Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақстан тарихы бойынша тест

Total questions: 181

Worksheet time: 2hrs 56mins

Name
Class
Date
1.

Қазақстандағы орта ғасырлар қамтитын уақыт аралығы:

a)

IV-XV ғғ

b)

VI-XVII ғғ

c)

VIII-XV ғғ

d)

VII-XVII ғғ

2.

Қазақстандағы орта ғасырлар кезеңі бөлінді:

a)

екіге

b)

үшке

c)

төртке

d)

беске

3.

Қазақстан тарихындағы бірінші – Түркі кезеңінің қамтыған ғасырлары:

a)

V ғ басы-XVIII ғ аяғы

b)

VII-XVIII ғғ

c)

VI-XIII ғ басы

d)

IX ғ аяғы-XI ғ басы

4.

ХІІІ ғасырдың басы-XV ғасырдың ортасы Қазақстан тарихындағы атауы:

a)

түркі кезеңі

b)

Қазақ хандығының құрылу кезеңі

c)

Алтын Орда дәуірі

d)

Монғол шапқыншылығы кезеңі

5.

Қазақстан тарихындағы орта ғасырлардың екінші кезеңі қамтитын ғасырлар:

a)

ХІІІ ғ басы-XV ғ ортасы

b)

VI-XVII ғғ

c)

VI-XIII ғ басы

d)

IX ғ аяғы-XI ғ басы

6.

Қазақстан жеріне басып кірген монғол тайпаларының толық түркіленген уақыты:

a)

XV ғ

b)

XIII ғ

c)

XIV ғ

d)

XVI ғ

7.

Түркі тілдес тайпалардан құралған қазақ халқының қалыптасу үрдісі аяқталды:

a)

XIV-XV ғғ

b)

XV-XVI ғғ

c)

XVI-XVII ғғ

d)

XVII-XVIII ғғ

8.

Қазақстанның орта ғасырлар тарихындағы үшінші кезеңінің аталуы:

a)

Түркі кезеңі

b)

Монғол шапқыншылығы кезеңі

c)

Қазақ мемлекетінің қалыптасу, даму кезеңі

d)

Қазақ хандығының тәуелсіздігін жоғалтқан уақыты

9.

Қазақ хандығының этникалық шекаралары белгіленіп, хандықтың қалыптасу, өрлеу, құлдырау кезеңін кешкен уақ

4 lines
10.

Қазақ хандығының тәуелсіздігін жоғалтқан уақыты

4 lines
11.

Қазақ хандығының этникалық шекаралары белгіленіп, хандықтың қалыптасу, өрлеу, құлдырау кезеңін кешкен уақыты:

a)

XIV-XV ғғ

b)

XV-XVIІ ғғ

c)

XVI-XVII ғғ

d)

XVII-XVIII ғғ

12.

Қазақ хандығының жекелеген жүздерге бөлінген уақытын көрсетіңіз:

a)

XVI ғасыр басы

b)

XVII ғасыр ортасы

c)

XVIII ғасыр басы

d)

XV ғасыр ортасы

13.

Қазақстан тарихының Түркі кезеңіндегі ерте орта ғасырлар қамтитын ғасырлар:

a)

VI ғ-IX ғ аяғы

b)

X-XII ғғ

c)

XIII ғ басы-XVII ғ аяғы

d)

XIV ғ-XV ғ ортасы

14.

Қазақстан тарихының түркі кезеңіндегі дамыған орта ғасырлар қамтыған уақыт: (ескі базада X-XIV ғғ)

a)

VI ғ-IX ғ аяғы

b)

Xғ-XIIІ ғ басы

c)

XIII ғ басы-XVII ғ аяғы

d)

XIV ғ-XV ғ ортасы

15.

Қазақстанның орта ғасырлар тарихындағы монғол шапқыншылығы кезеңі мен қазақ мемлекетінің қалыптасып, даму кезеңінің ортақ атауы:

a)

Ерте орта ғасырлар

b)

Дамыған орта ғасырлар

c)

Жаңа орта ғасырлар

d)

Кейінгі орта ғасырлар

16.

Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихының ХІІІ-XVII ғасырлар аралығындағы атауы:

a)

Жаңа орта ғасырлар

b)

Кейінгі орта ғасырлар

c)

Ерте орта ғасырлар

d)

Дамыған орта ғасырлар

17.

Адамзат қоғамының дамуы барысындағы оқиғалар үрдісін зерттейтін тарихы:

a)

мәдениет тарихы

b)

құқықтық тарих

c)

саяси тарих

d)

діни тарих

18.

Халықтардың қалай өмір сүргендігі, наным-сенімі, қандай мұра қалдырғандығы туралы мағлұмат беретін та

4 lines
19.

Қытай деректері бойынша түркілердің алғашқы кезде мекендеген жері:

a)

Маньжчуриядан Кавказға дейін

b)

Қытайдың батысы, Алтай таулары етегі

c)

Сырдария мен Амудария өзендері аралығы

d)

Ертіс пен Алакөл аралығы

20.

Түрік иеліктерін Хуанхэ жағалауларына дейін кеңейткен түрік тайпаларының көсемі:

a)

Мұқан

b)

Бумын

c)

Иштеми

d)

Тардуш

21.

Қытай деректерінде түркілерге қатысты мәліметтер кездесті:

a)

552 жылдан бастап

b)

562 жылдан бастап

c)

542 жылдан бастап

d)

568 жылдан бастап

22.

Түркілер салықты темір түрінде төледі:

a)

қытайға

b)

эфталиттерге

c)

парсыларға

d)

жужандарға

23.

