wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл біліміне кіріспе емтихан сұрақтары

Total questions: 152

Worksheet time: 1hrs 26mins

Name
Class
Date
1.

Тіл білімі жеке ғылым болып қашан қалыптасты?

a)

19 ғасырдың басы

b)

20 ғасырдың басы

c)

20 ғасырдың соңы

d)

19 ғасырдың соңы

e)

18 ғасырдың басы

2.

Біздің заманымызға жеткен деректердің ең байырғысы қай елдерге тән?

a)

Көне Үнді, көне Греция, араб пен көне түркі елдері

b)

Көне Үнді

c)

Көне Греция

d)

Көне Үнді, Араб елдері

e)

Араб елдері, көне Греция

3.

Үнділердің біздің дәуірге жеткен тілдік зерттеулері қай ғасырдан басталады?

a)

V ғ.

b)

VI ғ.

c)

IV ғ.

d)

VII ғ.

e)

VIII ғ.

4.

«Веда» кітабының тілін зерттеген үнді лингвистері?

a)

Яски мен Панини

b)

Яски

c)

Панини

d)

Панини мен Франц Бопп

e)

Франц Бопп пен Яски

5.

Яски Веда тілінің неше томдық сөздігін жасады?

a)

5

b)

6

c)

4

d)

3

e)

2

6.

Көне Үндістан тіл білімінде грамматикадан кейінгі көп зерттелген сала?

a)

Фонетика

b)

Синтаксис

c)

Лексика

d)

Фонетика, лексика

e)

Лексика, сөзжасам

7.

Көне тіл білімінің екінші отаны?

a)

Греция

b)

Үндістан

c)

Араб елі

d)

Түркі елі

e)

Үндістан, араб елі

8.

«Тілді дыбысқа еліктеуден шыққан»,- деп есептеген философ?

a)

Платон

b)

Демокрит

c)

Гераклит

d)

Яски

e)

Панини

9.

«Тіл ертедегі адамдардың өзара келісуінен барып шыққан»,- деп айтқан философ?

a)

Демокрит

b)

Панини

c)

Платон

d)

Яски

e)

Гераклит

10.

Александриялық мектебінің атасы?

a)

Аристрах

b)

Аполлоний Дискол

c)

Дионисий Фракийский

d)

Плат

11.

ан»,- деп айтқан философ?

a)

Демокрит

b)

Панини

c)

Платон

d)

Яски

e)

Гераклит

12.

Александриялық мектебінің атасы?

a)

Аристрах

b)

Аполлоний Дискол

c)

Дионисий Фракийский

d)

Платон

e)

Демокрит

13.

Араб тіл білімінің көрнекті өкілі

a)

Сибауайh

b)

Яски

c)

Панини

d)

Платон

e)

Аристрах

14.

Араб оқымыстыларының ерекше көңіл бөлген саласы

a)

Лексикография

b)

Синтаксис

c)

Грамматика

d)

Фонетика

e)

Барлығы

15.

Арабтың 60 томдық сөздігін жасаған лингвист

a)

Аль-Фирузабади

b)

Аристрах

c)

Сибауайh

d)

Панини

e)

Яски

16.

Көне түркі тіл білімінің көрнекті өкілі

a)

М.Қашқари

b)

Аль-Фирузабади

c)

Сибауайh

d)

Панини

e)

Яски

17.

«Диуани луғат ит-түрк» атты түркі тілдерінің сөздігі неше томнан құралған?

a)

3

b)

2

c)

4

d)

5

e)

6

18.

Пор-Рояль грамматикасын жазғандар

a)

Лансло мен Арно

b)

Аль-Фирузабади

c)

Сибауайh

d)

Дионисий Фракийский

e)

Аристрах

19.

Франц Бопп (1791-1867) санкрит тіліндегі етістіктердің жіктелуі жүйесімен салыстыра зерттеген еңбегінде қандай тілдердің туыстығын атады?

a)

балғар, неміс, араб

b)

грек, латын, парсы,

c)

араб, орыс, неміс

d)

орыс, қазақ, түркі

e)

түркі, балғар, орыс

20.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушы кім?

a)

Дж. Пристли

b)

Уильям Джонс

c)

Якоб Гримм

d)

Расмус Раск

e)

Франц Бопп

21.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушы кім?

a)

Дж. Пристли

b)

Франц Бопп

c)

Расмус Раск

d)

Уильям Джонс

e)

Якоб Гримм

22.

«Тілдердің сөздік жағынан бір-біріне ұқсастығы тіл туыстығының кепілі бола алмайды, бір тілден екінші тілге сөз ауыса береді. Тіл туыстығының белгісі - олардың гармматикалық жағынан ұқсас болуында. Өйткені грамматикалық формалар бір тілден екінші тілге ауыспайды» деген тұжырымды қай ғалым айтқан?

a)

Уильям Джонс

b)

Франц Бопп

c)

Расмус Раск

d)

Якоб Гримм

e)

Дж. Пристли

23.

