wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

66оотл

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Қазіргі өзбек тілінде қанша дауыссыз, қанша дауысты дыбыс бар?

a)

5 дауысты, 25 дауыссыз

b)

10 дауысты, 15 дауыссыз

c)

6 дауысты,  25 дауыссыз

d)

7дауысты, 26 дауыссыз

2.

Қай жылы орыс және латын әліпбиі негізінде тува әліпбиінің жобасы жарияланды?

a)

1930

b)

1927

c)

1929

d)

1928

3.

1972 ж жарық көрген «орхон-Алтай тіл біліміне кіріспе» деген еңбек жазған башқұрт ғалымы

a)

Б.Ш.Сарыбаев

b)

О.Н.Бетлинг

c)

Ж.Киікбаев

d)

Л.Н.Гумилев

4.

Көне түркі дәуірі қай аралықтарды қамтиды?

a)

VI-IX

b)

V-XI

c)

III-VIII

d)

V-X

5.

Түркі тілдерінің фонетикалық жүйесіне сүйене отырып, шығыс тобы, батыс тобы, орта Азия тобы және оңтүстік тобы деп 4топқа бөлген ғалым кім?

a)

Н.Ф.Катанов

b)

Радлов

c)

Н.А.Баскаков

d)

И.Н.Березин

6.

Орта Азия тобына жататын тілдер тобы

a)

қазақ, ноғай

b)

Өзбек, ұйғыр

c)

қырғыз, башқұрт

d)

татар, чуваш

7.

Батыс хун тілдерінін 4топқа  бөліп қараған кім?

a)

А.Н.Самойлович

b)

И.Н.Березин

c)

Баскаков Н.А.

d)

В.В.Радлов

8.

Түркі тілдерінің оғыз тобы іштей нешеге бөлініеді?

a)

4

b)

5

c)

3

d)

7

9.

Чуваш тілінде неше септік бар?

a)

3

b)

8

c)

9

d)

4

10.

Ұйғыр тілін зерттеуші  ғалымдардың бірі Э.Р.Тенишевтің жіктемесі бойынша үш диалектіні көрсет

a)

солтүстік, лобнор, ганьсуй

b)

шығыс, батыс, солтүстік

c)

солтүстік шығыс, оңтүстік және шығыс

d)

Оңтүстік диалект, солтүстік, лобнор

11.

Ұйғыр тіліндегі табыс септігінің морфологиялық көрсеткіші

a)

-да, -дә, -тә, -та

b)

-дин, -тин

c)

-ға,- гә, -қа, -кә

d)

-ин,-н

12.

Қазіргі өзбек тілінде қанша дауыссыз, қанша дауысты дыбыс бар?

a)

7дауысты, 26 дауыссыз

b)

6 дауысты,  25 дауыссыз

c)

10 дауысты, 15 дауыссыз

d)

5 дауысты, 25 дауыссыз

13.

Қай жылы орыс және латын әліпбиі негізінде тува әліпбиінің жобасы жарияланды?

a)

1927ж

b)

1928 ж

c)

1930ж

d)

1932ж

14.

1972 ж жарық көрген «Орхон-Алтай тіл біліміне кіріспе» деген еңбек жазған башқұрт ғалымы

a)

О.Н.Бетлинг

b)

Ж.Киікбаев

c)

Л.Н.Гумилев

d)

Б.Ш.Сарыбаев

15.

 Көне түркі дәуірі қай аралықтарды қамтиды?

a)

VI-IX

b)

V-XI

c)

V-X

d)

III-VIII

16.

Дауысты дыбыстарды созылыңқы, қысаң деп екіге бөліп қарастырған кеңес ғалымдары

a)

Д.Г.Киекбаев пен В.И. Рассадин

b)

Е.Д.Поливанов пен А.М.Щербак

c)

В.А. Щербак пен Н.А.Баскаков

d)

О.Бетлинг пен В.В.Радлов

17.

Академик А.Н. Кононов Орхон-Енисей жазуында неше септік болғандығын көрсетеді?

a)

23

b)

11

c)

12

d)

13

18.

М.Қашқаридің «Диуани лұғат-ат түрік» еңбегінде неше тайпа көрсетіледі?

a)

32

b)

31

c)

29

d)

30

19.

Салыстырмалы-тарихи әдістің негізін салушы кім?

a)

Катанов

b)

Бетлинг

c)

Радлов

d)

Ф.Бопп        

20.

Баскаков хун дәуіріндегі түркі тілдерін нешеге бөлген?

a)

8

b)

2

c)

4

d)

6

21.

