NEW
Font size
WorksheetsҚазақ тілі
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Жалғаулықты қарсылықты салалас құрмалас сөйлем
Ол шнурды тартып қалып еді, трактор гүрілдей жөнелді
ең сенімді су жер астынікі, оны іздеп табу керек
Жел соқты, қар жауды
Теңіз тынышталды, бірақ еш нәрсе көрінбейді (бірақ, өйткені, дегенмен, сонда да, сөйтсе де, әйтсе де, алайда)
Қарсылықты салалас сөйлемге байланысты қойылған сызықша
Халықаралық қарым-қатынас қалыпқа келіп қалды
Көшенің арғы шетінде телефон-автомат тұр
Бұл сессия көпке созылмайды
Қатар-қатар тас қойдым, жирен атты бос қойдым
Жел саябырлаған сияқты, -екпіні әлі қатты
Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір-бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрі
Аралас құрмалас
Салалас құрмалас
Көп бағыныңқы
Көп басыңқы
Сабақтас құрмалас
Сабақтас құрмалас сөйлемнің анықтамасы
Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір-бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрі
Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары бірыңғай мүшелерден құралатын сөйлемнің түрі
Құрамындағы жай сөйлемдердің біреуінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысқан құрмаластың түрі
Құрамындағы жай сөйлем сыңарлары сабақтасып
4. Сабақтас құрмалас сөйлемнің құрамы қалай анықталады?
А. Жалғаулықты, жалғаулықсыз сөйлем
В. Жақты, жақсыз
С. Толымды, толымсыз сөйлем
Д. Екі жай сөйлем
Е. Бағыныңқы, басыңқы
5. Себеп бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді белгілеңіз
А. Балуан аңға көшкен соң, қалғандар да тақым суыта бастады
В. Әсел бәрін біліп тұрса да, үнсіз қала берді
С. Марал Ажарды күтпестен, асыға шығып кетті
Д. Театрға кешікпей барғанда, қойылымға үлгерер едің
Е. Серік оқуды бітірісімен, жаңа жұмысқа орналасып алды
6. Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемнің сұрағын көрсет
А. Не себепті?
В. Неге?
С. Қайтса?
Д. Қашан?
Е. Неліктен?
-а,-е,-й тұлғалы мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді белгіле
А. Ол үйге кіре бере, сәбидің дауысы естілді
В. Ол үйге кіргенде дауыс естілді
С. Сын түзелмей, мін түзелмейді
Д. Мен жұмысқа бармасам іс бітпейді
Е. Мен жұмысқа бармай, іс бітпейді
Мақсат бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсет
Айдаһар ашуға булыққан сәтінде алып қыранмен арбасады
Қарлығаш оның қанатын қырқып тастағандықтан, дәуіт ұшып кете алмайды
Қарлығаш қанаты қиса, дәуіт ұшып кетпейді
Қарлығаш дәуіттің қанатын ұшып кетпеу үшін қырқып қояды
Дәуіт ұшып кетпеу үшін, қарлығаш оның қанатын қырқып қояды
Қарсылықты сабақтастың бағыныңқы сөйлем баяндауышының тұлғасын көрсет.
Ұлберген кедей болғанымен, киім-кешектерін таза ұстайтын еді.