1819 жылы шыққан төрт томдық «Неміс тілі грамматикасы» еңбегінің авторы?

a)

Уильям Джонс

b)

Якоб Гримм

c)

Франц Бопп

d)

Дж. Пристли

e)

Расмус Раск

24.

Тілді зертеуде жаратылыс заңдарын басшылыққа алып, мәселені соған негіздеп шешуетін наруралистердің көрнекті өкілі?

a)

Август Шлейхер

b)

Франц Бопп

c)

Якоб Гримм

d)

Дж. Пристли

e)

Уильям Джонс

25.

«Тілдегі өзгеріс тілдің дамуын, тарихын көрсетпейді, биологиялық организмдердегі сияқты ол тек өсу, қартаю ғана» - деген ғалым?

a)

Август Шлейхер

b)

Франц Бопп

c)

Дж. Пристли

d)

Якоб Гримм

e)

Уильям Джонс

26.

Тілдің негізгі қызметі қандай?

a)

Ойды қалыптастыратын

b)

Рухани

c)

Коммуникативтік

d)

Мәдени

e)

Натуралистік

27.

Тілдің негізгі қызметі қандай?

a)

Ойды қалыптастыратын

b)

Мәдени

c)

Рухани

d)

Натуралистік

e)

Коммуникативтік

28.

«Жаратылыстану ғылымының бір саласы, тілде болатын өзгерістер тілдің дамуы, тарихи емес, табиғаттағы организмдердің өсуі ғана» деген ғалым?

a)

Франц Бопп

b)

Дж. Пристли

c)

Макс Мюллер

d)

Уильям Джонс

e)

Якоб Гримм

29.

Тіл біліміндегі психологиялық көзқарас қай ғасырдан бері қалыптасты?

a)

ХІХ ғ.

b)

ХХ ғ.

c)

ХІ ғ.

d)

ІХ ғ.

e)

ХІІ ғ.

30.

«Тілдегі заңдылықтар, өзгерістер қоғам мүшелеріне, қоғамның дамуына байланысты емес, жеке адамға, солардың психикасына, ойлау дәрежесіне байланысты. Жалпы халық тілі деген жалған тіл. Тіл жеке индивидуумдікі» деген тұжырымды айтқан ғалым?

a)

Г.Штейнталь

b)

Август Шлейхер

c)

Дж. Пристли

d)

Франц Бопп

e)

Уильям Джонс

31.

Жас грамматистік ағым қай ғасырда дамыды?

a)

ІХ ғ.

b)

ХІ ғ. 50- жылдарынан

c)

ХІІ ғ.

d)

ХХ ғ. 30- жылдарынан

e)

ХІХ ғ. 70- жылдарынан

32.

Жас гармматизм өкілдері?

a)

К.Бругман, Г.Остгоф, Б. Дельбрюк, Г. Пауль

b)

Август Шлейхер, Г.Штейнталь

c)

Франц Бопп, Уильям Джонс

d)

Уильям Джонс, Дж. Пристли

e)

Дж. Пристли, Г.Штейнталь

33.

Сөз затты білдіреді: зат алғашқы; ол ештеңеге тәуелсіз, өзі өмір сүреді. Ал сөз затқа қарағанда соңғы, кейінгі; оның өмірі затқа байланыст

4 lines
34.

Сөз затты білдіреді: зат алғашқы; ол ештеңеге тәуелсіз, өзі өмір сүреді. Ал сөз затқа қарағанда соңғы, кейінгі; оның өмірі затқа байланысты. Зат жоқ болса, сөз де жоқ. Тілдегі әр сөздің өзіндік тарихы бар. Оны тек лингвистикалық талдау арқылы ғана емес, заттар тарихы арқылы да зерттеуге болады» деген ғалым?

a)

А.Г.Шухардт

b)

Уильям Джонс

c)

Август Шлейхер

d)

Франц Бопп

e)

Дж. Пристли

35.

Сөздер тарихы дегеніміз не?

a)

Мәдениеті мен әдебитіндегі көрініс

b)

Халық рухы мен оның тілі

c)

Сол сөздерді қолданушы жеке адамдар тарихы

d)

Жеке адамдардың психологиясымен байланыстыру

e)

Қоғамның дамуына байланысты

36.

Батыс Еуропада пайда болған лингвистикалық мектептің атауы?

a)

неолингвизм

b)

эстетизм

c)

индивидуализм

d)

субстрат

e)

суперстрат

37.

Жас грамматизм бағытына қарсы мектеп?

a)

эстетизм

b)

индивидуализм

c)

неолингвизм

d)

суперстрат

e)

субстрат

38.

Неолингвизм мектебінің негізін салушылар?

a)

Франц Бопп, Уильям Джонс

b)

М.Бартоли, Дж. Бонфанте, Дж. Бартоли

c)

Уильям Джонс, Дж. Пристли

d)

Дж. Пристли, Г.Штейнталь

e)

Август Шлейхер, Г.Штейнталь

39.

Екі тіл тоғысқанда жеңілген халық тілінің жеңген халық тілінде қалдырған ізі, әсері дегеніміз не?

a)

Субстрат

b)

индивидуализм

c)

эстетизм

d)

неоли

40.

