NEW
Font size
Worksheetsормантану 200-220
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Ағаш түрлерінің жемiс салуын күшейтудің қазiргi әдiстерi үш топқа бөлiнедi. Олар немен байланыстыралды?
ағаштардың зат алмасуының бұзылуы, селекциялау және будандастыру, ағаштардың өсiп-өну ортасының өзгеруі
ағаштардың өнімділігінің төмендеуі, селекциялау және будандастыру, ағаштардың өсiп-өну ортасының өзгеруі
ағаштардың өнімділігінің төмендеуі, селекциялау және будандастыру, қоршаған орта жағдайларының өзгеруі
биологиялық, антропогендік және механикалық факторлар әсерімен
ағаштардың зат алмасуының бұзылуы, селекциялау және будандастыру, қоршаған орта жағдайларының өзгеруі
А.С.Козменко 1947 жылы белгiледi
өнімділік класстарын
ластануға төзімділік бойынша класстады
су және жел реттегiш санаттарды
рекреациялық тұрғыдан пайдасы санаттарын
тұздануға төзімділігі бойынша санаттарды
Тюрин мен Козменко жіктеуі бойынша су реттеу маңыздылығы бар ормандар жатады
IV класска
III класска
II класска
I класска
эрозияға қарсы орман жолақтарына
Кешендi су қорғау-қорғаныш орманы
су көздерiне жалпы судың келуiн көбейтпейдi
суды күзету және қорғау мiндеттерiн орындайды
су қорының ең аз кезеңiнде судың бiршама қалыпты келуiне ықпал етедi немесе табиғи және жасанды су қоймаларын ластанудан алдын ала сақтайды
су және жел эрозиясы нәтижесiнде топырақты бүлiнуден, ал елдi мекендердi – атмосфералық қолайсыз әсерлерден қорғайды
су көздерiне жалпы судың келуiн көбейтпейдi, бiрақ оның тасқынын жеңiлдетедi және батпақтануды болдырмайды немесе топырақтың жақсы дренаждалуына көмектеседi
Орманның су күзету–қорғаныш рөлiнiң бағасын бiршама толық бере алады
М.Е.Ткаченко жіктеуі (классификациясы)
И.В.Тюрин жіктеуі (классификациясы)
Б.Д.Жилкин жіктеуі (классификациясы)
А.С.Козменко жіктеуі (классификациясы)
Тюрин мен Козменко жіктеуі (классификациясы)
Топырақтың жалпы құнарлығына ағаш түрлерінің талғамы әр түрлi және бұл тұрғыдан былайша бөлiнедi
Олиготрофтар─ арша, тау және кәдiмгi қарағай, қотыр қайың, ақ қараған, Мезотрофтар─ үлпек қайың, көктерек, шырша, сібір балқарағайы, шетен, тал, қызыл және кәдімгі емен, қара қандыағаш; Мегатрофтар─ үшкір жапырақты үйеңкі, явор үйеңкісі, шамшат, майқарағай, қаратерек, дала үйеңкісі, ақтал, қарағаш, шаған
кальциефобтар ─ асыл талшын, қиыр шығыс қарағайы, қара жидек; кальциефильдер─ лавар, қайың, қарағаш;алкалифилдер ─ жыңғыл, ақ қараған, алмұрт ағашы, емен
ацидифилдер─ шырша, кәдімгі қарағай, самырсын, майқарағай, балқарағай, қайың, көктерек, шетен, талшын, қараған, рододендрон
Кальциефобтар ─ асыл талшын, қиыр шығыс қарағайы, қара жидек, сфагнум, Кальциефильдер – лавар, қайың, қарағаш, көптеген тал және терек түрлері, мойыл, аюбадам, өгейбұта, алкалифилдер –жыңғыл, ақ қараған, алмұрт ағашы, емен, нитро-, фосфоро-, калиефосфорофильдер
Олиготрофтарға арша, тау және кәдiмгi қарағай, қотыр қайың, ақ қараған; Мегатрофтар─ үшкір жапырақты үйеңкі, явор үйеңкісі, шамшат, майқарағай, қаратерек, дала үйеңкісі, ақтал, қарағаш, нитро-, фосфоро-, калиефосфорофильдер
жапырақтар, ұсақ бұтақтар, түбiрлер және топырақ арасында болатын қоректік элементтердiң циклі
үлкен биологиялық айналым
кiшi биологиялық айналым
биохимиялық айналым
тірі зат айналымы
биогеохимиялық айналым
Орманның топырақ құнарлылығына оң әсерi неге негiзделген
қоректік заттардың мол болуына
биологиялық айналымның сiңiмдiлiгi мен қарқындылығына
климаттық жағдайдың қолайлы болуна
жауын-шашынның мол түсуіне
су режимінің қалыпты болуы
Орман топырағын жақсартудың аса тиiмдiсi
орман топырағын биологиялық және химиялық мелиорациялау
кешендi әдiстерді қолдану
ағаш және бұта түрлерін араластырып отырғызу
