wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

7 нұсқа 50/50

Total questions: 49

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

1327_{13}^{27} Al атомының ядролық байланыс энергиясы

(mp=1,00783 м.а.б; mn=1,00865 м.а.б; Mя=26,9815 м.а.б; c2=931,5 МэВ)

a)
  • 104,06 МэВ

b)
  • 125,05 МэВ

c)
  • 224,85 МэВ

d)
  • 324,85 МэВ

2.

Сурет бойынша жерден жазық айнаға дейінгі қашықтық BE = 70 см болса, суретте бейнеленген адам бойының ұзындығы CD

( ctg40°1,2; tg10°0,18; tg40°0,83\operatorname{ctg}⁡40\degree\approx1,2;\ tg⁡10\degree\approx0,18;\ tg⁡40\degree\approx0,83 )

a)

1,9 м

b)

1,5 м

c)

14,5 м

d)

1,7 м

3.

Заряды -3е болатын тамшыдан 2 электрон бөлініп шықты. Тамшының соңғы заряды

a)

-2е

b)

-5е

c)

+5е

d)

4.

Бір атомды идеал газдың изобаралық ұлғайғанда атқарған жұмысының қыздырғыштан алған жылу мөлшеріне қатынасы

a)

0,75

b)

0,3

c)

0,5

d)

0,4

5.

Серіппеге ілінген жүк х = 0,6sin5t теңдеу түрінде тербеледі. Жүктің жылдамдық амплитудасы

a)

8 м/с

b)

5 м/с

c)

3 м/с

d)

0,6 м/с

6.

Тасты тығыздығы 800 кг/м3​ сұйық ішінде ұстап тұру үшін 3,4 кН күш қажет болса, тастың массасы
тас=2500 кг/м3; g=10 м/с2;​)

a)

350 кг

b)

600 кг

c)

500 кг

d)

250 кг

7.

Электр қозғаушы күші 12 В ток көзіне жалғанған кедергісі 4 Ом өткізгіштегі ток күші 2 А. Ток көзі қысқа тұйықталғандағы ток күші

a)

4 А

b)

8 А

c)

6 А

d)

2 А

8.

Зарядтары 16 нКл және 4 нКл екі бірдей металл шар бір-бірінен 20 см арақашықтықта орналасқан. Металл шарларды бір-бірімен түйістіріп, орнына қайта қойған кездегі зарядтардың өзара әсерлесу күші

(к = 9*109 Нм2Кл2\frac{Н\cdotм^2}{Кл^2} )

a)

14,4*10-7Н

b)

81*10-7Н

c)

22,5*10-7Н

d)

18 мкН

9.

Ығысудың уақытқа тәуелділік графигі берілген. Тербелмелі қозғалған дене жылдамдығың теңдеуі

a)

ν\nu =0,03cos π2\frac{\pi}{2} t

b)

ν\nu =0,03sin π2\frac{\pi}{2} t

c)

ν\nu =-0,015cos π2\frac{\pi}{2} t

d)

ν\nu =0,015cos π2\frac{\pi}{2} t

10.

Қайық өзен ағысымен жағаға қатысты 8 м/с жылдамдықпен қозғалып бара жатыр. Қайықтың тынық судағы жылдамдығы 5 м/с екені белгілі болса, өзен ағысының жылдамдығы

a)

7 м/с

b)

6 м/с

c)

3 м/с

d)

4 м/с

11.

Металл бетіне Ѵ1= 5 · 1014 Гц жиіліктегі жарық толқыны түскендегі электрондарды тежеуші кернеуі V2 = 6 · 1014 Гц жарық түсіргендегі кернеуден екі есе аз. Электрондардың металдан шығу жұмысы

(h = 6,63*10-34 Дж*с)

a)

26,52*10-20 Дж

b)

14,24*10-20 Дж

c)

19,32*10-20 Дж

d)

6,67*10-20 Дж

12.

Зарядтары -3 нКл және 3 нКл екі бірдей металл шарлар өзара 8,1 мкН күшпен тартылатын болса, олардың арақашықтығы (к=9*109 Нм2Кл2\frac{Н\cdotм^2}{Кл^2} )

a)

10-2 м

b)

1,44*10-2 м

c)

9*10-1 м

d)

10-1 м

13.

Аспан сферасындағы координаталардың экваторлық жүйесінің негізгі жазықтығы

a)

шырақ вертикалі

b)

аспан меридианы

c)

нақты көкжиек жазықтығы

d)

аспан экваторының жазықтығы

14.

