Font size
WorksheetsМирас куиз 13-21 параграф 11 сынып мектеп
Total questions: 85
Worksheet time: 52mins
Дүниежүзі қауымдастығы мойындаған модель
Тұрақты даму
Адам және биосфера
Экология біздің болашағымыз
Бүгінгі күн-ертеңгі болашақ
Тұрақты даму тұжырымдамасының негізгі қағидаттары
Адам,қоғам және табиғат арасындағы үйлесімділік
Экономиканы қоршаған ортаны ластамайтындай және бұзбайтындай етіп дамыту
Еркіндік,бейбітшілік және адамгершілік
Экономикалық және экологиялық дамудың бірлігін тану
Қоршаған орта мен экология арасындағы үйлесімділік
XXI ғасырдың күн тәртібі қарастырылған конференция
1992 Рие де Жанейро
2012 Рио+20
2002 Йоханнесбург
1989 Монреал
Қоғамның қоршаған ортаға ықпалын неғұрлым азайтып,халықтың және өндірістің табиғат ресурстарына қажеттілігін қанағаттандырып,оңтайлы экономикалық және экологиялық қауіпсіз дамуы
Тұрақты даму
Экологиялық болашақ
Жаңа технология
Табиғатты пайдалануды реттеу механизмі
Табиғатты пайдалануды реттеудің басты мақсаты
Өндіріс үдерістерінің және шығарылатын өнімнің қоршаған ортаға зиянды әсерін шектейтін нормалар мен талаптары орындалуы
Табиғат ресурстарын тиімді пайдалану мен қалпына келтіруді қамтамасыз ету
Оңтайлы экологиялық жағдай жасамау
Өндіріс орындарын қалаға орналастыру
Табиғатты пайдалануды реттеудің басты мақсаты
Өндіріс үдерістерінің және шығарылатын өнімнің қоршаған ортаға зиянды әсерін шектейтін нормалар мен талаптары орындалуы
Табиғат ресурстарын тиімді пайдалану мен қалпына келтіруді қамтамасыз ету
Оңтайлы экологиялық жағдай жасамау
Өндіріс орындарын қалаға орналастыру
Табиғатты пайдаланудың басқару әдістері
Әкімшілік
Экономикалық
Әлеуметтік-психологиялық
Аумақшылық-аймақтық
Табиғатты пайдалануды басқару функцияларында Инуституционалдыққа жатады
Норма және заң шығарару
Табиғи нысандарды есепке алу
Қоршаған ортаның мониторингі
Экологиялық бақылау,сараптама және аудит
Табиғатты пайдаланудағы басқару функцияларында Атқарушылыққа жатады
Экологиялық бақылау,сараптама және аудит
Экологиялық-экономикалық болжау
Экологиялық-экономикалық жоспарлау
Табиғи кадастрды жүргізу
Табиғатты пайдаланудағы басқару функцияларында Табиғат қорғау қызметін экономикалық ынталандыру
Табиғи кадастрды жүргізу
Табиғатты пайдалану құқығы туралы дауларды шешу
Экологиялық мониторинг
Табиғи бақылаулар
Табиғатты пайдаланудағы басқару функцияларында Табиғат қорғау қызметін экономикалық ынталандыруға жатады
Табиғи кадастрды жүргізу
Табиғатты пайдалану құқығы туралы дауларды шешу
Экологиялық мониторинг
Табиғи бақылаулар
Табиғатты пайдаланудағы басқару функцияларында Табиғат қорғау қызметін экономикалық ынталандыру
Табиғи кадастрды жүргізу
Табиғатты пайдалану құқығы туралы дауларды шешу
Экологиялық мониторинг
Табиғи бақылаулар
Табиғатты пайдаланудағы басқару функцияларында Табиғат қорғау қызметін экономикалық ынталандыру
Табиғи кадастрды жүргізу
Табиғатты пайдалану құқығы туралы дауларды шешу
Экологиялық мониторинг
Табиғи бақылаулар
Табиғатты пайдаланудың негізгі кезеңдері