Есімше тұлғалы етістікке соң шылауының тіркесуі
Етістіктің шартты рұй
Көмектес септік тұлғасындағы есімше
Жатыс септік тұлғасындағы есімше
Көсемше тұлғалы болымсыз етістік
-а,-е,-й тұлғалы мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді белгіле
Ол үйге кіре бере, сәбидің дауысы естілді
Ол үйге кіргенде дауыс естілді
Сын түзелмей, мін түзелмейді
Мен жұмысқа бармасам іс бітпейді
Мен жұмысқа бармай, іс бітпейді
-са/-се формалы қарсылықты сабақтас құрмалас сөйлемді көрсет
Жұрт қадірлесе, бізді қадірлесін
Сырттағылар түгел кірсе, жиналысты бастайық
Құнанбай ерте көшсе, Уақтың жерін шаба торитын
Қара арғымақ арыса, қарға адым жер мұң болар
Мен қанша қарасам да, ол мені байқамады
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді белгіле
Өзіңе қарай дос таңда: тең теңімен жарасады
Жақын отырған сыйдың құрметтісін алады
Мезгіл кешкіріп кетті, амалсыз қонуға тура келді
Құлыңы көп жәбірлеме: қожа бұғауланып, құл бостандық алатын да туады
Ақ болсаң, қараға жуыма: аққа қара тез жұғады
Сабақтастың түрін ажырат. Ол өзін-өзі тоқтата алмай, мәуені тағы да жеуге кірісті
Шартты бағыныңқылы сабақтас
Қарсылықты бағыныңқылы сабақтас
Мезгіл бағыныңқылы сабақтас
Себеп бағыныңқылы сабақтас
Мақсат бағыныңқылы
Жай сөйлемдері тек жалғаулықты шылаулар арқылы байланысатын салаласты көрсет
Себеп-салдар салалас
Шартты бағыныңқылы сабақтас
Ыңғайлас салалас
Қарсылықты салалас
Талғаулы салалас
Шартты бағыныңқылы сабақтасты тап
Әр күннің қорытындысын қағазға түсірмей, ешкім үйіне де кетпейді
Күн сәулесі кеткендіктен, үйдің іші күңгірт еді
Бұл атыраптың күні ыстық болғанымен, түні салқын
Сабақтас құрмаластың қай түрі? Әжей егде тартқан жасына қарамастан, үй шаруасын өзі-ақ атқарып отыр
Мақсат
Қарсылықты
Мезгіл
Себеп
Шартты
Себеп бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсет
Сол затты алып шықпақ болып, өзі жалғыз кірді
Балалақты қою керек: сен енді солталдай жігітсің
Үйдің іші қараңғы болғандықтан, мен отырғандарды жыға тани алмадым
Болған жайға мән берместен, бұл емін-еркін жүр еді
Мейрам контордан бірін таппады, өйткені бәрі жер астында екен
Есімшенің өткен шақ формасына соң шылау тіркесуі арқылы жасалатын сабақтасты тап
Мезгіл
Шартты
Себеп
Қимыл-сын
Қарсылықты
Талғаулы салаластың жалғаулықтарын белгіле
Не, немесе, яки, әлде
Себебі, сондықтан, өйткені
Бірде, біресе, кейде
Және, әрі, мен, да
Бірақ, алайда, дегенмен
Жалғаулықты шылаусыз іргелесе байланысатын салаласты белгіле
Қарсылықты
Түсіндірмелі
Талғаулы
Себеп-салдар
Ы
Кезектес салалас құрмалас сөйлемді тап
Кешеден бері біресе жаңбыр, біресе қар жауып тұр
Бұл жағыдай мені де, досымды да қажытты
Кешеден бері біресе жаңбыр жауды, біресе қар жауды
Бұзықтығым үшін бірде анамнан, кейде әкемнен сөз естимін
Зеріккенде жатып алып аспанға қарайтыным бар
Түсіндірмелі салаластың жасалу жолын анықтаңыз: Болашақта демография саласында мынандай өзгерістер болуы мүмкін: дүниеге сәби келу көбейеді
Сан есімнің қатысуы арқылы
Жалпылауыш сөзге бол етістігі тіркескен
