопольді басып алды?
1215
1453
1305
1626
Ең алғаш «көне қыпшақ тілі» терминін қолданған ғалым
А.Байтұрсынов, 1929
Қ.Жұбанов, 1937
Н.Сауранбаев, 1948 жылы
С.Аманжолов, 1936
«Түркі тілі туралы жазылған ерекше сыйлық» еңбегі неше бөлімнен тұрады?
5
4
3
2
«Қазіргі қазақ тілі –көне қыпшақ тілінің жаңа (соңғы) заман кезіндегі жаңа жағдайға байланысты өсіп, өркендеген түрі»,-деп пікір айтқан ғалым
Н.Сауранбаев
Б.Кенжебаев
В.Насилов
Б.Балақаев
Ф.Корш фонетикалық және морфологиялық белгілерге сүйене отырып, түркі тілдерін неше топқа бөлді?
5
6
4
3
А. Н. Самойлович фонетикалық және морфологиялық белгілерге сүйене отырып, түркі тілдерін неше топқа бөлді?
9
8
7
6
Ф.И.Страленберг өзінің «Европа мен Азияның солтүстік және шығыс бөлігі» атты еңбегін қай жылы жазды?
2030
1730
1830
1930
Ж. Киекбаев «Орал-Алтай тіл біліміне кіріспе» еңбегін қай жылы жазды?
2010
2011
2020
1972
Алтай тілдері орал тілдерінен қашан бөлініп шықты?
Б.ж.д. VIШ мыңжылдықта
Б.ж.д. VI мыңжылдықта
Б.ж.д. V мыңжылдықта
Б.ж.д. IV мыңжылдықта
. «ХІҮ ғасыр жазба ескерткіштерінің тіліндегі сөз тудырушы жұрнақтарды зерттеген ғалым?
Г. Гарипов
М.Сабыр
Ә.Керімов
Б.Сағындықұлы
Ертедегі оғыз-ұйғыр және қырғыздардың шығыста қалған ұрпақтары неше топқа бөлінді?
3
5
8
12
ХХ ғасырға дейін орыс түркітану ғылымында қандай термин-этнонимі қатар қолданылып келді?
Татар және Түрік
Түрік және Түркі
Қытай және Түрік
Өзбек және Түркі
1839 жылы шыққан М.А.Казем-Бектің атақты грамматикасы?
Грамматика турецко-татарского языка
Грамматика турецко-китайского языка
Грамматика турецко-узбекского языка
Грамматика турецко-казакского языка
Түркологияға кіріспе > жоғары мектеп бағдарламасына қай жылы енгізілді?
1952
1953
1963
1970
ХI ғасыр < Диуани-лұғат-ит-түрік> кімнің еңбегі?
Махмұд Ибн Омар
М.Қашқари
Ж.Баласағұни
Әбу Бәкір
1891 жылы туған ,ірі ағылшын түркітанушысы?
А.Бомбаччи
Г.Дерфер
А.Фон Габен
Дж.Клосон
ХIХ ғасырда Ресейде түркі тілдерінің зерттелуі неше кезеңге бөлінді?
8
3
5
2
ХIХ ғасырдың I жартысындағы Ресейдегі түркітану ғылымдарының орталығының бірі?
Москва
С-Петербург
Астраханъ
Орынбор
Тірі шығыс тілдерінің институты қай жылы қаланды?
2030
2003
2020
1920
Ғұн мемлекетін рулық империя деп есептеуге болады,себебі ол ...
23 рудан
12 рудан
24 рудан тұрады
14 рудан
Ғұн мемлекетінің ақсүйектері неше топқа бөлінді?
48
46
5
56
741 жылы Шығыс түрік қағанатын Селенга өзенінің солтүстігін мекендеген қандай ұлт өкілдері басып алды?
Өзбек
Ұйғыр
Қырғыз
Қазақ
1897 жылы Тоныкөкке арналған ескерткішті тапқан ғалым?
В.В Малов
С.Е Малов
Е.Клеменц
В.Котвич
.<Диуани-лұғат-ит-түрікте> неше түрік тайпасының аты аталады?
600
599
29
299
.<Құдатғу білік> неше жолдан құралған дидактикалық дастан?
13
13000
19000
130
Түркі тілдерін жан-жақты зерттеген ел?