ормандағы шiрiмеген қалдықтардың қалың қабаты бар кезде топырақты өңдеу
топыраққа нитрифициялайтын бактериялар егу
Кальциефильдерге жатады
асыл талшын, қиыр шығыс қарағайы, қара жидек, сфагнум
сары және ақ қарағандар, қандыағаштар, жиде, шырғанақ
лавар, қайың, қарағаш, көптеген тал және терек түрлері, мойыл, аюбадам, өгейбұта
жыңғыл, ақ қараған, алмұрт ағашы, емен
көктерек, шырша, сібір балқарағайы
қалыңдығы 3-5 см қарашiрiктiң аралық түрi
модер
мор
мулль
моль
модуль
Мулль деген
азот және күл тәрiздi заттарға бай орман қордасының түрі
негiзiнен қылқан жапырақты алқа ағаштарда оттегi жетіспеушілігінен пайда болады, баяу шiритiн үш қабаттан тұрады
жалпақ жапырақты ағаштар немесе аралас қылқанды-жапырақты сүрекдiңдер астында пайда болатын қатқыл қорда
Түрлi дәрежеде шiрiген үш қабаттан тұратын қарашiрiктiң аралық түрi
Реакциясы әлсіз қышқылды, сүрекдiң мен топырақ арасындағы зат алмасу баяу жүретін қорда түрі
Топырақты жақсартатын әлсіз қышқылды қарашiрiнді құрайтын ағаш түрлері
майқарағай, қарағай
шырша мен қайыңды немесе шегіршін түрлері
шаған, үйеңкi, қандыағаш, қайың, майқарағай
шырша мен қайыңды немесе шегіршін түрлері, майқарағай, қарағай
қайың, ақ қараған, кәдiмгi қарағай
Топырақтың азотпен қанығу көздерi
органикалық заттардың бүлiнуi, жауын-шашынның түсуi, атмосфера азотын микроорганизмдердiң сiңiруі
органикалық заттардың бүлiнуi, атмосфера азотын микроорганизмдердiң сiңiруі, түйнектердiң шiруi
органикалық заттардың бүлiнуi, жауын-шашынның түсуi, атмосфера азотынмикроорганизмдердiң сiңiруі, түйнектердiң шiруi
азот жарықтың және аллюминий, кремний, мырыш және т.б. тотықтары катализаторлары әсерiнен бөлiнедi
органикалық заттардың бүлiнуi, атмосфера азотын микроорганизмдердiң сiңiруі
Топырақ қандай факторлар әсерiнен жер қыртысының жоғары қабатынан құралған табиғи дене
климат, аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар, топырақтың түзілу уақыты
климат, аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар, топырақтың түзілу уақыты мен адамның шаруашылық қызметi
желмен зақымдану, ауа мен топырақтың температуралық ауытқулары, топырақтың артық ылғалдылығы, жануарлар, жәндiктер мен саңырауқұлақ ауруларынан бүлiну
аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар, топырақтың түзілу уақыты
климат, аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар, адамның шаруашылық қызметi
Өте күшті фитонцидтілерге жатады
қотыр қайың, үлпек қайың, кәдімгі қарағай, шырша, көктерек, орманжаңғақ ағашы, мойыл, кәдімгі арша
кәдімгі емен, үшкір жапырақты үйеңкі
сібір балқарағайы, кәдімгі шаған, ұсақ жапырақты жөке, қара қандыағаш, сібір самырсыны, шетен, сары қараған, кәдімгі жұпаргүл, татар ұшқаты
шегіршін, өгейбұта
қызыл аюбадам, итшомырт
Фитонцидтiк дәрежесi бойынша қызыл аюбадам мен итшомырт жатады
орташа фитоцидтілер
өте нашар фитонцидтілерге
өте күшті фитонцидтілер
күштi фитонцидтілер
әлсiз фитонцидтілер
Қар салмағынан көп сынады
I-IІI жас кластарының қарағайлары
І-IІI жас кластарының қайыңдары
I-II жас кластарының қарағайлары
І жас класс қайыңдары
I-II жас кластарының қайыңдары
Гигрофиттер тобына жатады
сексеуiл, арша, емен
қырым, кәдiмгi және Банкс қарағайлары
шаған, сұр тал, қара қандыағаш
балқарағай, көктерек, самырсын, майқарағай
жөке, шамшат, шаған, қотыр қайың
П.С.Погребняк ағаш түрлерінің жылуға қатынасын сипаттайтын шкаланы ұсынды. Ол бойынша өте жылу сүйгiштер
талшын, айлант, қара жаңғақ ағашы
қызыл емен, үйеңкі, қарағаш, тау емені, шаған
қиыр шығыс қарағайы, тоз қатпарлы емен, сауырағаш, секвойя
көктерек, қайың, сұр қандыағаш, шетен, шырша, сібір майқарағайы, кәдімгі қарағай, балқараға
грек жаңғақ ағашы, үлпек емен, ақ қараған, қармала
