Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Мәтіннің үшінші азат жолына дәлірек тақырып таңдаңыз. * 1 балл

Мәтіндегі басты тірек сөздерді табыңыз * 1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар. Қай қорық туралы айтылған? * 1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Мәтін мазмұнына сәйкес жауапты табыңыз. *   1 балл

«Қорықтардың қайсысы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған?»

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Мәтін стилін белгілеңіз. *     1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Мәтіндегі маңызды емес ақпаратты таңдаңыз. * 1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Мәтін бойынша қай қорықта өсімдіктердің ең көп түрі өседі? *  1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Наурызым қорығы қандай мақсатпен құрылған? *   1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Мәтінге нақты тақырып таңдаңыз. *    1 балл

Ақсу-Жабағлы (Оңтүстік-Қазақстан облысы). 1927 жылы құрылған. Атауы екі өзеннің атынан құралған: Ақсу және Жабағлы. Әсіресе, Ақсу өзені өтуге ыңғайсыз тік жағасымен ерекшеленеді. Жалпы ауданы 85,3 мың га. Қорықта өсімдіктің 1404 түрі, аңдардың 47 түрі, 239 түрлі құс

мекен етеді.

            Наурызым (Қостанай облысы). 1934 жылы Қазақстанның ең оңтүстік массивіндегі қарағай орманы орналасқан Наурызым қарағайлы орманын  және суда жүзетін жұмыртқалы құстардың мекені көлдерді сақтау мақсатында құрылған. Аумағы - 87,7 мың га. Қорықта өсімдіктің 961 түрлері, 39 түрлі аңдар мен 239 түрлі құстың түрлері кездеседі.

            Қорғалжын қорығы (Ақмола облысы). 1968 жылы сирек кездесетін жұмыртқа салатын – қызғылт фламингоны сақтау мақсатында құрылған. Қорықтың жалпы ауданы – 243,7 га., акваториясы 199,2 га алып жатыр. Мұнда 42 түрлі аңның түрлері, 298 түрлі құс, 331 өсімдік түрлері тіршілік етеді. Авиафауна құрамы өте бай. Сирек кездесетіндер қатарына пеликан, фламинго, шипун-аққуы жатады.

         Алматы (Алматы облысы). 1961 жылы құрылды. Аумағы 73,3 га құрайды. 137 өсімдік түрлері, 39 жануарлар түрі мен 200 ге жуық құстың түрлері бар. Сирек кездесетіндердің қатарына тянь-шань қоңыр аюы, қар барысы, түркістан сілеусіні кіреді. Қорыққа Іле өзені жазығының бос бөлігі қызықты табиғи нысаны – 150 метрлік «Ән салғыш құмдар» құмды төбе жатады.

             Марқакөл (Шығыс-Қазақстан облысы). 1976 жылы Оңтүстік Алтайдың табиғи кешенін қорғау мен тану үшін құрылған. Жалпы ауданы 75 мың га. Қорықта 721 өсімдік түрлері, 59 аң түрлері мен 254 құстың түрлері бар. Негізгі түрлері – марал, аю. Тектоникалық текті Марқакөл таулы көлі ерекше қызығушылық танытады: теңіз деңгейінен 1485 м биіктікте орналасқан, ауданы 544 шаршы метр, тереңдігі 27 м. Онда сирек кездесетін сиг-ускуч балығы тіршілік етеді.

             Үстірт қорығы (Маңғыстау облысы). 1984 жылы құрылған. Аумағы - 223 га. Қорықта 261 өсімдік түрлері, 27 түрлі аңдар, 111 түрлі құс және бауырымен жорғалаушылардың -27 түрі тіршілік етеді. Сұр кесіртке Қызыл кітапқа енгізілген.

              Батыс-Алтай (Шығыс-Қазақстан облысы). 1992 жылы құрылған. Жалпы ауданы 56 мың га. Қорықта 564 өсімдік түрлері, 30 түрлі жануарлар түрлері, 120 құстың түрлері бар.

              Барса-Келмес (Қызылорда облысы). 1939 жылы құрылған. Аумағы – 30 мың га. Флорада 250 түрлі өсімдік саны бар. Жануарлар әлемінде 56 түрлі жануарлар түрлері – құлан, жайран, сайғақ, қарсақ, қасқыр тіршілік етеді. 203 түрлі құстың түрі бар.

