NEW
Font size
Worksheetsинкл 1-65
Total questions: 65
Worksheet time: 33mins
«Қауіп тобындағы» балаларды ерте анықтау мақсатында жүргізілетін диагностикалық шаралар:
Скрининг
Реабилитация.
Орнын толтыру (компенсация).
Түзету (коррекция).
Бейімдеу (адаптация).
Скринингті жүзеге асыратын маман:
Дәрігер.
Логопед.
Дефектолог.
Маман.
Психолог.
Скринингтің кезеңдерінің саны:
1.
3.
2.
4.
5.
.Психикалық-физикалық дамуға скрининг жасау дегеніміз - үш кезеңнен тұратын ...сатылы скринигтік тексеру жүргізу болып табылады:
Екі.
Үш.
Бес.
Алты.
Жеті.
«Жаңа туған нәрестенің психикалық-соматикалық дамуындағы ауытқуларды болжау» деп аталатын алғашқы скринингті жүргізетін маман:
Алғашқы патронаж кезінде нәрестені үйден бақылауға келген АДСК (ПМСП) бөлімшелік дәрігер.
АДСК мекемелеріндегі сау балалар кабинетіндегі дәрігер маман.
Арнайы мектептердегі мұғалім-дефектолог.
Перзентханалардағы (туу бөлімдердегі) неонатолог-дәрігер.
Түзету мекемелерінің логопедтері.
«Жүйке-психикалық дамудағы ауытқуларды болжау скринингі» деп аталатын 2-скринингті жүргізетін маман:
Түзету мекемелерінің логопедтері.
Арнайы мектептердегі мұғалім-дефектолог.
АДСК мекемелеріндегі сау балалар кабинетіндегі дәрігер маман.
Перзентханалардағы (туу бөлімдердегі) неонатолог-дәрігер.
Алғашқы патронаж кезінде нәрестені үйден бақылауға келген АДСК(ПМСП) бөлімшелік дәрігер.
3-«Ерте жастағы балаларға скринингтік аттестация жасау», 4-«Балалардың көру қызметтерін бағалау» және 5-«Балалардың есту қызметтерін бағалау» скринингтерді жүргізетін маман:
АДСК мекемелеріндегі сау балалар кабинетіндегі дәрігер маман.
Перзентханалардағы (туу бөлімдердегі) неонатолог-дәрігер.
Алғашқы патронаж кезінде нәрестені үйден бақылауға келген АДСК (ПМСП) бөлімшелік дәрігер.
Арнайы мектептердегі мұғалім-дефектолог.
Түзету мекемелерінің логопедтері.
.Бұл скринингтің нәтижелері перзентханадан берілетін анықтамада жазылады:
Скрининг 5.
Скрининг 1.
Скрининг 2.
Скрининг 3.
Скрининг 4.
Бұл скринингтің нәтижелері №112 нұсқадағы «Баланың даму тарихында» болжам кестесі түрінде көрсетіледі:
Скрининг 5.
Скрининг 4.
Скрининг 2.
Скрининг 1.
Скрининг 3.
Техникалық, кәсіптік және жоғары білім беретін мекемелерге оқуға түсуде бұл азаматтарға жеңілдік (квота) бөлінеді:
Созылмалы науқасы бар балалар.
Көпбалалы отбасының балалары.
Онкологиялық науқасы бар балалар.
Зият кемістігі бар азаматтар.
І-ІІ топтағы мүгедектер, бала кезінен мүгедектар және жетім балалар.
Бір жүйенің ішіндегі әрбір элементтің сапалық өзгерісі:
Интегративтік ыңғай.
Интеграция қағидасы.
Интеграция түрі.
Интегративтік үдерістер.
Интеграция үдерісінің мәні.
Бұл оқыту үдерісінің барлық компонеттерінің өзара байланысын, жүйенің барлық элементтерінің байланысын, жүйелер арасындағы байланыстарды түсіндіреді:
Интеграция қағидасы.
Интеграция үдерісінің мәні.
Интегративтік ыңғай.
Интегративтік үдерістер.
<variant>Интеграция түрі
Бұл педагогикалық үдеріс компоненттерінде интеграция қағидасының жүзеге асуын білдіреді, сөйтіп, педагогикалық үдерістің біртұтастығын қамтамасыз етеді:
Интеграция түрі.
Интегративтік ыңғай.
Интеграция үдерісінің мәні.
Интеграция қағидасы.
Интегративтік үдерістер.
Жүйенің жеке элементтерінің сапалық өзгерісі үдерістері:
Интеграция түрі.
Интегративтік ыңғай.