Табиғат ресурстарын қайта өңдеу
Табиғат ресурстарын өндіру
Қоршаған табиғи ортаны қорғау
Табиғи ресурстық әлеуетті сақтау және жаңғырту
Табиғи ресурстарын қолайлы деңгейде қамту
Экологиялық апаттардың алдын алу кепілдігін қамтамасыз ететін,табиғи орта және адам үшін қауіпті экологиялық факторлардың әрекетін қауіпсіз деңгейге дейін төмендететін шаралар жиынтығы
Экологиялық қауіпсіздік
Экологиялық шиеленістер
Экологиялық қызмет
Экологиялық әртараптану
Жерді пайдаланудың басты қағидаттары(1)
Аумақтың тұтастығы,қол сұғылмау және бөлінбеуі
Жерді табиғи ресурс ретінде,халықтың тіршілік әрекетінің негізі ретінде сақтау
Жерді қорғау және тиімді пайдалану
Жер деградациясын болдырмау
Жерді пайдаланудың басты қағидаттары(2)
Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Жерді мақсатты пайдалану
Жердің жағдайы мен оның қолжетімдігі туралы ақпаратпен қамтамасыз ету
Жер бедерін оңтайлы пайдалану
жерді пайдаланудың бастық қағидаттары (3)
жерді пайдалану және қорғау жөніндегі іс шараларды мемлекеттік тұрғыдан қолдау
жерге залал келтіруді болдырмау немесе оның салдарын жою
жерді пайдалану
баламалы энергияға көшу
Атмосфералық ауаны ластаушы және ландшафтарға техногендік әсер етуші басты факторлардың қатарына жатады
Мұнай-газ өнеркәсібі
Органикалық синтез
Геоэкология
Өндіріс
мұнай-газ саласының экологиялық қауіп қатерлері(1)
жер асты және жер үсті солардың ластануы
топырақтың ластануы
деградацияға ұшыраған жер көлемінің ұлғаюы
атмосфераның ұлғаюы
тіршіліктің жойылуы
мұнай-газ саласының экологиялық қауіп қателері(2)
өсімдіктердің өсу және жануарлардың тіршілік етуі ортасының нашарлауы
адам денсаулығына нашарлауы
ауаның ластануы
ауыз судың құртылуы
гинекологиялық қауіп қателерді бағалау
геологиялық барлау жұмысым
мұнай және газ өндіру
мұнай және газды тасымалдау
мұнай және газды сақтау
мұнай және газды өңдеу
мұнай-газ саласы кәсіпорындардың ең үлкен қауіп-қатерлері:
мұнайдың сыртқа төгілу мүмкінді
барлау бұрғылау кезінде мұнай-газ бұрқақтарының пайда болуы
көмірсутек шикізатының жануы
ұңғымалық техникалық сулардың құйылуы және төгілуі
көптеген ақша шығындарының кетуі
25.03.2019 да өрт болған кен орын
Қаламқас(Маңғыстау)
Өзен(Маңғыстау)
Қосшағыл(Атырау)
Құмкөл(Қызылорда)
мұнай өнеркәсібі негізін салушылардың бірі
А.Нобель
К.Риттер
К.Тролл
Б.У.Хак
Табиғатты пайдалануды реттеу қағидаттары
қоршаған ортаға антропогендік әсерді төмендету қағидаты
кезеңділік қағидаты
экологиялық сана қағидаты
географиялық ластану қағидаты
қоршаған ортаға антропогендік әсерді төмендету қағидатына жатады
экономикалық мақсаттылық қағидаты
тиімділік қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидаты
экологиялық ақпараттың жариялылық қағидаты
кезеңділік қағидатына жатады
экологиялық ақпараттың жариялылық қағидаты
бизнестің экологиялық жауапкершілік қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидаты
экономикалық мақсаттылық қағидаты
экологиялық сана қағидаты
экологиялық ақпараттың жариялылық қағидаты