Екі тіл тоғысқанда жеңілген халық тілінің жеңген халық тілінде қалдырған ізі, әсері дегеніміз не?

a)

суперстрат

b)

Субстрат

c)

индивидуализм

d)

эстетизм

e)

неолингвизм

41.

Жеңген халықтың жеңілген халық тіліне қалдырған ізі, істері дегеніміз не?

a)

Супстрат

b)

эстетизм

c)

неолингвизм

d)

суперстрат

e)

индивидуализм

42.

Франция социялогиялық мектептің өкілдері?

a)

Франц Бопп, Уильям Джонс

b)

Август Шлейхер, Г.Штейнталь

c)

Уильям Джонс, Дж. Пристли

d)

А. Мейле, Ж. Вандриес, Э. Бенвенист

e)

Дж. Пристли, Г.Штейнталь

43.

Женева социологиялық мектептің өкілдері?

a)

Ф. Де Соссюр, Ш. Балли, А. Сеше

b)

Франц Бопп, Уильям Джонс

c)

Уильям Джонс, Дж. Пристли

d)

Дж. Пристли, Г.Штейнталь

e)

Август Шлейхер, Г.Штейнталь

44.

ХХ ғасырдың алғашқы жартысында дүниеге келген лингвистикалық мектептердің ең көрнекті және көп таралған мектеп?

a)

суперстрат

b)

неолингвизм

c)

эстетизм

d)

Биндивидуализм

e)

Структурализм

45.

Прага мектебін қалыптастырушы?

a)

Август Шлейхер

b)

Уильям Джонс

c)

В. Матезиус

d)

Дж. Пристли

e)

Франц Бопп

46.

Копенгаген мектебі қай кезде қалыптасты?

4 lines
47.

Прага мектебін қалыптастырушы?

a)

Франц Бопп

b)

Август Шлейхер,

c)

В. Матезиус

d)

Дж. Пристли,

e)

Уильям Джонс

48.

Копенгаген мектебі қай кезде қалыптасты?

a)

ХХ ғ. 30- жылдарынан

b)

ХІ ғ. 50- жылдарынан

c)

ХІХ ғ. 70- жылдарынан

d)

ХІІ ғ.

e)

ІХ ғ.

49.

Дескриптивтік мектеп қай кезде қалыптасты?

a)

ІХ ғ.

b)

ХХ ғ. 30-50 жылдарынан

c)

ХІХ ғ. 70- жылдарынан

d)

ХІ ғ.

e)

ХІІ ғ.

50.

Дескриптивтік мектебінің өкілдері?

a)

Уильям Джонс, Дж. Пристли

b)

Блумфильд, Э. Сепер, Ф. Баос, З. Харрис

c)

Август Шлейхер, Г.Штейнталь

d)

Дж. Пристли, Г.Штейнталь

e)

Франц Бопп, Уильям Джонс

51.

Маркстік ілім бойынша дыбыс тілінің шығуы үшін қандай шарттар қажет?

a)

Биологиялық, әлеуметтік

b)

Ғылыми, тарихи

c)

Әлеуметтік, тарихи

d)

Экономикалық, әлеуметтік

e)

Ғылыми, эконмикалық

52.

«Табиғат диалектикасы» еңбегінің авторы кім?

a)

Ф. Энгельс

b)

К. Маркс

c)

А. Потебня

d)

Ф. Де Соссюр

e)

С. К. Шаумян

53.

«Тіл - ойдың дыбыстық көрінісі» деген пікірді айтқан ғалым кім?

a)

А. Шлейхер

b)

Гегель

c)

Л. Ельмслев

d)

Ф. Энгельс

e)

К. Маркс

54.

Тіл туралы К. Маркстың айтқан пікірін табыңыз

a)

«Тіл - ойдың тікелей шындығы»

b)

«Тіл - шартты таңбалар»

c)

«Тіл - семиотикалық жүйе»

d)

«Тіл - ойдың формасы»

e)

«Тіл - таза қатынастардың жиынтығы»

55.

Тіл мен сөйлеуді екі бөлек мәселе етіп қараудың қажет екенін ғылыми тұрғыдан алғаш дәлелдеп берген ғалым кім?

a)

Ф. Де Соссюр

b)

К. Маркс

c)

Ф. Энгельс

d)

А. Шлейхер

e)

Гегель

56.

«Тіл - адам қатынасының аса маңызыды құралы» деген пікір айтқан ғалым кім?

a)

В. И. Ленин

b)

А. Шлейхер

c)

К. Маркс

d)

Ф. Де Соссюр

e)

А. Потебня

57.

Басқаларға білдіруге, хабарлауға арналған белгілі бір ұғымның шартты белгісі дегеніміз не?

a)

Таңба

b)

Әріп

c)

Дыбыс

d)

Фонема

e)

Сөз

58.

Тілдік таңбаларды зерттейтін тіл білімі саласы

a)

Лингвистикалық семиотика

b)

Этнолингвистика

c)

Линвомәдениеттану

d)

Семасиология

e)

Лексикография

59.

