Font size
WorksheetsЗаңдық түсініктер бойынша тест
Total questions: 55
Worksheet time: 35mins
Заңдық міндет түсінігі:
Нақты заңды фактілер негізінде пайда болған тұлғаның тиісті әрекет мөлшері.
Келісімге кедергі жасау қажеттілігі және жауапкершілікті түсіну мөлшері
Заңдық жауапкершілікті атқару қажеттілігі және құқықты атқару қабілеті.
Оған құзыреттінің қойған талабына назар аудару қажеттілігі мен мөлшері
Белгілі бір әрекеттерді жасау қажеттілігі және заңды оқиғалар жиыны.
Заңдық фактілер түсінігі:
Құқықтық қатынастардың пайда болуын, тоқталуын байланыстыратын өмірлік нақты мән-жайлар.
Адамдардың мінез-құлықтарында құқықтық ұйғарымдардың көрініс табуы.
Тараптардың өзара құқықтары мен міндеттерінің нақты мазмұнын анықтайтын құқықтық нормалар.
Қоғамдық қатынастарға, адамдардың мінез-құлықтарына құқықтың әсер етуінің негізгі бағыттары.
Құқықтық салдар туғызатын, заң нормасының әрекетін туғызатын, тоқтататын өмірдегі оқиғалар.
Заңдық құрам:
Құқықтық салдарды іске асыруға қажетті болатын заңды фактілердің жиынтығы.
Бірнеше құқықтық салдарды туғызатын заңды факт.
Белгілі бір құқықтық салдары туғызатын әртүрлі өмірлік мән-жайлар.
Құқық субъектілерінде нормамен көзделген құқықтарды туғызатын құқықтық норманың бөлімі.
Құқық саласының ерекше бөлімі болатын қатынастардың тобын реттейтін нормалардың кешені.
Заңды фактілердің түрлері:
Заңды фактілердің түрлері:
Оқиғалар, әрекеттер.
Оқиғалар, қылмыстар.
Заңды қылықтар, іс-әрекеттер.
Оқиғалар, әрекеттер.
Азаматтық-құқықтық шарттар, қылықтар.
Оқиға-бұл:
Құқықтық қатынастар субъектілерінің еркінен тыс жүзеге асырылатын заңды фактілер.
Құқықтық қатынастардың қатысушыларының әрекеті немесе әрекетсіздігі.
Құқықтық салдарға жетуге бағытталған адамдардың фактілі мінез-құлқы.
Құқықтық қатынастардың тараптарының еріктеріне байланысты жүзеге асырылатын фактілер.
Құқықтық нормалардың ұйғарымдарына сәйкес жүзеге асырылатын заңды фактілер.
Әрекет-бұл:
Адамдардың ерікті мінез-құлық актілері, олардың еркі мен санасының сыртқы бейнесі.
Мемлекетпен бекітілетін және қорғалатын мінез-құлық ережелері.
Белсенді әрекет нысанында және әрекетсіздік нысанында көрініс табатын адамдардың ерікті мінезі.
Сыртқы /әрекеті/ мен ішінің /тұлғаның санасы мен еркі/ біртұтастығын білдіретін мінез-құлық.
Құқық салдарды болғызуға бағытталған адамдардың шешімдерінің сыртқы көрінісі.
Құқықты жүзеге асыру түсінігі:
Азаматтардың, мінез-құлықтарындағы құқықтық ұйғарымдардың жүзеге асырылуы.
Құқық нормасын қолдану мен сақтауда қолданылатын
Құқықты жүзеге асыру түсінігі:
Азаматтардың, мінез-құлықтарындағы құқықтық ұйғарымдардың жүзеге асырылуы.
Құқық нормасын қолдану мен сақтауда қолданылатын әдіс-тәсілдер
Құқық нормасын талқылаудың бірізділікпен орналастырылған жүйесі
Құқық нормаларын орындаудың және пайдаланудың актілері
Құқық нормаларын ретке келтірудің кешенді әдіс-тәсілдері
Құқықты жүзеге асыру нысандары:
Сақтау, орындау, пайдалану және қолдану.