бизнестің экологиялық жауапкершілік қағидаты
апатсыз өндіріс қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидаты
мұнайгаз компанияларының дамытуда оның қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсері ескерілуі тиіс қағидаты
қоршаған ортаға антропогендік әсерді төмендету қағидаты
экономикалық мақсаттылық қағидаты
тиімділік қағидаты
кеденділік қағидаты
мұнай-газ компаниясының өнімділікті арттыруы табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға,қалдықсыз өндіріске және тиімді басқару есебінен үнемдеуге бағытталуы тиіс қағидаты
экономикалық мақсаттылық қағидаты
қоршаған ортаға антропогендік әсерді төмендету қағидаты
тиімділік қағидаты
апатсыз өндіріс қағидаты
табиғи және ресурс үнемдеуші технологияны енгізу арқылы табиғи ресурстарды тиімді пайдалану қағидаты
тиімділік қағидаты
кезеңділік қағидаты
апатсыз өндіріс қағидаты
экономикалық мақсаттылық қағидаты
өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын жүйелі бақылау,сондай ақ мұнай-газ компаниясы қызмет ететін аймақтарда табиғи ортаға тұрақты экологиялық мониторинг жасаудан тұратын қағидат
кезеңділік қағидаты
тиімділік қағидаты
апатсыз өндіріс қағидаты
экономикалық мақсаттылық қағидаты
бұл қағидат қолданыстағы ең жаңа технологияда ғылыми техниканы жетістіктерін енгізу есебінен өндіріс көлемін ұлғайту кезінде ластаушы заттар мен қалдықтар шығарындыларының,төгінділерінің мөлшерін азайту және уыттылығын төмендету болып табылады
апатсыз өндіріс қағидаты
кезеңділік қағидаты
тиімділік қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидаты
бұл қағидат бойынша компанияның экологиялық қызметі туралы қоғамдық маңызы бар ақпарат ашық болады
экологиялық ақпараттың жариялылық қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидаты
апатсыз өндіріс қағидаты
кезеңділік қағидаты
қоршаған ортаны қорғау мәселелерінде қызметкерлердің кәсіби деңгейін үнемі арттырып отыру қажет қағидаты
экологиялық сана қағидаты
бизнестің экологиялық жауапкершілігі қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидатыәлеуметтік тиімділік қағидаты
экологиялық ақпаратты жариялылық қағидаты
қоршаған ортаны қорғау саласындағы заңнама шеңберін шығатын бағдарламалар мен іс шаралардың ерікті түрде әзірлеу және оларды нақты жүзеге асыру қағидаты
бизнестің экологиялық жауапкершілігі қағидаты
экологиялық сана қағидаты
әлеуметтік тиімділік қағидаты
апатсыз өндіріс қағидаты
жергілікті өзін өзі басқару органдарының қоршаған ортаны қорғау және табиғи пайдалану өкілеттігі
елді мекендерді абаттандыру және көгалдандыру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру
елді мекендері санитарлық тазалауды қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
өндіріс және тұтыну қалдықтарының сақтау және көму орындарын қалыпты жағдайда ұстап тұру
жергілікті атқарушы органдарға табиғи мұраны қорғау және пайдалану жөніндегі ұсыныстар енгізу
елді мекендерді және өндіріс орындарында қалдықтарын шығаруын жасау
