wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

TANZİMAT EDEBİYATI ÇIKMIŞ SORULAR

Total questions: 25

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Tanzimat sanatçıları arasında daha çok şiirleriyle tanınmıştır. Manzum hatta mensur tiyatro eserlerinde bile şairane bir üslubu vardır. Çoğu uzun şiir olan şiir kitapları ile manzum tiyatrolarında aynı şairane üslubu kullanmıştır. Şiirlerindeki kelime kadrosu, söz ve anlam sanatları, ifade çeşitleri nesirlerinde de görülür. Nazife, Tezer, Eşber, Sardanapal, İlhan, Turhan aruz vezniyle yazılmış oyunlarıdır. Edebiyat çevrelerinde bu eserlerle ilgili sahnelenmek için değil, okunmak için yazıldığı kanaati yaygındır.


1) Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir? (2022)


a)

A) Namık Kemal

b)

B) Recaizade Mahmut Ekrem

c)

C) Ahmet Mithat Efendi

d)


D) Abdülhak Hamit Tarhan

e)


E) Şemsettin Sami

2.

Dilber, küçük yaşta Asaf Paşa’nın konağına esir olarak verilmiştir. Asaf Paşa’nın Paris’teki resim tahsilinden dönen oğlu Celal Bey, onu tabloları için model olarak kullanır. Celal Bey’in kendisini bir araç gibi görmesinden derin ızdırap duyan Dilber’in yapabildiği tek şey ağlamaktır. Celal Bey, bu gözyaşları karşısında onun bir esir olarak neler hissedebileceğini anlamaya başlar. Dilber’in ağlaması iki gencin hayatında bir dönüm noktası olur. Sadece sanatına âşık olduğunu tekrarlayan Celal Bey’in nazarında Dilber, artık bir “oyuncak” değil, bir sevgilidir. 

 

2) Bu parçada söz edilen eser aşağıdakilerin hangisidir? (2021)




 

a)

A) Müşahedat  

b)

B) Esaret  

c)

C) Zehra  

d)

D) Sergüzeşt 

e)

E) Gülnihal

3.

XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra Türk edebiyatında Batılılaşma çabasındaki züppe tipiyle karşılaşırız. Bunların en meşhurlarından biri olan —-, roman boyunca kendini bilmez tavırlarıyla Periveş’in peşinden koşarken çevresindekiler tarafından kandırılıp dolandırılır. —- ise II. Meşrutiyet sonrasındaki siyasi belirsizlik ortamında kurnazca yükselmeye çabalayan bir tiptir. Bu bakımdan ilki kendini bilmezlikle gülünç duruma düşerken diğeri II. Meşrutiyet ilanının puslu havasından yararlanmaya çalışan bir kurnazdır. 

 

3) Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisi sırasıyla getirilmelidir?  (2021)




 

a)

A) Bihruz Bey – Efruz Bey  

b)

B) Bihruz Bey – Ali Bey  

c)

C) Ali Bey – Rakım Efendi  

d)

D) Rakım Efendi – Efruz Bey 

e)

E) Felatun Bey – Efruz Bey

4.

4) Aşağıdaki dizelerin hangisinde Felâtun Bey ile Râkım Efendi adlı eserde de dile getirilen dönemin yaygın sosyal sorunu eleştirilmektedir? (2020)




a)

A) Ey vatan ver elini bir sıkayım! 
Elimizden gidiyorsun adiyö… 
Çeşm-i şefkat ile baktıkça sana 
Beni mahzun ediyorsun adiyö. 

b)

B) Yorgan döşek demez satar 
Tiyatroda loca tutar 
Gider evde yerde yatar 
Şık beylerde olan hâlet 
Kabul olunmaz rezalet 

c)

C) Hür olmak ister isen olma cihanın 
Zevkinde safasında gamında kederinde 
Canan gide rindan dağıla mey ola rîzan 
Böyle gecenin hayr umulur mu seherinde 

d)

D) En ummadığın keşfeder esrar-ı derunun 
Sen herkesi kör âlemi sersem mi sanırsın 
Bir gün gelecek sen de perişan olacaksın 
Ey gonca bu cemiyyeti her-dem mi sanırsın 

e)

E) Bir damla inciydi kirpiklerinde, 
Aşkın ıztırabla dolu rüyası 
Bir başka güzellik var kederinde 
Bir başka âlem ki ruhunun yası, 
Sessiz incileşir kirpiklerinde. 

