WorksheetsTDB1 4.ÜNİTE (NEZAKET)
Total questions: 24
Worksheet time: 48mins
Nezaket; başkalarına karşı saygılı, onları rahatsız etmeyecek şekilde dikkatli ve incelikli davranma, edepli olma anlamına gelir. Nezaketli ve edepli olmak, toplum içinde yaşamak için gerekli bir değerdir. Çünkü bu davranışlar, insan ilişkilerinde uyulması gereken ölçüler olup kişiye saygınlık kazandırır. Bu değerler, dinimizin de gerekli gördüğü ve aklın güzel bulduğu söz ve davranışlardır. Uyulması güzel olan görgü kurallarıdır.
Aşağıda verilen yargılardan hangisi yukarıdaki metne göre doğrudur?
Nezaketli davranmak insanların birbirine saygı göstermesini sağlar.
Nezaket kuralları, dinin önemsemediği güzel davranışlardandır.
Toplum hayatında nezaketin önemi yok denecek kadar azdır.
Nezaketli ve edepli olmak sadece aile içinde geçerlidir.
Bir toplumda nezaket ve edep kurallarına uyulmuyorsa, o toplumda ahlakın varlığından söz edilemez. Dolayısıyla ahlaka önem verilmeyen toplumlarda da hukuka saygıdan, düzen ve intizamdan bahsetmek mümkün değildir. Nezaketli ve edepli davranışlarla süslenmeyen Müslümanlar kınanmışlardır. Çünkü ölçüsüz, kaba ve kırıcı davranışlar toplumda huzurun yok olmasına ve insanların mutsuzluğuna neden olur.
Bu metinden çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Nezaket kurallarına uyulmayan bir toplumda ahlak bulunmaz.
Kaba ve kırıcı davranışlar insanların mutsuz olmasına yol açar.
Nezaketli davranmayan kişiler dinimize göre eleştirilir.
Toplumsal huzur ve düzen, nezaket kurallarına uyulmasına bağlıdır.
Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmuştur: “Müminlerin iman yönünden en olgunları, ahlakı en iyi olanlarıdır. Bunlar insanlarla iyi geçinirler; iyi ilişkiler kurarlar ve kendileriyle de iyi ilişkiler kurulur. Başkalarıyla iyi geçinemeyen ve kendileriyle iyi geçinilmeyen kimselerde hayır yoktur.” Bu hadiste, müminin güzel ahlaklı ve geçimli olmasının önemi vurgulanmaktadır.Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
“Müminlerin iman yönünden en olgunları, ahlakı en iyi olanlarıdır. Bunlar insanlarla iyi geçinirler; iyi ilişkiler kurarlar ve kendileriyle de iyi ilişkiler kurulur. Başkalarıyla iyi geçinemeyen ve kendileriyle iyi geçinilmeyen kimselerde hayır yoktur.”
Bu hadisten çıkarılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Ahlakı güzel olan müminler, iman bakımından en olgun olanlardır.
Müslüman, imanını korumak için insanlardan uzak durmalıdır.
Geçimsiz insanların toplum için faydalı olduğu söylenebilir.
Ahlaklı davranmak ile güçlü iman arasında bir ilişki yoktur.
Sevgili Peygamberimiz (sav) buyurmuştur ki: “Din kardeşini güler yüzle karşılamaktan ibaret bile olsa, hiçbir iyiliği küçük görme.” Bu sözle, küçük de olsa iyilik yapmanın değersiz sayılmaması gerektiği ifade edilmiştir.
Bu hadise göre aşağıdaki davranışlardan hangisi uygundur?
Güler yüzle selam vermeyi de bir iyilik olarak görmek
Küçük iyilikleri önemsemeyip yalnız büyük işler yapmak
İyilik yaparken karşılık beklemek
İnsanlara daima asık suratla ve sert davranmak
Zaten bir toplumda nezaket kurallarına uyulmuyorsa o toplumda ahlakın varlığından söz edilemez. Dolayısıyla ahlaka önem verilmeyen toplumlarda da hukuka saygıdan, düzen ve intizamdan bahsetmek mümkün değildir.
Bu parçanın devamında aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
Bu yüzden İslam dini, toplum hayatı için gerekli nezaket kurallarını koymuştur.
Halbuki insanlar nezaket olmadan da mutlu şekilde yaşayabilir.
Bu durum, kuralsız bir toplumda bile düzen olabileceğini gösterir.
Buna rağmen, nezaketli davranmak toplum için önemsiz sayılır.
