wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

7-нұсқа Физика

Total questions: 49

Worksheet time: 2hrs 29mins

Name
Class
Date
1.

1327Al_{13}^{27}Al_{ }^{ } алюминий ядросының байланыс энергиясы ( mpm_p = 1,00783 м.а.б; mnm_n = 1,00865 м.а.б; MнM_н = 26,9815 м.а.б; с² = 931,5 МэВ);

a)

104,06МэВ

b)

125,05МэВ

c)

224,85МэВ

d)

324,85МэВ

2.

Сурет бойынша жерден жазық айнаға дейінгі қашықтық ВЕ=70 см болса, суретте бейнеленген адам бойының ұзындығы CD

(ctg40°≈1,2; tg10° ≈ 0,18; tg40°≈0,83)

a)

≈ 1,9 м

b)

≈ 1,5 м

c)

≈ 14,5 дм

d)

≈ 1,7 м

3.

Заряды - Зе болатын тамшыдан 2 электрон бөлініп шықты. Тамшының соңгы заряды

a)

—2е

b)

—5е

c)

+5е

d)

—е

4.

Бір атомды идеал газдың изобаралық ұлғайғанда атқарған жұмысының кыздырғыштан алған жылу мөлшеріне қатынасы

a)

0,75

b)

0,3

c)

0,5

d)

0,5

5.

Серіппеге ілінген жүк х = 0,6sin5t теңдеу түрінде тербеледі. Жүктің жылдамдық амплитудасын

a)

8 м/с

b)

5 м/с

c)

3 м/с

d)

0,6 м/с

6.

Тастың тығыздығы 800 кгм3\frac{кг}{м^3} сұйық ішінде ұстап тұру үшін 3,4 кН күш қажет болса, тастың массасы (ρтас = 2500 кгм3\frac{кг}{м^3} ; g = 10 мс2\frac{м}{с^2} )

a)

350 кг

b)

600 кг

c)

500 кг

d)

250 кг

7.

Электр қозғаушы күші 12 В ток көзіне жалғанған кедергісі 4 Ом өткізгіштегі ток күші 2 А. Ток көзі қысқа тұйықталғандағы ток күші

a)

4 А

b)

8 А

c)

2 А

d)

6 А

8.

Зарядтары 16 нКл және -4 нКл екі бірдей металл шар бір-бірінен 20 см арақашықтықта орналасқан. Металл шарларды бір-бірімен түйістіріп, бастапкы орнына қайта қойған кездегі зарядтардың өзара әсерлесу күші ( k = 9  109  Нм2Кл2k\ =\ 9\ \cdot\ 10^{9\ }\ \frac{Н\cdotм^2}{Кл^2} )

a)

14,4  107 H14,4\ \cdot\ 10^{-7\ }H

b)

81  107 H81\ \cdot\ 10^{-7\ }H

c)

22,5  107 H22,5\ \cdot\ 10^{-7}\ H

d)

18мкН

9.

Ығысудың уақытқа тәуелділік графигі берілген. Тербелмелі қозғалған дене жылдамдығының теңдеуі

a)

ϑ = 0,03cos π2t0,03\cos\ \frac{\pi}{2}t

b)

ϑ = 0,03sin π2t0,03\sin\ \frac{\pi}{2}t

c)

ϑ = 0,015πcos π2t-0,015\pi\cos\ \frac{\pi}{2}t

d)

ϑ = 0,015πcos π2t0,015\pi\cos\ \frac{\pi}{2}t

10.

Қайық өзен ағысымен жағаға қатысты 8 м/с жылдамдықпен қозғалып бара жатыр. Қайықтың тынық судағы жылдамдығы 5м/с екені белгілі болса, өзен ағысының жылдамдығы

a)

7м/с

b)

6м/с

c)

3м/с

d)

4м/с

11.

Металл бетіне ν₁ = 5 \cdot 1014 Гц жиіліктегі жарық толқыны тускенде ндегі элект ектрондарды тежеуші кернеуі ν2 = 6.1014 Гц жарық түсіргендегі кернеуден екі есе аз. Электрондардың металдан шығу жұмысы.(h = 6.6310-34 Дж.с)

a)

26,52 \cdot 10-20Дж

b)

14,24 \cdot 10-20Дж

c)

19,32 \cdot 10-20Дж

d)

6,67 \cdot 10-20Дж

12.