«Берік», «күшті» мағынасын білдіріп, билік етуші ашина әулетіне байланысты айтылған сөз:

a)

«түрік»

b)

«теле»

c)

«оғыз»

d)

«түргеш»

24.

Түрік тайпаларының құрамына кірген біраз бөлігінің атауы:

a)

«он оқ бұдун»

b)

«қара, сары түргеш»

c)

«жужан, ав»

25.

Түрік тайпаларының құрамына кірген біраз бөлігінің атауы:

a)

он оқ бұдун

b)

қара, сары түргеш

c)

жужан, авар

d)

теле

26.

Түріктердің Жужан (авар) қағанатына қарсы көтерілген жылы мен жужандар әскерін талқандаған қолбасшыны көрсетіңіз:

a)

552 жыл, Мұқан қаған

b)

552 жыл, Бумын қаған

c)

568 жыл, Иштеми

d)

634 жыл, Ешбар Елтеріс

27.

Жужандарды талқандауды аяқтаған түрік қағаны:

a)

Мұқан қаған

b)

Бумын қаған

c)

Иштеми

d)

Тардуш

28.

Түркілердің Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдегі үстемдігін бекіткен, 553-572 жылдары билік құрған қаған:

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Құтлық Елтеріс

c)

Мұқан

d)

Иштеми

29.

Қазіргі Қазақстан, Орталық Азия аумағын бағындырып, Еділ мен Солтүстік Кавказға шыққан қаған:

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Құтлық Елтеріс

c)

Мұқан

d)

Иштеми

30.

Қытай жылнамаларында: «шегара (Ұлы қорған) сыртындағы барлық иеліктердің зәресін ұшырды» деп сипатталған қаған:

a)

Мұқан қаған

b)

Бумын қаған

c)

Иштеми қаған

d)

Тардуш қаған

31.

VI ғасырдың 60-жылдары Түрік қағанатының байланыс жасаған ірі мемлекеті (-тері):

a)

Иран

b)

Киев Русі

c)

Қытай

d)

Араб халифаты

e)

Византия

32.

Түрік қағанатының Маньчжуриядан Босфорға дейінгі жерді алып жатқан уақыты:

a)

V ғасыр

b)

VI ғасырдың 70-жылдары

c)

VII ғасырдың басы

d)

VI ғасырдың ортасы

33.

Түрік қағанатын әскери жағынан қуатты империяға ай:

4 lines
34.

аньчжуриядан Босфорға дейінгі жерді алып жатқан уақыты:

a)

V ғасыр

b)

VI ғасырдың 70-жылдары

c)

VII ғасырдың басы

d)

VI ғасырдың ортасы

35.

Түрік қағанатын әскери жағынан қуатты империяға айналдырған қаған:

a)

Мұқан қаған

b)

Бумын қаған

c)

Иштеми қаған

d)

Тардуш қаған

36.

V ғасырда Монғолия мен Батыс Маньчжурия аумағында көшпелі тайпалар одағынан құрылған мемлекет:

a)

Түрік қағанаты

b)

Батыс Түрік қағанаты

c)

Ұйғыр қағанаты

d)

Жужан мемлекеті

37.

Түркілер талқандаған соң жужандардың қоныстанған аумағы (-тары):

a)

Монғолия

b)

Батыс Маньчжурия

c)

Солтүстік Қытай

d)

Корея

e)

Мауараннахр

38.

Түркілердің Парсы елімен одақтасып, Оңтүстік Қазақстан мен Орталық Азиядағы эфталиттер мемлекетін талқандаған уақыты:

a)

VІ ғасырдың 50-жылдары

b)

VI ғасырдың 70-жылдары

c)

VI ғасырдың 80-жылдары

d)

VI ғасырдың 60-жылдары

39.

Түркі елшісі Маниах Византияға қағанаттың елшіліктің басқарып барған жылы:

a)

572 жыл

b)

552 жыл

c)

582 жыл

d)

568 жыл

40.

Түркі елшісі Маниахпен бірге қаған ордасына келген Византия елшісі:

a)

Прийск

b)

Менандр

c)

Земарх

d)

Несторий

41.

Түрік қағанатының Византиямен тұрақты сауда және дипломатиялық байланыстар орнағандығын растайтын:

a)

VI ғасырдағы византиялық теңгелер

b)

эфталит мемлекетінің талқандалуы

c)

Парсы мемлекетінің талқандалуы

d)

несториандық діннің таралуы

42.

Қытайдың дипломатиялық жолмен Түрік қағанатының ыдырауына қол жеткізген уақыт

4 lines
43.

Қытайдың дипломатиялық жолмен Түрік қағанатының ыдырауына қол жеткізген уақыты:

a)

582 жыл

b)

568 жыл

c)

603 жыл

d)

704 жыл

44.

Түрік қағанатындағы қаған басшылық еткен сала (лар):

a)

мемлекет басшысы

b)

бас елші

c)

жоғарғы сот

d)

діни көсем

e)

бас абыз

45.

Түрік қағанатында әскери және азаматтық билікті басқаратын жүйе:

a)

бұйрықтар, тархандар

b)

имек байғу, көкілташ

c)

уәзір, бек

d)

ябғу, шад

46.

Түрік қағанатындағы кәмелетке жетпеген ханзаданы таққа отырғызудан сақтап, елдің қауіпсіздігін қамтамасыз еткен таққа отыру тәртібі:

a)

әулеттің үлкені қаған сайланды

b)

әулет кішісі қаған сайланды

c)

тақты тартып алғаны иеленді

d)

билік ашық сайлау жүйесі арқылы анықталды

47.

Түрік қағанатының ордасы болып есептелген түркілердің байырғы қонысы:

a)

Жетісу

b)

Мауараннахр

c)

Алтай

d)

Ұлытау

48.

