wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология бастапқы 100 сұрақ

Total questions: 101

Worksheet time: 51mins

Name
Class
Date
1.

Грек тілінен аударғанда «экология» термині ............ғылым ретінде аударылады

a)

үй, тұрғын үй туралы

b)

ағзалардың тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі; 

c)

тірі организмдердің шығу тегі туралы;

d)

тірі организмдердің құрылысы;

2.

"Экология" термині қай жылы енгізілді............

a)

1898

b)

1799

c)

1838

d)

1866

3.

Ғалымдардың қайсысы «экология» терминін алғаш рет ұсынған.........

a)

К. Хенке

b)

Ю. Либих

c)

Вернадский

d)

Э. Геккель

4.

Экологияның дамуының екінші кезеңімен байланысты ғалымдарды таңдаңыз (ХІХ ғасырдың 60-жылдарынан кейін. – ХХ ғ. 50-ші жылдары)

a)

К. Линней, И.И. Лепехин, Ю.Либих

b)

В.Н. Сукачев, А.Г. Тенсли, В.И. Вернадский,

c)

Ю.Одум, С.С. Шварц, К.Мебиус

d)

К.Ф. Рулье, Н.А.Северцов, В.В.Докучаев

5.

Экология дегеніміз не?

a)

Барлық тірі ағзалардың бір-біріне өзара қарым-қатынасын және олардың тіршілік ету ортасына әсерін зерттейтін ғылым

b)

Қоршаған ортаны қорғайтын ғылым

c)

Тіршілік ортаны қорғайтын ғылым

d)

Тірі организмдердің даму ортасын зерттейтін ғылым

6.

Экологияны зерттеудің пәні болып табылады:

a)

биосфера

b)

биологиялық микрожүйелер және олардың уақыт пен кеңістіктегі динамикасы

c)

өсімдіктер әлемі

d)

биологиялық макрожүйелер және олардың уақыт пен кеңістіктегі динамикасы

7.

Экологияның үш негізгі бағыты:     

a)

Гидроэкология, атмоэкология, литоэкология.

b)

Физикалық, химиялық, биологиялық

c)

Зооэкология, фитоэкология, антропоэкология

d)

Аутэкология, синэкология, демэкология

8.

Экология дербес ғылым ретінде қашан түпкілікті қалыптасты?

a)

ХХ ғасырдың басында

b)

ХIХ ғасырдың соңында

c)

ХХ ғасырдың аяғында

d)

ХIХ ғасырдың ортасында

9.

Адамның биосфераны бұзу механизмдерін зерттейді:

a)

жаһандық экология

b)

теориялық экология

c)

қолданбалы экология

d)

әлеуметтік экология

10.

Жердің экологиялық мәселелерімен айналысады...

a)

қолданбалы экология

b)

теориялық экология

c)

әлеуметтік экология

d)

жаһандық экология

11.

Экологияның қай саласы тіршіліктің геофизикалық жағдайлары мен жансыз орта факторларының өзара әрекеттесуін зерттейді...

a)

теориялық экология

b)

қолданбалы экология

c)

өнеркәсіптік экология

d)

геоэкология

12.

Экологияның қай саласы тіршілікті ұйымдастырудың жалпы заңдылықтарын ашады...

a)

теориялық экология

b)

жаһандық экология

c)

өнеркәсіптік экология

d)

қолданбалы экология

13.

Жеке организмдер мен қоршаған орта факторларының өзара әрекеттесуін экологияның қандай саласы зерттейді....

a)

Демэкология

b)

Аутэкология

c)

ландшафттық экология

d)

Синэкология

14.

Популяцияның қоршаған ортамен байланысын зерттейтін экологияның бір саласы ... деп аталады

a)

биология

b)

аутэкология

c)

демэкология   

d)

синэкология

15.

Синэкология нені зерттейді

a)

Синэкология нені зерттейді

b)

микроорганизмдер экологиясын

c)

дарақтар экологиясын

d)

қауымдастықтардың экологиясын

16.

Тірі организмдер мекендейтін Жердің қабығы қалай аталады:

a)

литосфера  

b)

атмосфера

c)

стратосфера

d)

биосфера

17.

