NEW
Font size
Worksheetsтиа 1-52
Total questions: 52
Worksheet time: 26mins
Топырақ” деген не?
жеке табиғи дене
элювий
аллювий
делювий
пролювий
Топырақ құралу үдерісінің үш тобы:
қарапайым микроүрдіс, жалпы макроүрдіс, мезоүрдіс
бастапқы үрдіс, мезоүрдіс, кемелдену үрдісі
алғашқы үрдіс, қарапайым микроүрдіс, кемелдену үрдісі
кемелдену үрдісі, қарапайым микроүрдіс, балшықтану
микро-макроүрдіс, кемелдену үрдісі, қышқылдану
Құрылықтың қандай мүсіні макробедерге жатады?
жазықтық
сай-салы
дөңестер
үстірттер
қыраттар
> В.Докучаев бойынша топырақты жіктеу принципі?
морфотектік
эколотектік
эволюционды-тектік
тарихи-тектік
агрогеологиялық
Зат айналымның түрлері:
биогеохимиялық, биологиялық, геологиялық.
үлкен және кіші,механикалық.
физикалық, биогеохимиялық, биологиялық
химиялық, физикалық, геологиялық.
биохимиялық, физикалық, химиялық
Топырақтың морфологиялық белгілері:
топырақтың құрылысы, түсі, түйіртпектілігі, жаңа жарандылар, кірме
топырақтың құрылысы, түсі, жайласуы, жер бедері.
жайласуы, гранулометриялық құрамы, өсімдік жамылғысы.
жер бедері, өсімдік жамылғысы.
жер бедері, топырақтың түсі, өсімдік жамылғысы, түйіртпектілігі.
Топырақ кескіні құрылысы ерекшелігіне байланысты типтері:
негізгі кескін, толық дамымаған, жартылай кескін, бұзылған
негізгі кескін, толық дамымаған, кәдімгі, сұр
кебірленген, сортаңданған, әлсіз жіктелген, тотықсызданған
қалдықты кескін, көп мүшелі кескін, полициклді, аударылған
толық емес кескін, негізгі, орташа, гумустенген
В қабаты:
иллювиальді немесе аралық қабаты
қарашірінді жиналу қабаты
аналық тау жынысы қабаты.
төсеніш қабаты
элювиальды қабаты
Кірме заттарға:
жануарлардың сүйегі, шыны, көмірдің сынығы
гипс, кальций карбонаты, тастар.
темір, алюминий тотықтары.
қарашірінді қосылыстары, шынылар.
капролиттер, топырақтағы жануарлардың қазған індері, шіріген тамырлар.
Жалпақ жапырақты ормандардың түскен үйінділерінің ыдырауы қандай ортада жүреді:
бейтарап ортада
қышқыл ортада
сулы ортада
физикалық ортада
тұзды ортада
Ауадан көміртекті сіңіретін бактериялар:
автотрофты
гететрофты
саңырауқұлақтар
балдырлар
қыналар
Дайын органикалық қосылыстардан көміртекті алатын бактериялар:
гететрофты
автотрофты
саңырауқұлақтар
балдырлар
қыналар
> Қазіргі топырақ жіктеуіндегі негізгі таксондың бірлестік?
тип
тек
түр
түрше
разряд
> Топырақтанудағы агробағытты кiм салды:
Костычев
Докучаев
Сибирцев
Глинка
Неуструев
Топырақ iлiмiнде агромәденихимиялық бағытты кiм салды:
Тэер
Фаллу
Берцелиус
Ваксман
Гельригель
> Топырақ iлiмiнде агрогеологиялық бағытты кiм салды:
Фаллу
Тэер
Гельригель
Берцелиус
Ваксман
Топырақтанудағы бас әдiс:
далалық
лабораториялық
тұрақты
химиялық
механикалық
Топырақтану ғылымының басты мiндетi:
топырақтың құнарлығын көтеру
жерге орналастыру
картаға түсiру
есепке алу
сапалы бағалау
Топыраққа ақ және ақшыл түс беретін қосылыстар:
гипс
темір тотығы
вивианит
темір қосындылары
қарашірінді қосылыстары
Ресейдiң қара топырақты облысы” (1886) кiтабының авторы:
Костычев
Вильямс
Докучаев
Глинка
Сибирцев
Құмның майда фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?
