wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Пирлс тест 4 сынып

Total questions: 20

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Жұлдызқұрттың көбелекке айналуы Дебора Хейлигман Бари Вейссман Бір күні біздің мұғаліміміз мектепке оңқаның ішіндегі жұлдызқұртты әкелді. Ол жасыл жапырақтарды жеді. Осы кішкентай жұлдызқұрт көбелекке айналуға тиіс болды. Әдетте, жұлдызқұрттар далада көбелектерге айналады. Алайда, біз жұлдызқұртымыздың көбелекке айналуын сыныбымыздың ішінде қарап отырдық. Мұғаліміміз жұлдызқұртымыздың басында кіп-кішкентай жұмыртқа болғаны туралы айтты. Көбелек ана жұмыртқаны жапыраққа салды. Көбелек ана жұлдызқұрт жейтін жапырақтары бар өсімдікті таңдады. Жұлдызқұрт жұмыртқадан жарып шыққанда аш болды. Ол өз жұмыртқасының қабығын жеді. Сосын ол жасыл өсімдікті бірден жей бастады. 55 Өсу үшін жұлдызқұрттың жұмысы тек қана жеу болды. Күн сайын ол үлкенірек болды. Жұлдызқұрт 12 күн ішінде тамақтанды және өсті. Теріміз бізбен бірге өседі. Алайда жұлдызқұрттың терісі өспейді. 56 Жұлдызқұрт өз терісі үшін үлкен болған кезде, терісі оның арқасынан бөлінеді. Жұлдызқұрт тура өз терісінен жорғалап шықты. Астында оның жаңа терісі пайда болды. Ол түсіру деп аталады. Жұлдызқұрт өз терісін төрт рет түсіріп тастады. Бірнеше күн өткеннен кейін жұлдызқұртымыз өсуді тоқтатты. Ол менің шынашағымдай болды. Сосын жұлдызқұртымыз ерекше үй жасады. Біріншіден ол жібек ілгек жасады. Ол осы ілгекті бұтақтан аяғымен жоғары асылып тұру үшін қолданды. Сосын ол соңғы рет өз терісін түсіріп тастады. Осы кезде ол, жаңа тер орнына, қатты қабығымен пілләні жасады. Біз пілләні ұзақ уақыт қарадық. Күн сайын қабықтың түрі бірдей бола бастады. Алайда қабықтың ішінде өзгерістер пайда болды. 57 Біз ұзақ күттік. Сонан соң, бір күні, біреу «Қара!» - деп айқайлады. Қабық шытынап жатты. Бұл көбелек болды! Көбелегіміз дымқыл және жапырылған болды. Оның қанаттары желбіреп тұрған кезде, ол қабыққа ілулі тұрды. Осы әрекет оның қанаттарына қан тартты. Қанаттар созылады және кептіріледі. Ұзамай көбелегіміз ұшу үшін дайын болды. 58 Көбелегіміз банканың ішінде тұра алмаған. Оған гүлдермен және шөп пен ағаштармен сыртта болу керек еді. Көбелегіміздің гүлге қонғанына қарадық. Ол ұзын шиыршық трубка арқылы, гүлдің шірнесін жайлап ішті. Мүмкін ол әйел көбелек болды. Мүмкін бір кезде ол жапыраққа жұмыртқа салады.

1. Мұғалім жұлдызқұртты бірінші рет сыныпқа әкелгенде, ол қандай еді?



(a)  

2.

2. Балалар жұлдызқұрттың көбелекке айналуын қайда қарап отырды?

(a)  

3.

Неге жұмыртқа жапырақтың астында болу керек еді?

(a)  

4.

Жұлдызқұрт жарып шыққан соң, біріншіден ол не істеді?.

a)

жапырақты таңдады.

b)

өз жұмыртқасының қабығын жеді.

c)

жасыл өсімдіктерді жеді

d)

жұмыртқа салды

5.

. Жұлдызқұрттың терісі адам терісінен қалай ерекшеленеді?.

a)

ол өспейді.

b)

ол жұлдызқұрт үшін тым үлкен

c)

ол бірнеше күн ішінде өседі.

d)

жұлдызқұрт терісінің ішінде жорғалай алады.

6.

Неше рет жұлдызқұрт өз терісін түсіріп тастады?

(a)  

7.