Қолдану, беру, алу және пайдалану.
Сақтау, қолдану, ұсыну және пайдалану.
Сақтау, пайдалану, және орындау.
Сақтау, тыйым салу, міндеттеу және қолдану.
Құқық нормаларын сақтау-бұл:
Құқықтық нормалармен тыйым салынған әрекеттерді жасаудан бас тартудан тұратын нысан
Құқық нормаларын жүзеге асыру бойынша құқық қолдану қызметі.
Субъектілердің өз құқықтарын жүзеге асырудан тұратын құқық талқылаудың нысаны.
Құқықтық нормалармен көзделген әрекеттерді міндетті жасаудан тұратын нысан.
Субъектілер арасындағы құқықтық қатынастардың жүзеге асу нысаны.
Құқық нормаларын пайдалану-бұл:
Субъектілердің өз құқықтарын іске асыруынан, құқықтық нормалармен рұқсат етілген әрекеттерді жасауынан тұратын, оны жүзеге асырудың нысаны.
Құқық субъектілерінің субъективті құқықтары әрекеттің белсенді және бәсең нысанында іске асырылатын құқық нормалар
Құқықты қолдану актісі-бұл:
Заңдық істі шешу нәтижесінде құзыретті органмен шығарылған ұйғарымы бар құқықтық акт.
Белгіленген құрылымға ие болатын нормалардан құралған құқықтық актілер жиыны.
Белгіленген нысанға ие болатын халық пен адамдар қабылдаған құқықтық актілер.
Құрамында жеке ұйғарымы бар жергілікті мәслихаттар мен мәжілістің құқықтық актісі.
Белгіленген функцияларға ие болатын құқықтық акт.
Құқық нормаларын талқылау-бұл:
Құқықшығармашылық органның құқықты қолдану үшін ұғыну және түсіндіру әрекеті.
Заңдық норма нұсқауларын құқық субъектілері әрекетінде жүзеге асыру.
Құқыққа және заңдылыққа қатысты стихиялы түрде пайда болған көзқарастар.
Құқыққа қатынас көрініс тапқан идея, теория, концепция жиынтығы.
Субъектілердің өз құқықтарын жүзеге асыруынан көрінеті
Казуалды талқылау:
Нақты істі қарау кезінде міндетті болатын түсіндіру.
Кәдуілгі істі қарауда міндетті жаппай түсінік беру.
Жоғарыда тұрған органның төмендегілерге түсінік беруі.
Түсінік беру ерекше сипатқа ие болады, белгіленген құқық саласының істерін шешу міндеті
Оны шығарған органның өзінің түсінідіруі.
Көлемі бойынша талқылау /заң мәтіні және норма мазмұнының арақатынасы бойынша/:
Дәлме-дәл /сөзбе-сөз/, кеңейте, шектеулі.
Сөзбе-сөз, аутентикалық, тарихи.
ресми, теңбе-тең, логикалық.
бейресми, грамматикалық, кеңейте.
жүйеленген, шектеулі, тілдік.
Аутентикалық талқылау-бұл:
Нормативті актілерді қабылдаған органның өзінің түсіндірме беруі.
Нормативтік актіні шығарған қоғамдық ұйымдармен берілетін талқылау.
Нормативтік актіні шығарған атқару билігімен берілетін талқылау.
Құқықшығармашылықпен айналыспайтын заңшығарушы билікпен берілетін талқылау.
Нормативтік актіні шығарған сот билігімен берілетін талқылау.
Легалды талқылау-бұл:
Легалды талқылау-бұл:
Басқа органдар қабылдаған құқықтық актілерді заңмен рұқсат етілген келесі органның талқылауы
Заңдық істі қарау кезінде сот органждарының құқық нормасына түсінік беруі.
