WorksheetsҚазақ әдеб. Бренд7
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Бренд №7
Нақтылы тануға болатын зат атаулары:
деректі зат есім
дерксіз зат есім
зат есім
Смағұл Елубайдың «Жалған дүние» романында «Халық жауының әйелі» атанып, ауыр тағдырды бастан кешкен кейіпкер:
Ажар
Менсұлу
Хансұлу
Қате жазылған сөзді табыңыз:
мектеп
жедел хат
оқушы
Тек еліктеуіш сөз қатысқан сөйлем:
мектепте оқимын
бермеймін деймін -ау, сылдыр-гүлдір жүрісінен қорқамын
ауыл баласы
Термин жасаудың жолдары:
3
5
2
Смағұл Елубайдың «Жалған дүние» романындағы Хансұлудың ұлының есімі:
Ербол
Түгелхан
Сәмен
Жіктелмейтін етістікті табыңыз:
мен
олар
барғалы
. Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғалы зат есімнен болса, арасына қойылатын тыныс белгіні анықтаңыз:
үтір
нүктелі үтір
сызықша.
Қазақ әліпбиіндегі төл дыбыстарды таңбалайтын әріп саны:
42
32
28
Сөйлем соңында қолданылатын тыныс белгілерінің қызметі:
нүкте
даралаушы
аяқтаушы
Смағұл Елубайдың «Жалған дүние» романында Едіге айтатын «кер заман, ұстасқан заман, тозақ тірлік» сөздеріне тән көркемдік құрал:
Монолог
Эпитет
Проза
С. Елубайдың «Жалған дүниесі» - тек психологиялық пландағы ғана емес, философиялық сипаты да көрініп тұрған, заманауи көркем ойдың өзгерістеріне ілесе білген роман. Пікір авторы:
МұхтарӘуезов
Нұрдаулет Ақыш
Шерхан Мұртаза
Қате жазылған сөзді табыңыз:
Әуезовтің
Әуезовтың
Ақынға
Біреу тойып секіреді, біреу тоңып секіреді мәтеліндегі көркемдік тәсіл:
салыстыру
ұйқастыру
шендестіру
Смағұл Елубайдың «Жалған дүние» романында Хансұлудың өмірін астан-кестең еткен оқиға:
Түгелханның түрмеден оралуы
Түгелханның қаладан оралуы
Түгелханның түрмеден оралмауы
Абай Құнанбаетың қазақ поэзиясына енгізген өзгерісі:
12 тармақты өлең
8 тармақты өлең
30 тармақты өлең
Х әрпінен кейін қосыша қалай жалғанады:
тек жіңішке жалғанады
кейде жуан, кейде жіңішке
тек жуан жалғанады
Жалған дүние романы жарық көрген уақыт:
1999
2000
2002
. Жазу мәнері деген мағынада қолданылатын сөз:
жанр
көркем
стиль
Сөйлемдегі омоним сөздің қолданып тұрған мағынасы. Баяндамшыны аты құлаққа тез жатталып қалады екен:
заттың өзі
заттың атауы
зат
Өздік етісті белгілеңіз:
Мектеп алаңы
Жұмаш жуынды
Тазалық күні
Алғашқы сөйлемінде мынадай жалпылауыш сөзі қолданылатын салалас түрі:
Топтастырылған
Қолданбалы
Түсіндірмелі
Сөзім – жыр, лебізім-күй, ерке едім, Өз жерім, өз елімде еркеледім. Өмірдің алтын сарай аспанына Қиялым қақты қанат ертеменің (Қ.Аманжолов Өзім туралы) қарамен жазылған тіркеске тән тәсіл:
проза
эпитет
монолог
Екпін түспейтін қосымшасы бар сөз:
қандай
аппақтай
ұстазбын
Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзді табыңыз:
«Тоқта, тоқта, басқа күй тарт»: , - деді Шыңғыс Қанғожаға
«Тоқта, тоқта, басқа күй тарт», - деді Шыңғыс Қанғожаға
(«Тоқта, тоқта, басқа күй тарт»), - деді Шыңғыс Қанғожаға
Шартты райға -й, -шы, -ші жұрнағы жалғану арқылы жасалатын сөйлем:
лепті сөйлем
хабарлы сөйлем