Ресей
Қырғызстан
Түркменстан
Өзбекстан
741 жылы Шығыс түрік қағанатын Селенга өзенінің солтүстігін мекендеген қандай ұлт өкілдері басып алды?
Қазақ
Қырғыз
Өзбек
Ұйғыр
1897 жылы Тоныкөкке арналған ескерткішті тапқан ғалым?
В.В Малов
Е.Клеменц
В.Котвич
С.Е Малов
741 жылы Шығыс түрік қағанатын Селенга өзенінің солтүстігін мекендеген қандай ұлт өкілдері басып алды?
Өзбек
Ұйғыр
Қырғыз
Қазақ
ХIХ ғасырдың I жартысындағы Ресейдегі түркітану ғылымдарының орталығының бірі?
Москва
Орынбор
С-Петербург
Астраханъ
1839 жылы шыққан М.А.Казем-Бектің атақты грамматикасы?
Грамматика турецко-казакского языка
Грамматика турецко-узбекского языка
Грамматика турецко-татарского языка
Грамматика турецко-китайского языка
ХХ ғасырға дейін орыс түркітану ғылымында қандай термин-этнонимі қатар қолданылып келді?
Өзбек және Түркі
Татар және Түрік
Түрік және Түркі
Қытай және Түрік
< Диуани-лұғат-ит-түрік> шығармасын қазақ тілініе аударған кім
Қ.Мырзалиев
Иранбек
А.Егеубаев
А.Егеубаев
1891 жылы туған ,ірі ағылшын түркітанушысы?
Жд.Клосон
А.Фон Габен
А.Бомбаччи
Г.Дерфер
ХIХ ғасырда Ресейде түркі тілдерінің зерттелуі неше кезеңге бөлінді?
8
6
2
3
Махмуд Қашқаридың «Диуани....» шығармасын өзбек тіліне аударған кім
Муталлибов
Абдрахманов
Г.Өзтүрік
Д.Қанатбай
“Хибатул хақайық” еңбегінің авторы?
Ахмет Йассауи
Жүсіп Баласағұн
Ахмет Йүгенеки
Махмуд Қашқари
Түркі тілдерінің фонетикалық жүйесін де, грамматикалық құрылысын да жете меңгерген ғалым?
Ахмет Йүгенеки
Махмуд Қашқари
Жүсіп Баласағұн
Ахмет Йассауи
Орта ғасыр түркі тілдерінің ескерткіштерін Ә. Құрышжанов пен Ә. Ибатов неше топқа бөліп қарастырған?
2
8
4
6
Алғашқы чуваш тілін зерттеуші ғалымдар?
Л. Лигети; О. Прицак
М. И Сворцов; Г.И Федоров
Н.И Золотницкий; Н. И Ашмарин; Н.А Лебедев
В. Г Егоров; Н. А Андреев
Тува тіліндегі дауыссыздар саны?
25
44
22
34
Кавказ тауы етегінде жасайтын түркі тілдес халықтардың бірі?
қырым татар
өзбек
құмық
қарашай - балқарлар
Дыбыстық жүйесі жағынан ноғай тілі қай тілдерге жақын?
қырғыз
қазақ, қарақалпақ
өзбек
орыс
“Хибатул хақайық” еңбегінің авторы?
Жүсіп Баласағұн
Ахмет Йассауи
Ахмет Йүгенеки
Махмуд Қашқари
Қазақ халқына «Диуани лұғат ат түрік» шығармасын таныстырып, алғаш мақала жазған кім?
М.Тынышбай
Х.Досмухамедов
Ә.Бөкейханов
Ж.Досмұхамедов
Алғашқы чуваш тілін зерттеуші ғалымдар?
Л. Лигети; О. Прицак
М. И Сворцов; Г.И Федоров
Н.И Золотницкий; Н. И Ашмарин; Н.А Лебедев
В. Г Егоров; Н. А Андреев
Тарихта татар этнонимінің мәлім болған дәуірі?
II - ХII
III- IХ
V- IХғ
IV-ХI
Дыбыстық жүйесі жағынан ноғай тілі қай тілдерге жақын?