Зарядтары -3 нКл және 3 нКл екі бірдей металл шарлар өзара 8,1 мкН күшпен тартылатын болса, олардың арақашықтығы (k = 9 \cdot 109)

a)

10-2м

b)

1,44 \cdot 10-2м

c)

9 \cdot 10-1м

d)

10-1м

13.

Аспан сферасындағы координаталардың экваторлық жүйесінің негізгі жазықтығы

a)

шырақ вертикалі

b)

аспан меридианы

c)

нақты көкжиек жазықтығы

d)

аспан экваторының жазықтығы

14.

Массасы 20 т құм тиелген платформага массасы 100 кг снаряд 100 м/с жылдамдықпен және 60° бұрышпен енеді. Егер соқтығысу абсолют серпімсіз болса, снаряд пен платформаның соқтығысудан кейінгі бірге қозғалу жылдамдығы

a)

0,64м\approx0,64м /c

b)

0,25м\approx0,25м /c

c)

0,48м\approx0,48м /c

d)

0,18м\approx0,18м /c

15.

Күннің зодиак шоқжұлдыздары бойымен жылдық көрінерлік қозғалысы өтетін аспан сферасының үлкен дөңгелегі

a)

эклиптика

b)

көкжиек сызығы

c)

азимут

d)

биіктік

16.

Ұзындығы 40 см өткізгіш екі динамометрге горизонталь ілініп, күш сызықтары өткізгішке перпендикулар болатын индукциясы 0,5 Та горихкиталь біртекті магнит өрісіне орналастырылған. Өткізгіштен 12 А ток күші өтетін болса, әрбір динамометрдің көрсеткішінің өзгерісі

a)

2400 мн

b)

2,4 H

c)

1,2 H

d)

0,7 H

17.

Цезий толқын ұзындығы 340 нм монохроматты жарықпен сәулеленеді. Фототокты тоқтатуға қажет ең кіші кернеу (цезий үшін қызыл шекара 658 нм, h = 6,26-10-34 Дж с, е = 1,6·10-19 Кл, с = 3 \cdot 108 м/с

a)

1,76 B

b)

2,62 B

c)

2620 мВ

d)

4,12 B

18.

U тәріздес ыдысқа сынап құйылған. Түтіктерінің көлденең қимасының ауданы 2 см². Түтіктің бір жағына ішінде жылжи алатындай етіп, салмаксыз поршеннің үстіне массасы 0,2кг дене қойылған. Сынаптың деңгейі өзгермес үшін түтіктің екінші жағынан құйылатын су бағанының биіктігі ( ρc= 1000кг ρсын = 13600, g = 10 м/с²)

a)

4 м

b)

1 м

c)

3 м

d)

3,2 м

19.

Денені 10 м/с бастапқы жылдамдықпен тік жоғары лақтырған. Кинетикалық және потенциалдық энергиялары тең болатын биіктік

a)

10м

b)

2,5м

c)

d)

50м

20.

Өлшеудің салыстырмалы қателігін есептейтін формула

a)

ξ=АжуықΔА100\xi=\frac{А_{жуық}^{ }}{\DeltaА}\cdot100

b)

ξ=ΔААжуык\xi=\DeltaА-А_{жуык}

c)

x =x1+x2+...+xnn=\frac{x_1+x_2+...+x_n}{n}

d)

ξ=ΔААжуык100\xi=\frac{\DeltaА_{ }^{ }}{А_{жуык}}\cdot100

21.

Өлшеу құралының бөлік құны және өлшеу қателігі

a)

20 және 10

b)

2 жане 0,2

c)

2 және 1

d)

20 және 2

22.

Массасы 6 кг дене биіктігі 2 м және ұзындығы 4 м көлбеу жазықтықтан бастапқы жылдамдықсыз сырғанай бастады. Көлбеу жазықтықтың етегіндегі жылдамдығы 400 см/с болса, барлық жолдағы үйкеліс күшінің жұмысы

a)

-72 Дж

b)

- 0,048 кДж

c)

-48 Дж

d)

- 120 Дж

23.