бұйрықты сөйлем
Сөйлемдегі толықтауыш қызметіндегі сөз табы. Біреуге ор қазба, өзің түсесің:
үстеу
естістік
есімдік
Бұрынғы өткен шақ жасайтын қосымшалар:
ма, ме, пе, пе
да, де, та,те
ған, -ген, -мын, -мін
Етістіктен сын есім жасайтын жұрнақтар:
да, де, та,те
ма, ме, пе, пе
-ғақ, -қақ, -ақ
. Кемеңгер сөзіне синоним бола алмайтын сөз:
ұқыпты
дана
білімді
. Қате жазылған сөз:
Көмбеді
Мектеп
Оқушы
Тұйық етістікке үшін шылауы тіркесуі арқылы жасалған сөйлем:
Мектепттер жаңадан салынып жатыр
Дәуіт ұшып кетпеуі үшін, қарлығаш оның қанатын қырқып қояды
Табиғаттың тамаша көрінісі керемет
. Алғашқы сыңары басыңқыдағы іс-әрекеттің орындалу орындалмау сипатын көрсететін сабақтас:
шартты басыныңқылы
басыңқылы
шартты бағыныңқылы
. Берілген кісі есімдеріндегі дыбыс үндестігі. Ақмарал, Ақжүніс, Жанболат:
кейінді ықпал
ілгерін ықпал
тоғыспалы ықпал
. Пысықтауыш қызметінде келген есімдік қатысқан сөйлем:
Ауыл аймақ
Акула ешқашан тоймайды
Дала балалары
. Сөйлеуші тарапынан өзгеріске ұшырап, тек мазмұны сақталған сөйлем.
Талап бар
Талабың бар екен, бірақ талап әлі өнер емес, - деген болатын
Талап өнер
Ш.Айтматовтың «Алғашқы ұстаз» повесінің негізгі сюжетінің баяндалуы:
Ауыл суреті
Академик Алтынайдың хатынан
Дүйсеннің мектебі
Жан мен тәннің құмарлығы туралы мәселелер көтерілген Абай Құнанбайұлының қара сөзі:
бірінші
жетінші
отыз бірінші
Абайдың бесінші қарасөзіндегі «Көкірек толған қайғы кісінің өзіне де билетпей, бойды шымырлатып, буынды құртып, я көзден жас болып ағады, я тілден сөз болып ағады» деген жолдарындағы көріктеу құралы:
монолог
теңеу
параллелизм
Сөйлемдегі шылау түрі. Жауға бұлардан жасырынып қалу тіпті мүмкін емес-ті.
ұстеу
демеулік шылау
одағай
Шырай түрі. Қашқан қыпшақтарды жауы оп-оңай қуып тастамақ боп тұра ұмтылса, бір жасырын қойнауда тығылып тұрған мергендері оларды оқтың астына алатын.
салыстырмалы шырай
Жай шырай
күшейтпелі шырай
(Көшпенділк) Мәтінде айтылмаған ақпарат:
көшпенділік
жауынгерлердің қырағылығы
қыпшақтар
Шартты бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем:
Жау қашсада
Қашқан қыпшақтарды жауы оп-оңай қуып тастамақ боп тұра ұмтылса, бір жасырын қойнауда тығылып тұрған мергендері оларды оқтың астына алатын.
қыпшақтар жауда
. Мәтін үзіндісі алынған Т.Ахтановтың туындысы:
«Күй аңызы»
“Күй атасы”
“Күйші”
Көз шарасы үлкейіп, ерні түріліп елтіп қалған кейіпкердің таңданысының себебі.
Күйшінің тосын күйді тартуы
домбыраны ұстауы
Күйші
. «Мал баласына осылай пейілің түскені... жас та болсаң, аса мейірбан боларсың» - деген күйші ішінің жылу тарту себебі:
Күйшінің күйі
Жаңылдың түйені селт еткізуі
Тартқан күй
Күйшіні суырылып салуына әсер еткен жағдай:
Иімей тұрған нардың жағдайы
Күйшінің күйі
Күйшінің орындауы
. Үзіндідегі көріктеу құралдары:
монолог
теңеу, эпитет
проза
Мәндес сөздер қатарына жатпайтын сөздер:
оқу, білім
берік, бейбіт
сұлу, ажар
. Салт-сана, әдет-ғұрыпқа қатысты көнерген сөздер:
құда түсу.