қырғыз
орыс
қазақ, қарақалпақ
өзбек
А.Н Самойлович түркі тілдерін 6 топқа бөліп қарастырады: 1-топ бұлғар немесе чуваш группасы; 2-топ ұйғыр немесе солтүстік-шығыс группасы; 3-топ қыпшақ немесе солтүстік-батыс; 4-топ шағатай немесе оңтүстік-шығыс группасы. Қалған екі групаны көрсетіңіз
Якут тілі немесе солтүстік-шығыс группасы
Қазіргі салар тілі немесе оңтүстік-батыс группасы
Орхон-Енесей ескерткіштер тілі группасы және якут немесе солтүстік-батыс группасы
Қыпшақ-түркімен немесе орта группа және түркімен немесе оңтүстік-батыс группасы
Түркі тілдерін ең алғаш классификацияланған ғалым.
Н.Самойлович
М.Қашғари
Ж.Баласағұн
А.Баскаков
Көне қырғыз тілін генетикалық жағынан қарағас, тува, якут, хакас тайпалары тілдерімен туыс деп тұжырым жасаған ғалым.
И.Н. Березин
С.Е. Малов
В.В. Григорьев
А.Н. Самойлович
Москва түркітану мектебінің негізгі өкілдерінің бірі, түркітану ғылымының ірі өкілі, МГУ-дің профессоры, «Игорь полкы туралы сөз» атты еңбектің авторы?
В.Ф. Корш
Е. Крымский
Ф. Катанов
А. Богородицкий
1972 жылы жарық көрген «Орал-Алтай тіл біліміне кіріспе» атты еңбегінде Орал және Алтай тілдерінің туыстығы біздің жыл санауымызға дейінгі X мыңжылдақтарда, тас дәуірі кезеңінде болғанға ұқсайды деген жорамал айтқан башғұрт ғаламы кім?
И. Буденц
М. Кастерн
Г. Санжаев
Ж. Киекбаев
Орта түркі дәуірінде қыпшақтардың тілдік бірлестігі қандай екі топқа ыдырады?
Қарлұқ-хорезм және қарлұқ-ұйғыр
Қыпшақ-бұлғар және қыпшақ-половец тобы
Қыпшық-оғыз және қыпшақ-бұлғар
Оғыз-бұлғар және оғыз-туркімен
Батыс ғұн тармағының Бұлғар тобына қандай тілдер жатады?
Гагауыз тілі, қарашай тілі, шағатай тілі
Түркімен тілі, ноғай тілі, қарақалпақ тілі
Құлан тобы, қарайым тілі, құмық тілі
Көне бұлғар тілі, көне хазар тілі, қазіргі чуваш тілі
«Қисса Жүсіп» поэмасы, Сұлтан Веледтің «Ребаб-намесі», «Ғариб-наме», Джалал Эд-дин Рамидің өлеңдер, Бурған эд-дин Сивасскийдің «Диуаны» атты мұрағаттар қай тілде жазылған?
Славян тілінде
Өлі селжүк тілінде
оғыз тілінде
Қарлұқ тілінде
Өзге түркі тобында дауыстылар саны 6 мен 12-нің арасында болса, бұл тілде 8 қысқа дауысты болады.
Бұлғар тобы тілдері
Оғыз тобы тілдері
Қыпшақ тобы тілдері
Қарлұқ тобы тілдері
М. Қашқаридің «Диуани лұғат ит-түрк» еңбегіндегі деректерге сүйенер болсақ, Қарахандықтар мемлекеті құрамына түркілерден негізгі үлкен үш тйпасы енген. Олар:
чорезм, ұйғыр, түркімен
қарлұқтар, шігілдер, яғмалар
ғұн, оғыз, қыпшақ
қыпшақ, оғызбұлғар,
Орта түркі дәуірінде Н.А. Баскаков X-XV ғасырдағы тарихи жағдайларды жинақтай келіп, түркі тайпаларының бір-бірімен араласу деңгейін, осы дәуір үлесіне жататын ескерткіштердің жазылу ортасы мен тілдік ерекшеліктерін ескере отырып бұл дәуір ескерткіштерін шартты түрде нешеге бөледі?
8
2
3
4
Чуваш тілінде бөлшектік сан есім қалай жасалады?
Болжалдық және реттік сан есімдердің тіркесуі
Топтау және реттік сан есімдердің тіркесуі
Есептік және реттік сан есімдердің тіркесуі
Жинақтық және реттік сан есімдердің тіркесуі
«Онгин тасы» қай ескерткішке жатады?