Батыс Хун тіліне қандай тілдер жатады?

a)

бұлғар, өзбек, әзірбайжан

b)

өзбек, оғыз, қытай                          

c)

бұлғар, оғыз-қарлұқ, қыпшақ      

d)

ұйғыр-қазақ, қырғыз-қыпшақ

22.

«Түрк» сөзі қандай мағына береді?

a)

ежелгі, ескі

b)

барлық жауап дұрыс

c)

күшті, мықты

d)

мемлекет

23.

Түркі тілдерінің дамуындағы ең жаңа дәуір қашан дамыды?

a)

Ұлы қазан төңкерісінен кейін

b)

Ұлы Қазан төңкерісінен бұрын

c)

XV-XVI    

d)

V-VII   

24.

Батыс ғалымдарынан алғаш рет түркі тілдерін жүйеге келтірген кім?

a)

Ф.Е.Корш

b)

Батманов

c)

Рабғузи

d)

А.Ремюза

25.

Түркі тілдерінің солтүстік тобына қандай тілдер жатады?

a)

Қазақ

b)

Көне Орхон, Көне ұйғыр, шағатай

c)

якут, қыпшақ, түркмен, батыс ұйғыр

d)

алтай, қырғыз, қазақ, ноғай, татар, башқұрт

26.

С.Е.Маловтың айтуы бойынша жаңа түркі тілдеріне жататын тілдер

a)

ұйғыр, қыпшақ, өзбек, якут

b)

әзірбайжан, гагауз, қыпшақ,түрік, түрмен, ұйғыр, өзбек

c)

Қырғыз, якут, бұлғар

d)

татар, башқұрт, қазақ, бұлғар

27.

Академик  А.Н.Кононовтың айтуы бойынша Орхон-енисей жазуында қанша септік бар?

a)

13

b)

33

c)

11

d)

22

28.

«Сравнителтный словарь турецка-татарских наречии» еңбегінің авторы кім?

a)

С.Е.Малов

b)

Батманов

c)

Б.В. Севортян

d)

В.В.Радлов

29.

Баскаков түркі тілдерін дамуы мен қалыптасуына байланысты неше кезеңге бөлді?

a)

3

b)

8

c)

6

d)

7

30.

Чуваш тілінде қанша дауысты, қанша дауыссыз бар?

a)

5 дауысты, 11 дауыссыз

b)

9 дауысты, 24 дауыссыз

c)

8 дауысты, 15 дауыссыз

d)

10 дауысты, 15 дауыссыз

31.

Баскаков Батыс Хун тілдерін нешеге бөлді?

a)

6

b)

5

c)

4

d)

3

32.

Түікмен, түрік, әзірбайжан, гагауз тілдері түркі тілдерінің қай тобына жатады?

a)

Оңтүстік топ

b)

солтүстіке топ

c)

батыс тобы

d)

шығыс тобы

33.

Л.Будаговтың сөздігі қалай аталады?

a)

Сравнителный солварь»

b)

«Сравнительный словарь турецко- татарских наречий»

c)

«Опыт словаря тюркских наречий»

d)

«Словарь якутского языка» «

34.

Дауысты дыбыстарды созылыңқы, қысаң деп екіге бөліп қарастырған кеңес ғалымдары

a)

Д.Г.Киекбаев пен В.И. Рассадин

b)

В.А. Щербак пен Н.А.Баскаков

c)

О.Бетлинг пен В.В.Радлов

d)

Е.Д.Поливанов пен А.М.Щербак

35.

Қазіргі өзбек тілінде қанша дауыссыз, қанша дауысты дыбыс бар?

a)

5 дауысты, 25 дауыссыз

b)

6 дауысты,  25 дауыссыз

c)

10 дауысты, 15 дауыссыз

d)

9 дауысты, 20 дауыссыз

36.

Қай жылы орыс және латын әліпбиі негізінде тува әліпбиінің жобасы жарияланды?

a)

1878

b)

1956

c)

1927

d)

1879

37.

Алғашқы чуваш тілін зерттеуші ғалымдар?  

a)

в Л. Лигети; О. Прицак

b)

М. И Сворцов; Г.И Федоро

c)

Н.И Золотницкий; Н. И Ашмарин; Н.А Лебедев

d)

В. Г Егоров; Н. А Андреев

38.

Тарихта татар этнонимінің мәлім болған дәуірі?

a)

II - ХII

b)

V- IХғ

c)

IV-ХI

d)

III- IХ

39.

Кавказ тауы етегінде жасайтын түркі тілдес халықтардың бірі? 

a)

қырым татар

b)

өзбек

c)

қарашай - балқарлар

d)

құмық

40.