Заңшығарушы билік органдарының өздері қабылдаған құқықтық нормаларды талқылауы.
Құқықтың басқа субъектілерімен қатынасқа түскен мемлекеттік органдарының талқылауы.
Заңды тұлғалардың құқықтық норманың мазмұнының мағынасын айқындауы.
Белгіленген дәрежедегі және жалпы мәнге ие болатын барлық заңдық істерді қарауға берілетін талқылау:
Нормативтік.
Аутентикалық.
Казуалдық.
Жүйелік.
Кәсіби.
Құқықты талқылаудың актілері:
Заңдық нормалардың мағынасын айқындайтын құқықтық акт.
Казуалды талқылауда қолданылатын құқықтық актілер
Нормативті талқылауда пайдаланылатын нормативтік актілер.
Азаматтық және қылмыстық құқық нормалары бар актілер
Материалды және іс жүргізушілік құқықтық актілер.
Заңдардың қайшылығы (коллизия):
Бірдей қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық актілер арасындағы қайшылықтар.
Заңдардың сапасының қатынастарды реттеудегі сауаттылық жағынан төменділігі.
Заңшығарушының көп жылдық тәжірибесінің жеткіліксіздігі салдарынан болатын әрекеттер
Нормативтік актілердің кезектен т
Заң ұқсастығы-бұл:
Дауды ұқсас, мағынасы жағынан жақын болатын құқық нормасы негізінде шешу.
Құқықтық реттеудің жалпы бастаулары мен қағидаларының негізінде дауды шешу.
Ұқсас нормалар мен құқық қағидаларының негізінде дауды шешу.
Әдет-ғұрып негізінде мемлекетте туындаған дауды /істі/ шешу.
Заңның құқыққа сәйкестігін мемлекеттік-құқықтық деңгейде қамтамасыз ету.
Нормативті реттеу-бұл:
Құзыретті мемлекеттік органдардың әрекет тәртібін анықтау мен қабылдау бойынша әрекеті.
Заңды нормаларды заман ағымына сай өңдеуден тұратын мемлекет қызметі.
Құқықтық нормативті актілерді мемлекет рұқсат еткен органдардың қабылдауы.
Нормативті құқықтық актілерді дайындау, қабылдау және жариялау туралы қызмет
Құқықтық қатынастардың пайда болуын, өзгеруін және тоқтатылуын қамтамасыз ету
Құқықтық реттеудің әдістері:
Рұқсат беру, міндеттеу, тыйым салу.
Басқару, келісім беру, тыйым салу, атқару.
Рұқсат беру, келісім беру, міндеттеу.
Құқықты қалыптастырушы, құқықты өзгертуші, құқықты т
Құқықтық реттеудің механизмі:
Қоғамдық қатынастарды жүзеге асырушы құқықтық құралдардың жүйесі.
Құқықтық реттеу тәртібін мемлекеттік-құқықтық қатынаста қолдану құралы.
Нормативтік актілердің мемлекеттік-құқықтық деңгейі.
Реттеудің ерекше тәртібі болып табылады, онда құқық жүйеленеді.
Жеке субъектілерді мемлекеттік-құқықтық мадақтау арқылы қанағаттандыру деңгейі.
Құқықтық режим-бұл:
Құқық субъектісінің мүдделерін қанағаттандыру үшін көрініс табатын құқықтық реттеудің тәртібі.
Құқықтық реттеу тәртібін мемлекеттік-құқықтық қатынаста қолдану құралы.
Нормативтік актілердің мемлекеттік-құқықтық деңгейі.
Реттеудің ерекше тәртібі болып табылады, онда құқық жүйеленеді.
Жеке субъектілерді мемлекеттік-құқықтық мадақтау арқылы қанағаттандыру деңгейі.
Құқықтық мінез-құлық түсінігі:
Құқық нормаларына сәйкес қоғамдық қатынас субъектілерінің әрекеті.