Каликут қаласына дейін саяхат жасаған саяхатшыны көрсетіңіз.

1875жылы  Тянь-Шаньның солт. бөлігі мен Жоңғар Алатауын, Әулие-Ата қаласының айналасын, Александр жотасын, Сусамыр өзенінің аңғарын, Боам  шатқалын және көлдерін аралаған. Ыстықкөл, Іле, Күнгей мен Теріскей Алатауын кесіп өтіп, Түркістан өлкесінің геологиялық-географиялық құрылымын мұқият зерттеп, оның алғашқы геологиялық картасын жасаған ғалым.

Мәтінде көрсетілген Қазақстан аймақтарын зерттеген қай ғалым туралы айтылғанын анықтаңыз.

Оңтүстік-батыс көріністерімен Қазақстан территориясына кіретін орографиялық бірлікті анықтаңыз.

Картасхема арқылы Альпі-Гималай сейсмикалық белдеуіне жататын түбектерді анықтаңыз

Түзілу әдісі отын-энергетика  кешеніне қандай жыныстар жататынын анықтаңыз.

Бұл Жайық өзені атырауының Каспий теңізі жағалауы мен солт. Шөлдердің төменгі жағасындағы жағалаулар маңындағы аса маңызды табиғи кешені және Еуразия құстарының көші-қоны жолындағы жаһандық маңызы бар негізгі аумақтардың бірі болып табылады.

Мәтінді мұқият оқып, ерекше қорғалатын табиғи аумақтың қандай түрі туралы сөз болып жатқанын анықтаңыз.

Картасхема.Дүниежүзі  халқының орналасу тығыздығы.Картасхеманы пайдаланып,халық тығыздығы төмен елді анықтаңыз

1(ІА) және 2(ІІА) топтарының металдары бейметалдармен әртүрлі екілік (бинарлы) қосылыстар түзеді

1(ІА) және 2(ІІА) екілік (бинарлы) қосылыстары үшін формулалардың дұрыс ретті қатарын таңдаңыз:Натрий оксиді,кальций фосфиді,барий сульфиді,литий нитриді,калий хлориді,калий асқан тотығы

Мәтінге негізделген тест тапсырмалары орындау керек

2.Молекула құрылысты химиялық таза заттың құрамы, алыну әдісіне байланыссыз тұрақты болады. Химиялық таза заттың тұрақты сапалық және сандық құрамы бар. Бұл заңды Дж.Пруст ашты және заттар құрамының тұрақтылық заңы деп атады. Мысалы; 2H2O+O2=2H2O NaOH+HCl=NaCl+H2O

Заттың құрамы атомдар санымен де, молекуладағы атомдардың массалық қатынасымен де көрсетіледі. Химиялық элементтердің массалық қатынасы 2:3 болатын қосылыс көрсетіңіз:     

Бұл химиялық элемент - ең маңызды макроэлемент,ол сүйектер мен тістерде кездеседі,маңызды құрылыс материалы болып саналады,сонымен қатар қанның ұюын қамтамасыз етеді. Сүт өнімдерінде сояда,бұршақтарда,аақжелкенде және аскөкте кездеседі. Сипатталған химиялық элементті анықтаңыз.

Мұнай өнімдері,газ және көмір сияқты қазба отындарын жағу атмосферада газдардың жиналуына әкеледі. Олардың бірі - көмірқышқыл газы (СО2) . Көмірқышқыл газы атмосфералық температураның жоғарылауына ықпал ететін негізгі фактор болып саналады.

Антропогендік әсер ету нәтижесінде атмосферада көмірқышқыл газының артық жиналуы кезінде пайда болатын мәселені анықтаңыз

1-суретте тәжірбиенің басталуы,ал 2-суретте тәжірбиенің нәтижесі көрсетілген,мұнда ерітінді түсінің өзгеруі және шеге бетінде қызыл түсті дақтың пайда болуы байқалды.

Берілген химиялық реакциясының  теңдеуін және түрін анықтаңыз.