0,25-0,05
3,0-1,0
0,5-0,25
0,05-0,01
0,01-0,005
Оңтүстік тайгада тараған топырақ:
шымды күлгін
қара
қара қоңыр
боз
шалғын қара
Шаңның ірі фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?
0,05-0,01
1,0-0,5
0,5-0,25
0,01-0,005
Топырақ түзілу энергетикасы туралы оқу негіздерін салған ғалым
Волобуев В. Р
Качинский Н.А.
Тюрин И.В.
Докучаев В.В.
Кононова М.М.
Арктикалық шөлді топырақ құбылымы (АРn)
А0 – А1 – А1С – А1Сʹ - См
А0 – А1 –- См
А0 – А6 –А1Сʹ - См
А0 – А5 – А1С – А1С
А0 – А1Сʹ - См
Тундралы глейлі негізгі топырақ құрылымы:
А0 – А1 – Bg – GM (G)
А0 – А1 – См
А0 – А6 –А1Сʹ - См
А0 – А5 – А1С – А1С
А0 – А1Сʹ - См
Шақаттың кескiнi өте айқындалған келесiдей қабаттарға бөлiнедi:
А0, А1, А2, А2В, В(В1-В2), С.
А0 – А1 – Bg – GM (G)
А0 – А6 –А1Сʹ - А2В, - См
А0 – А5 – А1С – А1С
А0 – А1Сʹ - См - Д
>Шақаттар пайда болу жағдайына байланысты жiктеледі:
орманды шақаттар; шалғынды шақаттар; батпақты шақаттар
орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар
тұзды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар
орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; шөптесінді шақаттар
орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; тозаңды шақаттар
Орманды шақаттар пайда болады:
қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда шөптесiн өсiмдiктер аз өсетiн жағдайда.
ойпаң жерлерде қалыптасады
шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда
шымтезектену жағдайында қалыптасады
шөптесінде өсімдіктер астында
Шалғынды шақаттар пайда болады:
ойпаң жерлерде қалыптасады
қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда
шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда
шымтезектену жағдайында қалыптасады
шөптесінде өсімдіктер астында
Батпақты шақаттар пайда болады:
шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда
қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда
ойпаң жерлерде қалыптасады
шымтезектену жағдайында қалыптасады
шөптесінде өсімдіктер астында
Солу ылғалдылығы (СЫ) балшықты топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:
15-22
1-3
50
5-8
0-2
Солу ылғалдылығы (СЫ) құмды топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:
1-3
15-22
50
5-8
0-2
> Солу ылғалдылығы (СЫ) шымтезекті топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:
50
15-22
1-3
5-8
0-2
Үгілудің түрлері:
Физикалық, химиялық, биологиялық
Механикалық, физика-химиялық, сутектік
Сутектік, химиялық, биологиялық
Желдік, химиялық, биологиялық
Физиологиялық, желдік, химиялық
Физикалық үгілу дегеніміз:
Тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырамай механикалық бөлшектенуі
Минералдардың кристалдық торы бұзылуы
Алюмосиликаттардың ыдырауы
Жаңа минералдар мен қосылыстардың түзілуі
Тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырауы
Химиялық үгілу дегеніміз:
Тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырауы
Тау жыныстарының механикалық бөлшектенуі
Минералдардың механикалық бөлшектенуі
Тау жыныстары мен минералдардың химиялық құрамы өзгеріске ұшырамайды
Азот қышқылдарының түзілуі
Үгілу үдерістерін зерттеген кеңес зерттеушілері:
К.Д.Глинка, Б.Б.Полынов ,С.А.Захаров
С.Б.Зонн, В.В.Докучаев, И.И.Тюрин
В.Д.Наумов, М.И.Герасимов, Н.М.Сибирцев
А.А.Пономарева, К.К.Гедройц, В.В.Докучаев
Н.Н.Розов, И.С.Кауричев, И.А.Соколов
Кескіннің салынуына байланысты түрлері:
Жартылай кескін, негізгі кескін, шұқыр.