Интегративтік үдерістер.
Интеграция үдерісінің мәні.
Интеграция қағидасы.
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бірінші бағыт:
Ерте кезеңнен тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.
Инклюзивті білім беру жағдайларын туғызу.
Емдік шараларды ұйымдастыру.
Балалардың дамуындағы ауытқуларды ерте анықтау.
Оқуға қажет жағдайлар туғызу.
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие екінші бағыт:
Балалардың психикалық-физикалық ерекшеліктеріне сәйкес білім алу. құқықтарын жүзеге асыруда көпнұсқалы жағдайлар туғызу.
Ерте кезеңнен тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.
Оқуға қажет жағдайлар туғызу.
Емдік шараларды ұйымдастыру.
Инклюзивті білім беру жағдайларын туғызу.
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие үшінші бағыт:
Жеке оқыту жағдайларын туғызу
Инклюзивті білім беруді ұйымдастыру.
Оқуға қажет жағдайлар туғызу.
Ерте кезеңнен тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.
Емдік шараларды ұйымдастыру.
Инклюзивті білім беруді енгізудің алғашқы сатысында қарастырылатын мәселе:
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің реформасы
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің қолданыстан шығуы.
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің үйлесімділігі.
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің болмауы.
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің қысқартылуы.
Бұл пункт қазіргі кездегі ҚР инклюзивті білім беруді енгізу мақсатында жүргізіліп жатқан іс-шаралар қатарына кірмейді:
ҚР инклюзивті білім беруге қажет мінсіз жағдайлар жасау.
<variant>«ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытатын мекемелердің жалпыға міндетті білім беру стандартын жүзеге асыру шарттары» мемлекеттік стандартының жобасын жасау.
Оқу-әдістемелік құралдар, ұсыныстар ұсыну.
ҚР инклюзивті білім беруді дамыту Концепциясының жобасын жасау.
Білім беру нәтижелерін бағалау үшін арнайы зерттеулер жүргізу.
ҚР МШ балаларды арнайы оқытумен қамтуда жоғары көрсеткіштерге ие облыстар:
Оңтүстік –Қазақстан.
Шығыс-Қазақстан.
Алматы.
Ақмола.
Жамбыл.
ҚР МШ балаларды арнайы оқытумен қамтуда төмен көрсеткіштер көрсеткен облыстар:
Алматы.
Ақмола.
Оңтүстік-Қазақстан.
Қарағанды.
Жамбыл.
Инклюзивті білім беруді енгізу ісінің тиімділігі осы министрліктердің өзара үйлескен, өзара келісімді және мақсатты жұмысына байланысты:
Инвестициялар және өңірлік даму
Қаржы.
Білім және ғылым.
Әлеуметтік қорғау және денсаулық сақтау, білім және ғылым.
Еңбекпен қамту және халықты әлеуметтік қорғау.
Интеграцияланған оқытуды ұйымдастыру ұсыныстарына сәйкес, ДМШ балаларды жалпы білім беретін мектептерге қабылдау осы негізде жүзеге асады:
Ата-ананың немесе өзге заңды өкілдердің жазбаша өтініші негізінде.
Арнайы мектептен шығарылуына байланысты.
Ата-ананың немесе өзге заңды өкілдерінің ауызша өтініші негізінде.
Мұғалімнің анықтамасы мен мінездемесі негізінде.
<variant>ДМШ баланың тілегі бойынша.
Интеграцияның түрі: мұнда психикалық және физикалық дамуы қалыпты даму жасына жақын балалар 1-2 адамнан жалпы сыныптарға (топтарға) қосылып оқиды және үнемі арнайы сыныптың (топтың) дефектолог мұғалімінің көмегіне жүгіне алады:
Аралас (комбинированная) интеграция.
Жартылай интеграция.
Толық интеграция.
Тұрақты интеграция.
Уақытша интеграция.
Интеграцияның түрі: мұнда сау құрбыларымен бірге оқуға әлі даяр емес ДМШ балалар жалпы сыныптарға (топтарға) жарты күнге 1-2 адамнан қосыла алады (мысалы, жарты күнге жеке сабақтарға қатысуға):
Жартылай интеграция.
Аралас (комбинированная) интеграция.
Уақытша интеграция.
Толық интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: мұнда арнайы сыныптың (топ) барлық тәрбиеленушілері өздерінің психикалық және тілдік даму деңгейіне қарамастан сау құрбыларымен бірге айына 1-2 рет сыныптан тыс тәрбие сағаттарына қатыса алады, мысалы, мерекелерде, жарыстарда, жеке сабақтарда:
Уақытша интеграция.