Жалғаулық шылау арқылы
Болжаулық мағынадағы сөз арқылы
Сол, сонша сөзінің қатысуы арқылы
-са/-се формалы қарсылықты сабақтас құрмалас сөйлемді көрсет
Сырттағылар түгел кірсе, жиналысты бастайық
Жұрт қадірлесе, бізді қадірлесін
Мен қанша қарасам да, ол мені байқамады
Құнанбай ерте көшсе, Уақтың жерін шаба торитын
Қара арғымақ арыса, қарға адым мұң болар
Бағыныңқы сыңарында басыңқыда айтылған іс-әрекеттің қандай амалмен жасалуын көрсететін сабақтасты белгіле
Шартты
Қимыл-сын
Себеп
Қарсылы
Талғаулы салаластың жалғаулықтарын көрсет
Және, себебі, алайда
Я болмаса, бірақ, мүмкін
Кейде, немесе, біресе
Әлде, мейлі, яки
Сондықтан, бірде, дегенмен
Кезектес салалас құрмалас сөйлемді тап
Бұзықтығым үшін бірде анамнан, кейде әкемнен сөз естимін
Кешеден бері біресе жаңбыр, біресе қар жауып тұр
Кешеден бері біресе жаңбыр жауды, біресе қар жауды
Бұл жағыдай мені де, досымды да қажытты
Зеріккенде жатып алып аспанға қарайтыным бар
Құрмалас сөйлемнің құрамындағы тиянақсыз жай сөйлемдер қалай аталатынын тап
Жалғаулықты
Жалғаулықсыз
Сатылы
Бағыныңқы
Басыңқы
Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді тап
Айжан сенбі күні не театрға, не мұражайға баратынын айтты
Ол бұл ақпаратты теледидардан, яки радиодан естіді
Түскі тамақты анам немесе әпкем әзірлейді
Сөз бен қылық суық көңілді жылытады немесе жылы көңілді суытады
Мирас үйде апасымен немесе атасымен қалаты болды
Кезектес салалас құрмалас сөйлемді көрсет
Бақытта баян жоқ: о да бір ұшқан құс
Қазанаспанның аузында от кейде жылтылдайды , кейде қызып жанып лапылдайды
Өзі кетіп құтылды, әйтпесе өзіміз-ақ тас атқалы жүр едік
Кейде үлкен көзі жалт етіп, кісінің өңменінен өтеді
Шоқан Семейден шыққанда, май айының алғашқы ісем күндерінің бірі еді
Себеп бағыныңқылы сабақтас құрмаласты көрсет
Балалықты қою керек: сен енді соқталдай жігітсің
Мейрам контордан бірін таппады, өткені бәрі жер астында екен
Үйдің іші қараңғы болғандықтан, мен отырғандарды жыға тани алмадым
Сол затты алып шықпақ болып, өзі жалғыз
Болған жайға мән берместен, бұл емін- еркін жүр екен
Құрмалас сөйлемнің түрін анықта. Ат арбасы бірде тез жүреді, бірде баяу жүреді.
Ыңғайлас салалас
Шартты бағыныңқылы
Сабақтас құрмалас
Кезектес салалас
Қарсылықты салалас
Есімшенің өткен шақ формасына соң шылау тіркесуі арқылы жасалатын сабақтасты тап
Себеп
Мезгіл
Шартты
Қарсылықты
Қимыл-сын
Сабақтастың қай түрі екенін анықта. Таңертең жағалауға келсе, өзен тасып кеткен екен.
Шартты
Мекен
Мезгіл
Себеп
Қарсылықты
Жалғаулықты шылаусыз іргелесе байланысатын салаласты белгіле
Себеп-салдар
Қарсылықты
Талғаулы
Түсіндірмелі
Ыңғайлас
Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсет
Сабақ оқығанда, бес алар едің
Марал қызығушылық танытса, іс нәтижелі болары анық
Кебін киген келмейді, кебенек киген келеді
Өзін -өзі тежей алмай, тағы бір-екі жемісті алып жеді
Екеуі үйден шыққанда, қонақтардың соңы әлі тараңан жоқ-ты
Шартты бағыныңқылы сабақтастың сұрағын белгіле
Қайтсе?
Қашан?
Қалай?
Қайткенше?
Не үшін?