Ұзындығы 2 м, көлденең қимасының ауданы 10 мм² болат сыыға массасы 300 кг дене ілінді. Осы кездегі болат сымның салыстырмалы деформациясы 0,15% болса, болаттың серпімділік модулі

a)

Ε = 80 ГПа

b)

E = 2 \cdot 108 кПа

c)

E=7 \cdot 1010 Па

d)

Е = 20 ГПа

24.

Изобаралық процесс кезінде бір атомды идеал газға берілген жылу мөлшерінің газдың жұмысына жұмсалатын бөлігі

a)

0,2

b)

0,8

c)

0,4

d)

0,6

25.

Денеге бір мезгілде өзара перпендикуляр бағытта екі күш F₁ = 4H, F₂ = 3 H әсер етеді. Сонда тең әсерлі күш

a)

12 H

b)

5H

c)

1H

d)

7H

26.

Ұзындығы 2 м, көлденең қимасының ауданы 10 мм² болат сымға массасы 300 кг дене ілінді. Осы кездегі болат сымның абсолют және салыстырмалы деформациясы (Е6 = 200 ГПа)

a)

3 мм, 1,5мм

b)

0,0025мм, 3 мм

c)

0,0015мм, 5 мм

d)

0,0015мм, 3 мм

27.

Зарядтары -8 мкКл және 6 мкКл екі бөлшек бір-бірінен 60 мм қашықтықта орналасқан. Екі зарядтың қақ ортасындағы нүктедегі электр өрісінің хернеулігі (k = 9 \cdot 109 м²)

a)

1,4 кВ/ M

b)

2 \cdot 107B/M

c)

2 KB /M

d)

14 \cdot 107 B /M

28.

Сұйық пен оның қаныққан буының тығыздықтары мәндерінің арасындағы айырмашылық жоғалатын температура

a)

шық нүктесі

b)

қанығу температурасы

c)

сублимация

d)

кризистік температура

29.

Массасы 500 кг тасты тығыздығы 800 - сұйық ішінде ұстап тұру үшін 13,4 кН күш қажет болса, тастың тығыздығы (g = 10)

a)

ρтас=2500кгм3\rho_{тас}=2500\frac{кг}{м^3}

b)

ρтас=2100кгм3\rho_{тас}=2100\frac{кг}{м^3}

c)

ρтас=2700кгм3\rho_{тас}=2700\frac{кг}{м^3}

d)

ρтас=3200кгм3\rho_{тас}=3200\frac{кг}{м^3}

30.

Шырақтардың қозғалысы барысында көкжиектен ең жоғары және ең төмен орналасуы

a)

траекториясы

b)

зениттен қашықтығы

c)

шарықтауы

d)

шырақ вертикалі

31.

Ох осінің бойымен қозғалып бара жатқая материктық нүкте үшін координатаның уақытқа тәуелділігі x = 10+20t-2t2 [м] тендеуімен өрнектеледі. Қозғалыс басталғаннан кейін 4 с өткен кездегі дененің жүрген жолы мен жылдамдығы

a)

10 м, 6 м/с

b)

58 м, 4 м/с

c)

58 м; 12 м/с

d)

48 м; 4 м/с

32.

Заттың қатты, сұйық және газ тәріздес уш агрегаттық күйі де тепе-тендікте

болатын температура мен қысымның мані

a)

десублимация

b)

кризистік температура

c)

шық нүктесі

d)

үштік нүкте

33.

Сүңгуір қайықтың қозғалтқышы өндіретін пайдалы қуаг 30,6 МВт, ПӘК-і 30%. Отын ретінде 92235U_{92}^{235}U қолданылады, оның 1 кг массасындағы ядролар бөлінгенде 6,9 \cdot 1013 Дж энергия шығады. Қайықтың 90 күн жүзуі үшін қажетті уранның массасы

a)

7,7 кг

b)

16,4 кг

c)

79,3 кг

d)

11,5 кг

34.

