wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Эволюциялық даму.Селекция негіздері 2 часть

Total questions: 97

Worksheet time: 53mins

Name
Class
Date
1.

.Панспермия тұжырымын қолдаған швед ғалымы:

a)

М.Тереховский

b)

Л.Пастер

c)

С.Аррениус

d)

Э.Пфлюгер

2.

Тіршілік жер бетінде мәңгілік деген теорияны ұсынған ғалым:

a)

Ф.Реди

b)

В.Прейер

c)

В.И.Вернадский

d)

Л.Пастер

3.

Тіршіліктің пайда болуын материалисттік тұрғыдан түсіндірген неміс ғалымы:

a)

Э.Пфлюгер

b)

Л.Пастер

c)

В.Прейер

d)

А.И..Опарин

4.

5 тәрізді түтікше бекітілген колбада ет сорпасын қайнату арқылы тіршіліктің өз бетінше пайда болмайтындығын дәлелдеген ғалым:

a)

А.И.Опарин

b)

Л.Пастер

c)

Дж.Холдейн Пр.

d)

С.Миллер

5.

А.Опарин алғашқы сорпа деп атаған тіршіліктің қалыптасу кезеңі:

a)

Коацервация процесі

b)

Коацерваттар эволюциясы

c)

Абиогенді синтез

d)

Эукариотты жасушалардың пайда болуы

6.

Ататектері ортақ түрлердің ортасындағы өзара эволюциялық байланысты көрсететін ағаш: А

a)

Соңғы әмбебеп жалпы ататек

b)

Шежіре ағашы

c)

Филогенетикалық ағашы

d)

Өмір ағашы

7.

Филогенетикалық ағаштағы бір тірі организмнің түрін көрсететін бөлік:

a)

Тамыр

b)

Жапырақ

c)

Түйін

d)

Бұтақ

8.

Филогенетикалық ағаштағы ататекті екі немесе одан да көп түрге бөліп,эволюциялық жағдайды сипаттайтын бөлік:

a)

Тамыр

b)

Жапырақ

c)

Түйін

d)

Бұтақ

9.

Филогенетикалық ағаштың қабырғасы:

a)

Тамыр

b)

Жапырақ

c)

Түйін

d)

Бұтақ

10.

Филогенетикалық ағаштағы бүкіл түрлердің ататегін белгілейтін бөлік:

a)

Тамыр

b)

Жапырақ

c)

Түйін

d)

Бұтақ

11.

Жапырақтардың байланысын жорамалды ататексіз бірінші көрсететін филогенетикалық ағаштың түрі:

a)

Бифуркационды

b)

Тамырланған

c)

Бифуркационсыз

d)

Тамырланбаған

12.

Әр түйнегі төменгі жақтағы жапырақтардың ең соңғы ортақ ататегіне жауап беретін филогенетикалық ағаштың түрі:

a)

Бифуркационды

b)

Тамырланған

c)

Бифуркационсыз

d)

Тамырланбаған

13.

Ататектен кем дегенде екі ұрпақтың таралуын болжай алатын филогенетикалық ағаш:

a)

Маркерленген

b)

Бифуркационсыз

c)

Маркерленбеген

d)

Бифуркационды

14.

Ағаштың тек топологиясын бейнелейтін филогенетикалық ағаш:

a)

Маркерленген

b)

Бифуркационсыз

c)

Маркерленбеген

d)

Бифуркационды

15.

Филогенетикалық ағашты сұлба түрінде бейнелеу:

a)

Кладограмма

b)

Дендрограмма

c)

Хронограмма

d)

Филограмма

16.

Бұтақ ұзындықтары эволюциялық уақытты көрсететін филограмма:

a)

Кладограмма

b)

Филограмма

c)

Фенограмма

d)

Хронограмма

17.

Бұтақтардың ұзындығын көрсететін мағлұматы бар филогенетикалық ағаш:

a)

Фенограмма

b)

Хронограмма

c)

Кладограмма

d)

Дендрограмма

18.

Кез келген гендегі мутация санын көрсететін филогенетикалық ағаш:

a)

Хронограмма

b)

Кладограмма

c)

Дендрограмма

d)

Филограмма

19.

Бұтақтардың ұзындығын көрсететін мағлұматсыз құралған филогенетикалық ағаш:

a)

Хронограмма

b)

Дендрограмма

c)

Фенограмма

d)

Кладограмма

20.

Кладограмманың терминалды топтары:

a)

Түйіндер

b)

Байланыстырғыш сызық

c)

Бұтақтардың ұшындағы топтар

d)

Түйін аралық

21.