Қоғамға пайдалы бірақ, субьектіге жағымсыз мінез-құлық.
Саналы түрде іске асатын қоғамдық қатынас тараптарының мінез-құлқы.
Белгілі шеңбердегі қатынасқа қатысушылардығ мінез-құлқы.
Әрекет түрлері-бұл:
Құқықтық және құқыққа қарсы әрекет.
Оқиға, құқықтық және құқықсыз әрекеттер.
Заңды қылықтар, қылмыстар, құқықтық әрекет.
Құқықтық әрекет, құқық қолдану актілері, құқықсыз әрекет.
Жеке актілер, теріс қылықтар құқыққа қарсы әрекет.
Құқықтық әрекет түрлері:
Әлеуметтік белсенді, конформистік, маргиналдық.
Қажетті, тиісті, мүмкін.
Қажетті, конформистік, консолидациялық
Маргиналдық, тиісті, қажетті.
Үйреншікті, ерекше, жағымды
Теріс қылық түсінігі:
Заңда қылмыс деп табылмаған барлық құқықбұзушылық.
Қылмыстық заңда көрсетілген қылмыстық жаза шараларын қолдануға әкелетін қауіпті әрекет.
Заңмен қылмыс деп табылмаған абайсызда жасалатын құқықтық әрекет.
Құқықтың қылмыстық саласындағы құқықбұзушылықтың мөлшері.
Заңды жауапкершілікке тартылатын деликт қабілетті адамның кінәлі құқыққа қарсы әрекеті.
Құқықбұзушылық түсінігі:
Қоғам, мемлекет, тұлғаның мүддесіне зиян келтіретін, құқыққа қарсы, қоғамға қауіпті әрекет.
Кінәлі түрде жасалатын, бірақ ауыр зардабы жоқ әрекет немесе әрекетсіздік
Қылмыс субъектісі:
Белгілі бір жасқа толған, есі дұрыс, жеке тұлға.
Құқыққа қабілетті жасаған жеке тұлға.
Есі дұрыс кез-келген жастағы тұлға.
Белгілі бір жасқа толған, бұрын сотталған тұлға.
мемлекетте тіркелген кез-келген тұлға.
Құқықбұзушылықтың заңды құрамы:
Заңды жауапкершілікке тартуға қажетті құқықбұзушылық белгілерінің жүйесі.
Құқықбұзушылықтың субъективтік жағын құрайтын элементтердің жиынтығы
Құқықбұзушылықтың объективтік жағын құрайтын бөлшектердің жүйесі
Құқықбұзушылық объектісі болып табылатын қасақаналық әрекет немесе әрекетсіздік
Құқықбұзушылық субъектісін құрайтын қылмыстық заңды құрамы
Құқықбұзушылықтың объективті жағы:
Іс-әрекет, зиянды зардап, олардың арасындағы себепті байланыс белгілердің жиынтығы.
Әрекетсіздік, орынды тәуекел, бұйрықты немесе өкімді орындау, казус жиынтығы
Есі дұрыс еместік, қажетті қорғану, аса қажеттілік, психикалық және күштеп мәжб
Құқықбұзушылықтың субъективтік жағы:
Субъектінің жасалған іс-әрекетке және оның зардабына психикалық көзқарасы, құқықбұзушының еркінің бағыттылығы.
Құқықбұзушылықты сыртқы әрекеттің белгілі актісі ретінде сипаттайтын құқыққа қарсы және қоғамға қауіпті іс-әрекеттердің элементтері құрайды.
Әрекет етудің өнегелі механизмін сипаттайтын тұлғаның әрекет тәртібінің элементтері құрайды /бәрінен бұрын ниеттің болу/.
Әрекет етудің механизмін /мақсаттың болуын/ сипаттайтын тұлғаның әрекет немесе әрекетсіздік элементтері құрайды.
Құқықбұзушылыққа қатысушы жақтар.
Құқықбұзушылық объектісі:
Құқықпен қорғалатын қоғамдық қатынастар.
