Nhạc sĩ Hoàng Hòa sáng tác bài Đoàn ca - Thanh niên làm theo lời Bác trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Việt Nam đang diễn ra ác liệt. Vào cuối năm 1952, đầu năm 1953, nhạc sĩ khi đó là một cán bộ Đoàn, đã đọc được một bài báo trên tờ Cứu quốc kể về chuyến thăm của Bác Hồ đến tổ Thanh niên xung phong (TNXP) tại Nà Tu, Bắc Kạn.