«Жалпы тіл білімінің курсы» деп аталатын еңбектің авторы кім?

a)

Ф. Де Соссюр

b)

А. Потебня

c)

Гумбольдт

d)

Г. Штейнталь

e)

Г. Шухардт

60.

Ф. де Соссюр тіл білімін қандай екі салаларға бөлді?

a)

Тіл лингвистикасы, Сөйлеу лингвистикасы

b)

Жеке тіл білімі, Ұлттық тіл білімі

c)

Этнолингвистика, Лингвомәдениеттану

d)

Әлеуметтік лингвистика, Сөйлеу лингвистикасы

e)

Жеке тіл білімі, Тіл линвистикасы

61.

«Тіл - ойдың тікелей шындығы, ойды қалыптастыратын, жарыққа шығаратын құрал» - деген пікірді айтқан ғалым

a)

К. Маркс

b)

Ф. Энгельс

c)

Гумбольдт

62.

«Тіл - ойдың тікелей шындығы, ойды қалыптастыратын, жарыққа шығаратын құрал» - деген пікірді айтқан ғалым

a)

К. Маркс

b)

Ф. Энгельс

c)

Гумбольдт

d)

Гегель

e)

А. Потебня

63.

Егер тіл адамдар арасында қатынас құралы қызметін атқара алмаса қандай тілдер қатарына жатады?

a)

Өлі тіл

b)

Мемелекттік тіл

c)

Ұлттық тіл

d)

Тірі тіл

e)

Ресми тіл

64.

Тілдің мән-мағынасы, қасиеті, өзіндік сипаты неде?

a)

Коммуникативтік қызметінде

b)

Әлеуметтік қызметінде

c)

Ғылыми қызметінде

d)

Мәдени қызметінде

e)

Саяси қызметінде

65.

Өмірде кездесетін таңбалар нешеге бөлінеді?

a)

Екіге

b)

Үшке

c)

Төртке

d)

Беске

e)

Алтыға

66.

Француз ғалымы Ф. де Соссюр тіл туралы қандай пікір айтқан?

a)

«Тіл - идеяны білдіретін таңбалар жүйесі»

b)

«Тіл - семиотикалық жүйе»

c)

«Тіл - ойдың формасы»

d)

«Тіл - шартты таңбалар жүйесі»

e)

«Тіл - ойдың дыбыстық көрінісі»

67.

Тіл адамдар арасындағы қатынас құралы қызметін атқарып тұрса, қандай тіл болады?

a)

Тірі тіл

b)

Мемлекеттік тіл

c)

Өлі тіл

d)

Ұлттық тіл

e)

Ресми тіл

68.

Тіл қандай топқа қызмет етеді?

a)

Жалпы халыққа

b)

Байларға

c)

Кедейлерге

d)

Белгілі бір топқа

e)

Белгілі тапқа

69.

Тілдің негізгі қызметі:

a)

Қоғамдық қарым-қатынастарды қамтамасыз ету.

b)

Бір елдің экономикасына әсер ету.

c)

Әлеуметтік жағдайға әсер ету

d)

Белгілі тап өкі

70.

Тілдің негізгі қызметі:

a)

Қоғамдық қарым-қатынастарды қамтамасыз ету.

b)

Бір елдің экономикасына әсер ету.

c)

Әлеуметтік жағдайға әсер ету

d)

Белгілі тап өкілдеріне қызмет ету

e)

Психологиялық жақтан әсер ету

71.

Тіл қандай құбылыс:

a)

Қоғамдық.

b)

Психологиялық

c)

Логикалық

d)

Саяси

e)

Әлеуметтік

72.

Теориялық тіл білімнің салалары:

a)

Жалпы және жеке

b)

Қолданбалы, практикалық

c)

Жалпы, жеке

d)

Ішкі, сыртқы

e)

Салыстырмалы, салғастырмалы

73.

Тілдік таңбалар:

a)

Әріптер мен көмекші белгілер

b)

Тастағы таңбалар

c)

Әр түрлі белгілер

d)

Дыбыстар, әріптер

e)

Морфема, фонема

74.

«Тіл мен ойлау тепе-тең, бірдей құбылыстар деп қарауға болмайды»- деген пікірді кім айтқан?

a)

В. Гумбольдт

b)

А. Шлейхер

c)

А. Потебня

d)

К. Шаумян

e)

Л. Елмьслев

75.

Ойлау не арқылы жүзеге асады?

a)

Сөзер мен сөйлемдер

b)

Дыбыстар

c)

Әріптер

d)

Буын

e)

Ым-ишара

76.

Тілдік таңбалардың түрлері

a)

Номинативтік, синтаксистік

b)

Фонетикалық, синтаксистік

c)

Синтаксистік, лексикалық

d)

Морфологиялық, синтаксистік

e)

Синтаксистік, фонетикалық

77.

Сөйлеу қандай құбылыс?

a)

Психикалық, әлеуметтік

b)

Әлеуметтік, жалпы

c)

Қоғамдық, саяси

d)

Психикалық, тарихи

e)

Ұлттық, рухани

78.