Қез-келген әрекет қабілеті бар заңды тұлға.
кез-келген құқық қабілеті бар жеке тұлға.
Мемлекеттік органдар мен кәсіпорындар
Мемлекеттік емес органдар мен ұйымдар
Кінә /қасақана немесе абайсыздық/:
Субъектінің құқыққа қарсы іс-әрекетке және оның нәтижесіне психикалық қатынасы.
Қылмыстық заңмен белгіленген, қылмыстық жазалау шарасын қол
Кінә /қасақана немесе абайсыздық/:
Субъектінің құқыққа қарсы іс-әрекетке және оның нәтижесіне психикалық қатынасы.
Қылмыстық заңмен белгіленген, қылмыстық жазалау шарасын қолдануға әкелетін қауіпті әрекет.
Заңмен қылмыс деп танылмайтын құқықбұзушылық.
Мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы.
Әрекетсіздік нысанындағы ерікті мінез-қылық.
Заңды жауапкершілік түсінігі:
Жасалған құқықбұзушылыққа қолданылатын мемлекеттік мәжбүр ету шаралары.
Жеке сипаттағы қылмыстан туындайтын теріс зардаптар.
Мүліктік сипаттағы құқықбұзушылықтан туындайтын теріс зардаптар.
Ұйымдастырушылық сипаттағы теріс зардаптар олып табылады.
Жаңадан қосымша қауіптілік орнату, абайсыз әрекетсіздіктер.
Деликт қабілеттілік-бұл:
Құқықбұзушылық субъектісінің өзінің заңды жауапкершілікті атқару қабілеттілігі.
Субъективті құқықтар және заңды міндеттер иесі болу қабілеттілігі.
Құқық, құқықтық қатынас субъектісі болуға қабілеттілік.
Құқық нормасымен тыйым салынған іс-әрекет.
Өзі іс-әрекетімен дербес құқықтар мен міндеттерді жүзеге асыру қабілеттілігі.
Заңдылық-бұл:
Заңдарды, өзге де құқықтық актілерді дәл және бұлжытпай сақтауы және орындауы.
Заңдардың Конституцияға және Президент жарлықтарына сай емес тұрғыдан орындалуы.
Мемлекетте Конституция мен конституциялық заңдардың болуы.
Құқықтық тәртіп-бұл:
Құқықтық нормалармен реттелу қоғамдық қатынастардың ұйымдастырылған жағдайы.
Мемлекеттің құқық нормасы арқылы тәртіпсіздікті қамтамасыз ету қызметі
Қоғамдық қатынастардың ұйымдастырылғандығы және өзара біртұтастығы
Заңдылықтың нәтижесінде туындайтын қоғамдық қатынастар.
Құқық нормасын жүзеге асыру нәтижесінде туындайтын азаматтардың әрекеттері.
Қоғамдық тәртіп-бұл:
Заңдылық және тәртіп көмегімен қоғамдық қатынастардың тәртіптелген жағдайы.
Заңдылықты тек Конституция негізінде пайда болған нормалар арқылы сақтау.
Тәртіптілікті құқық қорғау органдарының күш қолдану арқылы сақтауы.
Заңнаманың әлемдік құқықтық жүйелерде көрініс тапқан демократиялық мазмұны.
Қоғамдық қатынастардың тәртіптелген жүйесі.
Тәртіп - бұл:
Қоғамда қалыптасқан әлеуметтік нормаларға сай келетін адамдарға қойылатын талап.
Азамзаттың әрекет тәртібін әлеуметтік бағалау болып табылады.
Тұлғаның ішкі мәдениеті мен оның сыртқы психологиялық көрінісі болып табылады.
Мемлекеттік ыдырауға қ
Тәртіптің түрлері - бұл:
Мемлекеттік, еңбектік.
Экономикалық.
Заңдылық, құқықтық тәртіп.
Қоғамдық тәртіп.
Идеологиялық.