Сыртқы және ішкі құрылысы ұқсас, бір аумақта тіршілік ететін және ұрпақ беретін организмдер тобы қалай аталады.:

a)

биотоп  

b)

түр

c)

экожүйе   

d)

популяция    

18.

Планетамыздағы тіршіліктің барлық көріністерін қамтитын табиғи жүйенің қалыптасу деңгейі деп аталады.....

a)

ағзалық

b)

популяциялық

c)

биосфералық

d)

ұялы

19.

Түбімен тікелей байланысы жоқ пелагиялық белсенді қозғалатын жануарлардың жиынтығы. Олар негізінен үлкен қашықтықты және күшті су ағындарын еңсере алатын ірі жануарлармен ұсынылған.................

a)

Планктон

b)

Бентос

c)

Нектон

d)

Фитопланктон

20.

Жылдам белсенді қозғалу қабілеті жоқ пелагиялық организмдердің жиынтығы:

a)

Нектон

b)

Бентос

c)

Нейстон

d)

Планктон

21.

Тереңдікте су қоймаларының (жерде немесе онда) тіршілік ететін организмдердің жиынтығы:

a)

Бентос

b)

Планктон

c)

Нейстон

d)

Нектон

22.

Микрожүйеге тірі жүйелерді ұйымдастырудың қандай деңгейлері жатады.....

a)

биоценоз, экожүйе

b)

ұлпалық, ағзалық
<variant>организмдік, популяциялық-түрлік

c)

биоценотикалық, биосфералық

d)

молекулалық, жасушалық

23.

Тіршіліктің тіршілік ету өрісін анықтайтын абиотикалық жағдайлар:

a)

минералдық заттар, температура

b)

оттегі және көмірқышқыл газы

c)

көмірқышқыл газы, атмосфералық қысым

d)

су, температура, жарық

24.

Абиотикалық факторларға қандай фактор жатпайды?

a)

атмосфера

b)

температура        

c)

жарық      

d)

ауыл шаруашылығын дамыту     

25.

Өсімдіктер қауымдастығы деп аталады:

a)

фитоценоз   

b)

биоценоз  

c)

зооценоз

d)

биогеоценоз

26.

Қоректену түрі бойынша жасыл өсімдіктер мен фотосинтездеуші бактериялар болып табылады:

a)

Гетеротрофтар.

b)

Миксотрофтар.

c)

Сапрофагтар.

d)

Автотрофтар.

27.

Топырақта тұрақты тіршілік ететін организмдер:

a)

Геофилдер

b)

Ыдыратушылар 

c)

Паразиттер

d)

Геобионттар

28.

Редуценттерге не жатады:

a)

бактериялар мен саңырауқұлақтар           

b)

бақалшақтар

c)

адам

d)

жануарлар

29.

Органикалық заттарды өндіретін организмдер қалай аталады:

a)

бұзушылар 

b)

ыдыратушылар

c)

продуценттер     

d)

тұтынушылармен

30.

Атмосфераға оттегінің негізгі көзі түседі:

a)

су

b)

адам

c)

бактериялар

d)

өсімдіктер

31.

Тамақтанудың аралас түрі бар организмдер

a)

Автотрофтар.

b)

Фототрофтар.

c)

Гетеротрофтар.

d)

Миксотрофтар.

32.

Жарық сүйгіш өсімдіктер:

a)

Гелиофиттер.

b)

Ксерофиттер.

c)

Галофиттер.

d)

Псаммофиттер.

33.

Көлеңке сүйгіш өсімдіктер:

a)

Галофиттер                              

b)

Фитоценоз.

c)

Сциофиттер.

d)

Гелиофиттер.

34.

Ылғалдылығы жоғары жағдайларда өсетін өсімдіктер:

a)

Галофиттер.

b)

Гигрофиттер.

c)

Ксерофиттер.

d)

Псаммофиттер.

35.

Ағзалардың бейімделуі мыналардың көмегімен дамиды:

a)

Өзгергіштіктің, тұқым қуалаушылықтың және табиғи сұрыпталу.

b)

Бастапқы факторлардың.

c)

Биотикалық факторлардың.

d)

Абиотикалық факторлардың.