Түрік мемлекетінде мемлекеттің қатардағы құрамы болған қарапайым халық:

a)

тұдун

b)

бұдун

c)

елтебер

d)

селиф

49.

Түрік қағанатында ақсүйектер билік тобын құраған:

a)

бектер

b)

қара бұдун

c)

таттар

d)

абыздар

50.

Түркі еліндегі ақсүйек қауымының ең таңдаулы өкілі саналған қағандар шыққан ру:

a)

«оғыз»

b)

«бұлақ»

c)

«теле»

d)

«ашина»

51.

Зерттеушілердің пікірінше «ашина» терминінің мағынасы (лары):

a)

«текті қасқыр»

b)

«күнби»

c)

«тәңірқұт»

d)

«аспаннан

52.

Шыққан ру:

a)

оғыз

b)

бұлақ

c)

теле

d)

ашина

53.

Зерттеушілердің пікірінше «ашина» терминінің мағынасы (лары):

a)

текті қасқыр

b)

күнби

c)

тәңірқұт

d)

аспаннан жаратылған

e)

берік, күшті

54.

Түркі қоғамында соғыста ерлік көрсеткендерге қатардағы жауынгер немесе ақсүйек тобынан шыққанына қарамастан берілген атақ:

a)

бөрі

b)

қырғи

c)

ер

d)

бек

55.

Түркілер Орталық Азияны жаулап алғаннан кейін бақылауға алған Ұлы Жібек жолының бағыты:

a)

Орталық Азиядан Қытайға дейін

b)

Алтайдан Еділге дейін

c)

Орталық Азиядан Кавказға дейін

d)

Маньчжуриядан Кавказға дейін

56.

Түріктер жері арқылы өтетін Ұлы Жібек жолының тауары-жібекті негізгі сатып алушы мемлекет:

a)

Парсы мемлекеті

b)

Византия

c)

Эфталиттер

d)

Кавказ мемлекеттері

57.

545 жылы түркілер тарих сахнасына шыққан кезде оларға елшілігі келген мемлекет:

a)

Византия

b)

Русь

c)

Парсы

d)

Қытай

58.

VI ғасырдағы түркілердің Қытай және басқа мемлекеттерден басымдығы (тары):

a)

білтелі мылтықтардың болуы

b)

зеңбіректердің болуы

c)

саяси бірлік

d)

жетілдірілген қару-жарақ

e)

жалдамалы әскердің пайдаланылуы

59.

Ұлы Дала ұғымына жататын түркілер мекендеген аумақ:

a)

Алтайдан Қара Теңізге дейін

b)

Балқаштан Жайыққа дейін

c)

Ерті

60.

Ұлы Дала ұғымына жататын түркілер мекендеген аумақ:

a)

Алтайдан Қара Теңізге дейін

b)

Балқаштан Жайыққа дейін

c)

Ертістен Жайыққа дейін

d)

Байкалдан Ордосқа дейін

61.

Батыс Түрік қағанатының этникалық негізін құраған:

a)

«қара», «сары» түргештер

b)

«он оқ тайпа одағы»

c)

«бұлақ» руы

d)

«ашина» руы

62.

Қытай деректерінде 100 мың адамдық әскері бар «он тайпа қағаны» атанған:

a)

Тардуш

b)

Тон

c)

Шегу

d)

Иштеми

63.

Л.Н.Гумилевтің зерттеуінше, Иштеми өлгеннен кейін билікке келген:

a)

Тардуш

b)

Құтлық

c)

Елтеріс

d)

Мұқан

64.

Батыс Түрік қағанатын түпкілікті жеке мемлекетке айналдырған қаған:

a)

Тон

b)

Шегу

c)

Тардуш

d)

Қапаған

65.

Мәтінге негізделген сұрақ. «Батыс Түрік қағанатының негізі (он тайпа) Қаратау тауларынан Жоңғарияға дейінгі жерлерді алып жатты. Батыс Түрік қағанаты шығысында Алтай тауынан, солтүстік-батысында Каспий теңізіне дейінгі аумақты өзіне қаратты. Тардуш қаған кезінде Батыс Түрік қағанаты күшейді. Қағанаттың үстем тайпалары бес, бестен тұрған тайпалар болатын. Қағанатта қаған ұлы әмірші, билеуші, әскери қолбасшы және барлық жердің иесі саналды.» Мәтінге сүйеніп «он оқ тайпа»-«он оқу бұдун» жүйесіне енген тайпаларды көрсет:

a)

дулу, нушеби

b)

сары, қара түргеш

c)

яғма, жікіл

d)

қарлұқ, қимақ

66.

Батыс Түрік қағанатының негізгі аумағы қаланған тарихи аймақ:

(a)  

67.

па»-«он оқу бұдун» жүйесіне енген тайпаларды көрсет:

a)

дулу, нушеби

b)

сары, қара түргеш

c)

яғма, жікіл

d)

қарлұқ, қимақ

68.

Батыс Түрік қағанатының негізгі аумағы қаланған тарихи аймақ:

a)

Мауараннахр

b)

Жетісу

c)

Ертіс бойы

d)

Ұлытау

69.

Төмендегі Батыс Түрік қағанатына қатысты лауазым түрлерін атауымен сәйкестендіріңіз:

a)

Қаған А Тәуелді алым-салық төлеушілер

b)

Ябғу, шад, елтебер В Қағанат негізін құраған ерікті малшылар қауымы

c)

Бұйрықтар, тархандар С Халықтан салық жинаушылар (Тон қаған тұсында)

d)

Қара бұдун D Қағанның барлық иеліктерге жіберілген өкілдері (Тон қаған тұсында)

e)

Тат E Ұлы әмірші, билеуші, әскери қолбасшы, барлық жер иесі

70.