Азаматтығы жоқ тұлғалар:
Қандай да болмасын мемлекетте азаматтық құқықтары жоқ тұлғалар.
Саяси, діни немесе т.б. себептер бойынша бір елден екінші бір елдің аумағындағы азаматтар.
Шет елде беделі жоқ лауазымды тұлғалар.
Дипломатикалық иммунитеті жоқ тұлғалар.
Ешқандай құқықтары мен міндеттері жоқ тұлғалар.
Басымдылық-бұл:
Қандай-да бір органға, лауазымды тұлғаға немесе азаматқа берілетін ерекше құқық.
Қоғамдық қатынастардың сан алуандығы: экономикалық, әлеуметтік, мәдени, діни, моралдық.
Әрекеттің құқық нормасының ұйғарымымен міндетті сәйкес келуі.
Азаматтардың барлық жалпы құқықтары, бостандықтары және міндеттерінің жиынтығы.
Ішкі саяси және сыртқы саяси мәселелер бойынша нақты шешім қабылдау мақсатында дауыс беру.
Құқықтық мәртебе-бұл:
Құқықтық мәртебе-бұл:
Тұлғаның құқықтары мен міндеттерінің белгілі бір жүйесін білдіретін, қоғамдағы тұлғаның заңды бекітілген жағдайы.
Адамдардың қоғамдық өмірдің құқықтық құбылыстарына қатынасын білдіретін идеялар, көзқарастар, сезімдер, дәстүрлер жиынтығы.
Мемлекетпен кепілдендірілген және заңды тәжірибиеде фактілі түрде жүзеге асырылатын азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары.
Орындалуға міндетті, жалпы мінездегі әрекет ережесі.
Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын бекітетін құқықтық нормалар жиынтығы.
Құқықтық мәртебе түрлері:
Жалпы, арнайы, жеке.
Жалпы, топтық, тікелей.
Фактілі, заңды.
Жалпы, арнайы, топтық.
Тыйым салушы, рұқсат беруші.
Құқықтық мәртебенің қырылымы:
Құқықтар мен міндеттер, азаматтылық, құқықсубъектілік.
Құқықтар мен міндеттер, азаматтық, отбасы жағдайы.
Құқықсубъектілік, азаматтылық, өмір сүруге құқығы.
Құрылым мемлекеттің Конституциясымен анықталады.
Құқықтар мен міндеттер, заңды мүдделер, құқықтық идеялар.
ҚР азаматының саяси құқықтарына жатады:
Сөз бостандығы, бірлесуге құқығы, мемлекет істерін басқаруға қатысу құқығы.
Мемлекеттің істерін басқаруға қатысу құқығы, жеке меншікке, білім алуға құқығы.
Жеке меншік құқығы, кәсіпкерлік әрекет.
Жеке құқықтар мен бостандықтарға жататын мыналар:
Өмір сүруге, тұлғаның қадір-қасиетіне, жеке өміріне қол сұғылмаушылыққа, тұрғын үйге құқығы.
Бостандыққа және жеке өмірге қол сұғылмаушылық құқығы, сөз, жазба сөз бостандығы.
Еңбек және еңбек үшін марапатталуға құқығы.
Сөз бостандығы, бірлесуге құқығы, мемлекеттің істерін басқаруға қатысу құқығы.
Өмір сүруге құқығы, жеке меншікке, білім алуға құқығы.
Экономикалық құқықтар мен бостандыққа жататындар:
Жеке меншікке құқығы, кәсіпкерлік әрекет бостандығына құқығы, еңбекке құқығы.
Білім алуға, денсаулығын қорғауға және дәрігерлік көмекке құқығы.
Демалуға, қолайлы қоршаған ортаға, ақпаратқа құқығы.
Мәдени құндылықтарға ерікке, интеллектуалды меншікті қорғауға құқығы.
Жеке меншікке құқығы, кәсіпкерлік әрекет бостандығына, демалуға құқығы.