Білге қаған
Тоныкөк
Орхон-Енией
Күлтегін
Чуваш тілінде көптік мағына беретін жалғау?
-кеен
-ер
-сеем
-мееш
Чуваш тілінде неше септік бар?
4
8
9
6
Чуваш тілінде неше дауысты, неше дауыссыз дыбыс бар?
9 дауысты, 24 дауыссыз
8 дауысты, 24 дауыссыз
7 дауысты, 24 дауыссыз
9 дауысты, 25 дауыссыз
Бұлғар тобының қазіргі кездегі негізгі өкілдері?
Бұлғарлар
Қырғыздар
Чуваштар
Хазарлар
«ХІ ғасырдың Радловы» атанған ғалым?
О. Бетлингк
М. Щербак
М. Қашқари
Ж. Балаағұн
Г.Дерфер дауысты дыбыстарды нешеге бөлді?
Созылыңқы, орташа,
Орташа, қысқа
Созылыңқы, орташа, қысқа
Созылыңқы, қысқа
Ертедегі оғыз-ұйғыр және қырғыздардың шығыста қалған ұрпақтары неше топқа бөлінді?
7
8
3
5
«Жаңа түркі дәуірі» қай кезеңді қамтиды?
XIII-XX
XIV-XX
XV-XX
XVI-XX
Алтай тілдері орал тілдерінен қашан бөлініп шықты?
Б.ж.д. IV мыңжылдықта
Б.ж.д. VIШ мыңжылдықта
Б.ж.д. VI мыңжылдықта
Б.ж.д. V мыңжылдықта
Ж. Киекбаев «Орал-Алтай тіл біліміне кіріспе» еңбегін қай жылы жазды?
1997
1989
1972
1998
Ф.И.Страленберг өзінің «Европа мен Азияның солтүстік және шығыс бөлігі» атты еңбегін қай жылы жазды?
1740
1670
1730
1235
А. Н. Самойлович фонетикалық және морфологиялық белгілерге сүйене отырып, түркі тілдерін неше топқа бөлді?
4
8
6
7
Чуваш тілінде бөлшектік сан есім қалай жасалады?
Болжалдық және реттік сан есімдердің тіркесуі
Есептік және реттік сан есімдердің тіркесуі
Жинақтық және реттік сан есімдердің тіркесуі
Топтау және реттік сан есімдердің тіркесуі
«Онгин тасы» қай ескерткішке жатады?
Тоныкөк
Білге қаған
Орхон-Енией
Күлтегін
Чуваш тілінде көптік мағына беретін жалғау?
-кеен
-ер
-мееш
-сеем
В.В. Радловтың Орхон- Енисей жазу ескерткішітерінің орны туралы мәлімет беріліп, одан үзінділер жарияланған еңбегін көрсет.
Краткая грамматика тюрских языков
Введение тюркологи
«Атлас древности Монголии»
«Образцы народной литературы тюрских племен»
Түркі тілдерінің фонетикалық жүйесіне сүйене отырып, шығыс тобы, батыс тобы, орта Азия тобы және оңтүстік тобы деп 4топқа бөлген ғалым кім?
И.Н.Березин
Радлов
Н.А.Баскаков
Н.Ф.катанов
Орта Азия тобына жататын тілдер тобы
татар, чуваш
қырғыз, башқұрт
Өзбек, ұйғыр
қазақ, ноғай
Батыс хун тілдерінін 4 топқа бөліп қараған кім?
В.В.Радлов
А.Н.самойлович
Баскаков Н.А.
И.Н.Березин
Түркі тілдерінің оғыз тобы іштей нешеге бөлініеді?
5
4
3
6
Чуваш тілінде неше септік бар?
5
8
6
4
Ұйғыр тілін зерттеуші ғалымдардың бірі Э.Р.Тенишевтің жіктемесі бойынша үш диалектіні көрсет
солтүстік, лобнор, ганьсуй
солтүстік шығыс, оңтүстік және шығыс
Оңтүстік диалект, солтүстік, лобнор
шығыс, батыс, солтүстік
Ұйғыр тіліндегі табыс септігінің морфологиялық көрсеткіші
-да, -дә, -тә, -та
-дин, -тин
-ин,-н
-ға,- гә, -қа, -кә