Батыс Түрік қағанатын VII ғасырдың І жартысында өркендеткен қағандар:

a)

Тардуш, Білге

b)

Тоныкөк, Қапаған

c)

Шегу, Тон

d)

Күлтегін, Йоллығ-тегін

71.

Батыс Түрік қағанының Шу өзені алқабындағы ірі сауда, қолөнер орталығы:

a)

Баласағұн

b)

Испиджаб

c)

Күнгіт

d)

Суяб

72.

Батыс Түрік қағанының Испиджаб маңында (Түркістан қаласының маңы) орналасқан жазғы ордасы:

a)

Мыңбұлақ

b)

Суяб

c)

Науакет

d)

Жамукет

73.

«Батыс варварлары ешқашан дәл осындай қуатты болған жоқ», - деп Қытай шежіресі сипаттаған қаған:

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Тон-ябғу

c)

Шегу

d)

Тон

74.

«Батыс варварлары ешқашан дәл осындай қуатты болған жоқ», - деп Қытай шежіресі сипаттаған қаған:

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Тон-ябғу

c)

Шегу

d)

Тон

75.

«Қағанның он оқ, он түменнен (әр түменде 10 мың қол) тұратын әскери жасағы болды. «Бұдун» сөзі ел, халық ұғымын білдіреді. Батыс Түрік қағанатының билігін күшейтіп, «он тайпа» - «он оқ бұдун» жүйесін енгізген қаған»

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Тон-ябғу

c)

Шегу

d)

Тон

76.

«... қаған өлімінен кейін мемлекетте ұзаққа созылған дағдарыс басталды. Дулу мен нушеби одағы арасындағы билік үшін күрес дағдарыстың басты себебі болды. Орталық биліктің әлсірегенін пайдаланып, Батыс түркілерден Еділ бұлғарлары, хазарлар мен қимақтар бөлінді» Батыс Түрік қағанатындағы дағдарыс қай қаған өлімінен кейін басталғанын анықтаңыз:

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Тон-ябғу

c)

Шегу

d)

Тон

77.

Батыс Түрік қағанатындағы билік дағдарысы кезінде әр оққа (аймаққа, руға) бақылауды жүзеге асыру үішн жіберілген қаған әулетінің өкілі:

a)

ябғу

b)

елтебер

c)

бұдун

d)

шад

78.

Қытайлар шабуылынан ыдыраған Батыс Түрік орнына құрылған мемлекеттерді мекендеген аумағымен сәйкестендір:

a)

Жетісу

b)

Солтүстік-Шығыс және Орталық Қазақстан

c)

Төменгі Еділ бойы, Солтүстік Кавказ шығысы

d)

Қазақстанның батысы

79.

Батыс Түрік қағанаты ыдыраған соң Қазақстан аумағында құрылған қағанат (тар):

a)

Қимақ қағанаты

b)

Хазар қағанаты

c)

Түргеш мемлекеті

d)

Саманилер мемлекеті

e)

Оғыз мемлекеті

80.

VI-VIII ғасырларда Шу алқабында түркі, соғды, сириялықтар мен парсылар қоныстанған ірі қалалар мен қоныстар саны:

a)

10-ға жуық

b)

20-ға жуық

c)

30-ға жуық

d)

40-қа жуық

81.

Шығыс Түркілердің Қытаймен соғыс барысында Монғолия аумағында мемлекетін қайта құрған жылы:

a)

582 ж

b)

744 ж

c)

603 ж

d)

682 ж

82.

Орталық Азияны бағындырған Шығыс Түрік қағаны:

a)

Білге

b)

Күлтегін

c)

Қапаған

d)

Тоныкөк

83.

Мәтінге негізделген сұрақ: «716 жылы ол Шығыс Түрік қағанатының билеушісі болды. Ол інісімен Түрік қағанатын қайта өркендетті. Қытаймен соғыстағы жеңісі арқылы ұтымды бейбіт келісімге қол жеткізді. Қытай императоры Түрік ордасына үлкен көлемде жібек жіберді. Бұл Қытайдың солтүстік шекарадағы бейбіт өмір сүшін төлемі еді. 731 жылы ағайынды Шығыс Түрік қағандары дүние салды. Орхон өзені маңында оларға арналып құлпытастар орнатылды». Мәтінде жасырылған ағайынды Шығыс Түрік қағанатының қағандарын анықтаңыз:

a)

Тардуш, Ешбар

b)

Бумын, Мұқан

c)

Құтлық, Қапаған

d)

Күлтегін, Білге

84.

744 жылы Шығыс Түрік қағанатын талқандаған біріккен күштер:

4 lines
85.

ан ағайынды Шығыс Түрік қағанатының қағандарын анықтаңыз:

a)

Тардуш, Ешбар

b)

Бумын, Мұқан

c)

Құтлық, Қапаған

d)

Күлтегін, Білге

86.

744 жылы Шығыс Түрік қағанатын талқандаған біріккен күштер:

a)

түрік, түргеш

b)

оғыз, қимақ

c)

ұйғыр, қарлұқ

d)

хазар, печенег

87.

Түрік қағанаттарының билеушілері шыққан «Ашина» әулетінің билік құрған жылдары:

a)

552-744 жж

b)

682-840 жж

c)

552-603 жж

d)

603-659 жж

88.

Түргештер VI ғасырда қандай мемлекеттің құрамында болатын?

a)

Шығыс Түрік

b)

Жужан

c)

Батыс Түрік

d)

Қарлұқ

89.

Түргеш қағанатының құрамындағы сары түргештер мекендеген өзен:

a)

Талас

b)

Іле

c)

Лепсі

d)

Шу

90.