XXI ғасырға арылған күн тәртібі құжаты қабылданған конференция
1992 Рио де Жанейро
2012 Рио де ЖА
анейро
2002 ОАР
2002 Йоханнесбург
21-інші ғасырға арналған күн тәртібінің негізгі мақсаты
тұрақты дамуы қағидаттарын іске асыруға жәрдемдесу
тұрақты даму қағидаттарын орындамау
жаңадан заңдар иері табиғатты тиімді пайдалану
иелерімен бірге ақылдасып ғаламдық проблемаларды жою
жергілікті деңгейдегі тұрақты дамуы қағидаттарын іске асыру жөніндегі бағдарлама,ол экологиялық,экономикалық және әлеуметтік құрамбөліктерді ескеру негізінде әзірленеді
Жергілікті күн тәртібі XXI
Тұрақты даму
ҒТР
тұрақты даму мақсатында қол жеткізуге өзін өзі басқару органдарының қандай түрлері бар
облыстық
республикалық
қалалық
аудандық
жергілікті
аумақтың бірлік санаттары(2еу)
Аймақ
Елді-мекен
Аудан
Облыс
Аумақтың бірлік санаттарында-Аймаққа кіреді
экономикалық аудан
облыс
аудан
ауылдық округ
ауыл
аумақтың бірліктік санатында-Елді мекенге жатады
қала
ауыл
ауылдық округ
облыс
табиғи ортаның экожүйелердің негізгі функциялардың бұзбай,белгілі бір антропогендік жүктемені қабылдай алу мүмкіндігі
аумақтың экологиялық сыйымдылығы
аумақтың экологиялық қаупі
аумақтың экологиялық принциптері
жергілікті өзін өзі басқару өкілеттері
жергілікті өзін өзі басқару өкілеттіктері
елді мекендерді абаттандыру және көгалдандыру жұмыстарын ұйымдастыру
елді мекендерді санитарлық тазалау жұмыстарын ұйымдастыру
өндіріс және тұтыну қалдықтарын көму және сақтау орындарын ұстау
табиғи және басқа нысандарды қорғау жөнінде ұсыныстар енгізу
халықтың экологиялық қауіпсіздік жайлы ойлау қарастыру
бұл республиканың мүддесі үшін құрылған бірнеше елді мекендерді қамтитын республика аумағын бөлігі
аймақ
елді мекен
аудан
облыс
кемінде 50 ағадан тұратын азаматтардың шаруашылық немесе басқа қоғамдық әрекеті нәтижесінде қалыптасқан республиканың жинақы қоныстанған бір бөлігі
елді мекен
ауыл
кент
офшор
тұрақты дамудың маңызды аспектілері
таза қоршаған орта
тұрақты биосфера
азық түлік,су,минералды,энергетикалық және басқа да ресурстарды сақтау
биологиялық алуантүрлілікті сақтау
ормандарын қысқаруын азайту
Экологиялық із тұжырымдамасы қабылданған жыл
1990
1987
1984
1971
экологиялық із тұжырымдамасының негізін салған ғалымдар
Уакернагел
Рис
Вегенер
Пети
жыл сайын экологиялық із көрсеткішіне баға беріп,есеп беретін халықаралық ұйым
ESRI
Global Footprint Network
University Of British Columbia
ArcVies
бір адамға тиесілі экологиялық із қанша көрсеткіштен тұрады
7
6
5
4
3
Экологиялық іздің құрамбөліктері
көміртек ізі,жайылым
Орман,Балық аулау аймағы
Жыртылатын жер,Құрылыс жүргізілген жер
Табиғи ескерткіш,табиғи құндылықтар
табиғи ресурстарға сұраныстың екі есе өсуі байқалды
1996
1966
1977
1997
Экологиялық ізы 4,5 ғаламшарды құрайды
Ақш
БАӘ
Дания
Аустралия
Жан басына шаққандағы ең жоғары экологиялық ізі бар 10(9) ел
БАӘ,Катар,Дания
Бельгия,АҚШ,Эстония
Канада,Аустралия,Ирландия
Қытай,Үндістан,Бразилия
экологиялық іздің қырық пайызы тиесілі ұйым
ЭЫДҰ
БРИКС
Research and development