“Құрғақ мұз” - көмірқышқыл газы тамақ өнімдерін мұздату және сақтау,сондай-ақ пештер мен жабдықтардың беттерін ластанудан тазарту үшін салқындату жүйелерінде қолданылады. Азық-түлік салынған жолға арналған тоңазытқыш үшін қажетті 15 моль көмірқышқылының газының массасын есептеңіз.

19,6 г күкірт қышкылы көлемi 80 мл, тығыздыгы 1,12 г/мл 20% натрий гидроксиді epiтiндiciмен әрекеттескенде түзiлетiн тұздың массасын есептеңiз 

Көмірқышқыл газы- тірі ағзалардың тыныс алуы және құрамында көміртегі бар отын жанғанда пайда болатын өнімдердің бірі.

Көмірқышқыл газы кальций гидроксидімен сапалы реакцияда әрекеттескенде кальций карбонаты мен су түзіледі 224 л  көмірқышқыл газын сіңіру үшін қажетті кальций гидроксидінің массасын есептеңіз.  

Станция платформасында тұрған бала платформаға алғашқы уақытта 36 км/сағ жылдамдықпен жақындап 5 м/с2 үдеумен баяулап келе жатқан пойызға қарап тұр.

Қыста бөлменің ішінен терезелерде қырау пайда болады.

   Массасы аз болғанына қарамастан, оқ қатты кедергілерге терең енеді (массасы оқтың массасынан әлдеқайда көп) тіпті оларды тесіп өтуге қабілетті. Импульс және күш импульсі ұғымдарын қолданып, бұл құбылысты түсіндіргендердің ішінен дұрысын анықтаңыз

     Қорапты жүк көтергішпен көтереді. Қораптың жалпы салмағы пен көтереді. Қораптың жалпы салмағы  3000 Н. Қорапқа көтергіштің тарапынан жоғары бағытталған 3500 Н күш әсер етеді. Қорытынды күшті есептеп, күштің бағытын анықтаңыз.

Терезелерге қос жақтау орнатылған. Жақтаулар арасында әрқашан бос орын қалады. Осыған байланысты үйде жылу сақталады. Қайсысы нашар жылуөткізгіш болып табылады

      Жарықты жақсы өткізетіндіктен, келесі материалдардың қайсысы жарықтандыру аспаптарын жасау үшін ең қолайлы?

       Lamborghini автомобильінің салмағы шамамен 1450 кг. Lamborghini қозғалтқышының 100 км/сағ жылдамдыққа жету үшін жасаған пайдалы жұмысын есептеңіз.

     Денені жерге тарту күші қалай аталады?

Жасуша - ағзаның құрылымдық бірлігі.

Өткен ғасырда ғалымдар таңқаларлық фактіні анықтады: барлық тірі  организмдер арнайы құрылымдардан - жасушалардан тұрады.  Сонымен, пілдің денесі көптеген миллиардтаған жасушалардан тұрады, кішірек организмдер миллиондаған жасушалардан тұрады, ал бактерия денесі бір жасушадан тұрады. Бірақ әртүрлі организмдердің жасушалары бір бірінен қаншалықты ерекшеленсе де, олардың үқсастықтары да көп.

Төменде берілген тізімдегі құрылымдық компоненттердің қайсысы өсімдіктердің де, жануарлардың да жасушаларында болады?  1. Ядро  2. Хлоропласт   3. Цитоплазма   4. Жасуша қабыргась   5. Сырткы мембрана          

Мембраналық тасмал- қарапайым диффузия, жеңілдетілген диффузия және белсенді тасмал сияқты әртүрлі механизмдер арқылы жүзеге асырылатын заттардың жасуша мембранасы арқылы жасушаға немесе жасушадан тасмалдануы. Сызбада жасуша мембранасы арқылы тасмалдың екі түрі ұсынылған; енжар (белсенді емес) және белсенді

Бұл процестердің қайсысы жеңілдетілген диффузифға жатады.        

Омыртқасыздар омыртқасы жоқ жануарлар тобы. Олар жер бетіндегі әртүрліліктің көп бөлігін құрайды және ұлулар, буынаяқтылар, буылтық құрттар сияқты кластарды қамтиды. Омыртқасыздар мухиттардан бастап тұщы су, құрлыққа дейінгі әртүрлі ортада тіршілік ете алады.