Түргеш қағанатының құрамындағы қара түргештер мекендеген өзен:

a)

Талас

b)

Іле

c)

Лепсі

d)

Шу

91.

Жетісуда 704 жылы Түргештер мемлекетінің негізін қалаған қаған:

a)

Үшлік

b)

Сұлу

c)

Ешбар

d)

Қапаған

92.

Қытаймен соғыста жеңіске жетіп, Түргештер мемлекетін 20 әкімшілік аймаққа бөлген қаған:

a)

Білге

b)

Күлтегін

c)

Үшлік

d)

Тоныкөк

93.

Түргеш мемлекетінің Шу өзені бойындағы бас ордасы мен Іле өзені бойындағы жазғы ордасы:

a)

Суяб, Баласағұн

b)

Бұхара, Самарқанд

c)

Ескі Гузия, Жаңа Гузия

d)

Суяб, Күнгіт

94.

Түргеш қағанаты тарихындағы әйгілі билеушілер:

a)

Білге, Күлтегін

b)

Бумын, Сұлық

c)

Үшлік, Сұлық (Сұлу)

d)

Тардуш (Дато), Шегу

95.

Сұлу қаған тұсындағы түргеш мемлекетінің соғыс жүргізген тараптарын сәйкестендіріңіз:

(a)  

96.

Сұлу қаған тұсындағы түргеш мемлекетінің соғыс жүргізген тараптарын сәйкестендіріңіз:

a)

Арабтармен

b)

Қытаймен

c)

Шығыс Түрік қағанатымен

97.

VII ғасырдың ІІ жартысында Орталық Азияға басқыншылық жорықтарын бастаған:

a)

Жужандар

b)

Тохарлықтар

c)

Соғдылар

d)

Арабтар

98.

Үшлік қағанның араб әскерлеріне қарсы тұрған соғдыларға көмек беруге тырысқан жылы:

a)

704 ж

b)

706 ж

c)

715 ж

d)

738 ж

99.

Бұхара қаласы түбінде біріккен түркі-соғды одағының күштері соққы берді:

a)

Қытайларға

b)

Қарлұқтарға

c)

Арабтарға

d)

Тохарлықтарға

100.

Түркі-соғды әскерлерінің арасындағы келіспеушілікті пайдаланып Орталық Азияны басып алған қолбасшы:

a)

Зияб ибн-Салих

b)

Гао Сянжи

c)

Әбу Мүсілім

d)

Құтайба ибн Мүсілім

101.

Мәтінге негізделген сұрақ.

4 lines
102.

Мәтінде сипатталған Түргеш қағанатының қағанын анықтаңыз:

a)

Тардуш (Дато)

b)

Елтеріс атанған Құтлық

c)

Сұлық қаған

d)

Үшлік қаған

103.

Қытай әскерлерінің Таразды басып алып, тонаған соң Түргеш орталығы Суябты қиратқан жылы:

a)

738 ж

b)

740 ж

c)

748 ж

d)

751 ж

104.

Сұлықтың арабтарға қарсы батыл қимылдауына байланысты арабтардың қойған лақап аты:

a)

Әбу Музахим (Сүзеген)

b)

Тардуш (Дато)

c)

Ешбар (Елтеріс)

d)

Құтлық (Елтеріс)

105.

Тараз маңында араб және қытай әскерлері арасында өткен үлкен шайқастың атауы мен өткен жылы:

a)

Тохарстандағы шайқас, 737 жыл

b)

Соғды еліндегі соғыс, 706 жыл

c)

Шаш түбіндегі шайқас, 748 ж

d)

Атлах шайқасы, 751 жыл

106.

Тараз маңындағы 5 күнге созылған шайқаста арабтар жағында соғысты:

a)

түргештер мен қарлұқтар

b)

соғдылар мен жужандар

c)

түріктер мен парсылар

d)

қарақытай мен қарахандар

107.

756 жылы Түргеш мемлекетін құлатып, Алтай мен Тарбағатайдан Жетісуға қоныс аударған тайпалар:

a)

соғдылар

b)

қарлұқтар

c)

тохарлықтар

d)

ұйғырлар

108.

Түргеш қағанатының құлау себебі (тері):

4 lines
109.

Алтай мен Тарбағатайдан Жетісуға қоныс аударған тайпалар:

a)

соғдылар

b)

қарлұқтар

c)

тохарлықтар

d)

ұйғырлар

110.

Түргеш қағанатының құлау себебі (тері):

a)

Қара және сары түргештер арасындағы қақтығыс

b)

Арабтармен одақ

c)

Соғдылардың жаппай Жетісуға көшуі

d)

Дулу және нушеби тайпалары арасындағы соғыс

e)

Қытай мен арабтарға қарсы соғыс

111.

VI-VIII ғасырларда Соғдылардың Жетісуға қоныс аударуының үш себебі:

a)

саудаға байланысты

b)

Парсылардың шабуылы

c)

Тохар және қарлұқ тайпаларының шабуылы

d)

Бұхара әмірі Абруйдың шектен тыс салығы

e)

Түркілер арасына будда дінін тарату

112.

Соғдылардың Жетісуға жаппай қоныстануы В.В.Бартольдтың пікірінше:

a)

арабтар шабуылына байланысты

b)

саудаға байланысты

c)

тохарлықтар қысымына байланысты

d)

қытайлықтар қысымына байланысты

113.

VII-VIII ғасырларда Жетісуға қоныс аударып, егіншілік және қала мәдениеті тарихында елеулі із қалдырған халық:

a)

тохарлықтар

b)

парсылар

c)

хазарлар

d)

соғдылар

114.

