Font size
WorksheetsШыңжаң өлкесіндегі шекара бөлінісі
Total questions: 36
Worksheet time: 36mins
Шәуешек аймағы губернаторының тілмәші Демежанның халық тағдырын өз пайымымен бағамдаған сәттері қандай?
Демежанның әкесі Керімбай зәңгі қандай лауазымға ие болды?
Шекара бөлінісі сәтіндегі қарапайым халықтың күйінген хәлі шығармада қалай суреттелген?
Шекара бөлінісі сәтіндегі қарапайым халықтың күйінген хәлі шығармадағы тартысты ширықтыра түскен. Бұл күндері не істерін білмей, екі ұдай күйге түсіп, миы басына, басы тымағына сыймай, қиналып жүрген қазақ тіпті көп-ақ.
Ақшоқының бөктерін мекендеп, егін салумен айналысып келген Диханбай ауылының хәлі тіпті аянышты. Өз руластары болса алыста - Шар-Қызылсу бойында.
Шекара сызығы дәл осы Диханбай жайлап отырған ауылдың үстімен жүрмек. Қысылған сәтте "Екі патшалыққа қоспай-ақ, қалдырып кетсеңдер қайтеді? Патшасыз қалдық деп өкпелемес едік", - дегенді айтады.
Автор мұндай ауыр сәтті "Ақтабан шұбырындыдан" кейінгі еріксіз босқындыққа ұшыраған бір кезең ретінде суреттейді.
Осындай қиын-қыстау сәтте кездесіп қалатын қазақтың алауыздығынан туындайтын күлкілі жағдайлар да шығарма оқиғасын шынайыландыра түседі. Сондай оқиғаның бірі - Мәмбет руының екі адамы Тоқа мен Қойлыбай арасында болады.
"Қойлыбайы жоқ жер болса болды, бейіштен кем көрмеймін", - деп Тоқа таңдауды Қойлыбайға салса, "Тоқа арманда қалмасын, Тоқанның төбесін көрмей жүрсем болды", - деп Қойлыбай қырсығады.
Екеуінің ерегісе шекара сызығын жүргізіп келе жатқандардың жұмысына бөгет болады. Ақыры бұл іске шекара комиссиясы араласып, Ши амбы.
Шекара бөлінісі кезінде Шығыс Түркістанды мекендеген қазақтардың қанша түтіні Ресей қарауына көшті?
1000
1500
2000
2500
Шекара бөлінісі кезінде қанша түтіні Қытай жағына қоныс аударады?
1500
2000
2500
3000
Жазушы тарихи мәліметтер мен деректерді қалай баяндады?
Қара дүрсін
Шеберлікпен
Тек фактілер
Тек эмоциялар
Шәуешек билеушісі Ши-амбы кімдер арасында ресми сайлау өткізді?
Қазақтар
Ресейліктер
Қытайлар
Түріктер
Тарбағатай аймағында қазақтың орта жүзіне кіретін қанша үлкен ру бірлестігі бар?
1
2
3
4
Тарбағатай аймағында қанша ру бірлестігі бар?
Бір
Екі
Үш
Төрт
Найманның үлкен үш тайпасы қандай?
Төртуыл
Байжігіт
Жұмық
Мәмбет
Демежанның әкесі кім?
Керімбай
Смайыл
Балхашин
Төртуыл
Демежан қандай кәсіппен айналысқан?
Демежан не үшін егін салады?
Кәсіптің басқа түрімен шұғылдану
Малмен кәсіп қылу
Халықтың жағдайын жақсарту
Демежан салықтың ауыртпалығын кімге жеткізеді?
Ши-амбы
Керімбай
Қазақ рулары
Демежанның шындыққа айналған нәсілі кім?
Керей
Керімбай
Жиен
Демежанның нәсілі кім?
Керей
Керімбай
Демежан
Абдыра
Демежанның іс-әрекеті кімдерге әсер етеді?
Ағайын
Дос
Жау
Биліктегілер
Демежанның қандай әрекеті халдайлардың өшпенділігін қоздырады?
Су тоғандарын жасау
Ұрлық-қарлықты тыю
Биліктегілермен келісу
Досына көмектесу
Демежанның жауы кімдер?
Ысқақ
Абдыра
Қараүңгір
Керей
Демежанның атақ-абыройын кімдер қызғанады?
Халдайлар
Дос
Биліктегілер
Ағайын
Ақ-абыройын қызғанған Ысқақ халдайлармен ауыз жаласып, Демежанның көзін құртпаққа бекінеді. Ысқақтың ойынша - Демежан оған үлкен кедергі. Ел ішіндегі ұрлық-қарлықты тыю үшін жасаған әрекетін де жаулық деп қабылдаған Байсерке сияқтылар да солармен жақтасады. Ақыры Демежанға қастандық оғы атылады. Атушылар - Дохалдайдың бұзақы інісі Бужыңқа мен Ысқақ. Алайда, оқ дарымай, Демежан аман қалады. Тоған суына талас кезінде халдайлармен арада болған қақтығыста әбден ызаға булыққан Демежан халдайлардың басшысы Дохалдайдың айдарын кесіп алады. Бұл оқиға Демежан басына үйірілген бұлтты қалыңдата түседі.
«Дар ағашы» деп аталатын төртінші тарауда Ши-амбы қызметінен босап, Құлжаға сапар шегеді. Үш айдай уақыт өткенде Шәуешек аймағын отыз жыл билеген ұлық дүние салады.
Құлжаға Демежанның үстінен арыз айтпақшы болып, Дохалдай аттанса, оның соңынан ұрлығы үшін абақтыда қамалып жатқан Байсерке аттанады. Екеуі бірігіп, Демежанға қарсы іс қозғайды. Ақыры аймаққа жаңа келген ұлық Матен-амбы Демежанға жабылған жаланы ұлғайтып, оны қамауға алады. Ең ауыр жаза - дарға асуға үкім шығарады. Жаланың басы - оның саяси сенімсіз Ли-шансыңның шәкірті екендігі, ішкі жақтан жер аударылып келген ағайынды екі Жаңды қамқорлыққа алғандығы. Сөйтіп, арам ниетті қаскөйлер абзал азаматқа саяси айып тағады. Мақсаттары - қайткен күнде де Демежанды құрту.
Демежанның кімдерге қамқорлық жасағандығы?
Демежанға саяси айып тағу арқылы кімдер не мақсатта әрекет етті?
Демежанның ісі неге өлмеген?
Демежанның кімдермен бірге егіншілікті кәсіп қылғаны туралы не айтылған?
Демежан салдырған мешіт-медрелесердің қызметі қандай?
Романда Демежанның ата-анасы мен жарының бейнелері қалай сипатталған?
