Font size
Worksheets10.8 ПЕРИОД ЖӘНЕ ТОП БОЙЫНША ЭЛЕМЕНТТЕР ҚАСИЕТІНІҢ ӨЗГЕРУ ЗАҢДЫЛ
Total questions: 20
Worksheet time: 12mins
Жай заттардың бейметалдық қасиеттері сипатталады
атом радиусымен
протон санымен
ядро зарядымен
электрон тартқыштық энергиясымен
Периодтық заңның графиктік бейнесі
периодтық жүйе
период
топ
элементтердің электрондық формуласы
Иондану энергиясы
атомғабір электрон қосылып, оң ионғаайналғандабөлініп шығатын энергия
атомнан электронды бөліп алуға қажетті энергия
бір химиялық элемент атомынынң екінші атомның электронын тарту қабілеті
атомға бір электрон қосылып, теріс ионға айналғанда бөлініп шығатын энергия
Элементтің тотықсыздандырғыш қабілетінің өлшемі
электронтартқыштық
электртерістілік
ядро заряды
иондану энергиясы
Бір периодтағы (солдан оңға қарай)
атом радиусы кішірейеді
атом радиусы өседі
элементтердің атом ядроларының заряды артады
өзгеріс болмайды
элементтердің сыртқы электрон қабаттары ұқсас
Иондану энергиясы қаншалықты аз болса
элементтің тотықсыздандырғыш қасиеті соғұрлым күшті болады
электрондардың ядроға тартылуы күшейеді
бейметалдық қасиеті күшейеді
металдық қасиеті күшейеді
электрондардың ядроға тартылуы әлсірейді
Элементтің тотықтырғыш қабілетінің өлшемі
электронтартқыштық
электртерістілік
атом радиусы
ядро заряды
Электрон тартқыштық энергиясы
атомғабір электрон қосылып, оң ионғаайналғандабөлініп шығатын энергия
атомнан электронды бөліп алуға қажетті энергия
бір химиялық элемент атомынынң екінші атомның электронын тарту қабілеті
атомға бір электрон қосылып, теріс ионға айналғанда бөлініп шығатын энергия
Период-элементтердің атом ядросы зарядының өсу реті бойынша орналасқан көлденең қатар, элементтердің электрондық конфигурациясы
ns1 –ден np3 – ке дейін өзгереді
ns1 –ден np5 – ке дейін өзгереді
ns1 –ден np6 – ға дейін өзгереді
ns1 –ден np4 – ке дейін өзгереді
Бір топшада (жоғарыдан төмен қарай)
атом радиусы кішірейеді
атом радиусы өседі
элементтердің атом ядроларының заряды артады
өзгеріс болмайды
элементтердің сыртқы электрон қабаттары ұқсас
Сілтілікметалдардан инерттігаздарға дейінгі бірпериодта
орналасқан элементтерде ядро зарядтары мен сыртқы элек-трондық қабаттағы электрондар санының артуына байланысты, олардың бір-біріне тартылуы күшейеді әрі атомдарының радиустары кемиді. Осыған сәйкес,
электронтартқыштық кемиді
иондану энергиясы артады
электрон қабат саны артады
периодтың соңына қарай элементтің металдық қасиеті әлсірейді
периодтың соңына қарай элементтің бейметалдық қасиеті күшейеді
Электртерістілік
атомғабір электрон қосылып, оң ионғаайналғандабөлініп шығатын энергия
атомнан электронды бөліп алуға қажетті энергия
бір химиялық элемент атомынынң екінші атомның электронын тарту қабілеті
атомға бір электрон қосылып, теріс ионға айналғанда бөлініп шығатын энергия
Қосымша топшаларда элементтің атомдық нөмірі артқан сайын
атом радиусы өзгермейді
иондану энергиясы артады
d-элементтердің тотықсыздандырғыш белсенділігі артады
иондану энергиясы кемиді
d- элементтердің тотықсыздандырғыш белсенділігі кемиді
Период бойынша (солдан оңға қарай)
J, Ee шамалары артады
элементтердің металдық қасиеттері кемиді
элементтердің бейметалдық қасиеттері кемиді
J, Ee шамалары кемиді
элементтердің бейметалдық қасиеттері артады
Топтарда элемент атомдарының радиустары артуына байланысты
электртерістілік артады
иондану энергиясы кемиді
металдық қасиет әлсірейді
электронтартқыштық артады
Төменде келтірілген химиялық элементтердің қай қатары атомдық радиустарының өсуімен орналасқан?
Se, S, O
Na, Mg, Al
C, B, Be
Ba, Al, Ga
Химиялық элементтердің қай қатары электронтарт-
қыштықэнергиясыныңөсуіменорналасқан?
Si, P, S, Cl
O, N, C, B
Sb, As, P, N
O, S, Se, Te
Негізгі топшаларда элементтің атомдық нөмірі артқан сайын
атом радиусы артады
иондану энергиясы артады
s- және p- элементтердің тотықсыздандырғыш белсенділігі кемиді
иондану энергиясы кемиді
s- және p- элементтердің тотықсыздандырғыш белсенділігі артады
Топ бойынша (жоғарыдан төмен қарай)
элементтердің металдық қасиеттері артады
J, Ee шамалары артады
элементтердің бейметалдық қасиеттері кемиді
J, Ee шамалары кемиді
элементтердің бейметалдық қасиеттері артады
Электртерістілік ұғымын алғаш енгізген ғалым
Э.Резерфорд
Л.Полинг
Э.Маделунг
В.Паули
