NEW
Font size
WorksheetsБиологиядағы жүйелеу
Total questions: 16
Worksheet time: 8mins
Биологиядағы жүйелеу - тірі ағзалар белгілі бір сипаттамаларға сәйкес жіктеуге мүмкіндік беретін ғылым жақындатуға немесе алыстатуға мүмкіндік береді; бұл олардың өзара тарихи қалыптасқан заңдылық байланыстарын бейнелейді. Бұндай жүйелеу органикалық әлемнің көптеген әртүрлі жануарлар дүниесінен хабардар болуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар ол маңызды ақпараттың көзі бола алады. Жүйелеудің практикалық және болжамдаушылық маңызы өте жоғары бағаланады. Жүйелеудің негізгі бірлігі ретінде түр ұғымын ғылымға енгізген швед ғалымы Карл Линней (1707-1778) болды. Ғалымдар жаңа түрлерді ашып сипаттады және оларға атау берді. Алғашқыда атаулар сол түрді ашқан зоологтің ана тілінде берілген болатын. К.Линней түрлерді атауда жалпыхалықаралық латын тілін пайдалануды ұсынды.
1,Құрылысы, тіршілік ету ортасы ұқсас, өзара шағылысып ұрпақ бере алатын және белгілі аумақта қоныстанған даралар жиынтығы
Тұқымдас
Отряд
Түр
Тип
Класс
Бүкіл тірі ағзаларды сипаттайтын және топ бойынша бөлетін биология бөлімі
Жүйелеу (систематика)
Микробиология
Биотехнология
Бриология
Альгология
Белгілі бір ареалда ұзақ уақыт басқа популяциялардан оқшау тіршілік ететін, бір түрге жататын даралар тобы
Патшалық
Популяция
Топ
Туыс
Отряд
1. Белгілі бір ареалда ұзақ уақыт басқа популяциялардан оқшау тіршілік ететін, бір түрге жататын даралар тобы
Патшалық
Популяция
Топ
Туыс
Отряд
Карл Линнейдің 1973 жылы жарияланған қай еңбегі жүйелеуді биологияның жаңа бөлімі ретінде анықтады
«Түрлердің шығу тегі туралы»
«Табиғи сұрыпталу жолымен түрлердің шығуы»
«Үй хайуанаттары мен мәдени өсімдіктердің өзгеруі»
«Табиғат шежіресі»
«Бинарлы номенклатура»
Ауылшаруашылық өсімдіктерін қорғау үшін қолданылатын химиялық зат
Протист
Азот
Сутегі мен көміртегі
Пестицид
Редуцент
Пестицидтер (латын сөздерінен pestis – жұқпалы ауру, caedo - өлтіремін) – мәдени өсімдіктерді зиянкестерден, паразиттерден, арамшөптерден, аурулардан және микроорганизмдерден қорғау үшін қолданатын
барлық химиялық қосылыстар. Пестицидтерді пайдалану ауылшаруашылық өнімдерін 18-20% сақтайды. Қазіргі кезде оларды көп қолданатын
болғандықтан биосфера мен адамдарға зияны тиіп жатыр. Оларды
пайдаланбай өнім алуға мүмкіндік жоқ, себебі зиянкестер өте көбейіп кетті. Бунақденелілер пестицидтердің бір түріне тез бейімделетін және ол қасиетін. Бұл жүйенелетін ұрпағына бере алатын қабілеті бар. Сондықтан пестицидтерді қолданарда зиянкестердің түріне қарай таңдап алу керек.
Арамшөптерді жоюға бағытталған пестицид:
Гербицид
Инсектицид
Фунгуцит
Ауксин
Гиберилин
Ауылшаруашылық өсімдіктерін қорғау үшін қолданылатын химиялық зат
Редуцент
Сутегі мен көміртегі
Азот
Протист
Пестицид
Жапырақ қызметіне жатпайды
Фотосинтез
Судың булануы
Газ алмасу
Тұздар сіңіру
Қор жинау
Жапырақтың сыртқы құрылысына жатады
Борпылдақ мезофилл
Бағаналы мезофилл
Өткізгіш шоқ
Жапырақ тақтасы
Жанаспалы жасуша
Жанаспалы жасушалар ортасында орналасады
Борпылдақ мезофилл
Бағаналы мезофилл
Өткізгіш шоқ
Тыныс саңылауы
Қанайналым жүйесі - денедегі қан немесе гемолимфаның үздіксіз қозғалысын қамтамасыз ететін тамырлар мен қуыстардың жүйесі. Көптеген омыртқасыз жәндіктерде қанайналым жүйесі тұйықталмаған, яғни қан тамырларының аралықтарында қан құйылатын саңылаулы қуыстар болады.
Адам мен барлық омыртқалы жануарларда және кейбір жоғары сатыдағы омыртқасыз жәндіктерде қанайналым жүйесі тұйықталған, яғни қан тек бір- бірімен толық байланысып жалғасып жатқан қан тамырлары арқылы ғана қозғалады.
Алғаш рет қан және қантамырлар жүйесі пайда болды
Ұлуларда
Бунақденелілерде
Буылтық құрттарда
Балықтарда
Қосмекенділерде
Буылтық құрттардың қан тамырлар жүйесі
Тұйық
Ашық
Артерия
Вена
Қан тамырлар жүйесі жоқ
Буылтық құрттарда жүректің рөлін атқарады
Қалың 5 буылтық тамыр
Жүрек
Жүрекше
Қарынша
Арқа қантамыры
Ұлулардың қан айналым жүйесі
Тұйық
Ашық
Артерия
Вена
Қан тамырлар жүйесі жоқ
Арамшөптерді жоюға бағытталған пестицид
Гербицид
Инсектицид
Фунгуцит
Ауксин
Гиберилин