Bakara suresi 83. ayette Yüce Allah, yalnız kendisine ibadet edilmesini; ana-babaya, akrabaya, yetimlere ve yoksullara iyilik yapılmasını ve insanlara güzel söz söylenmesini emretmiştir. Ayrıca, verilen sözlerin tutulması gerektiği bildirilmiştir. Kulluğun insanlara iyilik etmekten geçtiği vurgulanmıştır. Ana-babaya, akrabaya, yetime ve yoksula iyilik etmek, insanlara nezaketle davranmak Allah’a kulluk görevlerindendir.
Yukarıdaki metne göre çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
İnsanlara güzel sözlerle hitap etmek ilahi bir emirdir.
İhtiyaç sahiplerine iyilik etmek, Allah’a ibadet etmenin bir parçasıdır.
Ayetin verilen sözlerin yerine getirilmesinin önemi vurgulanır.
Sadece ibadetleri yapmak yeterlidir; insanlara iyi davranmak önemli değildir.
Ali İmran suresi 159. ayette şöyle buyurulur: “Allah’ın rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba ve katı yürekli olsaydın onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi. Öyleyse onları affet; onlar için Allah’tan bağışlama dile. İş konusunda onlarla müşavere et. Kararını verdiğinde de artık Allah’a tevekkül et. Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever.”
Bu ayete ilişkin aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
Hz. Muhammed (sav) çevresindekilere karşı yumuşak davranmıştır.
Kaba ve katı davranışları etrafındaki insanlar dağılacaktır.
Peygamberimize, işleri sahabeleriyle istişare etmesi emredilmiştir.
Allah, kendisine tevekkül edenleri sevmez şeklinde buyurulmuştur.
Hümeze suresi 1-2. ayetlerde, başkalarını arkadan kötüleyen ve onlarla alay eden kimselerin kınandığı bildirilmektedir. Çünkü dinimiz, insan onurunun korunmasına büyük önem verir.
Bu ayetlere aşağıdaki davranışlardan hangisi eleştirilmektedir?
Başkalarının arkasından konuşup onları küçük düşürmek
İhtiyacı olanlara malla yardımda bulunmak
İnsanlara karşı daima nazik ve saygılı davranmak
Konuşurken kibar ve hoşgörülü ifadeler kullanmak
Nezaket kurallarını öğrenip günlük hayatımızda uygulamak, üzerimize düşen bir görevdir. Ayrıca, insanların özel hayatına saygı göstermek ve mahremiyetlerini ihlal etmemek de dinimizin öğrettiği önemli bir prensiptir. Bu sayede Rabbimizin hoşnut olacağı bir kul olur, hayatımızı mutlu ve huzurlu bir şekilde sürdürebiliriz.
Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Nezaket kurallarını hayatımızda uygulamak insanın sorumluluğudur.
Başkalarının özel hayatına saygı duymak dinimizin prensiplerindendir.
Nezaketli davranmak, Allah’ın rızasını kazanmaya vesile olur.
Nezaket kurallarını bilmek yeterlidir, uygulamaya gerek yoktur.
Nezaket konusunda örnek almamız gereken kişi Peygamberimiz Hz. Muhammed’dir. Çünkü o, hiçbir zaman kaba olmamış; aksine hep nazik davranmıştır. Konuşurken muhatabına karşı güzel bir üslup kullanmış, kimseyi kırmamaya özen göstermiştir. Gerekirse konuşmaktan hoşlanmamış. Ağızdan çıkan sözden sorumlu olduğumuzu hatırlatarak herkesin dikkatli olmasını istemiştir.
Bu parçadan Peygamberimiz (sav) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Daima nazik ve kibar davrandığı
Gereksiz konuşmalardan hoşlanmadığı
Kimseyi incitmemeye özen gösterdiği
İnsanları kırmaktan çekinmediği
12. Hz. Aişe (ra) anlatıyor: Peygamberimize biri hakkında olumsuz sözler söylendiğinde Resulullah (sav) “Falanca’ya ne oluyor da böyle söylüyor?” demedi. Bunun yerine, “Bazı kimselere ne oluyor ki şöyle söylüyorlar?” diyerek isim vermeden genel bir ifadeyle uyarıda bulunurdu. Yani hatayı dile getirirken kişinin onurunu incitmemeye özen gösterirdi. Bu tutumu, onun ne kadar ince düşünceli olduğunu gösterir.
Bu olayda Peygamberimizin ön plana çıkan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Uyarı yaparken nazik ve kırıcı olmayan bir üslup kullanması
Hatalı kişileri isim vererek sert şekilde uyarması
İnsanların yanlışlarını görmezden gelmesi
Adaleti davranmaktan vazgeçmesi
Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur: “Kişi, önemsemeden Allah’ı hoşnut edecek bir söz söyler de Allah onu bu sözü sebebiyle derecelerce yükseltir. Yine kişi, farkında olmadan Allah’ı kızdıracak bir söz söyler de bu yüzden cehennemin azabını hak eder.” Bu hadis, düşünmeden söylenen sözlerin bile büyük sonuçlar doğurabileceğini ifade etmektedir.