Массасы 20 т құм тиелген платформаға массасы 100 кг снаряд 100 м/с жылдамдықпен және 60°60\degree бұрышпен енеді. Егер соқтығысу абсолют серпімсіз болса, снаряд пен платформаның соқтығысудан кейінгі бірге қозғалу жылдамдығы

a)

0,64 м/с

b)

0,25 м/с

c)

0,48 м/с

d)

0,18 м/с

15.

Күннің зодиак шоқжұлдыздары бойымен жылдық көрінерлік қозғалысы өтетін аспан сферасының үлкен дөңгелегі

a)

эклиптика

b)

көкжиек сызығы

c)

азимут

d)

биіктік

16.

Ұзындығы 40 см өткізгішті екі динамометрге горизонталь іліп, күш сызықтары өткізгішке перпендикуляр болатын индукциясы 0,5 Тл горизонталь біртекті магнит өрісіне орналастырған. Өткізгіштен 12 А ток күші өтетін болса, әрбір динамометрдің көрсеткішінің өзгерісі:

a)

2400 мН

b)

2,4 Н

c)

1,2 Н

d)

0,7 Н

17.

Цезий толқын ұзындығы 340 нм монохроматты жарықпен сәулеленеді. Фототокты тоқтатуға қажет ең кіші кернеу (цезий үшін қызыл шекара 658 нм,
(h=6,26⋅10-34 Дж⋅с, e=1,6⋅10-19 Кл, c=3⋅108 м/с)

a)

1,76 В

b)

2,62 В

c)

2620 В

d)

4,12 В

18.

U тәріздес ыдысқа сынап құйылған. Түтіктерінің көлденең қимасының ауданы 2 см2. Түтіктің бір жағына ішінде жылжи алатындай етіп, салмақсыз поршеннің үстіне массасы 0,2 кг дене қойылған. Сынаптың деңгейі өзгермес үшін түтіктің екінші жағынан құйылатын су бағанының биіктігі

су=1000 кг/м3, ρсынап=13600 кг/м3, g=10 м/с2)

a)

4 м

b)

1 м

c)

3 м

d)

3,2 м

19.

Өлшеудің салыстырмалы қателігін есептейтін формула

a)

E=AжуықΔА100%E=\frac{A_{жуық}}{\DeltaА}\cdot100\%

b)

E=ΔAAжуықE=\Delta A-A_{жуық}

c)

x=x1+x2+...+xnnx=\frac{x_1+x_2+...+x_n}{n}

d)

E=ΔAAжуық100%E=\frac{\Delta A_{ }}{A_{жуық}}\cdot100\%

20.

Өлшеу құралының бөлік құны және өлшеу қателігі

a)

20 және 10

b)

2 және 0,2

c)

2 және 1

d)

20 және 2

21.

Ұзындығы 2 м, көлденең қимасының ауданы 10 мм2 болат сымға массасы 300 кг дене ілінді. Осы кездегі болат сымның салыстырмалы деформациясы 0,15% болса, болаттың серпімділік модулі:

a)

Eb​=80 ГПа

b)

Eb​=2⋅108 кПа

c)

Eb​=7⋅108 кПа

d)

Eb​=20 ГПа

22.

Массасы 6 кг дене биіктігі 2 м және ұзындығы 4 м көлбеу жазықтықтан бастапқы жылдамдықсыз сырғанай бастады. Көлбеу жазықтықтың етегіндегі жылдамдығы 400 см/с болса, барлық жолдағы үйкеліс күшінің жұмысы:

a)

-72 Дж

b)

-0,048 кДж

c)

-48 Дж

d)

-120 Дж

23.

Изобаралык процесс кезнде бір атомды идеал газға берілген жылу мелшерін газдың жұмысына жұмсалатын бөлігі

a)

0,2

b)

0,8

c)

0,4

d)

0,6

24.

Денеге бір мезгілде өзара перпендикуляр бағытта екі күш F1=4 Н, F2=3 Н әсер етеді. Сонда тең әсерлі күш

a)

12 Н

b)

5 Н

c)

1 Н

d)

7 Н

25.

Ұзындығы 2 м, көлденең қимасының ауданы 10 мм2 болат сымға массасы 300 кг дене ілінді. Осы кездегі болат сымның абсолют және салыстырмалы деформациясы (Еб = 200ГПа)

a)

3 мм, 1,5 мм

b)

0,0025 мм, 3 мм

c)

0,0015 мм, 5 мм

d)

0,0015 мм, 3 мм

26.