Электрон индукциясы 0,5мТа біртекті магнит өрісіне перпендикуляр бағытта ϑ= 3 \cdot 106 мс\frac{м}{с} - жылдамдыкпен енеді. Электронның айналу периоды, айналым жасайтын шеңбердің радиусы (е = 1,6·10-19 Кл, т = 9,1: 10-31 кг)

a)

7,8 \cdot 10-9с,

34,125 \cdot 10-3 м

b)

1,6·10-9c,

25,14 \cdot 10-3 м

c)

71,4 \cdot 10-9с,

34,125 \cdot 10-3 м

d)

7,8 \cdot 10-9с,

25,14 \cdot 10-3 м

35.

Дене бастатқы 72 км/сағ жылдамдықпен көкжиекке 60° бұрыш жасай лақтырылды. Дененің максимал биіктікке көтерілу уақыты, максимал көтерілу биіктігі және максимал ұшу кашыктыгы

(sin60° = 3, cos60° = g = 10)

a)

232\sqrt[]{3} с, 64,8 м, 15 дм

b)

64,8 с, 15 дм, 20320\sqrt[]{3} м

c)

3\sqrt[]{3} с, 15 м, 20320\sqrt[]{3} м

d)

259,2c, 3\sqrt[]{3} м, 15 дм

36.

Гидравликалық престің кіші поршеньнің ауданы 8 см², ал үлкен поршеньнің ауданы 1,6 дм². Үлкен поршень көмегімен массасы 160 кг жүкті көтеру үшін кіші поршеньге түсірілетін куш (g = 10)

a)

80 H

b)

160 H

c)

800 H

d)

16 H

37.

Металл балқытуға арналған пеш 100 В кернеу және 600 А ток тұтынады. Егер пештің ПӘК-140% болса, балқу температурасындағы массасы 2 кг темірді осы пештің көмегімен балқыту үшін қажетті уакыт (λ = 270 )

a)

22,5 c

b)

0,83 мин

c)

62,5 c

d)

0,062 caғ

38.

Инерциалды санақ жүйесіне мысал бола алатын қозғалыс түрі

a)

пойыздың бірқалыпты үдемелі қозғалысы

b)

велосипедшінің шеңбер бойымен қозғалысы

c)

жердің жасанды серігінің орбита бойымен қозғалысы

d)

автомобиль түзу жолмен бірқалыпты қозғалысы

39.

Толқын ұзындығы 400 нм жарықпен жарықтандырған кезде цезийден ұшып шыккан электронның ең үлкен жылдамдығы (А = 2,08 эВ, h = 6,26 10-34 Дж с, е = 1,6 10-19 Кл, с = 3·108, m = 9,1-10-31 кг)

a)

700 км/с

b)

450 км/с

c)

600 км/с

d)

0,7 мм/с

40.

Контекст:Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 300 бұрыш жасап, 60м /с бастапқы жылдамдықпен соғады

sin300=12\sin30^0=\frac{1}{2} , cos 300 = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2}

Гольф добының максимал көтерілу биіктігі

a)

45 м

b)

90 м

c)

180 м

d)

22,5 м

41.

Контекст:Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 300 бұрыш жасап, 60м /с бастапқы жылдамдықпен соғады

sin300=12\sin30^0=\frac{1}{2} , cos 300 = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2}

Гольф добының ауада ұшу уақыты

a)

6c

b)

5c

c)

3c

d)

2c

42.

Контекст:Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 300 бұрыш жасап, 60м /с бастапқы жылдамдықпен соғады

sin300=12\sin30^0=\frac{1}{2} , cos 300 = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2}

Гольф добының кинетикалық энергиясы потенциалдық энергиясынан 3 есе артық болатын биіктік (ауаның кедергі күші ескерілмейді)

a)

18,5 м

b)

45 м

c)

36 м

d)

22,5 м

43.

Контекст:Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 300 бұрыш жасап, 60м /с бастапқы жылдамдықпен соғады

sin300=12\sin30^0=\frac{1}{2} , cos 300 = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2}

Гольф добының максимал ұшу қашықтығы

a)

90 м

b)

120 3\sqrt[]{3} м

c)

140 м

d)

180 3\sqrt[]{3} м

44.

