Bộ xương của người Việt Cổ đã được tìm thấy trong các lớp đất ở Chùa Sò – xã Thạch Lạc có niên đại hơn 4 ngàn năm.

Các amino acid trong chuỗi β-hemoglobin của người và tinh tinh giống nhau.

Tất cả sinh vật từ đơn bào đến đa bào đều được cấu tạo từ tế bào.

Chi trước của mèo và cánh của dơi có các xương phân bố theo thứ tự tương tự nhau.

Hoá thạch cung cấp những bằng chứng gián tiếp về lịch sử tiến hoá của sinh giới.

Phân tích đồng vị phóng xạ carbon 14 (14C) để xác định tuổi của hoá thạch lên đến hàng tỉ năm.

Các hoá thạch không cung cấp bằng chứng về mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật.

Qua xác định tuổi các hoá thạch, có thể xác định loài nào xuất hiện trước, loài nào xuất hiện sau.

Cơ quan tương tự.

Cơ quan thoái hóa.

Cơ quan tương đồng

Cơ quan cùng nguồn.

Vượn.

Đười ươi.

Gôrila.

Tinh tinh.

Protein của loài đều cấu tạo từ khoảng 20 loại amino acid.

DNA của các loài sinh vật đều đuợc cấu tạo từ 4 nucleotide.

Mã di truyền của đa số các loài sinh vật đều có đặc điểm giống nhau.

Cơ thể sống đều đuợc cấu tạo từ tế bào.

Bằng chứng sinh học phân tử.

Bằng chứng phôi sinh học so sánh

Bằng chứng phân tử, tế bào.

Bằng chứng hóa thạch.

Các cá thể cùng loài có những kiểu hình khác nhau.

Sự giống nhau của các protein ở những loài khác nhau.

Các cơ quan tương đồng.

Sự tương tự trong cấu trúc NST ở những loài khác nhau.

Các loài có quan hệ họ hàng càng gần gũi thì thời gian giống nhau trong quá trình phát triển phôi thai càng dài.

Những loài có quan hệ họ hàng gần nhau thì càng có những đặc điểm giống nhau trong cấu trúc gene, DNA, protein và ngược lại.

Đặc điểm của hệ động thực vật trên đảo hoàn toàn phụ thuộc vào điều kiện địa lý sinh thái của vùng đó.

Những tài liệu về bằng chứng địa lý sinh học đã chứng minh mỗi loài sinh vật được phát sinh tại một thời điểm xác định trong lịch sử, tại một vùng nhất định.

Do hình thành từ một quần thể gốc, nên vẫn thực hiện chung chức năng tới thời điểm hiện tại.

Do đặc trong những môi trường ngoại cảnh khác nhau, nên chọn lọc tự nhiên tác động theo những hướng khác nhau, tích lũy đột biến khác nhau.

Các loài khác nhau nhưng sống trong những điều kiện môi trường giống nhau, chọn lọc tự nhiên tác động theo cùng một hướng, tích lũy những đột biến tương tự nhau.

Do hình thành từ một quần thể gốc, nhưng đặt trong những môi trường khác nhau nên các cơ quan phân

Tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của người.

Vòi hút của bướm và đôi hàm dưới của bọ cạp.

Gai xương rồng và lá cây lúa.

Mang cá và mang tôm

Đây là bằng chứng sinh học phân tử, chứng minh nguồn gốc chung của sinh giới.

Đây là bằng chứng giải phẫu học so sánh, chứng minh nguồn gốc khác nhau của loài tự dưỡng và dị dưỡng.

Đây là bằng chứng sinh học tế bào, chứng minh nguồn gốc chung của sinh giới.

Đây là bằng chúng sinh học phân tử, chứng minh nguồn gốc khác nhau của loài tự dưỡng và dị dưỡng.

2

3 (1,3,4)

4

1

2

3

4

1

Cơ quan này thường không gây hại cho cơ thể sinh vật, thời gian tiến hóa chưa đủ dài để các yếu tố ngẫu nhiên loại bỏ các gene quy định cơ quan thoái hóa.

Cơ quan thoái hóa không có chức năng gì nên tồn tại trong quần thể sẽ không ảnh hưởng đến sự tiến hóa của quần thể.

Nếu loại bỏ cơ quan thoái hóa sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan khác trong cơ thể.

Cơ quan thoái hóa là cơ quan khác nguồn gốc tạo ra sự đa dạng di truyền nên được chọn lọc tự nhiên giữ lại.

(I) 1 và 2; (II) 3 và 4.

(I) 1 và 4; (II) 2 và 3.

(I) 2 và 4; (II) 1 và 4.

(I) 1 và 3; (II) 2 và 4.

2 (3,4)

3

4

5

Hoá thạch là di tích của các sinh vật sống để lại trong các thời đại trước đã để lại trong lớp địa chất của vỏ Trái Đất, xác sinh vật hóa đá hoặc được bảo tồn trong các điều kiện đặc biệt.

Xác sâu bọ được phủ kín trong nhựa hổ phách còn giữ nguyên màu sắc và xác của voi mamut còn tươi trong lớp băng hà là hóa thạch

Hóa thạch cung cấp cho chúng ta những bằng chứng gián tiếp về lịch sử tiến hóa của sinh giới.

Đối với các dạng hóa thạch của sinh vật, di tích thu được thường là cơ thể sinh vật giữ nguyên hình dạng, màu sắc.

Bằng chứng phôi sinh học là so sánh giữa các loài vế cấu tạo polypeptide hoặc polynucleotide.

Người và tinh tinh khác nhau, nhưng thành phần amino acid ở chuỗi beta - Hb như nhau chứng tỏ cùng nguồn gốc gọi là bằng chứng tế bào học.

Cá với gà khác hẳn nhau, nhưng có những giai đoạn phôi thai tương tự nhau, chứng tỏ chúng có cùng tổ tiên xa gọi là bằng chứng phôi sinh học.

Đa số các loài sinh vật có mã di truyền và hành phần protein giống nhau, chứng minh nguồn gốc chung của sinh giới thuộc

Những cơ quan thực hiện các chức năng khác nhau, bắt đầu từ một nguồn gốc chung gọi là cơ quan tương đồng.

Cơ quan thoái hóa phản ánh tiến hóa đồng quy (tiến hóa hội tụ).

Nhưng loài có họ hàng càng gần nhau thù trình tự axit amin hay trình tự các nucleotit càng có xu huớng khác xa nhau.

Tất cả các vi khuẩn, động vật, thực vật đều đuợc cấu tạo từ tế bào.

Đây là những cơ quan nằm ở những vị trí tương ứng trên cơ thể của những loài khác nhau.

Đây là những cơ quan thể hiện hướng tiến hóa phân li.

Đây là những cơ quan tương tự do thực hiện những chức năng khác nhau.

Gai xương rồng và tua cuốn của đậu Hà Lan cũng thuộc vào nhóm những cơ quan tương tự, như các cơ quan trên hình.