Мантиясы бар омыртқасыз жануардың нөмірін анықтаңыз.  

Үйректердің су өткізбейтін қасиеттерінің құпиясы.

Үйректердің ерекше қауырсындары бар, олар ағзаның жылуын сақтайды. Құс жабыны сыртқы, су өткізбейтін, арнайы құрылымды қауырсындардан және үлпілдек мамықтан тұрады. Олар ауаны ұстап, құстың денесі мен суық су арасында ауа қабатын құрайды. Бұл ауа қабаты оқшаулау қызметін атқарады және суда жүзетін құстардың денесін жылы ұстауға комектеседі. Үйректердің құйрық бөлігінің түбінде май белетін арнайы май бездері болады. Осы бездер арқылы құстардың қауырсындары майланып, олардың су өткізбейтін қасиетін күшейтеді.

Сонымен қатар, қауырсындарды құрғақ ұстауға және дене жылуын жоғалтпауға көмектеседі.

 Майлардың қандай қасиеті суды өткізбейді?

Бұл жануарлар өздерінің негізгі қорегі ретінде өсімдіктерді, мысалы, жапырақтар немесе теңіз балдырларын жеуге бейімделген» Қоректену тәсіліне қарай жануардың түрін анықтаңыз?

Түрлер арасындағы қарым-қатынас қоректік тізбек жэне қоректік заттардың айналымы сияқты экожүйелердегі коптеген биологиялық процестердің негізін құрайды. Бұл қарым-қатынастар түр аралық (әртүрлі түрлер арасында) немесе түр ішілік (бір түрдің ішінде) болуы мумкін. Әртүрлі түрлердің қарым-қатынасының бес түрі болады. Тек бір ағза үшін жағымсыз қарым-қатынас түрлерін анықтаңыз. 

АВО  жұйесі бойынша қан топтарының тұқым қуалауы. Отбасында екі бала бар; Ұл бала ІІІ қан тобы, оның әпкесінде ІV қан топ.

Ата-анасының өан топтарын анықтаңыз  

   Елдің халық тығыздығын есептеу үшін тұрғандар санын ауданға бөлу керек. 2023 жылғы санақ бойынша Өзбекстан халқының саны 3,6*10⁷, жерінің ауданы 4,5* 10⁵ км² Өзбекстан халқының тығыздығын есептеңіз?

Элеваторда 300 тонна астық болды. Элеваторға күн сайын50 тонна астық әкелетіні белгілі.t тәулікте неше тонна астықжиналатынын есептейтін y функциясын көрсетіңіз.

Мақта кәмпиттерін жасау үшін су мен қант қажет. Мақта кәмпитіндегі қант пен судың қатынасы 3:1 екені белгілі. Мақта кәмпиттерін жасауға жұмсалған судың массасы (6ba² -3ab) өрнегімен берілген. Қолданылған қанттың массасына сәйкес өрнекті анықтаңыз.

Телефон ойындарында бонустар жинауға болады. Бонустар күн сайын жинақталады

Бірінші күні 20;

Екінші күні 25;

Үшінші күні 30;

7 күнде қанша бонус жиналады?

Топта 20 оқушы бар, олардың бойларының орташа мәні 168 см. Бірақ бір оқушының бойы қате жазылған 176 см орнына 156 см болуы керек. Осы топтағы оқушылардың бойларының орташа мәнін дұрыс есептеңіз.

«Векторды қосу» тақырыбы бойынша жұмысты орындау кезінде Мариям мектептің футбол алаңында солтүстікке қарай 40м, сосын шығысқа 32,5м, оңтүстікке қарай 15,5м, батысқа қарай 68,5 м  және солтүстікке қарай 2,5 м қозғалды. Бастапқы нүктеден соңғы нүктеге дейінгі қашықтықты анықтаңыз.

Алем мен Ерлан тауарларды қаптау бөлімінде жұмыс істейді. Олар бірігіп тауардың бір партиясын қаптау жұмысына 35 сағат жұмсайды. Егер Алем осы жұмысты жалғыз орындаса, Ерланға қарағанда 24 сағатқа тез аяқтайды.Олардың әрқайсысына осы жұмысты аяқтау үшін  неше сағат қажет?

