Font size
Worksheets2 лекция Аутоэкология
Total questions: 20
Worksheet time: 11mins
Аутоэкология - (грекше autos - өзім және экология) -
қоршаған орта факторларының жеке ағзаларға,
популяцияларға, түрлерге әсерін зерттейтін
экологияның бір саласы.
белгілі бір георгафиялық
аумақта (территорияда) тіршілік етуге бейімделген,
генетикалық шығу тегі бір, бір түрге жататын
особьтардың жиынтығы.
әр
түрге жататын өсімдіктер, жануарлармен
микроорганизмдердің популяцияларының
ассоциацияларын, олардың қалыптасу жолдары мен
қоршаған ортамен өзара әсерін зерттейтін
экологияның бөлімі.
Аутэкология ұғымын алғаш
рет кім қолданды?
1896 жылы Шретер
1896 жылы Дарвин
1896 жылы Иогансен
Аутэкология алдымен
организмдердің (особьтардың)
өлі материядан
айырмашылығын: зат алмасу,
көбею, өзгергіштігі, қозғалысы
және бейімделушілік қасиеттері
бар тіршілік иелері ретінде
қарастырады.
True
False
Аутоэкология алғаш рет экологияның жеке саласы ретінде
қашан қабылданды.
1910 жылы ІІ Халықаралық ботаникалық конгресте
1909 жылы IV Халықаралық боталикалық конгресте
1910 жылы ІІІ Халықаралық ботаникалық конгресте
Аутэкологияның міндеті -
популяция,
биоценоз және экожүйені динамикалық зерттеу,
экологиялық үрдістердің заңдылықтарын ашу.
түрлердің алуан түрлі
экологиялық жағдайларға (ылғал, жоғары және төменгі
температураға, ортаның тұздылығы) физиологиялық және
морфологиялық бейімделуін анықтау.
Абиотикалық факторлар дегеніміз-
қоршаған ортаға адам баласының тікелей және жанама әсер етуінің жиынтығы
ағзаларға әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы
тірі ағзалардың бір-біріне немесе қоршаған ортаға жағымды және жағымсыз әсер етуі
температура, қысым, радиациялық фон, тұщы және ащы сулар, химиялық құарым, жел
Биотикалық факторлар дегеніміз-
қоршаған ортаға адам баласының тікелей және жанама әсер етуінің жиынтығы
ағзаларға әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы
тірі ағзалардың бір-біріне немесе қоршаған ортаға жағымды және жағымсыз әсер етуі
бәсекелестік жыртқыштық паразитизм
Антропогендік факторлар дегеніміз-
қоршаған ортаға адам баласының тікелей және жанама әсер етуінің жиынтығы
ағзаларға әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы
тірі ағзалардың бір-біріне немесе қоршаған ортаға жағымды және жағымсыз әсер етуі
зиянды заттар, ландшафттың бұзылуы
Комменсализм деген -
"+/0" симбиоздың бір формасы , бір түр бірлесіп тіршілік етуден пайда көреді.
"+/0" кейбір тірі ағзалар басқа жануарларға мекен бола алады.
"+/+" екі жаққа да қолайлы селбесіп тіршілік ету.
"+/+" бірлесіп тіршілік етудің формасы, әрқайсысы жеке өсе алмайды.
Кооперация деген -
"+/0" симбиоздың бір формасы , бір түр бірлесіп тіршілік етуден пайда көреді.
"+/0" кейбір тірі ағзалар басқа жануарларға мекен бола алады.
"+/+" екі жаққа да қолайлы селбесіп тіршілік ету.
"+/+" бірлесіп тіршілік етудің формасы, әрқайсысы жеке өсе алмайды.
Мутуализм деген -
"+/0" симбиоздың бір формасы , бір түр бірлесіп тіршілік етуден пайда көреді.
"+/0" кейбір тірі ағзалар басқа жануарларға мекен бола алады.
"+/+" екі жаққа да қолайлы селбесіп тіршілік ету.
"+/+" бірлесіп тіршілік етудің формасы, әрқайсысы жеке өсе алмайды.
Бөлмелік деген -
"+/0" симбиоздың бір формасы , бір түр бірлесіп тіршілік етуден пайда көреді.
"+/0" кейбір тірі ағзалар басқа жануарларға мекен бола алады.
"+/+" екі жаққа да қолайлы селбесіп тіршілік ету.
"+/+" бірлесіп тіршілік етудің формасы, әрқайсысы жеке өсе алмайды.
Дұрысын тап
комменсализм: мұхиттарда тіршілік ететін лоцман деген балық болады
бөлмелік: голотурия-теңіз қияры
кооперация: шаяндар мен кораллды полиптердің селбесіп тіршілік етуі
мутуализм: саңырауқұлақ, балдыр, қынаның бірге тіршілік етуі
Жыртқыштықтың символы:
+/-
+/+
-/-
+/0
Паразитизм символы:
+/-
+/+
-/-
+/0
оптимум аймағы дегеніміз не?
тірі организмдерге әсер ететін факторлардың жиынтығы
абиотикалық және биотикалық факторлардың орташа деңгейі
қолайлы жағдайлармен камтамасыз ететін
фактордың сан мөлшері
пессимум аймағы дегеніміз не?
тірі организмдерге әсер ететін факторлардың жиынтығы
абиотикалық және биотикалық факторлардың орташа деңгейі
қолайсыз жағдайлардың сан мөлшері
Экологиялық фактор әсеріне толеранттылықты (валенттілік) не анықтайды?
төзімділік шекарасы
оптимум аймақ мөлшерінің диапазоны
пессимум диапазоны
органимзм реакциясы
"Минимум заңы немесе шектеуші факторлар заңы" кім ашты?
1945 жылы В. Венадский
1940 жылы неміс химигі Ю. Либих
1913 жылы В.Шельфорд
"Толеранттылық заңы" кім ашты?
1913 жылы В. Шельфорд
1940 жылы В. Любих
1945 жылы В. Венадский