Дыбыстық жүйесі жағынан ноғай тілі қай тілдерге жақын?

a)

қырғыз

b)

қазақ, қарақалпақ

c)

өзбек

d)

орыс

41.

Түркі тілдерінің фонетикалық жүйесін де, грамматикалық құрылысын да жете меңгерген ғалым?

a)

Махмуд Қашқари

b)

Жүсіп Баласағұн

c)

Ахмет Йассауи

d)

Ахмет Йүгенеки

42.

1972 жылы жарық көрген «Орал-Алтай тіл біліміне кіріспе» атты еңбегінде  Орал және Алтай тілдерінің туыстығы біздің жыл санауымызға дейінгі X мыңжылдақтарда, тас дәуірі кезеңінде болғанға ұқсайды деген жорамал айтқан башғұрт ғаламы кім? 

a)

О. Доннер

b)

Ж. Киекбаев  

c)

Г. Санжаев  

d)

М. Кастерн  

43.

Москва түркітану мектебінің негізгі өкілдерінің бірі, түркітану ғылымының ірі өкілі, МГУ-дің профессоры, «Игорь полкы туралы сөз» атты еңбектің авторы?

a)

А. Богородицкий

b)

В.Ф. Корш  

c)

Е. Крымский  

d)

Ф. Катанов  

44.

Орта түркі дәуірінде қыпшақтардың тілдік бірлестігі қандай екі топқа ыдырады? 

a)

Қыпшақ-бұлғар және қыпшақ-половец тобы

b)

Қыпшық-оғыз және қыпшақ-бұлғар

c)

Оғыз-бұлғар және оғыз-туркімен

d)

Қарлұқ-хорезм және қарлұқ-ұйғыр

45.

Көне қырғыз тілін генетикалық жағынан қарағас, тува, якут, хакас тайпалары тілдерімен туыс деп тұжырым жасаған ғалым.

a)

И.Н. Березин

b)

А.Н. Самойлович  

c)

С.Е. Малов  

d)

В.В. Григорьев  

46.

.Н Самойлович түркі тілдерін 6 топқа бөліп қарастырады: 1-топ бұлғар немесе чуваш группасы; 2-топ ұйғыр немесе солтүстік-шығыс группасы; 3-топ қыпшақ немесе солтүстік-батыс; 4-топ шағатай немесе оңтүстік-шығыс группасы. Қалған екі групаны көрсетіңіз. 

a)

Якут тілі немесе солтүстік-шығыс группасы

b)

Қазіргі салар тілі немесе оңтүстік-батыс группасы

c)

Орхон-Енесей ескерткіштер тілі группасы және якут немесе солтүстік-батыс группасы

d)

Қыпшақ-түркімен немесе орта группа және түркімен немесе оңтүстік-батыс группасы

47.

Түркі тілдерін ең алғаш классификацияланған ғалым.

a)

Н.Самойлович  

b)

Ж.Баласағұн

c)

М.Қашғари  

d)

А.Баскаков  

48.

Белгілі орыс, кеңес лингвисі, КСРО Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, Қазан лингвистикалық мектебінің өкілі В.А. Богородский түркі тілдерін неше топқа бөлді?

a)

6

b)

5

c)

7

d)

4

49.

Орта түркі дәуірінде Н.А. Баскаков X-XV ғасырдағы тарихи жағдайларды жинақтай  келіп, түркі тайпаларының бір-бірімен араласу деңгейін, осы дәуір үлесіне  жататын ескерткіштердің жазылу ортасы мен тілдік ерекшеліктерін ескере отырып бұл дәуір ескерткіштерін шартты түрде нешеге бөледі? 

a)

9

b)

6

c)

4

d)

5

50.

Өзге түркі тобында дауыстылар саны 6 мен 12-нің арасында болса, бұл тілдерде  8 қысқа дауысты болады. 

a)

Оғыз тобы тілдері  

b)

Қарлұқ тобы тілдері

c)

Бұлғар тобы тілдері  

d)

Финн-угор тобы тілдері

51.

"Китабу булғат ал-муштак фи луғат-ит-турк ва-л-кифчак" еңбегінің авторы кім?

a)

Жаладдин Турки

b)

Жаладдин

c)

Турки Әл-Фараби

d)

Әл-Бируни

52.

"Китабу булғат ал-муштак фи луғат-ит-турк ва-л-кифчак" еңбегі қазіргі таңда қайда сақтаулы

a)

Римде

b)

Парижда

c)

Лондонда

d)

евразия

53.