Аралас (комбинированная) интеграция.
Жартылай интеграция.
Толық интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: бұл психикалық және физикалық дамуы қалыпты даму жасына сәйкес келетін және сау құрбыларымен бірге оқуға психологиялық даярлығы бар балалар үшін тиімді; мұндай балалар өздері тұратын жердегі жалпы бақшалар мен мектептердегі сыныптарға 1-2 адамнан қосылады:
Толық интеграция.
Аралас (комбинированная) интеграция.
Жартылай интеграция.
Уақытша интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: мұнда ерекше білім алу қажеттігі бар баланың оқуы мен тәрбиеленуі үнемі жалпы білім беретін мекемеде жүзеге асырылады:
Тұрақты интеграция.
Аралас (комбинированная) интеграция.
Жартылай интеграция.
Уақытша интеграция.
Толық интеграция.
ПМПк отырысының жалпы мәселелері: отырыстардың жүйелі түрде өтуін қадағалау, ПМПк құрамын қалыптастыру, балалар мен ата-аналар құрамын анықтау, отырысқа шақыру, ПМПк ұсыныстарының жүзеге асырылуын қадағалаумен айналысатын маман:
Басшы.
Логопед мұғалім,дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Дәрігер (медбике).
Баланың денсаулық жағдайы мен мүмкіндіктері жайлы ақпарат беретін; ПМПк анықтама-ұсынысы бойынша дәрігер мамандардан (психоневролог, балалар психиатры, окулист т.б.) кеңес алуды қамтамасыз ететін маман:
Дәрігер.
Төраға.
Педагог-психолог.
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Логопед мұғалім,дефектолог мұғалім.
.ПМПк мамандарына баланың тілдік дамуы жайлы ақпарат беретін; баламен жүргізілетін түзету-дамыту сабақтарының бағдарламасын жасайтын, ПМПк баланың даму динамикасын бақылайтын журналды жүргізетін маман:
Логопед мұғалім.
Төраға.
Дәрігер (медбике).
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Педагог-психолог.
Бұл маманның міндеті – баланың психикалық даму ерекшеліктерін, жеке тұлғалық және мінез-құлықтық ерекшеліктерін зерттеу, жеке тұлғалық дамуда анықталған қиындықтарды жою бағытында түзету бағдарламасын құру және оны жүзеге асыру:
Педагог-психолог.
Төраға.
Дәрігер (медбике).
Логопед мұғалім, дефектолог мұғалім.
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Баланың тұрғылықты жеріндегі әлеуметтік- педагогикалық жағдаят туралы, отбасындағы материалдық т.б. жағдай туралы, отбасының немесе баланың құқық бұзушылық есепте тіркелген-тіркелмегендігі туралы ақпарат беретін маман:
Әлеуметтік педагог
Төраға.
Дәрігер (медбике).
Логопед мұғалім, дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
ПМПк мүшелері беретін диагностикалық мәліметтер негізінде жасалатын құжат:
Қорытынды.
Нұсқаушы-анықтама.
Анамнез.
Катамнез.
Ұсыныстар мен нұсқаулар.
Бұл маман өз бақылаулары негізінде баланың оқуы барысында және құрбыларымен қарым-қатынасы барысында кездескен қиындықтарын немесе жетістіктерін көрсететін педагогикалық мінездеме береді:
Дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
Логопед мұғалім.
Әлеуметтік педагог.
Дәрігер (медбике).
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың жоғары психикалық қызметтерінің күйі туралы (бұзылған қызметтер ғана емес, сау сақталғандары да), эмоция-ерік саласы мен жеке тұлғалық ерекшеліктері туралы психологиялық мінездеме береді:
Психокоррекциялық жұмыс бойынша құзіретті маман.
Дефектолог мұғалім.
Дәрігер (медбике).
Логопед мұғалім.
Әлеуметтік педагог.
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың тілдік даму деңгейі мен ауызша және жазбаша сөйлеу тіліндегі кемшіліктер туралы логопедиялық мінездеме береді:
Логопункт маманы.
Дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
Дәрігер (медбике).
Әлеуметтік педагог.
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың тәрбиеленіп жатқан микро ортасы мен статусы туралы мінездеме береді:
Әлеуметтік педагог.
Дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
Логопед мұғалім.
Дәрігер (медбике).
.Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың даму тарихынан көшірме, ауырған аурулары мен дәрігерлердің қорытындылары туралы дәрігерлік мінездеме береді:
Дәрігер.
Дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
Логопед мұғалім.
Әлеуметтік педагог.