5.

Namık Kemal’in tiyatrosu, bir dava tiyatrosudur. Yazar; vatanperverlik, İslam birliği, insan hakları gibi inandığı değerleri, toplumun kalkınmasına yönelik fikirlerini ve geleneğe ilişkin tenkitlerini tiyatro türünde verdiği eserlerinde de işler. XIX. yüzyılın başında bir Rumeli şehrindeki yöneticinin zulmüne karşı başlayan isyanı Gülnihal adlı oyununda; kuşatma altında bulunan bir kalenin fedakârlıklarla kurtuluşunu da —- adlı oyununda anlatır. 


5) Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2019)
                   
     

a)

A) Kara Bela   

b)

  B) Zavallı Çocuk 

c)

C) Akif Bey

d)

D) Vatan yahut Silistre 

e)

  E) Celâlettin Harzemşah 

6.

Türk tiyatrosunun gelişimine önemli katkısı bulunan, tiyatro kurup bazı oyunlarda rol alan —-; başta Cimri olmak üzere Molière’in hemen hemen bütün eserlerini Türkçeye aktarmıştır. Tanzimat Dönemi’nin önemli kültür adamlarından biri olan yazar, kendine has yöntemlerle tiyatro çevirileri ve uyarlamaları yapmıştır. 


6) Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2019)
 

   

a)

A) Recaizade Mahmut Ekrem 

b)

B) Ahmet Mithat Efendi     

c)

C) Namık Kemal 

d)

D) Ahmet Vefik Paşa 

e)

E) Direktör Ali Bey 

7.

Yazar, bu romanda kıskançlık konusunu ele alır. Eser, yazarın ölümünden sonra arkadaşı Mahmud Sadık tarafından Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanmıştır. Edebiyatımızda natüralizm akımının etkilerinin görüldüğü ilk roman olarak kabul edilir. Romanın başlangıcında iki aile vardır: Eşini kaybetmiş, kızıyla beraber oturan Şevket Efendi’nin ailesi ve babasını birkaç sene evvel kaybetmiş, annesi Münire Hanım’la birlikte oturan Suphi’nin ailesi.


7) Bu parçada söz edilen yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?(2018)




a)

A) Namık Kemal – İntibah

b)

B) Recaizade Mahmut Ekrem – Araba Sevdası

c)

C) Ahmet Mithat Efendi – Felâtun Bey ile Râkım Efendi

d)

D) Sami Paşazade Sezai – Sergüzeşt

e)

E) Nabizade Nazım – Zehra 

8.

8) Şinasi’nin Şair Evlenmesi adlı eseriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (2018) 




a)

A) Kişiler, eğitim düzeylerine göre konuşturulmuştur. 

b)

B) Gülmece yoluyla toplumsal eleştiri yapılmıştır. 

c)

C) Kişilerin adlarıyla sosyal ve kişisel özellikleri arasında bağ vardır. 

d)

D) Batılılaşmanın olumsuz yönlerini yerme amacıyla yazılmıştır. 

e)

E) Tipleştirmeye dayalı bir tiyatro anlayışını yansıtmaktadır.

9.

Sürekli bir “değişme” ihtiyacı duyan …, bir düzen ve denge düşüncesinden uzaktır. Bu düzensizlik, onun mizacının ve sanatının en belirgin özelliğidir. Onun şiirlerinde hem biçim ve içerik hem de dil bakımından yenilikler dikkat çeker. O, Tanzimat Dönemi’nin en renkli şairidir. Hayal gücünün zenginliği, duygularının çeşitliliği ve tabiata duyduğu ilgi, onun Tanzimat’tan sonraki Türk edebiyatının lirik şairleri arasında anılmasını da sağlamıştır. Özellikle eşinin ölümü üzerine yazdığı şiiri, hafızalarda önemli bir yer edinmiştir.


9) Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2017)




a)

A) İbrahim Şinasi

b)

B) Namık Kemal

c)

C) Ziya Paşa

d)

D) Abdülhak Hamit Tarhan

e)

E) Recaizade Mahmut Ekrem

10.

Türk edebiyatında Doğu-Batı karşıtlığı meselesinde bir senteze ulaşma çabası, 1950’lere kadar yazılan çoğu romanda dikkat çeken bir unsurdur. Bu romanlarda, modernleşmeyi yüzeysel olarak anlayan ve kökleriyle bağı keserek değerlerinden kopan “alafranga züppe tipler” gülünç ve acınası durumlara düşerler.