Соңғы эмбебап ататек өмір сүрген эра:

a)

Мезозой

b)

Палеоархей

c)

Палеозой

d)

Архей

22.

Соңғы эмбебап ататектің негізін қалаған ғалым:

a)

Т.Морган

b)

С.Четвериков

c)

Ф.Крик

d)

Ч.Дарвин

23.

«Түрлердің пайда болуы» атты еңбектің авторы:

a)

С.Четвериков

b)

Ч.Дарвин

c)

С.Райт

d)

В.Иогансен

24.

Организмдердің алуантүрлілігін және әртүрлі организмдер топтарының арасындағы байланысты зерттейтін,байланыстардың заңдылықтарын анықтайтын биология ғылымының саласы:

a)

Палеонтология

b)

Экология

c)

Систематика

d)

Генетика

25.

Жүшелінімнің үш бағыты:

a)

Фенетикалық

b)

Эволюциялық

c)

Генетикалық

d)

Фенотиптік

e)

Филогенетикалық

26.

Қандайда бір топтың эволюциялық дамуын ескермей,әртүрлі организм топтарының тарихи даму заңдылығына сүйеніп,олардың қандай таксономиялық категорияға жататынын анықтауға негізделген жүйелінім бағыты:

a)

Кладистикалық

b)

Фенетикалық

c)

Филогенетикалық

d)

Эволюциялық

27.

Генетикалық тұрғыдан зерттеуге қиындық келтіретін немесе зерттеуге мүмкіндік жоқ түрлерге мән беріп,организмнің көптеген белгілерін математикалық өңдеуден өткізуге негізделген жүйелінім бағыты:

a)

Эволюциялық

b)

Фенетикалық

c)

Филогенетикалық

d)

Кладограммалық

28.

Эволюциялық жүйеленімнің диаграммалық түрі:

a)

Дендрограмма

b)

Хронограмма

c)

Филограмма

d)

Кладограмма

29.

Эволюциялық қарымқатынастың графикалық көрінісі:

a)

Соңғы әмбебап ататек

b)

Кладограмма

c)

Филогенетикалық ағаш

d)

Өмір ағашы

30.

Өліп біткен организмдердің немесе тірі организмдердің анықталған мәліметтері арқылы гендерінің реттілігін көрсететін түйін:

a)

Ішкі түйін

b)

Сыртқы түйін

c)

Терминалды түйін

d)

Аралық түйін

31.

Барлық организм түрлерінің бір мезгілде бір ататектен шыққанын көрсететін бұтақтану:

a)

Полифилия

b)

Жай политом

c)

Монофилия

d)

Күрделі политом

32.

Организм түрлерінің әртүрлі мезгілде әртүрлі ататектен шыққанын мәлімдейтін бұтақтану:

a)

Жай политом

b)

Парафилия

c)

Монофилия

d)

Күрделі политом

33.

Организмдер ұрпақтарының бір ататектен шығуы:

a)

Полифилия

b)

Политомия

c)

Парафилия

d)

Монофилия

34.

Организмдер ұрпақтарының әртүрлі ататектен шығуы:

a)

Полифилия

b)

Политомия

c)

Парафилия

d)

Монофилия

35.

Организмдер ұрпақтарының көпшілігі бір ататектен,кейбірі әртүрлі ататектен шығуы:

a)

Полифилия

b)

Политомия

c)

Парафилия

d)

Монофилия

36.

Кладограмманың ең шеткі бұтағында орналасқан балықтың қазба түрі:

a)

Археоптерикс

b)

Лопастепер

c)

Фенакодус

d)

Латимерия

37.

Бір филогенетикалық дінде жүзеге асатын өзгеріс:

a)

Филетикалық эволюция

b)

Генетикалық эволюция

c)

Филогенетикалық эволюция

d)

Фенетикалық эволюция

38.

Туыс формалардағы белгілердің ажырауы:

a)

Конвергенция

b)

Идиоадаптация

c)

Детерминация

d)

Дивергенция

39.

Эволюция барысында алғашқы бір түрден бірнеше түрлердің шығуы:

a)

Ароморфоз

b)

Дивергенция

c)

Детерминация

d)

Конвергенция

40.

Организмдердің туыстық жағынан алыс болғанымен,мекен ету ортасына байланысты,сыртқы пішіннің бір-біріне ұқсас болуы:

a)

Дивергенция

b)

Детерминация

c)

Диссимиляция

d)

Конвергенция

41.

Қанаты дене жабының қатпары болып табылатын ағза:

a)

Құс

b)

Жарғанат

c)

Көбелек

d)

Птеродактили

42.