8. Жұлдызқұрт өскенде қаншалықты үлкен болды?

(a)  

8.

Жұлдызқұрт жібек ілгекті не үшін қолданды?

(a)  

9.

Қабықтан не шықты?

a)

жасыл жапырақ

b)

жаңа жұлдызқұрт

c)

кішкентай жұмыртқа.

d)

көбелек

10.

Көбелек өз қанаттарына қанды қалай тартады?

a)

оларды кептіріп.

b)

оларды қағып.

c)

оларды созып.

d)

оларды ұйпалақтап.

11.

Неге көбелек банканың ішінде тұра алмаған?

a)

олар оны одан бетер көргісі келмеді

b)

олар басқа жұлдызқұртты қалады

c)

ол банка үшін тым үлкен болды.

d)

оны шығарып тастау керек болды

12.

Көбелек гүлдің шірнесін қалай алады?

a)
гүлдің жапырағын шайнайды
b)
жапырақтарды жейді
c)
қанатымен шірнені жинайды
d)
трубка арқылы шірнені ішеді
13.

Толық мақала туралы ойланыңыз. Неге мұғалім жұлдызқұртты сыныпқа алып келді деп ойлайсыз?

(a)  

14.

Марал фламинголарды неліктен шақырды?

(a)  

15.

Жатын бөлменің есігі қалай сынды?

a)

А) Қолтырауын құйрығымен сындырды

b)

B) Үлкен құмыры есікке тиіп сынды

c)

C) Фламинго өткір тұмсығымен есікті соқты

d)

D) Кереует есікке соғылды

16.

Журнал Маралға қалай көмектесті? Екі мысал келтіріңіз.

(a)  

17.

Əңгіменің соңында Маралфламинголарға деген қандай сезімде болды?

a)

А) Өзін кінəлі сезінді

b)

B) Сақтық сезімде

c)

C) Ризашылық сезімде

d)

D) Тітіркенді

18.