Денені 10 м/с бастапқы жылдамдықпен тік жоғары лақтырған. Кинетикалық және потенциалдық энергиялары тең болатын биіктік қандай?

a)

10 м

b)

2,5 м

c)

5 м

d)

50 м

27.

Зарядтары –8 мкКл және 6 мкКл екі бөлшек бір-бірінен 60 мм қашықтықта орналасқан. Екі зарядтың қақ ортасындағы нүктедегі электр өрісінің кернеулігі (k = 9 · 109 Нм2Кл2\frac{Н\cdotм^2}{Кл^2} )

a)

1,4 кВм\frac{кВ}{м}

b)

2*107 Вм\frac{В}{м}

c)

2 кВм\frac{кВ}{м}

d)

14*107 Вм\frac{В}{м}

28.

Сұйық пен оның қаныққан буының тығыздықтары мәндерінің арасындағы айырмашылық жоғалатын температура

a)

шық нүктесі

b)

қанығу температурасы

c)

сублимация

d)

кризистік температура

29.

Массасы 500 кг тасты тығыздығы 800 кг/м3 сұйық ішінде ұстап тұру үшін 3,4 кН күш қажет болса, тастың тығыздығы (g=10 м/с2 )

a)

ρтас=2500 кгм3\rho_{тас}=2500\ \frac{кг}{м^3}

b)

ρтас=2100 кгм3\rho_{тас}=2100\ \frac{кг}{м^3}

c)

ρтас=2700 кгм3\rho_{тас}=2700\ \frac{кг}{м^3}

d)

ρтас=3200 кгм3\rho_{тас}=3200\ \frac{кг}{м^3}

30.

Шырақтардың қозғалысы барысында көкжиектен ең жоғары және ең төмен орналасуы

a)

траекториясы

b)

зениттен қашықтығы

c)

шарықтауы

d)

шырақ вертикалі

31.

Ох өсінің бойымен қозғалып бара жатқан материялық нүкте үшін координатаның уақытқа тәуелділігі х = 10+20t-2t2 м теңдеуімен өрнектеледі. Қозғалыс басталғаннан кейін 4 с өткен кездегі дененің жүрген жолы мен жылдамдығы

a)

10 м; 6 м/с

b)

58 м; 4 м/с

c)

58 м; 12 м/с

d)

48 м; 4 м/с

32.

Заттың қатты, сұйық және газ тәріздес үш агрегаттық күйі де тепе-теңдікте болатын температура мен қысымның мәні

a)

дисублимация

b)

кризистік температура

c)

шық нүктесі

d)

үштік нүкте

33.

Сүңгуір қайықтың қозғалтқышы өндіретін пайдалы қуат 30,6 МВт, ПӘК-і 30%. Отын ретінде 92235_{92}^{235} U қолданылады, оның 1 кг массасындағы ядролар бөлінгенде 6,9*1013 Дж энергия шығады. Қайықтың 90 күн жүзуі үшін қажетті уранның массасы

a)

7,7 кг

b)

16,4 кг

c)

79,3 кг

d)

11,5 кг

34.

Электрон индукциясы 0,5мТл біртекті магнит өрісіне перпендикуляр бағытта ν\nu = 3*106 м/с жылдамдықпен енеді. Электронның айналу периоды, айналым жасайтын шеңбердің радиусы

(е=1,9*10-19 Кл, m=9,1*10-31 кг)

a)

7,8*10-9 с; 34,125*10-3 м

b)

1,6*10-9 с; 25,14*10-3 м

c)

71,4*10-9 с; 34,125*10-3 м

d)

7,8 10-9 с; 25,14*10-3 м

35.

Дене бастапқы 72 км/сағ жылдамдықпен көкжиекке 60°60\degree бұрыш жасай лақтырылды. Дененің максимал биіктікке көтерілу уақыты, максимал көтерілу биіктігі және максимал ұшу қашықтығы (sin60° = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2} , cos60° = 12\frac{1}{2} , g = 10 м/с2 )

a)

23 с;2\sqrt[]{3}\ с; 64,8 м; 15 дм

b)

64,8 с; 15 дм; 20320\sqrt[]{3} м

c)

3 с;\sqrt[]{3}\ с; 15 м; 20320\sqrt[]{3} м

d)

259,2 с; 3\sqrt[]{3} м; 15 дм

36.