36.

Ағзалардың бейімделу түрлері:

a)

Морфологиялық, этологиялық, физиологиялық.

b)

Ағзалардың құқықтық қасиеттері.

c)

Тек физиологиялық түрлері.        

d)

Тек морфологиялық түрлер.

37.

Фотопериодизм дегеніміз не.....

a)

Күн мен түннің ауысуы;

b)

Жарықтың әсері.

c)

Түрлердің қоршаған ортаға бейімделуі;

d)

Күннің ұзақтығына бейімделу;

38.

Қандай факторлар қандай да бір процестің, құбылыстың немесе организмнің тіршілік етуінің ағымын шектейді:

a)

Экстремалды.

b)

Шектеуші.

c)

Биотикалық.

d)

Абиотикалық.

39.

Экологиялық факторлар болып бөлінеді:

a)

Физикалық, химиялық, биологиялық.

b)

Абиотикалық, биотикалық.

c)

Жер үсті, топырақ.

d)

Климаттық, ғарыштық.

40.

Судағы шектеуші фактор қандай фактор болып табылады....

a)

Ылғалдылық.

b)

Қысым

c)

Температура.

d)

Оттегі.

41.

Микробиогендік ортаның биотикалық факторына мыналар жатады:

a)

Жануарлар.

b)

Жасыл желектер.

c)

Қоршаған орта.

d)

Микробтар мен вирустар.

42.

Ағзаның төзімділігі ең әлсіз буынмен және оның экологиялық қажеттіліктерінің тізбектерімен анықталады деп қандай заңда келтірілген?

a)

Линдеман заңы

b)

Либихтың минимумы заңы.

c)

Максимум заңы.

d)

Максимум заңы.

Факторлардың теңсіздік заңы.

43.

"Толеранттылық" заңы қашан ашылды?

a)

1713 ж.

b)

1885 ж.

c)

1813ж.

d)

1913ж.

44.

Ғалымдардың қайсысы максимум заңын ашты:

a)

В.И.Вернадский

b)

Коммонер.

c)

Ч.Элтон.

d)

В.Шелфорд.

45.

Минимум заңы ашты:

a)

Коммонер.

b)

Ю.Либих.

c)

Ч.Элтон.

d)

В.И.Вернадский

46.

Қандай заң организмнің төзімділігі оның экологиялық қажеттіліктер тізбегіндегі ең әлсіз буынмен анықталатынын көрсетеді.......

a)

Олли принципі

b)

оптимум заңымен (толеранттылық, Шелфорд)

c)

оптимум заңымен (толеранттылық, Шелфорд)

d)

минимум заңымен (Либих)

47.

1903 жылы В. Иогансен бұл терминді енгізді....

a)

популяция

b)

автотроф

c)

экожүйе

d)

консумент

48.

Популяцияның гомеостазы дегеніміз не..

a)

Генетикалық әртүрлілік;

b)

Тұрғын үйдің орнын өзгерту.

c)

Популяция санының тұрақтылығы

d)

Жас және жыныс құрамының тұрақтылығы;

49.

Популяция санының өсу түрлері болып табылады:

a)

Логистикалық және логарифмдік.

b)

Логарифмдік және арифметикалық.

c)

Репродуктивті.

d)

Экспоненциалды және логистикалық.

50.

Халық алып жатқан аумақ деп аталады:

a)

биом

b)

қауымдастық

c)

алаң

d)

ареал

51.

Популяция саны - бұл:

a)

Онда кіретін жеке даралар саны.

b)

Саны бойынша сырттан келген даралар саны

c)

Белгілі бір кеңістіктегі түрлер саны.

d)

Аудан бірлігіне келетін түрлер саны

52.

Популяцияның экологиялық тығыздығына анықтама беріңіз:

a)

дарақтардың жалпы саны

b)

уақыт бірлігінде популяцияның орташа өсімі

c)

кеңістік популяциясы алып жатқан аудан немесе көлем бірлігіне шаққандағы даралардың орташа саны

d)

кеңістік бірлігіне қатысты популяция шамасы

53.