М.Қашғаридың (ХІ) жазуынша түргештер арасына келген соң «арасында түркіше сөйлемейтіндері болмаған халық»:

a)

соғдылар

b)

тохарлықтар

c)

қарлұқтар

d)

қырғыздар

115.

Түркі халықтарының тағдырындағы Атлах шайқасының тарихи маңызы:

a)

Қытайлар Жетісудан қуылды

b)

Қытайлар Орталық Азияны толық жаулап алды

c)

Түркі халықтары Тәңіршілдік дінінде қалды

d)

ислам тез тарала бастады

116.

Атлах шайқасының тарихи маңызы:

a)

Қытайлар Жетісудан қуылды

b)

Қытайлар Орталық Азияны толық жаулап алды

c)

Түркі халықтары Тәңіршілдік дінінде қалды

d)

ислам тез тарала бастады

e)

Қарлұқтар мемлекеті құрылды

117.

Қарлұқ тайпаларының алғаш мекендеген жерлері:

a)

Сырдария мен Амудария аралығы

b)

Еділ мен Алтай арасы

c)

Алтай мен Балқаш көлі аралығы

d)

Ертіс пен Алакөл аралығы

118.

Х ғасырда «олар (қарлұқтар) – көне түркілер» деп жазған:

a)

әл-Марвази

b)

Ибн әл-Факих

c)

әл-Идриси

d)

Ибн Хаукәл

119.

VII ғасырдың соңынан бастап қарлұқтар қай мемлекеттің ықпалында болды?

a)

Шығыс Түрік қағанатының

b)

Батыс Түрік қағанатының

c)

Қытайдың

d)

Оғыздардың

120.

744-840 жылдары Орталық Азияда құрылған жаңа мемлекет:

a)

Қарлұқ қағанаты

b)

Ұйғыр қағанаты

c)

Қарахан мемлекеті

d)

Қарақытай мемлекеті

121.

744-840 жылдары Шығыс Түрік қағанаты орнына құрылған мемлекеттің жоғары билеушісі:

a)

жабғу

b)

шад-түтік

c)

елтебер

d)

қаған

122.

Қарлұқтар көсемінің лауазымын анықтаңыз:

a)

жабғу

b)

шад-түтік

c)

елтебер

d)

қаған

123.

Қарлұқтар ұйғырлардан жеңілген соң (ұйғыр жазбаларына сай) қоныс аударған елі мен жылын көрсетіңіз:

a)

Шығыс Түрік қағанаты, 682 жыл

b)

Он оқ елі, 746 жыл

c)

Дулу, нушеби елі, 634 жылы

d)

Қарахан мемлекеті, 942 жыл

124.

Жетісуға ығысқан қарлұқтар қандай тайпалардың қарсылығына тап болды?

a)

оғыздардың

b)

түргештердің

c)

соғдылардың

d)

т

125.

Жетісуға ығысқан қарлұқтар қандай тайпалардың қарсылығына тап болды?

a)

оғыздардың

b)

түргештердің

c)

соғдылардың

d)

тохарлардың

126.

VIII ғасырдың ортасындағы қарлұқтардың Сырдарияның төменгі ағысына ығыстырған тайпа атауы:

a)

түргештер

b)

соғдылар

c)

оғыздар

d)

қарахандар

127.

Қарлұқ ерте феодалдық мемлекетінің ордасы:

a)

Мыңбұлақ

b)

Күнгіт

c)

Қашғар

d)

Суяб

128.

VIII-X ғасырларда қарлұқ тайпаларының мекендеген аумағы:

a)

Алтайдан Еділге дейін

b)

Жоңғар Алатауынан Сырдарияға дейін

c)

Сырдария мен Амудария аралығы

d)

Ыстықкөл мен Іле өзендері аралығы

129.

Х ғасырдағы араб дерегінде: «Қарлұқтар жерін батыстан шығысқа дейін жүріп өту үшін қанша жол жүруі керек»?

a)

20

b)

10

c)

15

d)

30

130.

Қарлұқтар арасындағы жетекші саналған тайпа:

a)

яғма

b)

жікіл

c)

ашина

d)

бұлақ

131.

Деректерге сәйкес, қарлұқтар Ұлы Жібек жолы бойында орналасқан қала мен қоныстарының саны:

a)

30

b)

25

c)

20

d)

16

132.

840 жылы Ұйғыр қағанатын құлатқан халықтар:

a)

түргештер мен арабтар

b)

соғдылар мен тохарлар

c)

Енисей қырғыздары мен қарлұқтар

d)

қарахан мен қарақытайлар

133.

ІХ ғасырдың 20-жылдарында Орталық Азияда билігі орнаған әулет:

a)

Саманилер

b)

Хорезмдіктер

c)

Ашина

d)

Қарахан

134.

840 жылы саманилер түркілерге қарсы «қасиетті соғыс» жариялап, басып алған қаласы:

a)

Тараз

b)

Күнгіт

c)

Суяб

d)

Испиджаб

135.

840 жылы саманилер түркілерге қарсы «қасиетті соғыс» жариялап, басып алған қаласы:

a)

Тараз

b)

Күнгіт

c)

Суяб

d)

Испиджаб

136.

Саманилер жаулап алуы нәтижесінде Оңтүстік Қазақстанда исламды таратудың орталығына айналған қала:

a)

Испиджаб

b)

Бұхара

c)

Самарқан

d)

Үзкент

137.

ІХ ғасырдың соңында саманилер жаулап алған қала:

a)

Тараз

b)

Испиджаб

c)

Қашғар

d)

Үзкент

138.

940 жылы Баласағұн қаласын жаулап алған:

a)

Самани мұсылмандары

b)

Қашғардың түрік билеушілері

c)

Қарахан әулеті билеушілері

d)

Қарақытай билеушілері

139.