Тіл қандай құбылыс?

a)

Әлеуметтік, жалпы

b)

Психикалық, әлеуметт

79.

Тіл қандай құбылыс?

a)

Әлеуметтік, жалпы

b)

Психикалық, әлеуметтік

c)

Қоғамдық, саяси

d)

Психикалық, тарихи

e)

Ұлттық, рухани

80.

Тілдік емес таңбалардың ерекшелігі

a)

Экспрессивті-эмоционалды мағына білдіре алмайды

b)

Таңбалық қызметті біреу белгілеп бермейді

c)

Көп мағынасы, мәні болады

d)

Айналадағы өмірді білдудің, танудың, ойды қалыптастырудың құралы

e)

Коммуникативтік рөлі шектеусіз

81.

Тіл мен сөйлеудің бір еместігін, бұлардың арасында айырма барлығын айтқан ғалым

a)

Г. Штейнталь

b)

К. Маркс

c)

В. И. Ленин

d)

А. Потебня

e)

Ф. Энгельс

82.

Тілдің материалдық бірлігі, сөздің құрастырушы бөлшегі дегеніміз не?

a)

Дыбыс

b)

Сөз

c)

Фонема

d)

Әріп

e)

Сөйлем

83.

Лингвистикалық семиотика нені зерттейді?

a)

Тілдік таңбаларды

b)

Тілдік емес таңбаларды

c)

Дыбыстарды

d)

Дыбыстық тілді

e)

Дыбыссыз тілді

84.

Өз нысанын жан-жақты білу, оның негізгі заңдылықтарын ашып айқындау ненің мақсаты?

a)

Ғылымның

b)

әдістің

c)

тәсілдің

d)

әдіснаманың

e)

процесстің

85.

Зерттеу әдістерінің ең ауқымдысы

a)

әдіснама

b)

тәсіл

c)

әдіс

d)

эксперимент

e)

талдау

86.

Әдіснаманың анықтамасы

a)

өмірдегі құбылыстарды зерттеудің,танудың,түсіндірудің жалпы ғылымдық бағдарын көрсетеді.

b)

әр ғылымның өзіне тән арнаулы

87.

Әдіснаманың анықтамасы

a)

өмірдегі құбылыстарды зерттеудің,танудың,түсіндірудің жалпы ғылымдық бағдарын көрсетеді.

b)

әр ғылымның өзіне тән арнаулы зерттеу жолы

c)

амал-тәсілдердің жиынтығы

d)

теориясын зерттеу

e)

амал-тәсілдердің жүйесі

88.

Лингвистикада ең көне және ең көп тарағаны әдіс ?

a)

сипаттамалы әдіс

b)

салыстырмалы әдіс

c)

салғастырмалы әдіс

d)

тарихи-салыстырмалы әдіс

e)

салыстырмалы-тарихи әдіс

89.

Тілішілік салыстыру деген не?

a)

бір тілдің екі дәуірдегі тілдік құбылыстары мен категорияларын бір-бірімен салыстыру

b)

екі не одан да көп тілдің бір дәуірдегі салыстырылуы

c)

тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын сипаттау

d)

тілдің қалыптасуы зерттеледі

e)

тілдің дамуын қарастырады

90.

Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын,синхрондық күйін сипаттайтын әдіс

a)

сипаттамалы әдіс

b)

тілішілік салыстыру әдіс

c)

салыстырмалы әдіс

d)

тіларалық әдіс

e)

салғастырмалы әдіс

91.

Тарихи-салыстырмалы әдіс қай ғасырда пайда болған?

a)

ХІХ ғ.

b)

ХХ ғ.

c)

ХХІ ғ.

d)

ХХ ғ.І жартысы

e)

ХХІ ғ. ІІ жартысы

92.

Салыстырмалы-тарихи әдістің мақсаты не?

a)

туыс тілдердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсету

b)

туыс емес тілдерді салыстыру

c)

бір тілдің даму тарихын көрсету

d)

белгілі бір тілдің екі дәуірдегі айырмашылығын ерекшелеу

e)

тілдің құрылымдық ерекшелігін зерттеу

93.

Тілдің құрылымдық ерекшелігін

4 lines
94.

Тілдің құрылымдық ерекшелігін зерттеуде қолданылатын әдіс қалай аталады?

a)

структуралық әдіс

b)

салғастырмалы әдіс

c)

салыстырмалы әдіс

d)

статистикалық әдіс

e)

тарихи әдіс

95.

Структуралық әдіс қай кезеңде пайда болды?

a)

ХХ ғ. І ширегі

b)

ХХ ғ. ІІ ширегі

c)

ХІХ ғ.

d)

ХІХ ғ. І ширегі

e)

ХХІ ғ

96.

Қарапайым эксперименттік әдіс қандай тәсілмен тығыз байланысты?

a)

бақылау

b)

зерттеу

c)

есепке алу

d)

салыстыру

e)

картотекалық

97.

Картотекалық тәсіл қай салаларды зерттеуде кең қолданылады?

a)

лексикология,лексикография,фразеология

b)

синтаксис

c)

стилистика

d)

фонетика

e)

грамматика

98.