Қалдықты кескін.
Қарапайым, аналық кескін.
Толық дамымаған кескін.
Толық кескін
Топырақтың В қабаты:
.
Элювиальды қабаты
Аналық жыныс қабаты.
Беткі қабат.
органикалық қабат
Төсеніш қабаты.
Топырақтың А2 қабаты:
Шайылу қабаты.
Аналық тау жынысы қабаты.
Қарашірінді жиналу қабаты.
Аралық қабат
Иллювиальді қабаты
> Жаңа жарандылар:
Гипс шоғырлары, әкті көмір қышқыл шоғырлары .
Жануарлардың сүйегі топырақтағы жануарлардың қазған індері.
Темір, алюминий, археологиялық қазбалар, шынылар.
Тастар мен тау жыныстарының кесектері.
Өсімдік бөлшектері мен тамырлары.
Кірме заттар:
Шынының, кірпіштің сынық қалдықтары
Темір, алюминий тотықтары.
Қарашірінді қосылыстары, шынылар.
Кремний қышқылының шоғыры.
Гипс, кальций карбонаты, тастар.
Шұқырды салу тереңдігі, см:
40-50
20-30
0-20
70-85
70-90
Топырақтың G қабаты:
Глейлі қабат
Аналық жыныс қабаты
Беткі қабат.
Төсеніш қабаты.
Элювиальды қабаты
Топырақтың С қабаты:
Аналық жыныс
Төсеніш қабаты
Беткі қабат
Глейлі қабат
Элювиальды қабаты
> С.А. Захаров бойынша топырақ түсін анықтағанда маңызы бар топтар:
Гумус, темір қоспалары, кремний қышқылы, каолин.
Доломит, темір қоспалары, кірмелер.
Каолин, сілтілер, пироксен,
Доломит, кірмелер.пироксен
Сілтілер, пироксен, қышқылдар.
> С.А. Захаров бойынша мүсіні бойынша топырақ түйіртпектілігінің типтері:
Куб тәрізді, призмалы, плиталы.
Сеңді, конусты, үшбұрышты.
Мегатүйіртпектілік, тұрпайы, плиталы.
Тұрпайы, конусты, макротүйіртпектілік.
Куб тәрізді, призмалы, тоңкесекті
Топыраққа ақ немесе аққұба түс беретін қосылыстар:
Кремнезем.
темірдің шала тотығы.
Күкіртті темір.
Гумус.
Вивианит.
> Түйіртпекқұралу ілімін зерттеген ғалымдар:
П.Костычев, В.Дояренко, Н.Саввинов
В.Докучаев, М.Ломоносов, М.И.Герасимов,
Ө. Оспанов, В.Боровский, М.И.Герасимов,
И.С.Кауричев, М.И.Герасимов, Н.М.Сибирцев
И.Тюрин. М.И.Герасимов, Н.М.Сибирцев
Түйіртпекқұралу үрдісіне әсер ететін физика-механикалық фактор:
Топырақтың кезекті ылғалдану мен кебуі.
Микробиологиялық үрдістер
Кальций гуматының әсері.
Қарашіріндінің азаюы.
Сіңіру кешенінде натрий катионының артуы..
Агрономиялық ең құнды агрегаттың мөлшері, мм:
0,25-10.
0,05.
0,05-0,01.
0,01.
0,1-0,001