Биоценоз деп нені атайды..

a)

Организмдердің белгілі бір орта жағдайларында терең табиғи үйлесуі.

b)

Органикалық заттарды өндіруші.

c)

Қоршаған ортаның қасиеті.

d)

Ботаникалық- географиялық кеңістік.

54.

Ғалымдардың қайсысы "биоценоз" ұғымын енгізді.......

a)

К. Мебиус

b)

Д. Аллен

c)

В.И. Вернадский.

d)

В. В.Докучаев

55.

«Биоценоз» термині қай жылы енгізілді?:

a)

1877 ж.

b)

1999 ж.

c)

2003 ж.

d)

2000 ж.

56.

Биоценоздың деңгейлілігін не сипаттайды..

a)

Мінез-құлық

b)

Жас құрамы;

c)

Кеңістіктік құрылым;

d)

Мекендеу орны;

57.

Тіршілік ету ортасы дегеніміз не…

a)

Биотоп.

b)

Тұрғын үй;

c)

Қоршалған аудан;

d)

Ағзалар үшін қолайлы факторлар

58.

Адамдарда әртүрлі ауруларды тудыратын тірі организмдердің қоршаған ортаның ластануы аталады:

a)

Иондаушы.

b)

Шулы

c)

Химиялық.

d)

Радиоактивті.

59.

Біртекті учаскедегі абиотикалық факторлардың жиынтығы бұл…'

a)

Экотоп

b)

Биосфера.

c)

Биогеоценоз.

d)

Экожүйе.

60.

Қоршаған ортамен тепе-теңдікте болатын биоценоздардың өзгеруінің салыстырмалы тұрақты сатысының соңғы түзілімдері қалай аталады…

a)

Сукцессиялар;

b)

Климакстық;

c)

Дұрыс жауап жоқ.

d)

Экожүйелік;

61.

Экожүйелердегі жануарлар қауымдастығы қалай аталады....

a)

Биотоп.

b)

Биогеоценоз;

c)

Фитоценоз;     

d)

Зооценоз;        

62.

Биогеоценоз- бұл…

a)

бірге тіршілік ететін және бір-бірімен байланысқан түрлер кешені

b)

бір аумақта мекендейтін жануарлар мен өсімдіктер тобы

c)

экологияның бір бөлігі

d)

тірі мен өлі табиғаттың арақатынасы

63.

Аменсализм дегеніміз не....

a)

Басқа түрлермен қоректену.

b)

Бәсекелестік, күрес;

c)

Бір түрдің өсуін екіншісінің бөліну өнімдерімен тежеу;

d)

Біреуіне ыңғайлы, екіншісіне ыңғайлы емес аумақтық қатынастар;

64.

Бәсекелестік дегеніміз не....

a)

Бірдей экологиялық жағдайлар үшін күрес;

b)

Бірі үшін пайдалы, екіншісі үшін пайдалы емес тағамдық қатынастар;

c)

Пәтершілік.

d)

Жануарлардың тұқымдарды таратуы;

65.

Тұтынушы организм тірі иесін қорек көзі ретінде ғана емес, сонымен бірге тұрақты немесе уақытша тіршілік ету ортасы ретінде де пайдаланатын түрлер арасындағы байланыстардың бір түрі....

a)

Симбиоз

b)

Міндетті симбиоз

c)

Комменсализм

d)

Паразитизм

66.

Мутуализм – бұл....

a)

Өзара тиімді ынтымақтастық;

b)

Кейбір түрлерді басқалардың жеуі

c)

Бірі үшін тиімді, екіншісі үшін тиімсіз ынтымақтастық;

d)

Азық-түлік үшін күрес;

67.

Комменсализм – бұл....

a)

Бірі үшін тиімді, екіншісі үшін тиімді емес өзара қарым-қатынастар;

b)

Жануарлардың тұқымдарды таратуы

c)

Сирек кездесетін түрлер.

d)

Азық-түлік үшін күрес;

68.

Бір-біріне кедергі жасамайтын екі түрдің қалыпты тіршілігі бұл……

a)

Паразитизм;

b)

Жыртқыштық.

c)

Өзара қарым-қатынас;

d)

Бейтараптылық;

69.