"Китабу булғат ал-муштак фи луғат-ит-турк ва-л-кифчак" еңбегі Э.Фазыловтың көрсетуінше қанша тараудан тұрады?

a)

6

b)

5

c)

4

d)

3

54.

М.Т.Хоустма "Китаб-и меджму-и тержуман турки ва аджами ве моголи ва фарси" кітабын қай жылы баспаға жариялаған?

a)

1892

b)

1893

c)

1894

d)

1895

55.

М.Т.хоустма жариялаған "Тарджуманның" тілін зерттеп, құнды пікір айтқан кім?

a)

С.Гаганский

b)

П.Мелиоранский

c)

А.Мотылев

d)

Е.Поснов

56.

Қай жылы І Петр бұйрығымен түркі,араб,парсы тілдерін үйрену үшін 5 адам таңдап алынды?

a)

1710

b)

1815

c)

1810

d)

1716

57.

"Древности Сибири" еңбегінің авторы?

a)

Я.Шмидт

b)

Г.Клапрот

c)

Г.Савичев

d)

С.Уваров

58.

"Образцы народной литературы тюрских племен" деген еңбектің авторы?

a)

А.Поснов

b)

Г.Спасский

c)

В.Радлов

d)

П.Мелиоранский

59.

"Опыт словаря тюрский наречий" деген сөздік қай жылдар аралығында жарық көрді?

a)

1910-1923

b)

1893-1911

c)

1890-1900

d)

1890-1900

60.

Орхон экспедициясын басқарған ғалым?

a)

В.Гашен

b)

В.Гашен

c)

В.Томсен

d)

Б.Дорн

61.

Қай университетте Ресейде алғаш болып шығыс тілдері кафедрасы ашылды?

a)

Харьков

b)

Орынбор

c)

Петербург

d)

Мәскеу

62.

Вильгелм Томсен қай жылы Орхон-Енисей ескерткішін оқығандығын жариялады?

a)

1890

b)

1895

c)

1895

d)

1894

63.

В.Радлов қай жылы "Могилиян" және "Күлтегін" ескерткіштерін оқығанын жариялады?

a)

1894

b)

1895

c)

1898

d)

1897

64.

Қазан университетінде шығыс тілдерінен 1807 жылдан бастап лекция оқыған ғалым?

a)

И.Березин

b)

И.Хальфин

c)

В.Радлов

d)

Казем-Бек

65.

1826 жылдан бастап Қазан унивеситетінде араб,парсы тілдерінен лекция оқыды?

a)

И.Хальфин

b)

И.Березин

c)

Казем Бек

d)

В.Радлов

66.

Казем-Бек алғашқы ғылыми еңбегін қай жылы жазды?

a)

1800

b)

1818

c)

1819

d)

1825

67.

"Грамматика турецко-татарского языка" еңбегінің авторы?

a)

И.Березин

b)

Казем Бек

c)

В.Радлов

d)

Казем Бек

68.

Алтай тілдер семьясында неше тілдік топ бар?

a)

8

b)

5

c)

6

d)

4

69.

"Шад апыт, тарқат" сөздеріндегі -т
қосымша?

a)

тәуелдік жалғауы

b)

көптік жалғауы

c)

жұрнақ

d)

жіктік жалғауы

70.

Түркі тілдерін Батыс ғұн, Шығыс ғұн түрінде бөліп
топтастырған түркітанушы-ғалым?

a)

С.Е.Малов

b)

В.Радлов

c)

П.М.Мелиоранский

d)

В.Радлов

71.

"Егіз" сөзі құрамындағы -з қандай тарихи қосымша?

a)

тәуелдік жалғауы

b)

жалғау

c)

көптік жалғауы

d)

жіктік жалғауы

72.

Рамстедтің пікірінше Алтай тілдеріне ортақ сан есім сөз?

a)

3

b)

4

c)

5

d)

6

73.

"Түмен" сөзінің беретін мағынасы?

a)

мың

b)

түгел

c)

түк

d)

түгел

74.

«Күлі Шор» ескерткіші қай топқа жатады?

a)

Талас ескерткіштері

b)

Орхон ескерткіштері

c)

Енисей ескерткіштері

d)

Байкал ескерткіштері

75.

Көне түркі руникалық әліпбиін ауыстырған жазу
қайсысы?

a)

Соғды жазуы

b)

Орыс жазуы

c)

Араб жазуы

d)

Латын жазуы

76.

"Қансырау, сусырау" сөздерінің құрамындағы
аффиксі қай қосымшамен негіздес?

a)

т

b)

дыр

c)

шыл

d)

лық

77.