Қанаты қуатты қауырсындары бар алдыңғы аяғы болып табылатын ағза:

a)

Жарғанат

b)

Құс

c)

Көбелек

d)

Птеродактили

43.

Қанаты тері қатпары болып табылатын ағза:

a)

Птеродактили

b)

Көбелек

c)

Жарғанат

d)

Қоңыз

e)

Ұшар

44.

Жапырағынының түрөзгерісі тікен болатын өсімдік:

a)

Кактус

b)

Долана

c)

Сексеуіл

d)

Жантақ

e)

Үйеңкі

45.

Биологиялық құрылым деңгейін күрделендірмей,өзгертпей тіршілік үшін күресте организмдердің өзіне пайдалы белгілі бір орта жағдайына бейімделушілігі:

a)

Арогенез

b)

Ароморфоз

c)

Аллогенез

d)

Онтогенез

46.

Тіршілік ету аумағының ұлғаюымен бұрын болмаған бір ірі бейімделушілікті топтың иеленуі нәтижесінде басқа табиғи аймаққа шығып топтардың дамуы:

a)

Арогенез

b)

Аллогенез

c)

Конверция

d)

Онтогенез

47.

Организмдер топтарының функциялануы мен құрылыстарының ортақ ерекшеліктері негізінде жүретін және кез келген топта байқалатын эволюция бағыты:

a)

Ароморфоз

b)

Аллогенез

c)

Арогенез

d)

Онтогенез

48.

Санының аздығымен ерекшеленетін жекеген топтарда ғана кездесетін эволюция бағыты:

a)

Ароморфоз

b)

Аллогенез

c)

Онтогенез

d)

Филогенез

49.

Құрылысы мен атқаратын қызметтері ұқсас,шығу тегі бір,өзара шағылыса алатын,белгілі бір ортада тіршілік етуге бейімделген,өздеріне тән таралу аймағы бар даралар жиынтығы:

a)

Популяция

b)

Түр

c)

Патшалық

d)

Тұқымтоп

50.

Микроэволюция процесінің нәтижесінде пайда болады:

a)

Туыс

b)

Тұқымдас

c)

Түр

d)

Патшалық

51.

Бір түрге жататын белгілі бір таралу аймағында тіршілік ететін,еркін будандаса алатын,өсімтал ұрпақ беретін даралар жиынтығы:

a)

Үйір

b)

Түр

c)

Популяция

d)

Тұқымтоп

52.

Популяцияның ең негізгі ерекшелігі:

a)

Табиғи сұрыпталу нәтижесінде пайда болады

b)

Өмір сүретін даралардың генотиптерінің ұқсастығы

c)

Даралар кеңістікке біркелкі таралып орналасқан

d)

Тіршілік үшін күрестің болу ықтималдылығы төмен

53.

Даралардың көбею үшін байырғы бір орынға оралуы жататын түр түзілу:

a)

Аллопатриялық

b)

Географиялық

c)

Биологиялық

d)

Симпатриялық

54.

Симпатриялық түр түзілудің тәсілдері:

a)

Полиплоидия

b)

Бөлшектену

c)

Хромосома санын еселеу .

d)

Фрагментация

e)

Будандастыру Шағылыстыру

55.

Симпатриялық түр түзілудің ерекшелігі:

a)

Түрдің ареалының бірнеше оқшауланған бөлікке бөлінуінен туындайды

b)

Әрқашан бастапқы түрге морфологиялық жаңа түрдің пайда болуына әкеледі

c)

Географиялық бөгеттің пайда болуынан даралар бөлініп қалады

d)

Оқшауланған бөліктерінде жаңа фенотиптер мен генотиптер жинақталады

56.

Қозғалу қабілеті бар жэне ортаға белсенді түрде бейімделе алатын жануарлар үшін түр түзілудің негізгі әдісі:

a)

Симпатриялық

b)

Аллопатриялық

c)

Географиялық

d)

Биологиялық

57.

Түрдің аргалының бірнеше оқшауланған бөлікке бөлінуінен туындайтын түр түзілу:

a)

Симпатриялық

b)

Аллопатриялық

c)

Палеонтологиялық

d)

Биогеографиялық

58.
a)

Симпатриялық

b)

Географиялық

c)

Эволюциялық

d)

Биологиялық

59.

Эволюциялық процестерде мутациялық өзгергіштіктің негізгі рөл атқаратынын дәлелдеген ғалым:

a)

Ч.Дарвин

b)

С.Райт

c)

С.Четвериков

d)

Ф.Крик

e)

И.Шмальгаузен

60.