Бір түрдегі организмдер басқа организмдердің қоректік заттары немесе ұлпалары есебінен тіршілік етеді. Байланыстың бұл түрі қалай аталады:

a)

паразитизм 

b)

пәтершілік

c)

жыртқыштық  

d)

симбиоз

70.

Экологиялық қуыс - бұл:

a)

Популяцияның тіршілік ету жағдайларының жиынтығы.

b)

Түрлердің тіршілік ету шарттары.

c)

Популяцияның тіршілік ету шарттары.

d)

Экологиялық жүйе ішіндегі тұрмыс жағдайларының жиынтығы.

71.

Бір түрдің даралары басқа түрдің дараларын жейді. Мұндай қатынас қалай аталады:

a)

аменсализм

b)

паразитизм    

c)

симбиоз

d)

жыртқыштық

72.

2 немесе одан да көп 2 түрге жататын даралардың бірлескен, өзара тиімді тіршілігі деп аталады:

a)

симбиоз

b)

жыртқыштық  

c)

комменсализм

d)

паразитизм

73.

Ағзалардың экологиялық орны анықталады:

a)

ареалымен

b)

биологиялық ортамен

c)

ортаның физикалық параметрлерімен

d)

тіршілік ету жағдайларының барлық жиынтығымен

74.

Экожүйенің трофикалық құрылымын қалай көрсетуге болады?

a)

Экологиялық пирамидалар арқылы;

b)

Энергетикалық бюджет кестесі арқылы;

c)

Өнімділік пирамидасы арқылы;

d)

Жас құрамының графигі арқылы.

75.

Қоректендіру тізбегінің ұзындығын не анықтайды?

a)

Қоректендіру тізбегіндегі қолжетімді энергияның жоғалуынан;

b)

Өнімдер сандары.

c)

Биомассаның жинақталу жылдамдығы

d)

Азық-түлік мөлшері;

76.

Қоректендіру тізбектерінде 4-5 буыннан артық болмайды. Бұл түсіндіріледі:

a)

қоректендіру тізбектеріндегі энергияның жетіспеушілігімен 

b)

кіші органикалық заттардың минералдануымен

c)

қатаң белгіленген түрлермен қоректенуімен

d)

азықтардың жетіспеушілігімен                              

77.

Трофикалық тізбек немесе қоректік тізбек болып табылады:

a)

Даралардың тұрақты көбеюіне әкелетін организмдер арасындағы қатынастар

b)

Экожүйеде заттың трансформациясы жүретін организмдер арасындағы қатынастар

c)

Дұрыс жауап жоқ

d)

Экожүйеде зат пен энергияның түрленуі жүретін организмдер арасындағы қатынастар

78.

Ғылымға "экологиялық жүйе" терминін енгізген кім 

a)

Тенсли. 

b)

Вернадский. 

c)

Зюсс. 

d)

Дарвин. 

79.

10 ереже% Линдеманның бұл туралы айтады:

a)

Экологиялық пирамида бойынша жылжу кезінде даралардың массасы 10%-ға азаяды.

b)

Өскен сайын даралар санының 10% жоғалтады.

c)

Түрдің оннан бір бөлігінің қуаты аз болады.

d)

Экологиялық пирамиданың бір трофикалық деңгейінен екіншісіне энергияның 10% өтеді.

80.

Продуценттердің органикалық массасы қалай аталады..

a)

Қайталама өнім

b)

Бастапқы өнім.

c)

Жалпы

d)

Таза

81.

Тұтынушылар массасының өсімі қалай аталады..

a)

Бастапқы өнім

b)

Таза

c)

Қайталама өнім

d)

Жалпы

82.

Тірі ағзалардың тұтас жиынтығын және планета материясының осы организмдермен үздіксіз алмасып отыратын бөлігін қамтитын Жердің қабығы деп аталады.:

a)

биосфера

b)

гидросфера

c)

экосфера

d)

ионосфера

83.

Тірі организмдер мекендейтін Жердің қабығы деп аталады:

a)

гидросфера  

b)

стратосфера

c)

литосфера  

d)

атмосфера

84.

