Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

эзыкознание 4

Total questions: 41

Worksheet time: 21mins

Name
Class
Date
1.

Статистикалық әдіс қашан қалыптасты?

a)

ХХ ғ. 20 ж.

b)

ХХ ғ. 30 ж.

c)

ХХ ғ. 50 ж.

d)

ХХ ғ.70 ж.

e)

ХХғ. 80 ж.

2.

Тілдік элементтердің сандық жағына көңіл аударатын әдіс

a)

структуралық

b)

эксперименттік

c)

статистикалық

d)

сипаттамалы

e)

салыстырмалы

3.

Салғастырмалы әдіс қай тілді үйретуде маңызы зор?

a)

ана тілді

b)

өзге тілді

c)

ым тілін

d)

орыс тілін

e)

ағылшын

4.

Кей ғалымдар оны сипаттамалы әдістің өзі немесе оның жаңа бағыттағы жалғасы деп қай әдісті айтқан?

a)

салыстырмалы

b)

салғастырмалы

c)

құрылымдық

d)

статистикалық

e)

тарихи

5.

Алабота өсімдігі өзбекше қалай аталады?

a)

лойла

b)

лила

c)

шура

d)

селма

e)

хырлых

6.

Құрылымдық әдістің кемшілігі

a)

тілдің сыртқы формаларына көңіл бөлмейді

b)

тілдің мағыналарына назар аудармайды

c)

тілдік элементтерді зерттемейді

d)

тек санына назар аудару

e)

тілдік элементтердің сапасын зерттемеу

7.

Салыстыру тәсілі дегеніміз не?

a)

жиналған материалдар бір-бірімен салыстырылады

b)

екі тіл салғастырылады

c)

материалдар топталынады

d)

матенриалдарды сараптайды

e)

қажет мәнбілерді  бақылайды

8.

Қай әдіс ең алдымен материалды карточкаға түсіреді?

a)

бақылау

b)

салыстыру

c)

картотекалық

d)

зерттеу

e)

есепке алу

9.

Синтагмалық қатынас дегеніміз не?

a)

тілдік құрылым

b)

компонентті байланыс

c)

көлденең бағыттағы  тіркесу, байланысу.

d)

біртектес элементтер

e)

күрделі элементтер

10.

Мағыналық, функциялық жағынан  біртектес, ал формалық жағынан әртектес болып келетін элементтердің жиынтығы, тобы қандай қатынас болып саналады?

a)

Парадигмалық қатынас

b)

Синтагмалық қатынас

c)

фонемалар қатынасы

d)

иерархиялық қатынас

e)

элементтер арасындағы қатынас

11.

Парадигмалық қатынас қандай бағытта  байланысқа түседі?

a)

Құрылымдық бағыт

b)

көлденең бағытта

c)

тік(вертикаль) бағытта

d)

Тілдің жүйе құрылымы

e)

Құрылым жүйесі

12.

Ірі парадигмалық топтың  өзінен гөрі ірірек, күрделілрек парадигмалық топтың құрамына сатылап енуі қандай қатынасқа жатады?

a)

Парадигмалық қатынас

b)

Синтагмалық қатынас

c)

фонемалар қатынасы

d)

иерархиялық қатынас

e)

элементтер арасындағы қатынас

13.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімін негіздеушілердің бірі?

a)

Х.Г.Гадамер

b)

В.А.Маслова

c)

Франц Боп

d)

П.А.Флоренский

e)

В.Даль

14.

«Тілдегі даму оны бүлдіруге әкеп соқтырады»,-деп айтқан кім?

a)

Х.Г.Гадамер

b)

В.А.Маслова

c)

Франц Боп

d)

П.А.Флоренский

e)

В.Даль

15.

«Дамудың екі кезеңі – тарихқа дейінгі және тарихтан кейінгі кезеңі болады. Тарихқа дейінгі дәуірде тіл қалыптасады, дамып жетіледі. Екінші, яғни тарих басталғаннан кейінгі  кезеңде тіл дамуды тоқтады; кері кетіп, заман өткен сайын бардан айырылып кедейленеді»,-деген сөздер кімдікі?

a)

 Ф.де Соссюр

b)

А.Шлейхер

c)

Франц Боп

d)

Ф.Гегель

e)

 Н.И.Ильминский

16.