Фонетика саласын зерттеуде кеңінен қолданылатын әдіс

a)

аспапты эксперименттік

b)

эксперименттік

c)

лингвистикалық география

d)

статистикалық әдіс

e)

құрылымдық

99.

Фонетика саласын қандай құралдармен зерттеген?

a)

электроакустикалық,электроөлшемдік

b)

тұрмыстық

c)

музыкалық

d)

есептеу машинасы

e)

фотоаппарат

100.

Қарапайым зерттеу әдісінің бірінші сатысы

a)

іздеп табу

b)

тапқандарды зерттеуден өткізу

c)

қорытынды жасау

d)

кіріспе жазу

e)

стильдік зерттеу

101.

Қарапайым зерттеу әдісінің бірінші сатысы

a)

іздеп табу

b)

тапқандарды зерттеуден өткізу

c)

қорытынды жасау

d)

кіріспе жазу

e)

стильдік зерттеу

102.

Лингвистикалық географияның негізгі мақсаты

a)

диалектілік ерекшеліктері бар аймақтарды шартты белгілер арқылы картаға түсіру

b)

ғылыми тұжырымдар жасау

c)

елді мекендерді зертеу

d)

диалектілерді зерттеу

e)

диалектілердің ерекшеліктерін зерттеу

103.

Қарапайым эксперименттік әдіс ненің көмегімен жасалады?

a)

Информанттар

b)

техникалық құралдардың

c)

аспаптардың

d)

зертхана

e)

тарихи материал

104.

Статистикалық әдіс қашан қалыптасты?

a)

ХХ ғ. 50 ж.

b)

ХХ ғ. 20 ж.

c)

ХХ ғ.70 ж.

d)

ХХ ғ. 30 ж.

e)

ХХғ. 80 ж.

105.

Тілдік элементтердің сандық жағына көңіл аударатын әдіс

a)

статистикалық

b)

эксперименттік

c)

структуралық

d)

сипаттамалы

e)

салыстырмалы

106.

Салғастырмалы әдіс қай тілді үйретуде маңызы зор?

a)

өзге тілді

b)

ана тілді

c)

ым тілін

d)

орыс тілін

e)

ағылшын

107.

Кей ғалымдар оны сипаттамалы әдістің өзі немесе оның жаңа бағыттағы жалғасы деп қай әдісті айтқан?

a)

құрылымдық

b)

салғастырмалы

c)

салыстырмалы

d)

статистикалық

e)

тарихи

108.

Алабота өсімдігі өзбекше қалай аталады?

a)

шура

b)

лойла

c)

селма

d)

хырлых

e)

лила

109.

Құрылымдық әдістің кемшілігі

a)

тілдің мағыналарына назар аудармайды

b)

тілдің сыртқы форма

110.

Алабота өсімдігі өзбекше қалай аталады?

a)

шура

b)

лойла

c)

селма

d)

хырлых

e)

лила

111.

Құрылымдық әдістің кемшілігі

a)

тілдің мағыналарына назар аудармайды

b)

тілдің сыртқы формаларына көңіл бөлмейді

c)

тілдік элементтерді зерттемейді

d)

тек санына назар аудару

e)

тілдік элементтердің сапасын зерттемеу

112.

Салыстыру тәсілі дегеніміз не?

a)

жиналған материалдар бір-бірімен салыстырылады

b)

екі тіл салғастырылады

c)

материалдар топталынады

d)

матенриалдарды сараптайды

e)

қажет мәнбілерді бақылайды

113.

Қай әдіс ең алдымен материалды карточкаға түсіреді?

a)

картотекалық

b)

салыстыру

c)

бақылау

d)

зерттеу

e)

есепке алу

114.

Синтагмалық қатынас дегеніміз не?

a)

көлденең бағыттағы тіркесу, байланысу.

b)

компонентті байланыс

c)

тілдік құрылым

d)

біртектес элементтер

e)

күрделі элементтер

115.

Мағыналық, функциялық жағынан біртектес, ал формалық жағынан әртектес болып келетін элементтердің жиынтығы, тобы қандай қатынас болып саналады?

a)

Парадигмалық қатынас

b)

Синтагмалық қатынас

c)

Фонемалар қатынасы

d)

Иерархиялық қатынас

e)

Элементтер арасындағы қатынас

116.

Парадигмалық қатынас қандай бағытта байланысқа түседі?

a)

тік(вертикаль) бағытта

b)

көлденең бағытта

c)

Құрылымдық бағыт

d)

Тілдің жүйе құрылымы

e)

Құрылым жүйесі

117.

Ірі парадигмалық топтың өзінен гөрі ірірек, күрделілрек парадигмалық топтың құрамына сатылап енуі қандай қатынас

4 lines
118.

Ірі парадигмалық топтың өзінен гөрі ірірек, күрделілрек парадигмалық топтың құрамына сатылап енуі қандай қатынасқа жатады?

a)

Иерархиялық қатынас

b)

Парадигмалық қатынас

c)

Синтагмалық қатынас

d)

Иерархиялық қатынас

e)

Элементтер арасындағы қатынас

119.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімін негіздеушілердің бірі?

a)

Франц Боп

b)

В.А.Маслова

c)

П.А.Флоренский

d)

Х.Г.Гадамер

e)

В.Даль

120.