Таңғажайып Түн Əдеби мəтін Маралдың жасы онда, ол ұйқысын толық ашар-ашпастан, өз бөлмесінен жуынатын бөлмеге дейін барады. Əдетте оның бөлмесінің есігі сəл ашық тұрады, дəліздегі түнгі шамның жарығы телефон тұрған үстелді соқпай, жуынатын бөлмеге дейін баруға жеткілікті. Бір күні түнде, Марал жуынатын бөлмеге барар жолда, телефон тұрған үстелдің жанынан өтіп бара жатып, бір ысылдаған дыбыс естіді. Ұйқылы-ояу күйінде ол ысылдаған дыбысқа көңіл аудармады. Дегенмен, біртүрлі дыбыс бөлмеден шығып жатты. Тек жатын бөлмеге бара жатқанда ғана, ол дыбыстың қай жақтан шығып жатқанын түсінді. Телефон тұрған үстелдің астында ескі журналдар газеттер мен болатын, сол бума қимылдай бастады. Ысылдаған дыбыс дəл сол жерден шықты. Кенеттен газеттер оңға, солға, алға, артқа құлай бастады, газеттер мен журналдар бүкіл еденге шашылды. Телефон тұрған үстелдің астынан ысылдап аузын айқара ашып шыққан қолтырауынды көргенде Марал өз көзіне өзі сене алмады. Марал орнынан тапжылмады. Қолтырауынның газеттердің астынан шығып жан-жағына баяу қарап тұрғанын көргенде, оның көзі бақырайып кетті. Ол өзеннен жаңа ғана шыққандай көрінді, өйткені оның үстінен су ағып тұрды. Ол қай жерді басса да артынан кілем су болып қала берді. 83  Қолтырауын басын ойнақтатып, қатты ысылдаған дауыс шығарды. Оның ұзын қорқынышты тістері мен аузын көргенде Маралдың демі бітіп қалды. Қолтырауын құйрығын баяу жоғары-төмен қозғалтып тұрды. Марал қолтырауын өзінің олжасын аңдып жүргенде немесе дұшпандарына шабуыл жасағанда құйрығымен осылай суды ұратынын журналдардан оқыған еді. Маралдың бумадан шығып жатқан, аяғының астындағы жан-жануарлар туралы журналдың соңғы номеріне көзі түсті. Ол қайтадан дірілдей бастады. Журналдың мұқабасында өзен жағасында үлкен қолтырауын бейнеленген еді. Енді өзеннің жағасы бос тұр! Марал еңкейіп журналды көтерді. Сол сəтте қолтырауын құйрығымен қатты соққаны сонша, еденде тұрған күнбағыс салынған үлкен құмыраны сындырып жіберді, күнбағыстар жан-жаққа шашылып кетті. Марал бір секіріп бөлмесіне кіріп кетті. Ол есікті тарс жапты да, кереуетін ысырып есікке тіреп қойды. Сөйтіп, ол өзін қолтырауыннан қорғайтын бөгет жасағандай иығы босап терең демалды. Марал біраз ойланып қалды. Қолтырауынның мүмкін қарны аш шығар? Қолтырауынды кетіру үшін, мүмкін оған жейтін бірнəрсе беру керек шығар? Марал жануарлар туралы журналға тағы бір қарады. Егер қолтырауын суреттен шыға алатын болса, мүмкін басқа жануарлар да шыға алатын шығар? Марал журналды тез-тез парақтап отырып, джунглиде сазда тұрған фламингоның суретіне келіп тоқтап қалды. «Нағыз керегі осы», - деп ойлады Марал. Фламинго қолтырауынға арналған бəліш сияқты көрінді. Бір кезде сатырлаған қатты дыбыс шықты, қолтырауын құйрығымен есікті тесіп жіберіпті. Марал тез арада фламингоның суретін есіктің тесігіне тақап бар даусымен: «Шық саздан! Кіш! Кіш!»- деп айқайлады. Сосын тесіктен журналды дəлізге тастап жіберді де, қолын шапалақтап ащы дауыспен айқайлады. Одан кейін не болғанына ол түсінбей қалды. Кенеттен бүкіл дəліз айқайлаған, қанаттарын қаққан, ұзын аяқтарымен жүгірген фламинголарға толып кетті. Марал бір құстың тұмсығына күнбағысты салып алғанын көрді, тағы біреуі анасының қалпағын ілмектен алып жатқанын байқады. Ол тағы біреуі қолтырауынның аузына кеткенін де көрді. Қолтырауын оны екі шайнап жұта салды да, тұмсығында күнбағысы бар екіншісін ұстап алды. 84  Қолтырауынға екі фламинго жеткілікті болған сияқты, ол қанағаттанып дəліздің ортасында жатыр. Ол көзін жауып қимылдамай жатқанда, Марал жай ғана есігін ашып дəлізге шықты. Ол мұқабасы бос журналды қолтырауынның дəл тұмсығының алдына қойды. «Өтінемін, өтінемін үйіңе қайтшы», - деп сыбырлады. Сосын қайтадан білдірмей бөлмесіне кіріп, есіктің тесігінен қараса, қолтырауын журналдың мұқабасына кайта оралыпты. Осыдан кейін Марал ақырын қонақ бөлмесіндегі, теледидардың үстінде жəне диванның жанына топталып тұрған фламинголарға барды. Журналдың суреті бос тұрған бетін ашып «Рахмет сендерге, көп рахмет. Енді сендердің саздарыңа қайта оралуларына болады», - деді. Таңертең оған ата-анасына, едендегі сулы үлкен дақты жəне неліктен есіктің сынғанын түсіндіру өте қиын болды. Олар, анасының қалпағының жоғалып кеткеніне де қарамастан, бəрібір қолтырауынмен болған хикаяға сенбеді.

1. Əдеттегіден тыс бір нəрсенің болып жатқанын білдірген, алғашқы белгі не?

a)

А) газеттер қозғала бастады

b)

B) Марал журналдың мұқабасын көрді

c)

C) оның бөлмесінің есігі сынып қалған

d)

D) Марал ысылдаған дыбысты естіді

19.

Қолтырауын қайдан пайда болды?

a)

А) жуынатын бөлмеден

b)

B) журналдың мұқабасынан

c)

C) кереуеттің астынан

d)

D) жақын маңдағы өзеннен

20.

Маралдың қорыққаны жайында айтатын сөздерді белгілеңіз?

a)

А) «орнынан тапжылмады»

b)

B) «өз көзіне өзі сенбеді»

c)

C) «иығы босап терең демалды»

d)

D) «жай ысылдауға ұқсайды»