Доп көкжиекке көлденең  бұрыш жасай лақтырылды. Доптың ұшуы h=30t – 5t² формуласымен өрнектеледі. Мұндағы h метрмен, t секундпен өлшенеді. Доп ұшу барысында ең үлкен көтерілу биіктігін есептеңіз.

Баскетболдан жарысқа қатысу үшін 11 ойыншыдан тұратын командадан жаттықтырушы бірінші матчда негізгі құрамда ойнайтын 1 ойыншыны таңдап үлгерді. Енді ол 5 ойыншыдан тұратын негізгі құрамды жабдықтау үшін тағы 4 ойыншыны таңдауы керек. Осы 4 ойыншыны тааңдаудың неше түрлі жолы бар?

18.   Оқушылар кубтың көлеміне зерттеу жүргізуде. Бастапқыда кырының ұзындығы 10 м болатын куб берілген. Әр қарай оқушылар кубтың пішінін сақтай отырып, оның әрбір қырының ұзындығын 20%-ға қысқартады. Олар қысқарту процесін бірнеше рет қайталайды. Кубтың көлемі 200 м³ аз болуы үшін ең кем дегенде қырын неше рет қысқарту керек?

18.   Фитнес клубта ай сайын тіркелген клиенттердің саны 5%-ға артады. Клиенттердің бастапқы саны 16 делік.Берілген F(t) функцияларының қайсысы фитнес клубтағы t ай өткендегі клиенттер санын анықтауға  көмектеседі?

1.       Каспий теңізінің ауданы 3,71*10⁵ км ^2, Балқаш көлініңауданы1,6*104 км² . ^.Каспий теңізінің ауданы  Балқаш көлінің ауданынан шмамен неше есе үлкен екенін есептеңіз.    

Мамандардың айтуынша , адам шашының орташа өсу жылдамдығы күніне 0,6 мм екен. Марияныңбастапқыда шашының  ұзындығы 50мм болды.Қандай функция  Мария шашының 1 тәулік өткеннен кейінгі ұзындығын көрсетеді?

Елдар мен Миша кафеге бірдей тапсырым беруді ұйғарды. Құны ( 8х²+7ва), ал сорпа (7х² – 6ав) түрінде  көрсетілген. Тапсырыстың     жалпы құнын көрсетіңіз.

Амир суретте көрсетілгендей шексіз квадраттар сыза бастады. Әрбір келесі квадрат қабырғасының ұзындығы алдыңғы квадрат  қабырғасының ұзындығының  жартысына тең. Кейін Амир шексіз квадраттардың  аудандарын қосып,  64/3 см² тең нәтиже алды.

Эверест тауының биікткгі 8848 метр. 3 километр  биіктікке көтерілген саяхатшылар тобы  баураймен 48 километр  жүріп өтеді. Олардың 5 километрде жүріп өткен жалы арақашықтығы  қандай болады?

Шегіртке координаталық жазықтық бойымен секіреді. М(1;-1) нүктесінен солға қарай  (батысқа қарай)  3бірлік секіреді. Әрбір келесі секіру алдыңғысынан бір бірлікке ұзын. Шегірткенің секіру бағыты келесідей: батыстан кейін солтүстікке, одан кейін  шығысқа,  содан кейін оңтүстікке. 4 рет секіргеннен кейін шегірткенің орналасу координаталры қандай?

Суретте бильярд тасының  қозғалыс  үлгісі көрсетілген. Ойыншы бильярд тасын А нүктесінен Д нүктесіне  қарай  домалатады. 1 = 2 екені белгілі . Бильярд үстелінің ені ВС = 2м. ВД және ДС кесінділерінің  ұзындықтарын есептеңіз.

Қалада жыл сайын тіркелген автоколіктер саны 8  -ға артады. Бастапқыда тіркелген автомобильдердің саны 1200 делік. Берілген F(t) функцияларының қайсысы қалада t жыл өткендегі автокөліктер санын анықтауға көмектеседі?

Әлімге достары 132 стикер сыйға тартты.Бірінші күні ол екі стикер қолданды,содан кейінәр келесі күні алдыңғы күнге қарағанда 2 стикер артық қолданды. Барлық стикерлерді неше күнде қолданады