«Тілдегі даму оны бүлдіруге әкеп соқтырады»,-деп айтқан кім?

a)

Франц Боп

b)

В.А.Маслова

c)

П.А.Флоренский

d)

Х.Г.Гадамер

e)

В.Даль

121.

«Дамудың екі кезеңі - тарихқа дейінгі және тарихтан кейінгі кезеңі болады. Тарихқа дейінгі дәуірде тіл қалыптасады, дамып жетіледі. Екінші, яғни тарих басталғаннан кейінгі кезеңде тіл дамуды тоқтады; кері кетіп, заман өткен сайын бардан айырылып кедейленеді»,-деген сөздер кімдікі?

a)

Ф.Гегель

b)

Франц Боп

c)

А.Шлейхер

d)

Ф.де Соссюр

e)

Н.И.Ильминский

122.

Шлейхердің даму туралы пікірі:

a)

«Бұл бөлінудің ең төменгі басқышы - түбір тіл де, ал ең жоғарғы сатысы - қопармалы, яғни флективті тілдер»

b)

«Дамудың екі кезеңі - тарихқа дейінгі және тарихтан кейінгі кезеңі болады. Тарихқа дейінгі дәуірде тіл қалыптасады, дамып жетіледі. Екінші, яғни тарих басталғаннан кейінгі кезеңде тіл дамуды тоқтады; кері кетіп, заман өткен сайын бардан айырылып кедейленеді»,-деген сөздер кімдікі?

123.

«а дейінгі дәуірде тіл қалыптасады, дамып жетіледі. Екінші, яғни тарих басталғаннан кейінгі кезеңде тіл дамуды тоқтады; кері кетіп, заман өткен сайын бардан айырылып кедейленеді»,-деген сөздер кімдікі?

a)

C. «Тілдік өзгерістер жалпы организмдерде болатын өзгерістермен бірдей, бәрі де бір ғана заңға бағынады. Жалпы организмдер сияқты тіл де туады, өседі, өледі»

b)

D. «Тіл- табиғи құбылыс»

c)

E. Әдіс дегеніміз- әр ғылымның тек өзіне ғана тән арнаулы зерттеу жолы, амалы.

124.

«Бұл бөлінудің ең төменгі басқышы - түбір тіл де, ал ең жоғарғы сатысы - қопарылмалы, яғни флективті тілдер»- деп айтқан кім?

a)

A. А.Шлейхер

b)

B. Франц Боп

c)

C. Ф.Гегель

d)

D. Ф.де Соссюр

e)

E. Н.И.Ильминский

125.

«Тілдік өзгерістер жалпы организмдерде болатын өзгерістермен бірдей, бәрі де бір ғана заңға бағынады. Жалпы организмдер сияқты тіл де туады, өседі, өледі» деген кімнің сөзі?

a)

A. А.Шлейхер

b)

B. Франц Боп

c)

C. Ф.Гегель

d)

D. Ф.де Соссюр

e)

E. Н.И.Ильминский

126.

«Бір дәуірде өмір сүрген екі тілдің біреуі күшті өзгеруі, дамуы, екіншісі өзгеріссіз қалуы мүмкін. Бұлардың біріншісіне диахрондық, екіншісіне синхрондық зерттеулер қажет» деген тұжырымды айтқан?

a)

A. Ф.де Соссюр

b)

B. Франц Боп

c)

C. Ф.Гегель

d)

D. А.Шлейхер

e)

E. Н.И.Ильминский

127.

Тілдің дыбыстық жүйесі мен грамматикалық құрылысында, лексикасында болатын дамулар қалай аталады?

a)

A. құрылымдық дамулар

b)

B. функциялық даму

c)

C. тілдік даму

d)

D. интеграциялану

e)

E. дивергенциялану

128.

дыбыстық жүйесі мен грамматикалық құрылысында, лексикасында болатын дамулар қалай аталады?

a)

құрылымдық дамулар

b)

функциялық даму

c)

тілдік даму

d)

интеграциялану

e)

дивергенциялану

129.

Тіл дамуы деген ұғымға, сонымен бірге, оның қоғамда атқаратын қызметінің молаюсы мен кеңеюі де жатады. Дамудың бұл түрі?

a)

функциялық даму

b)

құрылымдық дамулар

c)

тілдік даму

d)

интеграциялану

e)

дивергенциялану

130.

Тіл дамуының өзіндік неше заңдылығы бар?

a)

3

b)

4

c)

5

d)

7

e)

9

131.

Біртұтас тілдің өз ішінен ыдырап, жеке диалектілерге, тілдерге бөлшектену процесі қалай аталады?

a)

дифференциялану

b)

функциялық даму

c)

құрылымдық дамулар

d)

тілдік даму

e)

интеграциялану

132.