Гидравликалық престің кіші поршеньнің ауданы 8 см2, ал үлкен поршеньнің ауданы 1,6 дм2 . Үлкен поршень көмегімен массасы 160 кг жүкті көтеру үшін кіші поршеньге түсірілетін күш (g=10 м/с2)

a)

80 Н

b)

160 Н

c)

800 Н

d)

16 Н

37.

Металл балқытуға арналған пеш 100 В кернеу және 600 А ток тұтынады. Егер пештің ПӘК-і 40% болса, балқу температурасындағы массасы 2 кг темірді осы пештің көмегімен балқыту үшін қажетті уақыт

( λ\lambda = 270 кДж/кг)

a)

22,5 с

b)

0,83 мин

c)

62,5 с

d)

0,062 сағ

38.

Инерциалды санақ жүйесіне мысал бола алатын қозғалыс түрі

a)

пойыздың бірқалыпты үдемелі қозғалысы

b)

велосипедшінің шеңбер бойымен қозғалысы

c)

жердің жасанды серігінің орбита бойымен қозғалысы

d)

автомобиль түзу жолмен бірқалыпты қозғалысы

39.

Толқын ұзындығы 400 нм жарықпен жарықтандырған кезде цезийден ұшып шыққан электронның ең үлкен жылдамдығы

a)

700 км/с

b)

450 км/с

c)

600 км/с

d)

0,7 Мм/с

40.

Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 30°30\degree бұрыш жасап, 60м/с бастапқы жылдамдықпен соғады.

(sin30° = 12\frac{1}{2} , cos 30° = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2} )

Гольф добының максимал көтерілу биіктігі:

a)

45 м

b)

90 м

c)

180 м

d)

22,5 м

41.

Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 30°30\degree бұрыш жасап, 60м/с бастапқы жылдамдықпен соғады.

(sin30° = 12\frac{1}{2} , cos 30° = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2} )

Гольф добының ауада ұшу уақыты:

a)

6 с

b)

5 с

c)

3 с

d)

2 с

42.

Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 30°30\degree бұрыш жасап, 60м/с бастапқы жылдамдықпен соғады.

(sin30° = 12\frac{1}{2} , cos 30° = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2} )

Гольф добының кинетикалық энергиясы потенциалдық энергиясынан 3 есе артық болатын биіктік (ауаның кедергі күші ескерілмейді):

a)

18,5 м

b)

45 м

c)

36 м

d)

22,5 м

43.

Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 30°30\degree бұрыш жасап, 60м/с бастапқы жылдамдықпен соғады.

(sin30° = 12\frac{1}{2} , cos 30° = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2} )

Гольф добының миксимал ұшу қашықтығы:

a)

90 м

b)

1203 м120\sqrt[]{3}\ м

c)

140 м

d)

1803 м180\sqrt[]{3}\ м

44.

Гольф ойыншысы массасы 40 г гольф добын көкжиекке 30°30\degree бұрыш жасап, 60м/с бастапқы жылдамдықпен соғады.

(sin30° = 12\frac{1}{2} , cos 30° = 32\frac{\sqrt[]{3}}{2} )

Гольф добының көтерілу биіктігі максимум ұшу қашықтығына тең болуы үшін, бастапқы жылдамдық векторының көкжиекке жасайтын бұрышы:

a)

α=arccos0.52\alpha=\arccos0.52

b)

α=arc tg4\alpha=arc\ tg4

c)

α=arcctg2\alpha=\operatorname{arcctg}2

d)

α=arcsin0.81\alpha=\arcsin0.81

45.

Фо тоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүл гін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ұшып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тәжірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы қондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе арқылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің әсерінен катодтан бөлінген электронда р анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы тоқты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады. Жар ық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыққан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодқа әсер ету ші жарықтың спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэф фектінің қызыл шекарасы деп атайды. Фотоээфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Фотоэффект құбылысына қолданылатын теңдеу:

a)

Rд=σT4R_д=\sigma T^4

b)

hv=Aшығу+mvмах22hv=A_{шығу}+\frac{mv_{мах}^2}{2}

c)

m=hλcm=\frac{h}{\lambda c}

d)

λ=bT\lambda=\frac{b}{T}

46.