Bu hadisten çıkarılabilecek en önemli ders aşağıdakilerden hangisidir?
Ağzımızdan çıkan her söze dikkat etmeli, sözlerimizin farkında olmalıyız.
İyi niyetle söylesek bile sözlerimizin bir değeri yoktur.
İnsan, sadece yaptığı davranışlardan sorumludur; söylediği sözlerden değil.
Allah, söylediğimiz her söz için hemen ceza verir.
Aşağıdaki metni okuyunuz ve soruyu cevaplayınız.
Ali, kalabalık bir ortama girdiğinde tanıdığı tanımadığı herkese tebessüm ederek selam verir. Okulda, canı sıkkın olan bir arkadaşını teselli edici güzel sözler söyleyerek rahatlatır. Eve döndüğünde, komşusuna yardım eden babasına “Eline sağlık” diyerek teşekkür eder. Ancak Ali, küçük kardeşi bir hata yaptığında onu sert sözlerle azarlar.
Ali’nin davranışlarından hangisi nezaket kurallarına aykırıdır?
Yolda karşılaştığı birine gülümseyerek selam vermesi
Üzgün arkadaşını teselli edici sözlerle moral vermesi
Babasına yardımlarından dolayı teşekkür etmesi
Kardeşini hatasından dolayı kırıcı sözlerle azarlaması
Dinimizin öğrettiği ahlaki prensipler, kültürümüzdeki nezaket kurallarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu kurallar sayesinde toplumsal hayatımızın her alanında nasıl davranacağımızı biliriz. Söz ve davranışlarımızda kibar, nazik ve saygılı oluruz. Böylece dinimizde büyük önem verilen kul hakkına da riayet etmiş oluruz.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Kültürümüzdeki nezaket kuralları, dinî prensiplerden etkilenmiştir.
Nezaket kuralları, günlük hayatımızın her alanında bize yol gösterir.
Nazik davranarak başkalarının hakkına saygı göstermiş oluruz.
Toplumumuzda nezaket kurallarına hiç önem verilmez.
Ahmet, kalabalık bir ortama girdiğinde tanısın tanımasın herkese selam verir. Konuşan iki arkadaşının sözünü asla kesmez. Sohbet ederken nazik ve saygılı bir tavır sergiler. Ancak şakalaşırken bazen arkadaşlarını incitir ve hatasını fark etse de özür dilemez.
Ahmet’in bu davranışlarından hangisi nezaket kurallarına uymaz?
Ortamı girerken herkese selam vermesi
İki kişi konuşurken araya girmemesi
Konuşurken nazik ve saygılı olması
Arkadaşlarını incittiğinde özür dilememesi
Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Numaralanmış cümlelerin hangisi anlam bütünlüğünü bozmaktadır?
I. Toplum içinde yüksek sesle konuşmamak bir nezaket kuralıdır.
II. İki kişi konuşurken araya girmemek saygının gereğidir.
III. Her zaman kendi dediğinde ısrar edip kimseyi dinlememek gerekir.
IV. Tanıdığımıza ve tanımadığımıza selam vermeye özen göstermeliyiz.
I
II
III
IV
Günümüzde sosyal medya ve cep telefonu gibi iletişim araçlarını kullanırken de nezaket kurallarına uymalıyız. Karşımızdaki kişiyi görmesek bile ona karşı saygılı olmalı, nezaketsiz davranışlardan kaçınmalıyız. Trafikte de sabırlı ve nazik olmalı; gereksiz yere korna çalmamalıyız. Toplu taşıma araçlarında yüksek sesle konuşarak başkalarını rahatsız etmemeliyiz. Bütün bunlar, dinimizin ve kültürümüzün bize yüklediği sorumluluklardandır.
Metne göre aşağıdakilerden hangisi uygun bir davranış değildir?
Toplu taşımada telefonla yüksek sesle konuşmak
Trafikte sabırlı olup diğer sürücülere karşı nazik davranmak
Sosyal medyada nezaket kurallarına dikkat etmek
Otobüste etrafı rahatsız etmemek için alçak sesle konuşmak
Kültürümüzde nezaket kurallarına büyük önem verilir. Bu kurallar, dinimizin ahlaki ilkelerine dayanır ve toplum hayatında karşılıklı saygı ile düzeni sağlamaya yardımcı olur. Örneğin selam vermek, yüksek sesle konuşmamak, gerektiğinde özür dilemek gibi davranışlar bu kurallar arasındadır. Nezaketli davranan kişiler toplumda sevilir ve aralarındaki ilişkiler daha sağlam olur.
