Font size
WorksheetsМетрология 1лекция
Total questions: 21
Worksheet time: 11mins
Метрология
ГОСТ16263-70
ГОСТ16236-70
ГОСТ12345-70
ГОСТ16234-70
Метрология пәні
бұл оларды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ететін,өлшеу құралдары мен метрологиялық стандарттар жиынтығы
берілген дәлдікпен және сенімділікпен,обьектілермен,процестердің қасиеттері туралы сандық ақпаратты алу
өлшеулер ,олардың бірлігін және талап ететін дәлдігін қамтамасыз ету
Метрология құралдары
бұл оларды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ететін,өлшеу құралдары мен метрологиялық стандарттар жиынтығы
негізгі ұғым өлшеу
берілген дәлдікпен және сенімділікпен,обьектілермен,процестердің қасиеттері туралы сандық ақпаратты алу
өлшеулер ,олардың бірлігін және талап ететін дәлдігін қамтамасыз ету
Метрология обьектері
өлшеулер ,олардың бірлігін және талап ететін дәлдігін қамтамасыз ету
өлшенетін оның ішінде физикалық шама,физикалық шамама бірліктері,өлшеу,өлшеу қателігі,өлшеу әдісі,өлшеу құралы
бұл оларды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ететін,өлшеу құралдары мен метрологиялық стандарттар жиынтығы
Өлшемдердің маңыздылығы неше аспектіден тұрады
4
3
2
5
Философиялық аспект
нысанды тиімді басқару
өлшемдер басқару немесе бақылау обьектісі туралы сандық ақпарат алуды қамтамасыз ету
өлшемдер физикалық құбылыстар мен процестерді білудің маңызды әмбебап әдістері
олардың көмегімен ғылымда теория мен практикалық байланысы жүзеге асырылады
Ғылыми аспект
олардың көмегімен ғылымда теория мен практикалық байланысы жүзеге асырылады
техникалық процестің барлық берілген шарттарын дәл қайталау мүмкін емес
өлшемдер физикалық құбылыстар мен процестерді білудің маңызды әмбебап әдістері
Техникалық аспект
өлшемдер физикалық құбылыстар мен процестерді білудің маңызды әмбебап әдістері
өлшемдер басқару немесе бақылау обьектісі туралы сандық ақпарат алуды қамтамасыз ету
олардың көмегімен ғылымда теория мен практикалық байланысы жүзеге асырылады
Қазіргі метрологияның 3түрі бар
заңнамалық
фундаменталдық [ғылыми]
тәжірбиелік[қолданбалы]
философиялық
Заңнамалық метрология
мемлекетте қолданылатын өлшем бірліктері, өлшеу әдістері, құралдары мен зертханаларға қатысты мемлекеттік талаптарды белгілейтін метрологияның бөлігі. Заңнамалық метрология мемлекеттік метрологиялық қызмет, мемлекеттік басқару органдарының және заңды тұлғалардың метрологиялық қызметтері, енгізілетін заңдар мен заңнамалық ережелер арқылы метрологиялық қызметті мемлекеттік реттеу құралы қызметін атқарады. Заңнамалық метрологияға құралдардың түрлерін сынау мен бекіту, оларды тексеру мен калибрлеу, өлшеу құралдарын сертификаттау, өлшеу құралдарын мемлекеттік бақылау мен қадағалау жатады.
Ғылымның теориялық негіздерін әзірлейді, физикалық шамаларды өлшеу мәселелері мен әдістемелерін зерттейді.
Тәжірибеде қолдануға Метрологияның теориялық бөлімінің әзірлемелерін енгізумен айналысады. Өндірістік кәсіпорындарды метрологиялық қамтамасыз етуге жауапты.
Фундаменталдық метрология
өлшеу ғылымының құрамдас бөлігі, оның пәні осы ғылымның іргелі (жалпы теориялық) негіздерін әзірлеу және оның негізінде қолданбалы теориялар мен ғылыми бағыттарды дамыту болып табылады.
теориялық метрологияның әзірлемелерін және заңнамалық метрологияның ережелерін қызметтің әртүрлі салаларында тәжірибеде қолданумен айналысады.
мемлекетте қолданылатын өлшем бірліктері, өлшеу әдістері, құралдары мен зертханаларға қатысты мемлекеттік талаптарды белгілейтін метрологияның бөлігі. Заңнамалық метрология мемлекеттік метрологиялық қызмет, мемлекеттік басқару органдарының және заңды тұлғалардың метрологиялық қызметтері, енгізілетін заңдар мен заңнамалық ережелер арқылы метрологиялық қызметті мемлекеттік реттеу құралы қызметін атқарады. Заңнамалық метрологияға құралдардың түрлерін сынау мен бекіту, оларды тексеру мен калибрлеу, өлшеу құралдарын сертификаттау, өлшеу құралдарын мемлекеттік бақылау мен қадағалау жатады.
Тәжірибелік [қолданбалы] метрология
мемлекетте қолданылатын өлшем бірліктері, өлшеу әдістері, құралдары мен зертханаларға қатысты мемлекеттік талаптарды белгілейтін метрологияның бөлігі. Заңнамалық метрология мемлекеттік метрологиялық қызмет, мемлекеттік басқару органдарының және заңды тұлғалардың метрологиялық қызметтері, енгізілетін заңдар мен заңнамалық ережелер арқылы метрологиялық қызметті мемлекеттік реттеу құралы қызметін атқарады. Заңнамалық метрологияға құралдардың түрлерін сынау мен бекіту, оларды тексеру мен калибрлеу, өлшеу құралдарын сертификаттау, өлшеу құралдарын мемлекеттік бақылау мен қадағалау жатады.
теориялық метрология әзірлемелерін және заңнамалық метрология ережелерін практикалық қолдану мәселелері болып табылатын метрология бөлімі. 1
Бұл бөлімдегі метрология объектілерінің мысалдары: шамалар, өлшеу құралдары, эталондар, өлшеу әдістері.
өлшеу ғылымының құрамдас бөлігі, оның пәні осы ғылымның іргелі (жалпы теориялық) негіздерін әзірлеу және оның негізінде қолданбалы теориялар мен ғылыми бағыттарды дамыту болып табылады.
практика
…….жылы өлшеу бірлігін қамтамасыз ету туралы заң қабылданды
1892
1893
1992
1993
……..жылғв дейін метрология саласындағы құқықтық нормалар өкілет қаулысымен бекітілген
1993
1992
1893
1892
Алғашқы мемлекеттік өлшемдер жүйесі ….жылы Францияда енгізілді
1940
1840
1740
2004
1954 жылы қанша физикалық шаманы анықтады
8
7
6
9
……жылы Алматы мемлекеттік бақылау зертханасы ұйымдастырылды
1855
1955
1954
1956
Қазақстанда метрология қай жылы қарқынды дамыды
1988
1860
1888
1960
…….жылы КСРОмемлекеттік стандартының ҚР басқармасы құрылды
1971
1972
1981
1982
……..жылы Астанада ҚР индустрия және сауда министрлігінің техникалық реттеу және метрология комитетінің тапсырмасы бойынша салынған этолондық орталық ашылды
2005
2004
2006
2000
Тарихи тұрғыдан алғанда метрология саласындағы алғашқы маңызды халықаралық құжат …..жылы қол қойған метрикалық конвенция болды
1875 жылы 20 мамырда 17 мемлекет
1875 жылы 19 мемлекет
1975 жылы 20 мамырда 17 мемлекет
1875 жылы 20 мамырда 18 мемлекет
