WorksheetsЕгемендікті қалпына келтіру жолындағы қазақ хандығының күресі
Total questions: 24
Worksheet time: 13mins
Үзіндіні оқып, қай көтеріліс туралы айтылып жатқанын анықтаңыз?
"Жәңгір хан императорлық ордамен тығыз байланыста болды және өзін дала ханы емес, губернатор және тақтың адал қызметшісі ретінде ұстады. Бөкей ордасы қазақтарының наразылығын жердің жетіспеушілігі, ханның жақындарына жерлерді бөліп беруі, салық ауыртпалығы, патша шенеуніктерінің озбырлығы тудырды."
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Сырым Датұлы бастаған көтеріліс
Есет Көтібарұлы бастаған көтеріліс
Жоламан Тіленшиев бастаған көтеріліс
Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс
Исатай Тайманұлы бастаған көтеріліс
Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы (1836-1838 жж.) бастаған көтеріліс болған жер:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Бөкей Ордасы
Ұлы жүз
Орта жүз
Сырдария өңірі
Кіші жүз
Үзіндіні оқып, ханның атын анықтаңыз.
"Осы Хан кезінде хандық кеңес жұмыс істеді, оның құрамына беделді адамдар кірді. Хан өзінің сенімді адамдары арқылы мемлекетті басқаруды жүзеге асырды. Ханның өзі жоғарғы сот болған. ру аралық мәселелерді шеші үшін (барымды, қанды кек алуды, жанжалды тоқтату) билер тағайындалды. Жергілікті жерлерде хан жарлықтарының орындалуын және салық жинауды жасауыл қадағалады. Ауылдарды аралап жүріп, олар ханның үндеулерін таратып, халықты күреске көтерді. Дәстүрлі салық жүйесі енгізілді." 5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Тәуке
Нұралы
Кенесары
Жәңгір
Абылай
Нұралы
Сырым Датұлы бастаған көтеріліс кезінде Кіші жүзде хандық билікті жоюға тырысқан:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Игельстром
Сперанский
Эссен
Неплюев
Горчаков
Сырым Датұлы бастаған көтерілісшілерге қол жеткізді:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Хандық билікті жою және Хан кеңесінің билігін орнату
Жайықтың оң жағында қайтадан көшіп-қону және оралдық казактардың қазақтарға шабуылдарының санын азайту
1 рубль 50 тиын мөлшеріндегі әр киіз үйден алынатын салықты төмендету
Қазақ хандығының егемендігін қорғап, Ресей империясымен шекарадағы өз жайылымдарын қайтару
Кіші жүздегі хандық билікті жоюға ұмтылған О. Игельстромның отставкаға кетуіне қол жеткізу
"Шыңғыс тұқымы болғандықтан, ол хандық билікті қалпына келтіруді және хан атағын өзіне беруді талап етті. Шамамен он жыл бойы (1837-1847 жж.) ол патша әскерлеріне қарсы күресті. Оның жасақтарын туыстары-сұлтандар мен батырлар басқарды. Көтерілістің басында көптеген жеңістерге жетіп, соның ішінде 1838 жылдың тамызында Ақмола бекінісін басып алды, Орталық Қазақстанның үлкен аумағын бақылауда ұстады, ал патша үкіметі үлкен жеңілдіктер жасауға мәжбүр болды. 1840 жылы ол рақымшылыққа ие болды, туыстары тұтқыннан босатылды, патша әскерлерінің далаға жорықтары уақытша тоқтатылды."