МШ балалардың жалпы мектептерде педагогикалық-психологиялық көмекпен қамтамасыз етілуін бақылауға құзіретті:
Мектеп ПМПк.
Мектеп педагогикалық кеңесі.
Қалалық ПМПК.
Облыстық ПМПК
Мектеп әдістемелік бірлестігі.
Ата-аналардың тілектеріне сәйкес және білім беру органдарының келісімімен жалпы мектептерде МШ балалар контингенті болған жағдайда ашуға болатын сыныптардың немесе топтардың түрлері:
Интеграциялап оқытатын сыныптар.
Дифференциалдап оқытатын сыныптар.
Үйден оқитын топтар.
Ұзартылған күн сыныптары.
Интеграциялап оқытатын топтар мен шағын топтар.
Жалпы білім беретін мектепте педагог дефектолог (логопед) орны келесі жағдайда қарастырылады:
МШ 10 бала және одан артық болса.
МШ 3 бала болса.
МШ 2 бала болса.
МШ 1 бала болса.
МШ 5 бала болса.
МШ балалардың оқуында кездесетін қиындықтарда анықтау және түзетушілік-педагогикалық көмек көрсету үшін, сондай-ақ, оқушылар мен ата-аналарға олардың жетістіктері туралы ақпарат беру үшін жүргізілетін іс-шара:.
Психологиялық-педагогикалық мониторинг
Бақылау.
Журнал.
Білімді тексеру.
Психологиялық-педагогикалық кеңес.
Интеграцияланған оқытуды ұйымдастыруда жалпы мектеп басшысының жасайтын даярлық жұмыстарына кірмейтін пункт:
Мұқтаж отбасыларын материалдық жағынан қамтамасыз ету.
Мектепке келуге физикалық мүмкіндік туғызу.
Білім беру және түзету-дамыту үдерістерін арнайы техникалық құралдармен жабдықтау .
Түзетушілік-педагогикалық жұмысты жүзеге асыратын педагогикалық қызметкерлерді таңдау және жұмысқа қабылда.у
Педагогтарға, МШ және сау оқушыларға, ата-аналарға, мектептің техникалық қызметшілеріне кеңес беру.
МШ балалар оқитын сыныптарда жұмыс істейтін бастауыш сынып мұғалімі, пән мұғалімдерінің міндеті:
<variant>
Жалпы оқу бағдарламаларын әр баланың мүмкіндік ерекшеліктеріне қарай бейімдеу.
Жаңа оқу бағдарламаларын құру.
Әр оқушыға жеке оқу бағдарламасын жасау.
Жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын пайдалану.
Арнайы мектептің оқу бағдарламаларын пайдалану.
Бұл маман МШ балаларға арнайы көмек көрсетуде келесі бағыттағы жұмыстарды атқарады: оқу үдерісі шеңберінде оқушыларға көмектесу, балалар ұжымын қалыптастыру мен дамыту (оң көзқарасты қалыптастыру), ата-аналармен қызметтестікте болу:
Сынып жетекшісі.
Мектеп директоры.
Директордың орынбасары.
Психолог.
Логопед.
.Интеграцияланған білім беру үдерісі осы қағидаларға сүйеніп жүзеге асырылады:
Индивидуалды тәсілдерді қолдану.
Оқытудың шамаға лайықтылығы мен саналылығы.
Материалды қайталаумен қамтамасыз ету.
Білімнің ғылымилығы мен тұрақтылығы.
Оқу бағдарламасның концентрлігі.
Бұл әрекет Типтік және жұмыс оқу жоспарлары негізінде құрылады және жылдық, күнтізбелік оқу кестесіне, сабақ кестесіне сәйкес жүзеге асырылады:
Білім беру үдерісін ұйымдастыру.
Дамыту үдерісін ұйымдастыру.
Емдеу үдерісін ұйымдстыру.
Түзету үдерісін ұйымдастыру.
Тәрбие үдерісін ұйымдастыру
ДМШ балаларды оқытатын интеграцияланған мектептер осы заттармен өздерінің кітапхана қорын толықтырады:
Арнайы оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер.
Арнайы техника.
Көркем әдебиет.
Арнайы жабдықтар.
Жалпы мектепке арналған оқулықтар.
.ДМШ балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау жасау үшін жалпы мектептерде психолог, логопед,арнайы педагог және әлеуметтік педагогқа қажеттісі:
Арнайы құрылғылармен жабдықталған кабинеттер.
Сабақ өткізетін кабинеттер.
Ойын бөлмелері.
Психологиялық жеңілдету кабинеттері.