Контекст:Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 300 бұрыш жасап, 60м /с бастапқы жылдамдықпен соғады

sin300=12\sin30^0=\frac{1}{2} , cos 300 = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2}

Гольф добының көтерілу биіктігі максимум ұшу қашықтығына тең болуы үшін, бастапқы жылдамдық векторының көкжиекке жасайтын бұрышы

a)

α=arccos0,52\alpha=\arccos0,52

b)

α=arctg4\alpha=ar\operatorname{ctg}4

c)

α=arcctg2\alpha=\operatorname{arcctg}2

d)

α=arcsin0,81\alpha=\arcsin0,81

45.

Фотоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүлгін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ушып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тажірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы кондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе аркылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің

әсерінен катодтан белінген электрондар анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы токты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады Жарық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыккан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодка әсер ету ші жарықтың

спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэффектінің кызыл шекарасы деп атайды.

Фотозэфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Фотоэффект құбылысына қолданыстатын теңдеу

a)

Rд=σT4R_д=\sigma T^4

b)

hv=Aш + mvmax22\frac{mv_{\max}^2}{2}

c)

m= hλc\frac{h}{\lambda c}

d)

λ=bT\lambda=\frac{b}{T}

46.

Фотоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүлгін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ушып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тажірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы кондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе аркылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің

әсерінен катодтан белінген электрондар анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы токты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады Жарық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыккан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодка әсер ету ші жарықтың

спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэффектінің кызыл шекарасы деп атайды.

Фотозэфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Фотоэффекттің қызыл шекарасы

a)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең минимал жиілігі

b)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең максимал жиілігі

c)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең минимал жылдамдығы

d)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең минимал толқын ұзындығы

47.

Фотоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүлгін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ушып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тажірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы кондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе аркылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің

әсерінен катодтан белінген электрондар анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы токты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады Жарық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыккан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодка әсер ету ші жарықтың

спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэффектінің кызыл шекарасы деп атайды.

Фотозэфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Кальциймен жабылған фотокатодтан электрондардың шығу жұмысы 2,7 эВ. Осы металл үшін фотоэффектің қызыл шекарасы h = 6, 63 10 - 34 Дж c

a)

2, 5 10 14 Гц

b)

5, 5 10 14 Гц

c)

4 * 10 14 Гц

d)

6, 5 * 10 14 Гц

48.

Фотоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүлгін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ушып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тажірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы кондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе аркылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің

әсерінен катодтан белінген электрондар анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы токты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады Жарық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыккан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодка әсер ету ші жарықтың

спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэффектінің кызыл шекарасы деп атайды.

Фотозэфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Фотоэффект құбылысы үшін Столетов заңы бола алмайды

a)

фототок күші жарық жиілігіне пропорционал, бірақ жарық ағынының интенсивтігіне тәуелді емес

b)

әрбір металл үшін фотоэффектің қызыл шекарасы болады

c)

фотоэлектрондардың максимал жылдамдығы түскен жарық жиілігіне тәуелді, интенсивтігіне тәуелді емес

d)

фототок күші жарық ағынының интенсивтігіне тура пропорционал, бірақ жарық жиілігіне тәуелді емес

49.

Фотоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүлгін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ушып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тажірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы кондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе аркылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің

әсерінен катодтан белінген электрондар анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы токты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады Жарық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыккан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодка әсер ету ші жарықтың

спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэффектінің кызыл шекарасы деп атайды.

Фотозэфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Металды толқын ұзындығы 300 нм жарықпен жарықтандырған. Осы металл үшін фотоэффектің қызыл шекарасы 4,3 1014 Гц болса, ұшып шыккан фотоэлектрондардың максимал жылдамдығы h = 6,63 \cdot 10-34 Дж·с, т = 9,1 \cdot 10-31 кг, с = 3. \cdot 108 м/с

a)

0,067 Ма/с

b)

0,76 мм/с

c)

0,98 мм/с

d)

0,91 Mм/с