"Биосфера" терминін енгізген....

a)

Геккель, 1866.

b)

Зюсс,1875

c)

Вернадский, 1926.

d)

Сукачев, 1943.

85.

Биосфера туралы ілім әзірленді....

a)

И.П.Павлов

b)

К.Лииней

c)

В.И.Вернадский.

d)

С.Дарвин.

86.

Вернадскийдің ілімі бойынша биосфера мынадай құрамдас бөліктерден  тұрады:

a)

Тірі зат, костық, биокосты, биогенді

b)

Органикалық және бейорганикалық

c)

Тірі және жансыз

d)

Биокосты.

87.

Биосфераның "кірпіштері" болып табылады:

a)

биогеоценоздар  

b)

жануарлар

c)

халық саны

d)

адамдар

88.

В.И.Вернадский қандай заттарды биогенді деп атады ....

a)

Тірі организмдер жасаған заттар.

b)

Продуценттердің тізбектелген қатарлары арқылы энергияның таралуы.

c)

Тірі организмдердің салыстырмалы құрамы.

d)

Энергияны оның көзінен тізбекті байланыстар арқылы тасымалдайтын ағзалар.

89.

Биосфера дамуының жоғары сатысы қалай аталады?

a)

Агросфера.

b)

Биосфера.

c)

Техносфера.

d)

Ноосфера.

90.

"Ноосфера" терминін алғаш кім ұсынған.........

a)

Э.Геккель

b)

Э. Зюсс.

c)

Э. Леруа;

d)

П. Тейяр де Шарден;

91.

"Ноосфера" термині қай жылы енгізілді

a)

1940 ж.

b)

1900 ж.

c)

1927 ж.

d)

1950 ж.

92.

БҰҰ-ның табиғатты қорғау жөніндегі үйлестірушісін көрсетіңіз:

a)

МАГАТЭ.

b)

ЮНЕП.

c)

ДДСҰ.

d)

ЮНЕСКО

93.

"Рим клубын" құрудың бастамашысын атаңыз

a)

А. Печчеи

b)

Дж. Форрестер.

c)

Э. Пестель.

d)

Д. Медоуз

94.

"Рим клубының" бірінші "Өсу шегі":баяндамасының авторын атаңыз

a)

Э. Пестель

b)

А. Печчеи

c)

Д. Медоуз.

d)

М. Месарович.

95.

Біріккен Ұлттар Ұйымының қоршаған орта және даму жөніндегі халықаралық комиссиясының төрағасын атаңыз:

a)

Дж. Форрестер.

b)

Х. Брунтланд

c)

М. Месарович.

d)

А. Печчеи.

96.

БҰҰ-ның қоршаған орта және даму жөніндегі алғашқы конференциясының уақыты мен орнын көрсетіңіз:

a)

Стокгольм, 1972 ж.

b)

Вашингтон, 1973 ж.

c)

Севилья, 1995 ж.

d)

Йоханнесбург, 2002 ж.

97.

Тұрақты даму тұжырымдамасының қағидаттары қай жылы тұжырымдалғанын көрсетіңіз:

a)

1972 ж.

b)

1982 ж.

c)

1992 ж.

d)

1962 ж.

98.

Қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықтың негізгі қағидаттары әзірленді:

a)

Минск, 1983 ж.

b)

Стокгольм, 1972 ж.

c)

Севилья, 1995 ж.

d)

Рио-де-Жанейро, 1992 ж.

99.

Қоршаған орта туралы декларация қабылданды:

a)

Рио-де-Жанейро, 1992 ж.

b)

Йоханнесбург, 2002 ж.

c)

Стокгольм, 1972 ж.

d)

Минск, 1983 ж.

100.

Атом энергетикасы жөніндегі халықаралық агенттікті көрсетіңіз

a)

МАГАТЭ.

b)

ЮНЕСКО.

c)

ФАО.

d)

ЮНЕП.

101.

Озон қабаты бойынша Вена келісіміне қол қойылды:

a)

1970 ж.

b)

1985 ж.

c)

1990 ж.

d)

2000 ж.

Similar Resources on Wayground

Ақылды технологиялар және жүйелер

101 questions

Ақылды технологиялар және жүйелер

quiz

Worksheet

•

University