Шлейхердің даму туралы пікірі:

a)

Әдіс дегеніміз- әр ғылымның тек өзіне ғана тән арнаулы зерттеу жолы, амалы.

 

b)

 «Тіл- табиғи құбылыс»

c)

 «Тілдік өзгерістер жалпы организмдерде болатын өзгерістермен бірдей, бәрі де бір ғана заңға бағынады. Жалпы организмдер сияқты тіл де туады, өседі, өледі»

d)

«Дамудың екі кезеңі – тарихқа дейінгі және тарихтан кейінгі кезеңі болады. Тарихқа дейінгі дәуірде тіл қалыптасады, дамып жетіледі. Екінші, яғни тарих басталғаннан кейінгі  кезеңде тіл дамуды тоқтады; кері кетіп, заман өткен сайын бардан айырылып кедейленеді»,-деген сөздер кімдікі?

e)

«Бұл бөлінудің ең төменгі басқышы – түбір тіл де, ал ең жоғарғы сатысы – қопармалы, яғни флективті тілдер»

17.

«Бұл бөлінудің ең төменгі басқышы – түбір тіл де, ал ең жоғарғы сатысы – қопарылмалы, яғни флективті тілдер»- деп айтқан кім?

a)

Ф.де Соссюр

b)

Ф.Гегель

c)

Франц Боп

d)

 А.Шлейхер

e)

Н.И.Ильминский

 

18.

«Тілдік өзгерістер жалпы организмдерде болатын өзгерістермен бірдей, бәрі де бір ғана заңға бағынады. Жалпы организмдер сияқты тіл де туады, өседі, өледі» деген кімнің сөзі?

a)

Ф.де Соссюр

b)

Ф.Гегель

c)

Франц Боп

d)

 А.Шлейхер

e)

Н.И.Ильминский

 

19.

«Бір дәуірде өмір сүрген екі тілдің біреуі күшті өзгеруі, дамуы, екіншісі өзгеріссіз қалуы мүмкін. Бұлардың біріншісіне диахрондық, екіншісіне синхрондық зерттеулер қажет» деген тұжырымды айтқан?

a)

Ф.де Соссюр

b)

Ф.Гегель

c)

Франц Боп

d)

 А.Шлейхер

e)

Ф.де Соссюр

20.

Тілдің дыбыстық жүйесі  мен грамматикалық құрылысында, лексикасында болатын дамулар қалай аталады?

a)

дивергенциялану

b)

интеграциялану

c)

тілдік даму

d)

функциялық даму

e)

құрылымдық дамулар

21.

Тіл дамуы деген ұғымға, сонымен бірге,  оның қоғамда  атқаратын қызметінің  молаюсы  мен кеңеюі  де жатады. Дамудың бұл түрі?

a)

дивергенциялану

b)

интеграциялану

c)

тілдік даму

d)

функциялық даму

e)

құрылымдық дамулар

22.

Тіл дамуының өзіндік неше заңдылығы бар?

a)

3

b)

4

c)

5

d)

9

e)

7

23.

Біртұтас  тілдің  өз ішінен ыдырап, жеке диалектілерге, тілдерге бөлшектену  процесі қалай аталады?

a)

дифференциялану

b)

интеграциялану

c)

тілдік даму

d)

функциялық даму

e)

құрылымдық дамулар

24.

Жеке диалектілердің, тілдердің бір-бірімен жақындасу, бірігу процесі қалай аталады?

a)

дивергенциялану

b)

интеграциялану функциялық даму

c)

тілдік даму

d)

функциялық даму

e)

құрылымдық дамулар

25.

Тілдік өзгерістерге  себепші  болатын  сыртқы  мәнбірлердің  ең күштісі қандай прогресс?

a)

дивергенциялану

b)

табиғи процесс

c)

қоғамдық процесс

d)

тілдік прогресс

e)

функциялық даму

26.

Тілдердің дамуына ұқсастық заңының ғыылм атауы?

a)

аналитика

b)

фонема

c)

морфема

d)

конвергенция

e)

аналогия

27.