Мутациялық ілімнің негізін қалаған нидерланд ғалымы:

a)

С.Четвериков

b)

ХДе Фриз

c)

Т.Морган

d)

Г.Мендель

61.

Популяциялық генетика ғылымының негізін салған ғалым:

a)

С.Райт

b)

И.Шмальгаузен

c)

Т.Морган

d)

С.Четвериков

62.

Тұрақтандырушы сұрыптаудың негізін қалаған ғалым:

a)

С.Райт

b)

Т.Морган

c)

С.Четвериков

d)

И.Шмальгаузен

63.

Егер бір популяцияның даралары басқа популяцияның дараларымен мүлде немесе ішінара шағылыспайтын болса,онда мұндай популяцияда жүретін құбылыс:

a)

Ажырау

b)

Дивергенция

c)

Оқшаулану

d)

Конвергенция

64.

Оқшаулаушы факторлардың түрлері:

a)

Экологиялық

b)

Биологиялық

c)

Географиялық

d)

Симпатриялық .

e)

Физикалық Биогеографиялық

65.

Еркін шағылысуға кедергі болатын биологиялық факторлар:

a)

Геологиялық

b)

Физикалық .

c)

Генетикалық

d)

Эволюциялық

e)

Физиологиялық

66.

Генетикалық факторлар:

a)

Геологиялық өзгерістер

b)

Балықтардың өзенге уылдырық шашу үшін қайтып келуі

c)

Мейоздың қалыпты өтуінің бұзылуы

d)

Цитоплазмалық ядроның сәйкес келмеуі

e)

Хромосомалық қайта құрылулар

67.

Өзенде уылдырық шашатын теңіз балықтары уылдырық шашу үшін өздері дүниеге келіп,теңізге түскенге дейін тіршілігін өткізген өзенге шығаруы: А

a)

Географиялық фактор

b)

Экологиялық фактор

c)

Физиологиялық фактор

d)

Генетикалық фактор

68.

Популяцияда организмдер тобының оқшаулануы генетикалық жағынан ұқсас даралардың өзара шағылысу мүмкіндігіне қалай әсер етеді:

a)

Төмендетеді

b)

Арттырады

c)

Өзгеріссіз қалады

d)

Әсер етпейді

69.

Шағылысу кезіндегі таңдау сипатының өзгеруі:

a)

Физиологиялық оқшаулану

b)

Мінез-құлықтық оқшаулану

c)

Генетикалық оқшаулану

d)

Экологиялық оқшаулану

70.

Бірнеше ұрпақ бойы түр түзілу өте тез жүретінін растайтын эволюциялық теориялар:

a)

Конвергенция

b)

Сальтоционизм

c)

Арогенез

d)

Дивергенция

71.

Жануарлардың асыл тұқымын,өсімдіктердің сорттарын,микроорганизмдердің штамдарын шығарудың,жанартудың әдістерін және биологиялық негізін зерттейтін ғылым:

a)

Систематика

b)

Палеонтология

c)

Селекция

d)

Эволюция

72.

Адамның қатысуымен жүретін сұрыптау:

a)

Табиғи сұрыпталу

b)

Агроценоз

c)

Қолдан сұрыптау

d)

Биогеоценоз

73.

Қолдан сұрыптау ілімінің екі негізгі түрі:

a)

Тура

b)

Мақсатты

c)

Жанама

d)

Мақсатты емес

e)

Жаппай Жеке

74.

Селекцияның теориялық негізін қалаған ғалым:

a)

С.Четвериков

b)

Х.Де Фриз

c)

Н.И.Вавилов

d)

И.И.Шмальгаузен

75.

Микроорганизмдердің антибиотиктітерді көп түзетін мутантты формаларын алған ғалым:

a)

К.Мыңбаев

b)

М.Х.Шығаева

c)

А.Ы.Жандеркин

d)

К.А.Төлемісова

76.

Жабайы арқарды пайдаланып,қойдың арқар-меринос тұқымын алған ғалымдар:

a)

Д.Н.Пак

b)

В.А.Бальмонт

c)

Н.С.Бутарин

d)

А.Ы.Жандеркин

e)

Ә.Е.Есенжолов

77.

Қазақстанда қант қызылшасы мен кендірді биологиялық сұрыптауды ғылыми тұрғыда сипаттаған алғашқы ғалым:

a)

К.Мыңбаев

b)

Р.Е.Берсімбаев

c)

А.Т.Сейсебаев

d)

Н.С.Бутарин

78.