Bu metnin ana fikrine en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Nezaket Kurallarının Önemi
Kültürümüzde Nezaket Kuralları
Nezaketli İnsanların Özellikleri
İyi Davranış Örnekleri
Yüce Allah, kullarına karşı son derece nazik ve merhametlidir. İnsanların hatalarından dolayı onlara hemen ceza vermez; tövbe etmeleri için fırsat tanır. Allah sabırlıdır, aceleyle hüküm vermez. Her şeyi bilmesine rağmen kullarının kusurlarını affeder, onlara süre tanır. Aceleci olmayan, yumuşak ve affedici olan Allah’ın bu yönünü ifade eden özel bir ismi vardır.
Bu parçada bahsedilen Allah’ın ismi aşağıdakilerden hangisidir?
el-Halim
el-Latif
er-Refik
el-Adl
Allah’ın Halim sıfatına iman eden bir mümin, insanlar için helak olmayı değil kurtuluşu istemelidir. Hiç kimse hakkında “Allah onu affetmez, ondan adam olmaz.” gibi sözler söylememelidir. Sakin ve ağırbaşlı olmalı, ancak yanlışlar karşısında tepkisiz kalmamalıdır. Mümin, din kardeşinin kusurunu görmezden gelip onu affedebilmeli, gerekirse hatasını düzeltmesi için ona süre tanımalıdır.
Bu parçaya göre, aşağıdaki davranışlardan hangisi yanlıştır?
Bir hata karşısında hemen cezalandırmak yerine fırsat vermek
İnsanların hatalarını sürekli yüzlerine vurup onları incitmek
Başkasının kusurunu affederek hoş görmeye çalışmak
“Allah bu kişiyi bağışlamaz.” gibi ifadelerden kaçınmak
Yüce Allah her şeyi en ince ayrıntısıyla bilendir ve kullarına karşı çok lütufkârdır. Bütün yaratılmışlara en nazik şekilde muamele eder. Kullarının ihtiyaçlarını onların bile bilmediği yönleriyle bilir ve ummadıkları anda onlara sayısız nimetler verir. Hiç beklemedikleri yerlerden çeşitli iyilik kapıları açar.
Yukarıdaki metne göre çıkarılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Allah, kullarının tüm ihtiyaçlarını en ince ayrıntısına kadar bilir ve onlara lütfeder.
Allah, sadece kullarının dile getirdiği ihtiyaçlara karşılık verir.
Allah, kullarına karşı adil olmakla birlikte sert davranır.
En küçük hataları bile anında cezalandırır。Allah, yaratılmışlara yardım etmek için melekleri görevlendirir.
Yüce Allah kullarına hiç ummadıkları yerlerden lütuf ve ihsanlarda bulunur; beklemedikleri anda onlara yardım eder. İnsanlar fark etmese bile Allah onların ihtiyaçlarını bilir ve karşılar. Bu nedenle, bir mümin zor bir durumla karşılaştığında bile Allah’tan ümidini kesmemelidir.
Bu metinden çıkarılabilecek en uygun sonuç hangisidir?
Allah’ın yardımı her an gelebileceği için ümitsizliğe kapılmamalıyız.
Her işimizi aceleyle getirip hemen sonuç beklemeliyiz.
İnsanların kendi ihtiyaçlarını kendilerinin gidermesi gerekir.
Küçük iyiliklerin önemsiz olduğunu unutmamalıyız.
Yüce Allah, er-Refik ismi gereği her işte yumuşak davranır ve kullarına karşı aceleci olmaz. Emir ve yasakların bir anda değil, peyderpey (aşama aşama) bildirmiştir. Örneğin, içkinin haram kılınması hemen değil, kademeli olarak gerçekleşmiştir. O, kullarına karşı asla sert ve merhametsiz değildir. Bu parçada verilen örneğe göre,
Yüce Allah’ın er-Refik isminin bir tecellisi aşağıdakilerden hangisidir?
İçki yasağının kademeli olarak bildirilmesi
Bütün dinî hükümlerin tek seferde indirilmesi
Her hata karşısında anında cezalandırma yapılması
İnsanların kaldıramayacağı yükümlülükler konulması
Başkalarına tavsiye verirken hangi tutumu sergilemeliyiz?
Saygılı ve anlayışlı bir şekilde
Agresif ve zorlayıcı bir tavırla
İlgisiz ve kayıtsız kalarak
Alaycı ve küçümseyici bir şekilde