Кезектес салаласты көрсет
Жайлаудың көлдеріне сене беруге болмайды: құрғақшылық жылы тартылып қалады
Бас болмақ оңай, бастамақ қиын
Қалада жаңа үйлер салынды
Тәртіпке бас иген құл болмайды
Жұмыс бабымен бірде отбасымен қауышады, бірде қоштасып іссапармен жолға шығады
Шартты бағыныңқылы сөйлемнің баяндауышының жасалу жолын анықта. Кітап табылмағанда, құпия сырын ұғынбас едік.
Жатыс септік тұлғасындағы есімше
Етістіктің шартты рай түрі
Шартты райлы етістікке -да, -де шылауының тіркесуі
Болымсыз етістік
Көсемше тұлғалы етістік
Берілген сөйлем сабақтас құрмаластың қандай түрі екенін анықтағыз. Біреу танып қояды деп, ол көзілдірік киіп алды.
Шартты
Мезгіл
Қарсылықты
Қимыл сын
Себеп
Сабақтас құрмалас сөйлемнің мағыналық түрлерінің саны -
7
3
6
5
2
Етістіктің өткен шақ формасына соң шылауы тіркесу арқылы жасалатын сабақтасты тап
Мезгіл
Себеп
Шартты
Қарсылықты
Қимыл -сын
Кезектес салалас құрмаласты тап
Шоқан Семейден шыққанда, май айның алғашқы бір әсем күндері еді
Қазанаспанның аузында от кейде жылтылдайды, кейде қызып жанып лапылдайды
Өзі кетіп құтылды, әйтпесе өзіміз-ақ тасатқалы жүр едік
Бақытта баян жоқ: о да бір ұшқан құс
Қарсылықты сабақтастың бағыныңқы сөйлем баяндауышының тұлғасын көрсет. Ұлберген кедей болғанымен, киім кешектерін таза ұстайтын
Көсемше тұлғалы болымсыз етістік
Есімше тұлғалы етістікке соң шылауының тіркесуі арқылы
Көмектес септік тұлғасындағы есімше
Етістіктің шартты райы
Жатыс септік тұлғасындағы есімше
Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмаласты тап
Апасы оралып келмей, үй шаруасын аяқтап қойған еді
Апасы оралып келсе деп, үй шаруасын аяқтап қойған еді
Апасы оралып келеді деп, үй шаруасын аяқтап қойған еді
Апасы оралып келетіндіктен, үй шаруасын аяқтап қойған еді
Апсы оралып келгенше, үй шаруасын аяқтап қойған еді
Қарсылықты бағыныңқылы сабақтасты тап
Әсел бәрін біліп тұрса да, үнсіз қала берді
Биыл мектеп бітіремін, бірақ оқуға түспеймін
Шығарып салуға мен барайын немесе сен бар
Керек болған затты алып шықпақ болып, өзі жалғыз кірді
мен оқыған кітап қызық-ақ
Жай сөйлемдері тек жалғаулықты шылаулар арқылы байланысатын салаласты көрсет
Шартты бағыныңқы сабақтас
Ыңғалас салалас
Талғаулы салалас
Қарсылықты салалас
Себеп салдар салалас
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді белгіле
Жақын отырған сыйдың құрметісін алады
Өзіңе қарай дос таңда: тең теңімен жарасады
Құлыңды көп жәбірлеме: қожа бұғауланып, құл бостандық алатын да күн туады
Мезгіл кешкіріп кетті, амалсыз қонуға тура келді
Ақ болсаң, қараға жуыма: аққа қара тез жұғады
Шартты бағыныңқылы сабақтасты тап
Сол шаң тына қалар ма екен деп, Көпей самауырды есік алдына қойды
Күн сәулесі кеткендіктен, үйдің іші күңгірт еді
Бұл атыраптың күні ыстық болғанымен, түні салқын
Әр күннің қорытындысын қағазға түсірмей, ешкім үйіне де кетпейді
Қазақ тілінде үнемі жалғаулықсыз қолданылатын салаластың түрін анықта
Талғаулы
Кезектес
Қарсылықты
Ыңғайлас
Түсіндірмелі