Оңтүстік азиялық тропиктік орталықтан шыққан өсімдіктер:

a)

Соя Зәйтүн

b)

Қант қамысы

c)

Күріш

d)

Жоңышқа

e)

Тары

79.

Шығыс азиялық тропиктік орталықтан шыққан өсімдіктер:

a)

Тары

b)

Орамжапырақ . Картоп

c)

Картоп

d)

Соя

e)

Бұршақ

80.

Оңтүстік-Батыс азиялық орталықтан шыққан өсімдіктер:

a)

Қарабидай

b)

Жүзім

c)

Жүгері

d)

Ұзын талшықты мақта

e)

Бұршақ

81.

Зәйтүн,жоңышқа,біргүлді жасымық,орамжапырақ өсімдіктерінің шыққан орталығы:

a)

Абиссина

b)

Орталық Америка

c)

Жерорта теңізі

d)

Анд

82.

Құмай,банан,ноқат,бидай мен арпаның шыққан орталығы:

a)

Абиссина

b)

Орталық Америка

c)

Анд

d)

Жерорта теңізі

83.

Жүгері,ұзын талшықты мақта,какао,асқабақ,үрмебұршақтың отаны:

a)

Абиссина

b)

Орталық Америка

c)

Жерорта теңізі

d)

Анд

84.

Оңтүстік Америка орталығынан шыққан өсімдіктер:

a)

Картоп

b)

Зәйтүн

c)

Банан

d)

Хинин ағашы

e)

Кокаинді бұта

85.

Таза тектармақтар құру барысында бір тұқымға жататын дараларды өзара немесе ата-анасын өз төлімен шағылыстыру арқылы будандастыру:

a)

Аутбридинг

b)

Инбридинг

c)

Гибридизация

d)

Полиплоидия

86.

Бір популяция аумағындағы жақын түрлердің будандасуы:

a)

Аутбридинг

b)

Инбридинг

c)

Гибридизация

d)

Полиплоидия

87.

Туысы жағынан алшақ келетін екі организмнің шағылысуынан пайда болатын бірінші ұрпақ буданының ата анасымен салыстырғанда өнімділігінің,ауруға төзімділігінің т.б. қасиеттерінің артуы:

a)

Гибридизация

b)

Полплоидия

c)

Гетерозис

d)

Мутагенез

88.

Селекцияда қолданылатын сұрыптаудың екі формасы:

a)

Әріден будандастыру

b)

Мақсатсыз сұрыпталу

c)

Жаппай сұрыпталу

d)

Жеке сұрыпталу

e)

Мақсатты сұрыпталу

89.

Өзін-өзі ұрықтандыратын өсімдіктерге тән сұрыптау:

a)

Мақсатты

b)

Жаппай

c)

Мақсатсыз

d)

Жеке

90.

Орамжапырақ пен тұрыптың өнімді түрі:

a)

Асканиск рамбулье

b)

Рафанобрассика

c)

Тритекале

d)

Гибридома

91.

Ахроматин жіпшелер шумақтарын бұзып,мейоз барысында гомологтік хромосомалардың бұзылуын болдыртпайтын полиплондияда қолданылатын препарат:

a)

Этиленимин

b)

Гибереллин

c)

Колхицин

d)

Обверни

92.

Тірі организмдерді және биологиялық процестерді адамның өз пайдасына өндірісте қолдануы:

a)

Гендік инженерия

b)

Биотехнология

c)

Жасанды мутагенез

d)

Жасушалық инженерия

93.

Геномның жасанды жолмен өзгертілуі:

a)

Гендік инженерия

b)

Биотехнология

c)

Жасанды мутагенез

d)

Жасушалық инженерия

94.

Ішек таяқшасы бактериясының генотипіне адам генін енгізіп,инсулин гормонын алуға мүмкіндік беретін биотехнологияның бағыты:

a)

Гендік инженерия

b)

Биотехнология

c)

Жасанды мутагенез

d)

Жасушалық инженерия

95.

Антропогенездің қозғаушы күші:

a)

Мутация

b)

Модификация

c)

Сұрыптау

d)

Тіршілік үшін күрес

96.

Адам туралы ғылым:

a)

Палеонтология

b)

Этология

c)

Археология

d)

Антропология

97.

Жануарлар дүниесіндегі адамның алатын орнын,шығу тегін,даму тарихы мен адамның жеке биологиялық түр боп қалыптасуын,адамзат қоғамының даму кезендерін әрі жаратылыстану,әрі қоғамдық ғылымдарға сүйене отырып зерттейтін негізгі сала:

a)

Филогенез

b)

Онтогенез

c)

Антропогенез

d)

Сальтоционизм