10) Bu parçada sözü edilen roman kişilerine aşağıdakilerden hangisi örnektir? (2017) 




a)

A) Çalıkuşu‘ndan Kamuran

b)

B) Araba Sevdası‘ndan Bihruz

c)

C) Ateşten Gömlek‘ten İhsan

d)

D) Felatun Bey ile Rakım Efendi‘den Rakım

e)

E) Fatih-Harbiye’den Şinasi

11.

Şair, Tanzimat’tan sonra Divan edebiyatına ilk fakat usta bir söyleyişe kavuşmuş şuurlu bir dönüşü temsil etmektedir. Yeni şiirin sadece Batı’ya değil millî örneklere de bağlanmasını istemiştir. Şair, Köylü Kızların Şarkısı adlı şiiri ile edebiyatımızın ilk ve şaşılacak kadar yeni olan ahenkli köy şiirini ortaya koymuştur. Bu şiirde köylülerin konuşmaları, yaşayışları ve duygulanışları aruz vezni içinde canlı bir üslupla yansıtılmıştır. Ayrıca Fransız şiirinden başarılı tercümeler de yapmıştır. Şiirlerini Ateşpâre, Şerâre ve Füruzan isimli kitaplarda toplamıştır. 


11) Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir? (2016)






a)

A) Nabizâde Nâzım 

b)

B) Recaizade Mahmut Ekrem 

c)

C) Ziya Paşa 

d)

D) Şemsettin Sami 

e)

E) Muallim Naci

12.

Ben “edebî” sayılabilecek hiçbir eser yazmadım. Çünkü benim eserlerimin çoğunu yazdığım sıralarda edebiyattan anlamayanlar, toplumumuzun büyük çoğunluğunu teşkil ediyordu. Benim emelim de fazlaca eser vererek çoğunluğa hitap etmek, onları aydınlatıp dertlerine tercüman olmaya çalışmaktı. Zaten edebiyat yapmaya ne vaktim ne de kalemim müsaitti. Bence o dönemde “edebî” eser vermek, karnını doyuramamış bir kimseye meyve ikram etmek kadar garip bir hareketti.


12)  Aşağıdakilerden hangisinin edebiyat anlayışı, bu parçadaki yazarla örtüşür? (2016)

 




a)

A) Sami Paşazâde Sezai

b)

B) Ahmet Mithat Efendi

c)

C) Mehmet Rauf

d)

D) Halit Ziya Uşaklıgil

e)

E) Abdülhak Hamit Tarhan 

13.

Yazarın edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden biri de köy hayatını ve köy insanını ilk olarak ele almış olmasıdır. Anadolu köylüsünün bilgisizliği, yoksulluğu, ağalar ve tefeciler ile ilişkileri, duygusal davranışları olayların içinde eritilerek ustalıkla ortaya konmuştur. Bu bağlamda Antalya’nın Kaş ilçesindeki bir köyde geçen olayların anlatıldığı roman, yazarın en başarılı eseri sayılır.


13) Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir? (2015)






a)

A) Sami Paşazâde Sezai 

b)

B) Şemsettin Sami

c)

C) Nabizâde Nâzım 

d)

D) Ahmet Mithat Efendi

e)

E) Muallim Naci 

14.

Romancıların ele alıp işledikleri konular, dönemin sosyal ve siyasal koşullarıyla sınırlıdır. Bunların ortak amacı; halka seslenen bir roman türü geliştirmek, Batılılaşma ile gelen sosyal ve kültürel değişimi halka benimsetmek, halkı onlardan haberdar etmektir. Romanların yapı ve konuları, bu düşüncenin gerçekleşmesine hizmet eder. Esirlik, aile, görücü usulü evlilik ve kadınların eğitimi gibi döneme özgü sosyal konular; aşk, ölüm ve kahramanlık gibi evrensel konularla desteklenir. Yapı ise birey-gelenek, birey-toplum ve kadın-erkek ekseninde şekillenir.


14) Aşağıdaki eserlerden hangisi, bu parçada dile getirilen dönemin yazarlarından birine aittir? (2015) 


a)

A) Sinekli Bakkal

b)

B) Huzur

c)

C) Baba Evi

d)

D) Cezmi

e)

E) Mai ve Siyah

15.