Жеке-жеке болған екі дыбыс тілдің  даму барысында  бір ғана дыбысқа айналу процессі тіл біліміндегі атауы?

a)

аналитика

b)

фонема

c)

морфема

d)

конвергенция

e)

аналогия

28.

Бір фонеманың  варианттары  жеке-жеке фонемаларға  ажырауы қалай аталады?

a)

дивергенция

b)

фонема

c)

морфема

d)

аналитика

e)

аналогия

29.

Түбір сөздерге түрлі жұрнақтар қосу арқылы, екі сөзді біріктіру, қосарлау  арқылы жасалу тәсілі?

a)

семантикалық

b)

морфологиялық

c)

фонетикалық

d)

лексикалық

e)

грамматикалық

30.

Тілде бұрыннан  бар сөздердің  ескі мағыналарын өзгертіп, жаңа мағынада олдану арқылы, болмаса бұрынғы мағыналарының үстіне  қосымша  жаңа мағына үстеу арқылы жасалатын тәсіл?

a)

семантикалық

b)

морфологиялық

c)

фонетикалық

d)

лексикалық

e)

грамматикалық

31.

Лингвистика латын тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді?

a)

жеке тіл білімі

b)

өзара пікір алмасу

c)

тіл туралы ғылым

d)

тілдің қызметі

e)

сипаттама тілі білімі

32.

Тілді белгілі бір дәуірде өмір сүріп тұрған қалпы тұрғысынан қарастырып зерттейтін сала қалай аталады?

a)

тарихи тіл білімі

b)

лингвистика

c)

сипаттама тіл білімі

d)

типологиялық тіл білімі

e)

Семасиология

33.

Тілдің дыбыстық жүйесін қарастыратын сала?

a)

Дыбыс заңдылығы

b)

Диахрония

c)

Фонема

d)

Синхрония

e)

Фонетика

34.

Тек бір тілдің ерекшелігі мен даму заңдылығын зерттейтін ілім?

a)

Тарихи тіл білімі

b)

Салыстырмалы тіл білімі

c)

Жалпы тіл білімі

d)

Жеке тіл білімі

e)

Салыстырмалы грамматика

35.

Таңбалар жүйесі туралы ілім?

a)

Жалпы тіл білімі

b)

Фонетика

c)

Акустика

d)

Семиотика

e)

Лингвистика

36.

Тілдің лексикасы және оның тарихи даму заңдылықтары, қызметі туралы ілім?

a)

Грамматика

b)

Лексикология

c)

Семантика

d)

Фразеология

e)

Лексикография

37.

Этимология нені зерттейді?

a)

Жеке сөздердің синтаксистік қызметін зерттейтін ілім

b)

Жеке сөздердің мағынасын зерттейтін ілім

c)

Жеке сөздердің шығу тегін, бастапқы мағынасын, ол мағынаның өзгеру, даму жайын зерттейтін ілім

d)

Жеке сөздердің стильдік қызметін зерттейтін сала

e)

Жеке сөздердің мағыналық кеңею жолдарын зерттейтін ілім

38.

Сөздіктер жасау және оларды зерттеу жөніндегі сала

a)

Семасиология

b)

Лексикалогия

c)

Лексикография

d)

Этимология

e)

Фразеология

39.

Алтай тілдері семьясына жататын тілдер?

a)

Қытай, тибет тілдері

b)

Түркі, моңғол, тұңғыс-маньчжур тілдері

c)

Удмурт, ханты тілдері

d)

Эстон, вод, лив тілдері

e)

Индонезия, Австралия тілдері

40.

Агглютинативті тіл  дегеннің қазақша баламасы?

a)

Қосымшалы тіл

b)

Құранды тіл

c)

Жалғаулы тіл

d)

Жалғамалы тіл

e)

Қопармалы тіл

41.

Қазақ тілі қандай тілге жатады?

a)

Жалғаулы

b)

Жалғамалы

c)

Қопармалы

d)

Қосымшалы

e)

Түбірлі

Similar Resources on Wayground

Қазақстан тарихы 6

44 questions

Қазақстан тарихы 6

quiz

Worksheet

•

9th Grade

Қазақстан тарихы 4

42 questions

Қазақстан тарихы 4

quiz

Worksheet

•

9th Grade