сырға салу
сауын айту, ұрын бағу, жылу жинау
Тырнақшаға алынатын тілдік бірлік. Төл сөз бен автор сөзін байланыстыратын көмекші етістік.
және, сол, деп
сөйтіп, деді
деп, дейді, деді
. Салалас құрмалас сөйлемнің түрі: шай ішілді, тамақ желінді:
аралас құрмалас
салалас құрмалас
ыңғайлас салалас
Болымсыздық есімдігінің дұрыс жазылған нұсқасы:
өйткені
ешқашан
дегенменен
. Сөйлемде қолданылған қыстырма сөздің мағыналық реңкі. Меніңше, әлі де күте тұру керек секілді.
күлкі келтіру
армандау
- күмән келтіру
Тек қатыстық сын есімдер қатары:
мазасыз, тәртіпсіз
жақсы, жама.
ақ, қара
Қоғамдағы өзгерістерге байланысты пайда болған неологизмдер:
жанды дауыс, тікелей көрсетілім
патша
ел
. Тоғыспалы ықпалды көрсетіңіз:
Шайтанкөл
Ән
Мектеп
Автор сөзінен кейін орналасқан төл сөзді сөйлем:
Ескі ай кетіп, жаңа ай келетін уақыт «Өлара» деп аталады
Асхат былай деді: - Ескі ай кетіп, жаңа ай келетін уақыт «Өлара» деп аталады
Ескі ай кетіп, жаңа ай келетін уақыт «Өлара» деп аталады Асхат.
Бағыныңқы сыңары қалай?қайтіп? сұрақтарына жауап беретін сабақтас құрмалас сөйлем түрі:
Мекен, мезгіл
одағай
қимыл-сын бағыныңқылы
Біріккен сөздер:
ән айт, оқу оқы
тасбақа, аскөк
оқушылар, табиғат
Сөз тіркестері басыңқы сыңарларының жасалуына қарай бөлінеді?
Есімдік
Етістікті,есімді
Үстеу
Сөйлемдегі баяндауыштың түрі. Ауа тұп-тұнық,тап-*таза, жібектей жұмсақ.
зат есім
біріңғай
баяндауыш
Тілдесу барысында қойылатын талаптар:
коммуникативтік талаптар
талап
үндестік заңы
Мықты сөзінің синонимдік қатарына жатпайтын сөз:
керемет
күшті
құрметті
Шығыс септік тұлғасындағы болымсыз есімше түрінен келген сабақтас құрмалас сөйлем:
Анам дүкенге барды
Дүкен ашық
Дүкеннің жабық екенін біле тұрып, Рүстем соған беттеді.
Ғылым үйренудің бірінші шарты:
білім алу
тәрбиелі болу
балалықты қию
Абай көрсеткен естіген нәрсені ұмытпаудың төрт шарты:
еңбек, білім, тамақ, ұйқы
мақтаншақ, еріншек, білу, көру
берік көкірек, ғибратлану, көңілге бекіту, ой кеселінен қашық болу
Сабақтас құрм жасалуы сөйлем берілген:
етістік арқылы
Ып іп п көсемше арқылы (өткен шақ)
есімше арқылы
. Буын үндестігіне бағ тұрған қосымшалы сөз:
оқу
оқ
оқулықпен
С.Аманжолов енгізген салалас түрі:
кезектес
құрмалас
аралас
Абайдың бірінші қара сөзінде кездеспеген сөз:
білім алу.
еңбек ету
мансап бағу
. Автор сөз төл сөздің ортасында орналасса, қандай тыныс белгі қойылады?
қос нүкте
үтір, сызықша
үтір, тырнақша
Көмектес септігімен келген сабақтас сөйлемді көрсет
келді
барыпты
Келгенімен
. Мағауин тілі туралы пікірді кім айтты?