Қарлұқ қағанаты құлаған соң Жетісудағы билікті иеленген әулет:

a)

Қарахандықтар

b)

Қарақытайлар

c)

Наймандар

d)

Керейіттер

140.

Оғыздар туралы ІХ-Х ғасырлардың басында араб тілінде дерек қалдырғандар:

a)

Ибн Хаукәл, әл-Идриси

b)

әл-Якуби, әл-Факих

c)

әл-Жахиз, әл-Факих

d)

әл-Марвази, әл-Бируни

141.

Оғыздардың орыс деректеріндегі атауы:

a)

гуз

b)

өгіз

c)

половец

d)

торк

142.

Оғыз тарихындағы бірқатар оқиғалар баяндалған эпикалық шығарма:

a)

«Оғызнама»

b)

«Қорқыт ата кітабы»

c)

«Ер Тарғын» жыры

d)

«Түрік шежіресі»

143.

Батыс Қазақстан аумағына келгенге дейін оғыздардың Жетісудағы астанасы:

a)

Жаңа Гузия

b)

Ескі Гузия

c)

Сауран

d)

Жамукет

144.

VIII ғасырдың ІІ жартысында оғыздардың Жетісуды тастап, қоныс аударған жері:

a)

Еділ өзені бойы

b)

Жайық өзені бойы

c)

Сырдария өзен

145.

VIII ғасырдың ІІ жартысында оғыздардың Жетісуды тастап, қоныс аударған жері:

a)

Еділ өзені бойы

b)

Жайық өзені бойы

c)

Сырдария өзені бойы

d)

Шу өзені бойы

146.

VIII ғасырдың ІІ жартысында оғыздарды Жетісу бойынан ығыстырған тайпалар:

a)

түргештер

b)

ұйғырлар

c)

жужандар

d)

қарлұқтар

147.

VIII ғасырдың ІІ жартысында Жетісудан ығысқан оғыздардың басып алған аумағы:

a)

Сырдарияның төменгі ағысы, Арал бойы

b)

Алтай таулары, Балқаш көлінің бойы

c)

Арал мен Каспий аралығындағы Хорезм аймағы

d)

Жайық пен Ертіс өзендерінің аралығы

148.

Оғыздардың ІХ ғасырдың соңында Жайық пен Еділ өзендері бойын толық иемденуге мүмкіндік берген әрекеті:

a)

Киев Русімен одақтасып, Хазар қағанатын талқандау

b)

Хазарлармен одақтасып, печенегтерге соққы беру

c)

Еділ бұлғарларымен одақтасып, Киев Русін талқандау

d)

Қарлұқтармен одақтасып, Ұйғыр қағанатын талқандау

149.

Оғыздардың орталығы Янгикент (Жаңа Гузия) қаласы орналасты:

a)

Іле өзені бойы

b)

Сырдария өзені бойы

c)

Әмудария өзені бойы

d)

Жайық өзені бойы

150.

ІХ ғ соңы мен ХІ ғасырдың ортасы аралығындағы Оғыз мемлекетінің мекендеген аумағы:

a)

Арал мен Каспий аралығындағы Хорезм аймағы

b)

Монғолияның солтүстік батысы

c)

Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал бойы

d)

Ертіс пен Жайық өзендері аралығы

e)

Еділ мен Жайық өзендерінің аралығы

151.

Оғыздардың боз оқ және үш оқ деген екі топқа бөлініп, боз оқтар ерекше артықшылыққа ие болғанын жазған ортағасырлық ғалым:

a)

әл-Марвази

b)

М.Қашғари

c)

әл-Идриси

d)

Ж.Баласағұн

152.

Оғыз тайпаларының бастапқы кезде 24 тайпадан тұрғандығын жазған:

a)

В.В.Бартольд

b)

әл-Марвази

c)

М.Қашғари

d)

А.Йүгінеки

153.

Оғыз мемлекетінің лауазым иелерін атауымен сәйкестендіріңіз:

a)

Жабғу - Әскердің бас қолбасшы

b)

Инал - Мұрагерді тәрбиелеуші қамқоршылар

c)

Атабек - Мемлекет басшысының кеңесшісі

d)

Күл-еркін - Мемлекет басшысының мұрагері

e)

Сюбашы - Мемлекет басшысы, жоғары билеушісі

154.

«Қозғала беріңдер, отырықшы болмаңдар; жоқшылықты білмей, көктемгі, жазғы және қысқы жайылымды сағалап, өзен бойымен көшіңдер» деп оғыз халқына өсиет айтқан:

a)

Оғұлшақ

b)

Оғыз қаған

c)

Қорқыт ата

d)

Білге Күл Қадыр хан

155.

Х-ХІ ғасырлардағы деректерде аталатын оғыздардың Сырдария бойындағы қалалары:

a)

Алмалық, Суяб, Баласағұн

b)

Сарайшық, Бұхара, Самарқан

c)

Жент, Сауран, Сығанақ

d)

Қашғар, Жамукет, Кедер

156.

Оғыздар Киев Русімен одақтасып, Хазар қағанатын талқандады:

a)

985 ж

b)

982 ж

c)

965 ж

d)

1041 ж

157.

Оғыздардың Хазар қағанатын талқандаудағы көздеген мақсаты (тары):

a)

Кіші Азияға түрік-салжұқтарымен араласа қоныстану

b)

Киев Русі жер

158.

Оғыздардың Хазар қағанатын талқандаудағы көздеген мақсаты (тары):

a)

Қара теңіз жағалауындағы құнарлы жерлерді тартып алу

b)

Киев Русі жерлері арқылы Жерорта теңізіне шығу

c)

Қарлұқ қағанаты жерлерін жаулап алу

d)

Кіші Азияға түрік-салжұқтарымен араласа қоныстану

e)

Қытай мемлекетімен сауда жасау

159.