Фо тоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүл гін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ұшып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тәжірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы қондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе арқылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің әсерінен катодтан бөлінген электронда р анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы тоқты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады. Жар ық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыққан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодқа әсер ету ші жарықтың спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэф фектінің қызыл шекарасы деп атайды. Фотоээфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Фотоэффекттің қызыл шекарасы:

a)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең минимал жиілігі

b)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең максимал жиілігі

c)

фотоэффект

мүмкін болатын түскен жарықтың ең минимал жылдамдығы

d)

фотоэффект құбылысы мүмкін болатын түскен жарықтың ең минимал толқын ұзындығы

47.

Фо тоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүл гін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ұшып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тәжірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы қондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе арқылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің әсерінен катодтан бөлінген электронда р анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы тоқты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады. Жар ық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыққан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодқа әсер ету ші жарықтың спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэф фектінің қызыл шекарасы деп атайды. Фотоээфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Кальциймен жабылған фотокатодтан электрондардың шығу жұмысы 2,7 эВ. Осы металл үшін фотоэффектің қызыл шекарасы h = 6,63*10-34 Дж*с:

a)

2,5*1014 Гц

b)

5,5*1014 Гц

c)

4*1014 Гц

d)

6,5*1014 Гц

48.

Фо тоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүл гін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ұшып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тәжірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы қондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе арқылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің әсерінен катодтан бөлінген электронда р анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы тоқты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады. Жар ық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыққан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодқа әсер ету ші жарықтың спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэф фектінің қызыл шекарасы деп атайды. Фотоээфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Фотоэффект құбылысы үшін Столетов заңы бола алмайды:

a)

фототок күші жарық жиілігіне пропорционал, бірақ жарық ағынының интенсивтігіне тәуелді емес

b)

әрбір металл үшін фотоэффектің қызыл шекарасы болады

c)

фотоэлектрондардың максимал жылдамдығы түскен жарық жиілігіне тәуелді, интенсивтігіне тәуелді емес

d)

фототок күші жарық ағынының интенсивтігіне тура пропорционал, бірақ жарық жиілігіне тәуелді емес

49.

Фо тоэффект құбылысы

1887 неміс физигі Генрих Герц электр ұшқындары пайда болатын вибратор саңылауына ультракүл гін сәулелерін түсіргенде электр ұшқындары артып, электр разрядының күшейетіндігін байқаған. Одан кейін ғалымдар мырыш пл астинкасына ультракүлгін сәуле түсіргенде одан теріс зарядтар ұшып шығып, мырыштың оң зарядталатындығын анықтаған. Осы тәжірибелер металл пластинкаға жарық түскенде, одан электрондар ұшып шығатындығын көрсетеді (1-сурет). Осындай жары қтың әсерінен металл пластинкадан электрондардың ұшып шығу құбылысын фотоэффект құбылысы деп атаған. Бұл фотоэффект құбылысын тереңірек зерттеген орыс физигі Столетов болды. Столетов бұл құбылысты арнайы қондырғы көмегімен (2-сурет) тәжірибе арқылы зерттеген. Электродтардың (А, К) арасындағы электр өрісінің әсерінен катодтан бөлінген электронда р анодқа жетеді. Сөйтіп тізбекте ток пайда болады. Осы тоқты анодтық немесе фототок деп атайды. Катодты толқын ұзындық тары әр түрлі жарық сәулелерімен сәулелендірудің нәтижесінде Столетов өз заңдылықтарын қортындылады. Жар ық сәулесінің әсерінен катод бетінен ұшып шыққан электрондардың белгілі бір кинетикалық энергиясы болады. Катодқа әсер ету ші жарықтың спектр құрамы және оның ағынының қуаты тұрақты болса, фототок күші потенциалдар айырымына тәуелді болады. Кез келген заттың әлі де болса фотоэффект құбылысын қоздыра алатын жарық жиілігін фотоэф фектінің қызыл шекарасы деп атайды. Фотоээфект құбылысы үшін Эйнштейн теңдеуін қолданамыз.

Металды толқын ұзындығы 300 нм жарықпен жарықтандырған. Осы металл үшін фотоэффектің қызыл шекарасы 4,3*1014 Гц болса, ұшып шыққан фотоэлектрондардың максимал жылдамдығы:

a)

0,067 Мм/с

b)

0,76 Мм/с

c)

0,98 Мм/с

d)

0,91 Мм/с