Қазақ тілінің сөздік қорының ұйытқысы нелер?

a)

есімдір

b)

зат есімдер

c)

буынды түбірлер

d)

етістіктер көп

78.

Тарихи тұрғыдан сөздердің есімдер
жіктелуі қандай құбылыс?

a)

түбірлердің жіктелуы

b)

тілші ғалымдар ойлап шығарған

c)

табиғи құбылыс

d)

аффиксация нәтижесінде болған құбылыс

79.

Шартты рай тудырушы тарихи тұлға?

a)

са/-се

b)

сар/-сер

c)

ша/-ше

d)

а/-е

80.

Көне түркілік бұйрық рай формасы?

a)

сың-сің

b)

қ

c)

сы-сі

d)

з

81.

"-мыш" көне түркілік қандай қосымша?

a)

зат есім тудырушы

b)

өткен шақ есімше

c)

жіктік жалғауы

d)

септік жалғауы

82.

Етістіктердің арғы негізі?

a)

есімшелер

b)

есімдіктер

c)

көсемшелер

d)

есімдіктер

83.

Көне түркі руникалық әліпбиін алғаш оқыған ғалым?

a)

Х.Оркун

b)

В.Томсен

c)

В.Котвич

d)

В.Радлов

84.

Ілік септік жалғауының тарихи формасы?

a)

нан-нен

b)

ны-ні

c)

нан-нен

d)

ұғ-үг

85.

"Ер, ұл" сөздерінің көне түркілік көпше тұлғасы?

a)

ерің, ұлың

b)

ерім, ұлым

c)

ерлер,ұлдар

d)

ері, ұлы

86.

Көне түркі тіліндегі «будун» сөзі қандай мағына берген?

a)

әскери топ

b)

жұрт

c)

ақсүйектер тобы ел әскери топ

d)

ел

87.

"Йіті йегірмі" көне түркілік қандай сан?

a)

16

b)

17

c)

13

d)

14

88.

"Бір отуз" көне түркілік қандай сан?

a)

45

b)

23

c)

21

d)

31

89.

Түрк бұдұн, өлтечісен. Белгіленген қай қосымша?

a)

жұрнақ

b)

тәуелдік жалғауы

c)

септік жалғауы

d)

көптік жалғауы

90.

"Еді, екен" көмекші етістігінің тарихи түбірі?

a)

ед

b)

ег

c)

ек

d)

ер

91.

"Елу" сан есімінің беретін мағынасы?

a)

қол

b)

еру

c)

ілесу

d)

ел

92.

"Екі" сан есімінің беретін мағынасы?

a)

ел

b)

ілесу

c)

еру

d)

қол

93.

"Ағалы-інілі, апалы-сіңлілі" сөздеріндегі -лы/-лі қандай
көне аффикс?

a)

ілік септік жалғауы

b)

көмектес септік жалғауы

c)

барыс септік жалғауы

d)

табыс септік жалғауы

94.

Элизия құбылысын көрсетіңіз:

a)

сұлтан - солтан

b)

қазір - әзір

c)

кітап - бітіг

d)

сурет - бедіз

95.

Диссимиляция құбылысын көрсетіңіз:

a)

бітіг

b)

сүледім

c)

адырылтым

d)

оғұл

96.

Көне түркі руникалық алфавитінде неше дауысыты
дыбыстың таңбасы бар?

a)

3

b)

4

c)

5

d)

6

97.

Элизия құбылысын көрсетіңіз:

a)

тәңрі - тәңір

b)

мағлұм-мәлім

c)

өкүз - өзен

d)

әкім-өкім

98.

Салыстырмалы-тарихи әдістің негізін салушы неміс ғалымы

a)

Ф.Катанов

b)

Ф.Бопп        

c)

Ф.Бремен

d)

О.Бетлинг

99.

Н.Баскаков бойынша түркі тілдерін генеологиялық жақтағы классификация жасағанда оларды неше топқа бөлуге болады

a)

4

b)

3

c)

2

d)

1

100.

Түркітануда салыстырмалы-тарихи зерттеуде негіз салған

a)

Қашқари

b)

Әл-бируни

c)

Әл-Фараби

d)

Жүсіп Баласағұн

Similar Resources on Wayground

reqqq

100 questions

reqqq

quiz

Worksheet

•

University

бизнес

100 questions

бизнес

quiz

Worksheet

•

University

Тест тапсырмасы

99 questions

Тест тапсырмасы

quiz

Worksheet

•

University

Гармония

100 questions

Гармония

quiz

Worksheet

•

University

Имкд 1-100

100 questions

Имкд 1-100

quiz

Worksheet

•

University