Спорт залдары.
Бұл мәселе ДМШ баланың даму бұзылуына сәйкес метептегі түзете оқытуды ұйымдастыру бөлімінде оқу жоспары бойынша шешіледі:
Топтық және түзетушілік сабақтарға бөлінетін сағаттар саны.
Сабақ өткізетін кабинеттер.
Баламен жұмыс жасайтын педагог.
Сабақтың түрі.
Сабақтың уақыты.
Интеграцияланған мектептерде ДМШ балалармен жүргізілетін барлық сыныптан тыс жұмыстар (үйірме, факультатив, тәрбиелік) ... жүзеге асады:
Білім алу қажеттігі ерекше оқушылар мен сау оқушылардың өзара әрекеттестігі негізінде.
Өзге оқушылардан бөлек.
Жекелей.
Топтар мен шағын топтарда.
Ата-аналамен бірге.
Жалпы білім беретін мектептің мемлекеттік жалпыға бірдей міндетті білім беру стандарты шеңберінде ДМШ балаларды оқыту түрі:
Тегін.
Келсім-шарт негізінде.
Несиеге.
Мектеп қаржысы есебінен.
Ақылы негізде.
Ерекше білім алу қажеттіктері бар балаларды білім беру процесіне қосу құқығын көздейтін қағида:
Педагогикалық оптимизм қағидасы.
Ерте көрсетілген педагогикалық көмек қағидасы.
Білімнің түзетушілік-компенсаторлық бағыты қағидасы.
Әлеуметтік бейімдеу бағытының қағидасы.
Тілдік коммуникациялық және ойлаудың дамуы.
Ерекше білім алу қажеттіліктерін анықтау үшін ауытқудың ерте анықталуымен ерте көмек көрсетуді ұйымдастыру:
Ерте көрсетілген педагогикалық көмек қағидасы.
Компенсаторлық бағыттар.
Педагогикалық оптимизм қағидасы.
Дифференциалдық және жеке әдістемелер қағидасы.
Әрекеттік әдіс қағидасы.
«Гипердинамикалылықпен асқынған зейін тапшылығы синдромы» терминінің мәні:
Өте жоғары қимыл-қозғалыс белсенділігі.
Эмоция саласының жетілмеуі.
Қауқарсыздық.
Қозғыштық.
Енжарлық, селқостық.
Ретардация типіндегі (І топ) бұзылуларға мысал:
Психикалық даму тежелуі.
Шизофрения мен эпилепсия.
Тірек-қимыл аппаратының зақымдануы.
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Көрудің бұзылуы.
Зақымданған даму типіндегі (ІІ топ) бұзылуларға мысал:
Органикалық деменция.
Психикалық даму тежелуі мен олигофрения.
Тірек-қимыл аппаратының зақымдануы.
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Шизофрения мен эпилепсия.
Асинхрондық даму типіндегі (ІІІ топ) бұзылуларға мысал:
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Психикалық даму тежелуі мен олигофрения.
Органикалық деменция.
Шизофрения мен эпилепсия.
Тірек-қимыл аппаратының зақымдануы.
Аутистік спектрдегі бұзылулар:
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Даун синдромы.
девиантты мінез-құлық.
Көрудің бұзылуы.
Естудің бұзылуы.
Көңіл – күйдің эпизодтық, ұстама түрінде бұзылуы кенеттен ызақор, ашушаң, кері реакция жасаған бала 1-2 күннен кейін өз қалпына келеді:
Көңіл-күйдің бұзылуы.
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Апатия.
Девиантты мінез-құлық.
Көрудің бұзылуы.
Көңіл – күйдің бұзылуы үнемі себепсіз жоғары көңілділікпен, «бақыттылықпен» көрінеді:
Эйфория.
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Дисфория.
Апатия.
Девиантты мінез-құлық.
Оқушылардағы бала жасына сай емес өмірге деген селқостық, ешнәрсеге қызықпау, сүлесоқтық:
Апатия.
Ерте жастағы балалар аутизмі.
Дисфория.
Эйфория.
Девиантты мінез-құлық.
Даму мүмкіндігі шектеулі баланың әлеуметтік ортаға бейімделу процесінің бұзылуы:
Дезадаптация.
Реадаптация.
Бейімделу немесе адаптация.
Реабилитация.
Абилитация.
Инклюзивті білім беретін мектепке қабылдауға қарсы көрсетілімі бар даму ауытқулары:
Ауыр зият кемістігі.
Аутистік спектрлі бұзылыстар.
Психикалық даму тежелуі.
Нашар есту.
Нашар көру.