Бұл оқиғалар болған кезең көтерілісі: 5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Исатай Тайманұлы
Кенесары Қасымұлы
Жоламан Тіленшіұлы
Сырым Датұлы
Хан Арыңғазы
Пугачев көтерілісінен кейін қазақтарға Жайық және Ертіс өзендерінің жағасындағы, Еділ, Каспий теңізі, Эмба және Сагиз өзендері аймағындағы қысқы жайылымдарға оралуға рұқсат берген:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Павел I
III Петр
Анна Иоановна
Екатерина II
Елизавета
Сырым Датұлы бастаған көтерілісшілердің талаптары:
Бірнеше дұрыс жауапты таңдаңыз:
Хан ордасында мешіттер салу
Қазақтарға Жайық өзенінен тыс жерлерді қайтару
B) Е. Пугачев бастаған көтеріліске қатысушыларды ақтау
C) Кіші жүз аумағында сауда факторияларын ашу
Хан Нұралыны биліктен шеттету
Казактардың шабуылдарын тоқтату
1838 жылдың 12 шілдесінде көтерілісшілер шынайы ерлік көрсеткенімен, жеңіліске ұшырады. Әңгіме қай көтеріліс туралы болып отыр:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Сырым Датұлы
Жанқожа Нұрмұхамедұлы
Исатай Тайманұлы
Кенесары Қасымұлы
Жоламан Тіленшіұлы
Сырым Датұлы көтерілісіндегі негізгі қақтығыс қазақтар мен кімдердің арасындағы қарама-қайшылықтардан туындады:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
башқұрттар
қалмақтар
D) орал казактары
сібір казактары
орыс саудагерлері
1836 жылы би Исатай Тайманұлы және оның серігі ақын бастаған көтеріліс:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Махамбет Өтемісұлы
Дәулеткерей
Ақан сері
Балуан Шолақ
Сүйінбай Аронұлы
XIX ғасырдың 30-жылдарында Жоламан Тіленшіұлы жасақтары қосылған ұлт-азаттық көтеріліс:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Исатай Тайманұлы
Жанқожа Нұрмұхамедұлы
Кенесары Қасымұлы
Сырым Датұлы
Саржан Қасымұлы
1785 жылдың басында Сырымның қатарында болған жігіттердің саны:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
6 мың
12 мың
3 мың
8 мың
10 мың
Сырым Датұлы бастаған көтеріліс кезінде өлтірілген хан:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Есім
Ералы
Айшуақ
Нұралы
Уәли
Емельян Пугачев көтеріліске осы лақап атепен қатысты:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
князь Меньшиковтың атынан
сұлтан Селимнің атынан
I Петрдің атынан
III Петрдің атынан
Павелдің атынан
Исатай мен Махамбет өз туының астына жинады:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
12 мың адам
7 мың адам
2 мың адам
9 мың адам
5 мың адам
XVIII ғасырдың аяғындағы көтеріліске ікелген қазақ халқының наразылығының негізгі себептері.:
Бірнеше дұрыс жауапты таңдаңыз:
Казактардың тонаушылық шабуылдары
Жер мәселесінің шиеленісуі
Жер үлестерін тәркілеу
Жайылымдардың жетіспеушілігі
Шыңғыс тұқымдарын биліктен шеттету
Қазақтар Емельян Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысты:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
1757-1758 жж.
1783-1797 жж.
1789-1798 жж.
B) 1765-1789 жж.
1773-1775 жж.
XIX ғасырдың 20-30 жылдары "Сібір қырғыздары туралы Жарғы" енгізілуіне байланысты Орта жүздегі қазақтардың наразылықтарын басқарған:
5 жауаптың бірін таңдаңыз
Кенесары Қасымұлы
Жоламан Тіленшіұлы
Исатай Тайманұлы
Саржан Қасымұлы
Сырым Датұлы
Кенесары Қасымұлының өмір сүрген жылдары:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
1802-1847 жж.
1805-1847 жж.
1810-1857 жж.
1800-1856 жж.
1820-1865 жж.
Кенесары Қасымұлы хан болып сайланған жыл:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
1843 ж.
1840 ж.
1845 ж.
1842 ж.
1841 ж.
Жоламан Тіленшіұлы бастаған көтерілістің басты себебі:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Қазақ руларының жерлерін казактардың басып алуы және орыс бекіністерінің маңында көшіп-қонуды тыйым салу
Жер салығының көтерілуі
Орта жүзде хандық билікті жою
Жаңа-Ілек шекара сызығының құрылысы
Қазақ жерлеріне орал казактарының шабуылдары
Саржан Қасымұлының Ресей империясына қарсы күресі ең алдымен бағытталған:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Волга мен Жайық арасындағы жерге көшу және осы өңірде ресейлік қатысуды жою
Орта жүзде хандық билікті қалпына келтіру
Орта жүзде хандық билікті жою
Есіл шекара сызығын жою
Сарыарқаның солтүстігіндегі құнарлы жайылымдарды басып алу
"Жауынгерлер қызыл және көк жолақшалар тағып жүрді, ал ханның өзі орыс полковниктерінің эполеттерін киді. Ол өзін көрнекті қолбасшы ретінде көрсетті. Оның жігіттері көбінесе айналма қозғалыстар жасап, кенеттен артқы жағынан шабуыл жасайтын. Бекіністерді шабуылдау кезінде ол шашыраңқы қатармен шабуыл жасайтын, ол кейіннен бірігіп кететін. Бұл тактика жауға қатты әсер ететін. Шегінгенде, .... далада өрт шығарып, құдықтарды қиратты, бұл жауды сусыз қалдырды."
Бұл көтеріліс кезінде осындай іс-әрекеттер болған:
5 жауаптың бірін таңдаңыз:
Кенесары Қасымұлы
Сырым Датұлы
Саржан Қасымұлы
Исатай Тайманұлы
Жоламан Тіленшіұлы