М.Әуезов
Ә.Кекілбаев
А.Байтұрсынов
Түсіндірмелі салаласқа қатысы жоқ жауап ?
сол, дегенмен
себепті
не , я яки.
Төл сөздің ішінен төл сөз келсе сызықша ,
үтір қойылады
тырнақша қойылады
жақшаға алынады
. Одағай мен қаратпа сөз келген қатар/
Мектеп алды таза
табиғат тамаша,
Тәйт, Балам, үлкеннің алдын кеспегін!
. Әккі көкжал тіркесіне лайық/
қорқақ қоян
қорқақ қасқыр
қу қасқыр
Қозыкөш жер тіркесі/
алыс жер
жақын жер
туған жер
. Сөйлемдегі өткен шақтың жасалу жолы. Қазақ әйелдері кеуделеріне алқа мен моншақ таққан
етістіктен
есімшеден
түбір етістігі+есімшенің жұрнағы
Мекен үстеулі сөйлем
үй таза
Біздің үй
Біздің үйіміз төменде
Қоян екеш қоян да інін бұлай қаза алмас-ау,сірә?!
Осы шақ
Болжалды келер шақ
Өткен шақ
. Лепті сөйлем
Мадиар патша
Мадиардың ниеті
Мадиардың патшасы,ниетіңнен қайт
Ын,-ін,-н жұрнақтары арқылы жасалатын етіс түрі/
Өзгелік етіс
Өздік етіс
Ырықсыз етіс
Сұраулы сөйлем
Ақсақалдың балалары
балалар, ақсақал
Ақсақал балаларың бар ма
Шығыс септігі жалғауы тіркесетін сан есім/
Реттеу сан есім
Топтау сан есім
Мөлшер сан есім
Қолмен ұстауға болатын зат есім
ауа, көңіл
кітап,анам,ағалар
ән, би
Сөйлемдегі қаратпа сөз
анасы келіпті
сабақ оқу
Әй,әже-ай,неге бүйтіп күдіктене бересіз
Сөйлемдегі демеулік шылау. Құрмаш түгіл әжесі қуанды
Болымсыздық демеуліктер
Одағай
Есімдік
. Көмекші сөзі бар қатар
Ауыл
Өнер
Ел іші-өнер кеніші
Үзіндідегі жалғау түрлері. Дария-шалқар даналығын ал,тыңда! /
Тәуелдік жалғау+септік жалғау
Жіктік жалғау
Септік жалғау
Іс-қимылдың жүзеге асу амады. Апта сайын Версаль қаласындағы шешеме жаяу барып-қайтып тұрамыз
сайын
шешеме
Жаяу
Етістіктің шағы. Үй тас пен кешендерді ертең диқандар мекендейді/
Ауыспалы келер шақ
Тура осы шақ
Ауыспалы өткен шақ
Сөйлемдегі жалғаулық шылауға тән белгі. Көптен бері Абай бұндай намыс пен ыза,алдау мен қиянатты көрмеген-ді
Сөз бен сөзді байланыстырып тұр
хабарлы сөйлем
Сөздер байланыспаған
Бұйрық пен талау ету
Оқушы
Төрге шығыңыз
Мектеп
Жалғаулықсыз себеп-салдар салалас сөйлем
Ән айттық
Керемет ән
Аңқаулығым ғой,солардың құрығына түсіп қалатынымды білмедім
Сөйлемдегі сын есімнің түрі. Құстар шыршалы орманда ән салады/
Зат есім
Қатыстық,туынды
Сын есім
Ш.Мұртазаның «Қызыл жебе» романындағы: «Қызыл жебе» деген сөздің мағынасын табыңыз?
Қызыл оқ
Ерен жүйрік жылқы.
Қызыл түс
Қазақ прозасының профессионалдық биік деңгейге көтерілген кезін көрсетіңіз.
XX ғ..
ХІХ ғ.
ХУІІІ ғ.
Орфография нені зерттейді?
Сөз тіркестерінің құрылымын
Сөйлеу мәнерін
Сөздердің дұрыс жазылуын
Дыбыстардың үндестігін