15) Tanzimat Dönemi’nde aşağıdaki sanatçılardan hangisinin, divan edebiyatına karşı eleştirel bir tavır aldığı söylenemez? (2014)




a)

A) Şinasi

b)

B) Recaizade Mahmut Ekrem

c)

C) Ziya Paşa

d)

D) Namık Kemal

e)

E) Muallim Naci 

16.

16) Aşağıda verilen eserlerin ait olduğu edebî türlerin hangisinde, Tanzimat’tan önceki dönemde eser verilmemiştir? (2014)




a)

A) Hürriyet Kasidesi

b)

B) Yurttan Yazılar

c)

C) Terkibibent

d)

D) Vatan Şarkısı

e)

E) Kırık Hayatlar

17.

17) Aşağıdaki yargılardan hangisi, Tanzimat Dönemi öykü ve romanlarının özelliklerinden biri değildir? (2013)




a)

A) Genellikle saray ve çevresindeki insanların kural tanımaz tutum ve uygulamaları dile getirilmiştir. 

b)

B) Karakterler; doğal bireyler olmaktan çok, yazarın çizdiği, genellikle insana özgü karşıtlıkları simgeleyen kişilerdir. 

c)

C) Yüzyılın sonuna doğru köy, köylü sorunlarının konu olarak yer almaya başladığı görülür.

d)

D) Ahmet Mithat’ın Felâtun Bey ile Rakım Efendi adlı eseri ile Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası adlı eserlerinde benzer konular işlenmiştir.

e)

E) Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talât ve Fitnat’ı ilk romandır, ancak edebî değer taşıyan ilk roman Namık Kemal’in İntibah adlı eseridir.

18.

Ziya Paşa’nın Avrupa dönüşü yayımladığı eser, Tanzimat yazarlarının hiç değilse yeni edebiyat kökleşene kadar unutturmaya çalıştıkları divan şiirini tekrar diriltebilir düşüncesiyle Namık Kemal tarafından amansızca tenkit edildi. Eser çıktığı zaman Magosa’da sürgünde bulunan Namık Kemal, edebiyatta yenilik yapma yolunda arkadaşı olan Ziya Paşa’nın, böyle birdenbire güçlükle yapılanları da yıkabilecek bir eser çıkarmasına haklı olarak içerledi. Ama bu öfkesini, asabi bir yazı şeklinde değil, eserin yanlışlarını bir bir göstererek sağlam, inandırıcı, mantığa dayanan güçlü bir eleştiri halinde ortaya koydu.


18) Bu parçada Ziya Paşa’nın sözü edilen eseri aşağıdakilerden hangisidir? (2013)
       

a)

A) Şiir ve İnşa 

b)

 B) Zafername

c)

C)Terkibibent 

d)

D) Harabat 

e)

E) Rüya

19.

19) Bir eleştirmenin, Abdülhak Hamit Tarhan’ın edebiyatımızdaki yerini ve kişiliğini değerlendirirken verdiği aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? (2012)




a)

A) Türk şiirini Batılılaştırma konusunda kurallar öne sürmekten çok, bunları yazdığı şiirlerle örneklendirme yolunu seçmiştir.

b)

B) Tamamıyla klasik bir edebiyat kültürü ile yetişmiş; Tahran’dan döndükten sonra Şinasi, Namık Kemal ve Recaizade Mahmut Ekrem’i okumaya başlamış ve ilk yapıtlarını tiyatro türünde yazmıştır. 

c)

C) Batı şiirine özgü doğa betimlemelerinin bizde ilk örneklerine onun Sahra adlı yapıtında rastlanır.

d)

D) Hayal gücünün enginliği, duygularının zenginliği yönünden o, Tanzimat sonrası edebiyatımızın lirik şairleri arasında yer alır. 

e)

E) Nağme-i Seher adlı kitapta topladığı ilk şiirlerinde divan şiirinden etkilendiği açıkça görülür.

20.

Konusu bir paşanın oğlu ile bir cariyenin aşk macerası olan …, o zamanlar artık kapanmak üzere olan bir devrin cariyeli, köleli büyük konak hayatının Türk romanındaki en başarılı örneğidir. Sırf cariye olduğu için konak sahibinin oğlu ile evlenemeyen Dilber’in hayatı anlatılır bu romanda. 
20) Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yapıtlardan hangisi getirilmelidir? (2012)


       

a)

A) Sergüzeşt 

b)

B) Zehra  

c)

C) İclâl

d)

 D) Bir Hatıra 

e)

   E) Zavallı Kız 

21.