Жеке диалектілердің, тілдердің бір-бірімен жақындасу, бірігу процесі қалай аталады?

a)

интеграциялану функциялық даму

b)

құрылымдық дамулар

c)

тілдік даму

d)

функциялық даму

e)

дивергенциялану

133.

Тілдік өзгерістерге себепші болатын сыртқы мәнбірлердің ең күштісі қандай прогресс?

a)

қоғамдық процесс

b)

табиғи процесс

c)

тілдік прогресс

d)

дивергенциялану

e)

функциялык даму

134.

Тілдердің дамуына ұқсастық заңының ғыылм атауы?

a)

аналогия

b)

аналитика

c)

фонема

d)

морфема

e)

конвергенция

135.

Жеке-жеке болған екі дыбыс тілдің даму барысында бір ғана дыбысқа айналу процессі тіл біліміндегі атауы?

a)

конвергенция

b)

аналитика

c)

фонема

d)

морфема

e)

аналогия

136.

Бір фонеманың варианттары жеке-жеке фонемаларға ажырауы қалай аталады?

a)

дивергенция

b)

анали

137.

айналу процессі тіл біліміндегі атауы?

a)

конвергенция

b)

аналитика

c)

фонема

d)

морфема

e)

аналогия

138.

Бір фонеманың варианттары жеке-жеке фонемаларға ажырауы қалай аталады?

a)

дивергенция

b)

аналитика

c)

фонема

d)

морфема

e)

аналогия

139.

Түбір сөздерге түрлі жұрнақтар қосу арқылы, екі сөзді біріктіру, қосарлау арқылы жасалу тәсілі?

a)

морфологиялық

b)

семантикалық

c)

фонетикалық

d)

лексикалық

e)

грамматикалық

140.

Тілде бұрыннан бар сөздердің ескі мағыналарын өзгертіп, жаңа мағынада олдану арқылы, болмаса бұрынғы мағыналарының үстіне қосымша жаңа мағына үстеу арқылы жасалатын тәсіл?

a)

семантикалық

b)

морфологиялық

c)

фонетикалық

d)

лексикалық

e)

грамматикалық

141.

.Лингвистика латын тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді?

a)

Тіл туралы ғылым

b)

Өзара пікір алысу

c)

Жеке тіл білімі

d)

Тілдің қызметі

e)

Сипаттама тілі білімі

142.

Тілді белгілі бір дәуірде өмір сүріп тұрған қалпы тұрғысынан қарастырып зерттейтін сала қалай аталады?

a)

Сипаттама тіл білімі

b)

Тарихи тіл білімі

c)

Лингвистика

d)

Типологиялық тіл білімі

e)

Семасиология

143.

Тілдің дыбыстық жүйесін қарастыратын сала?

a)

Фонетика

b)

Синхрония

c)

Фонема

d)

Диахрония

e)

Дыбыс заңдылығы

144.

Тек бір тілдің ерекшелігі мен даму заңдылығын зерттейтін ілім?

a)

Жеке тіл білімі

b)

Жалпы тіл білімі

c)

Салыстырмалы тіл білімі

d)

Тарихи тіл білімі

e)

Салыстырмалы грамматика

145.

Таңбалар жүйесі туралы ілім?

a)

Семиотика

b)

Лингвистика

c)

Акустика

d)

Фонетика

e)

Жалпы тіл білімі

146.

Таңбалар жүйесі туралы ілім?

a)

Семиотика

b)

Лингвистика

c)

Акустика

d)

Фонетика

e)

Жалпы тіл білімі

147.

Тілдің лексикасы және оның тарихи даму заңдылықтары, қызметі туралы ілім?

a)

Лексикология

b)

Грамматика

c)

Семантика

d)

Фразеология

e)

Лексикография

148.

Этимология нені зерттейді?

a)

Жеке сөздердің шығу тегін, бастапқы мағынасын, ол мағынаның өзгеру, даму жайын зерттейтін ілім

b)

Жеке сөздердің мағынасын зерттейтін ілім

c)

Жеке сөздердің синтаксистік қызметін зерттейтін ілім

d)

Жеке сөздердің стильдік қызметін зерттейтін сала

e)

Жеке сөздердің мағыналық кеңею жолдарын зерттейтін ілім

149.

Сөздіктер жасау және оларды зерттеу жөніндегі сала

a)

Лексикография

b)

Фразеология

c)

Этимология

d)

Семасиология

e)

Лексикалогия

150.

Алтай тілдері семьясына жататын тілдер?

a)

Түркі, моңғол, тұңғыс-маньчжур тілдері

b)

Қытай, тибет тілдері

c)

Удмурт, ханты тілдері

d)

Эстон, вод, лив тілдері

e)

Индонезия, Австралия тілдері

151.

Агглютинативті тіл дегеннің қазақша баламасы?

a)

Жалғамалы тіл

b)

Қопармалы тіл

c)

Жалғаулы тіл

d)

Құранды тіл

e)

Қосымшалы тіл

152.

Қазақ тілі қандай тілге жатады?

a)

Жалғамалы

b)

Қопармалы

c)

Жалғаулы

d)

Қосымшалы

e)

Түбірлі