Print food
БРИКС
Бразилия,Ресей
Үндістан
Қытай
ОАР
Солтүстік Еуропа
табиғатқа күш түсірудің көрсеткіші,жан басына шаққандағы әлемдік гектормен өлшенеді
экологиялық із
экологиялық гектор
әлемдік гектор
экологиялық аудандастыру
өнімділігі орташа әлемдік деңгейдегі биологиялық өнімді аумақтың гектары
Әлемдік гектар
Экологиялық гектор
экологиялық із
2030 жылға қарай экологиялық ізі 5,5 ғаламшар құрайтын ел
АҚШ
Ұлыбритания
Ресей
Германия
2030 жылға қарай экологиялық ізі 3,5 (3,125) ғаламшар құрайтын ел
АҚШ
Ұлыбритания
Ресей
Германия
2030 жылға қарай экологиялық ізі 3 ғаламшар құрайтын ел
Франция
Ұлыбритания
Ресей
Германия
2030 жылға қарай экологиялық ізі 2,5 ғаламшар құрайтын ел(-дер)
Франция
Ұлыбритания
Ресей
Германия
2030 жылға қарай экологиялық ізі 1,5 (1,125) (ғаламшар құрайтын ел(-дер)
Бразилия
Маврикий
Үндістан
Қытай
2030 жылға қарай экологиялық ізі 1 ғаламшар құрайтын ел(-дер)
Маврикй
Қытай
Үндістан
Малави
2030 жылға қарай экологиялық ізі жарты ғаламшар (0,25) құрайтын ел(-дер)
Маврикй
Қытай
Үндістан
Малави
Тұщы судың жалпы су ресурстарындағы үлесі
2,5%
2%
15%
11%
құрғақ немесе шөлейтті аймақтар дүниежүзі аумағынан қанша пайызын құрайды
40%
2%
44%
14%
Қай елдерде жан басына шаққандағы суды тұтыну мөлшері экологиялық зардаптарға,бағалардың өсуіне және су қорының сарқылуына байланысты азаюда?
Чад
Нигерия
Жапония
Аустралия
2025 жылға қарай қанша адам судың жетіспеушілігінен зардап шегетін болады?
3,2 млрд
782 млн
6,5 млрд
4,2 млрд
африкадағы халық ең тығыз орналасқан ел
Нигерия
Нигер
Сенегал
Сомали
2050 жылға қарай әлемдегі ең тығыз орналасқан мемлекеттердің бірі болуы мүмкін
Нигерия
Жапония
Африка
Бангладеш
Нигерияда қанша халық судың жетіспеушілігінен зардап шегуде
60млн
100млн
550млн
189 млн
Нигерияда қанша адам пайдалануға жарамды тазартылған суға қол жеткізе алмауда
60 млн
100 млн
170 млн
35 млн
Қазіргі уақытта қала халқының 20%-ы және ауыл халқының 75%-ы неден зардап шегуде?
Судың жетіспеуі
Депопуляция
Лаңкестік
Ластану
жыл сайын судың жетіспеуі мен шамадан тыс ластануынан қанша бала өледі
22 млн
500 млн
60 млн
100 млн
ауыз судың ұдайы қауіпсіз және жеткілікті мөлшерде болмауы және ақаба жүйесін жеткіліксіздігі,бұл сапасы суымен байланысты аурулар санының артуы,су айдындарының бұзылуы,өзен көлдердегі су сапасының төмендеуінен көрінеді
су ластануы
су дағдарысы
адамдардың және қоршаған ортаның мұқтаждығын қамтамасыз ету үшін қанағаттанарлық деңгейдегі сапалы судың жетіспеуі сезілетін жағдай
Су тапшылығы
Су ластануы
Су жағдайы шиеленіскен елдерде тұрады
Ғаламшардың 1/3 халқы
Ғаламшардың 2/3 халқы
суды пайдаланудың тиімділігін арттыру жөніндегі іс шаралардың қажеттілігі қарастырылған самит
2002 жылы Тұрақты даму туралы самит
2012 Рио +20
1972 Стокгольм
1992 Рио де Жанейро
тамшылатып суару кезінде су қанша пайызға үнемделеді
30-70%
20-90%
40-60%
80-120%
тамшылатып суару кезінде дәстүрлі суаруға қарағанда дақылдың өнімділігі қанша пайызға артады
20-90%
30-70%
60-80%
85%