(I) Köy yaşayışını, köylülerin yaşadığı toplumsal sorunları konu edinir köy romanları. (II) Bu türde ilk örnek Nabizade Nâzım’ın Zehra adlı yapıtıdır. (III) Bunu Ebubekir Hâzım Tepeyran’ın Küçük Paşa’sı izlemiştir. (IV) Ancak gerçek anlamda köyü anlatan romanların yazılması 1950’lerden sonra başlar. (V) Fakir Baykurt, Talip Apaydın, Dursun Akçam gibi romancılar gerçekçi ve gözlemci bir tutumla ağalık, topraksızlık, kan davası gibi sorunları ele almışlardır. (VI) Bunların yanı sıra Samim Kocagöz’ün Bir Çift Öküz’ü, Kemal Bilbaşar’ın Cemo ile Memo’su, Kemal Tahir’in Kör Duman’ı köy ve köylünün çeşitli sorunlarını anlatan romanlar arasında sayılabilir. 


21) Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır? (2011)
               

a)

A) II. 

b)

B) III. 

c)

C) IV. 

d)

D) V.

e)

E) VI.

22.

Onun için, edebiyat bir araçtır. Halkın kültürel düzeyini yükseltmek için, halkın anlayabileceği bir dille yazdıklarını biçimlendirir. Nitekim romanlarındaki öğreticiliğin özünde böyle bir kaygı vardır. Ayrıca romanlarında özellikle ahlak, toplumsal adalet kavramlarına ağırlık verir.

 
22) Bu parçada sözü edilen Tanzimat Dönemi sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir? (2011) 



a)

A) Şinasi

b)

B) Ahmet Mithat Efendi

c)

C) Abdülhak Hamit Tarhan

d)

D) Muallim Naci

e)


E) Recaizade Mahmut Ekrem

23.

Namık Kemal, (I) Zavallı Çocuk’ta, genç bir kızın kendisinden oldukça yaşlı biriyle görücü yoluyla evlendirilmesine karşı çıkışını; (II) Akif Bey’de, vatan sevgisinin kişisel mutluluktan önce geldiğini; (III) Gülnihal’de, baskıya karşı duyduğu tepkiyi; (IV) Cezmi’de, Kırım Hanı Adil Giray’ın yaşamını; (V) Celalettin Harzemşah’ta İslam birliği düşüncesini anlatır. 


23) Bu parçada Namık Kemal’in numaralanmış yapıtlarından hangisi tür bakımından ötekilerden farklıdır? (2011)
     

a)

A) I. 

b)

B) II.

c)

C) III. 

d)

    D) IV. 

e)

E) V.

24.


İlk Türk romancıları, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın belirttiği gibi “romancı muhayyilesiyle doğmuş” yazarlar değildi. Bu türde verdikleri ürünler, ister istemez deneyim eksikliğinin izlerini taşıyordu. Bu yüzden roman kalıbını yeni bir ortama uyarlamanın sıkıntısını da yaşıyorlardı. … adlı romanı, bunun ilk örneğidir.

 
24) Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun olur? (2011)





a)

A) Mehmet Rauf’un Eylül

b)

B) Sami Paşazade Sezai’nin Sergüzeşt

c)

C) Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talât ve Fıtnat

d)

D) Ahmet Mithat Efendi’nin Felâtun Beyle Rakım Efendi

e)

E) Mehmet Murat’ın Turfanda mı Yoksa Turfa mı

25.

“Düzenlemeler” anlamına gelen “Tanzimat”, bir bakıma Osmanlı İmparatorluğu’nun bazı kurumlarıyla Batı’ya yönelişi demektir. Tanzimat Döneminde Batı’yı yakından tanımış, Batı uygarlığının önemini kavramış kimi Türk aydınları, yaşayış, bilim, sanat ve edebiyat yönünden Batı ile bağlantılar kurmuşlardı. 1860 yılında Agâh Efendi ile Şinasi’nin birlikte çıkardıkları … adlı gazete ile Tanzimat edebiyatı başlamış oldu. 


25) Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2011)




a)

A) Tercüman-ı Ahval

b)

B) Ceride-i Havadis

c)

C) Takvim-i Vakayi

d)

D) Tercüman-ı Hakikat

e)

E) Tasvir-i Efkâr