Оғыз билеушісі Киев князы Владимирмен одақтаса отырып, Еділ бұлғариясын жеңген жылы:

a)

985 ж

b)

982 ж

c)

965 ж

d)

1041 ж

160.

Х ғасырда Оғыз даласы атанған оғыз мемлекетінің аумағы:

a)

Дешті Қыпшақ

b)

Оғыз даласы

c)

Мауараннахр

d)

Сарыарқа

161.

Оғыз тайпаларының салық жинауға наразылық білдірген көтерілісі басталған уақыт:

a)

ІХ-Х ғғ

b)

VIII-X ғғ

c)

Х-ХІ ғғ

d)

ХІ-ХІІ ғғ

162.

Оғыз мемлекетін күшейтіп, 1041 жылы Хорезмді жаулап алған оғыз жабғуы:

a)

Жанақ

b)

Білге Күл Қадыр хан

c)

Әли хан

d)

Шахмәлік

163.

Түрік салжұқтарына тұтқынға түсіп, өлтірілген оғыздардың соңғы билеушісі:

a)

Шахмәлік

b)

Оғыз қаған

c)

Қоншақ

d)

Тұғрыл

164.

Оғыздарды Шығыс Еуропа және Кіші Азия елдеріне қоныс аударуға мәжбүрлеген тайпалар:

a)

қимақтар

b)

қарлұқтар

c)

қыпшақ

d)

қарахан

165.

ХІ ғасырдың ортасына қарай оғыз мемлекетінің орнына Орталық Азияда үстем жағдайға ие болған тайпалық бірлестік:

a)

Қыпшақ

b)

Оғыз

c)

Қимақ

d)

Қарлұқ

166.

ХІ ғасырдың басында Оғыз мемлекетінің құлау себебі (тері):

(a)  

167.

мемлекетінің орнына Орталық Азияда үстем жағдайға ие болған тайпалық бірлестік:

a)

Қыпшақ

b)

Оғыз

c)

Қимақ

d)

Қарлұқ

168.

ХІ ғасырдың басында Оғыз мемлекетінің құлау себебі (тері):

a)

Еділ мен Жайық өзендерінің бойындағы печенег тайпаларымен соғыс

b)

Киев Русімен болған ұзақ жылғы соғыс

c)

Ұйғыр қағанаты мен Енисей қырғыздарына қарсы соғыс

d)

тайпалардың ауыр салыққа қарсы көтерілстері

e)

салжұқтармен болған ұзақ жылғы соғыстар

169.

ХІ ғасырдың ортасында Оғыз мемлекеті құлап, оғыздардың біраз бөлігі Шығыс Еуропа шегіне қоныс аударды, ал қалған бөлігі:

a)

Орталық Азияға қоныс аударды

b)

Кіші Азия аумағына ығысты

c)

Қимақ қағанатымен бірікті

d)

Хазар қағанатына кетті

e)

Дешті Қыпшақ тайпаларыен қосылып, араласып кетті

170.

Солүстік-шығыс Қазақстан аумағында қимақ тайпалар одағы қалыптасқан уақыт:

a)

VI-VIII ғғ

b)

VII-IX ғғ

c)

VIII-IX ғғ

d)

IX-X ғғ

171.

Араб, парсы, түркі, қытай деректері бойынша қимақтардың алғашқыда мекендеген жері:

a)

Сырдарияның орта және төменгі ағысы

b)

Батыс Монғолия

c)

Алтай таулары мен Ертіс бойы

d)

Ертіс пен Жайық аралығы

172.

Қимақтар VII ғасырдың ортасында көшіп, қоныстанған аумағы:

a)

Сырдарияның орта және төменгі ағысы

b)

Батыс Монғолия

c)

Алтай таулары мен Ертіс бойы

d)

Ертіс пен Жайық аралығы

173.

Қимақ тайпаларының өз алдына бөлектенуі іске асқ

4 lines
174.

Қимақ тайпаларының өз алдына бөлектенуі іске асқан жыл:

a)

552 ж

b)

840 ж

c)

744 ж

d)

656 ж

175.

Қимақтар тайпасының басшысы иеленген «билеуші көсем» мағынасын беретін лауазым:

a)

шад-түтік

b)

ябғу

c)

елтебер

d)

тұдун

176.

VIII-IX ғғ қимақтардың орналасқан жерлері:

a)

Алтайдан Еділге дейінгі аралық

b)

Ертістен Жайыққа дейін

c)

Сырдария мен Амудария өзендері аралығы

d)

Ертістен өзенінен Балқаш көліне дейінгі аралық

177.

VIII ғасырдың соңында қимақ бірлестігіне енген тайпа:

a)

қарлұқтар

b)

оғыздар

c)

қыпшақтар

d)

түргештер

178.

Қимақ тайпаларының батысқа қоныс аударуына ықпал еткен оқиғалар:

a)

Қарақытай тайпаларының Жетісуға қоныстануы

b)

жайылымдар қажеттігі

c)

Саманилер шабуылы

d)

Енисей қырғыздарымен қақтығыстар

e)

Ұлы Жібек жолының тармақтарына ие болу әрекеті

179.

Қимақ тайпалық одағының басшысы лауазымы:

a)

шад-түтік

b)

ябғу

c)

қаған

d)

гурхан

180.

Қимақ қағанатының құрамындағы сан жағынан басымы:

a)

қыпшақтар

b)

оғыздар

c)

қарлұқтар

d)

түргештер

181.

Қимақтар елінде 16 қала бар екендігін жазған араб:

4 lines