Font size
WorksheetsҚазақ әдеб. Бренд 10
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Бренд 10.
Қыпшақ Сейітқұлдағы шығыр сөзінің мағынасы: көне сөз
Құдықтан су тартып шығаруға арналған жүккөтергіш құрал
Бір нәрсені шығару туралы айтылған
Шығару туралы айтылған
Қажымұқан повесінен үзінді тап:
Вариант жоқ
вариант жоқ
Добрые Рабый деген адам бар.
.«Аққулар ұйықтағанд»а поэмасының эпилогіне тән қатар
ЭПИЛОГ
...Сол кеткеннен мол кеттім, оралмадым,
Жерді аңсаймын...
Жалғыз-ақ сол - арманым.
Қиын екен, қимасың екі бірдей,
Көз алдыңда ғайып боп жоғалғаны...
Көрдің бе бір-біріне дөп келуін,
вариант жоқ
жоқ
.«Тіршілікте құрыштай бол төзімдіде» салғыр достың белгісі:
Достыққа алданба
Өтірік досқа сенбе
остық атын малданып жүргендер көп, оған алданба.
Сапалық сын есімдердің барлығына жалғанатын жұрнақтар қатары:
-рақ, -рек, -ырақ, -ірек
-лы, -лі, -ды, -ді
-лау, -леу, -дау, -теу
. “Ұшқан ұя” қандай шығарма:
повесть
роман
әңгіме
Күлтегін жырындағы Кіші жазудың шешімі:
Вариан жоқ
Йолығ Тегіннің жаздыруы туралы
Вариан жоқ
Дауысты дыбыстар тілдің қатысна қарай
Ашық, қысаң
Жуан, жіңішке
түбірлі, төл дыбыстар
Дауысты дыбыстар жақтың қатысна қарай
Ашық, қысаң
Жуан, жіңішен
қатаң, үнді
Сөз (Морфология)-сөз және оның формулалары туралы ілім. Морфологиф тұлғасына қарай?
2-ге бөлінеді. Дара, күрлделі.
Ашық, қысаң
жуан, жіңішке
Дара сөз нешеге бөлінеді?
3-ке.
2-ге (Түбір, туынды)
4-ке
. Күрделі сөз нешеге бөлінеді?
3-ке.
4-ке (Біріккен сөз, Қос сөз, Қысқарған сөз, Тіркескен сөз)
2-ге
Жұрнақтар түбірден кейін тұрып, жаңа сөз тудырушы қосымша жұрнақ деп аталады. нешеге бөлінеді?
3-ке.
2-ге (Сөз тудырушы, сөз түрлендіруші.)
4-ке
Сөздердің бір-бірімен байланыстырып, оларға грамматикалық мағына үстейтін қосымша ЖАЛҒАУ дейміз.
Жалғаудың неше түрі бар?
3
2
4 (Көптік,Тәуіедік, Жіктік, Септік)
Зат есім лексика-семантикалық мағынасына қарай нешеге бқлінеді?
4
8 (Жалпы, Жалқы, Нақтылы, Абстракталы, Жанды, Жансыз, Заттық, Жинақтау)
6
Зат есім тұлғасына қарай?
3-ке.
2-ге (Негізгі және туынды зат есімдер)
4-ке
Зат есім құрамына қарай?
3-ке.
2-ге (дара, күрделі.)
4-ке
Сын есім мағынасына қарай?
3-ке.
2-ге (Сапалық, қатыстық.)
4-ке
Сын есім тұлғасына қарай?
3-ке.
2-ге (негізгі, туынды ЖӘНЕ дара , күрделі.)
4-ке
Сын есімнің шырайлары?
4-ке (Күшейтпелі, салыстырмалы, жай шырай, Асырмалы шырай)
3-ке.
2-ге
Сан есім мағынасына қарай?
3-ке.
4-ке
6-ға (Есептік, реттік, жинақтық, бөлшектік, топтау, болжалдық)
Есім сөздер (зат есім, сын есім, сан есім) орнына жүретін сөз табы ЕСІМДІК деп аталады.
Есімдік мағынасына қарай?
5
6
7 ( Жіктеу, сүрау, сілтеу, жалпылау, безгілдек, болымсыздық, өздік есімдіктер)
Етістік тұлғасына қарай?
2-ге (негізгі, туынды)
3-ке
4-ке
Етістік мағынасына қарай?
2-ге (негізгі, көмекші)
3-ке
4-ке
. Етістік құрамына қарай?
2-ге (дара, күрделі.)
3-ке
4-ке
Күрделі етістік құрамына қарай?
6-ға (құрама, құранды, қосарлы, біріккен, тұрақты, аналитикалық.)
3-ке
4-ке
Етістік мағынасына қарай?
2-ге (негізгі, көмекші)
3-ке
4-ке
Етістің шақтары?
2-ге
3-ке
(Өткен, осы, келер шақ)
4-ке
Етістің рай категориясы?
3-ке
2-ге
4-ке(ашық рай, бұйрық рай, шартты рай, қалау рай)
Тұйық етістік -етістіктің ерекше түрі. Зат есімдерше түрленіп, шақпен де, жақпен де байланыста болмай, қимылдың іс-әрекеттің атын білдіретін етістіктің ерекше түрі ТҰЙЫҚ етістік деп аталады.
Тұйық етістіктің жасалуы?
2-ге
3-ке (Негізгі, туынды, болымсыздық етістік)
4-ке
ЕТІСТЕР- етістіктің бір түрі. Етіс іс-әрекеттің орындаушыға, қимыл ісіне қатысын айқындайды. Етіс нешеге бөлінеді?
2-ге
4-ке
5-ке (Негізгі, Өздік, Өзгелік, Ортақ, Ырықсыз етіс)
Есімге де, етістікке де тән грамматикалық белгілерді қамтитын етістіктің түрі ЕСІМШЕ деп аталады.
1. Есімше есімдерше нешеге бөлінеді?
2-ге
4-ке (Көптеледі, Тәуелденеді, Септеледі, Жіктеледі)
3-ке
78. Есімшенің неше түрі бар?
2
4
5 (Өткен шақ, Ауыспалы шақ, Келер шақ, Болжалды келер шақ, Мақсатты келер шақ)
Өз алдына толық дербес мағынасы жоқ, сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырып немесе сөзге қосымша мағына үстеп тұратын көмекші сөздер ШЫЛАУ деп аталады.
Шылаудың айырмашылығы: 1) Шылау-ң толық лексикалық мағынасы болмайды. 2) Сөйлем ішінде шылау сөйлем мүшесі бола алмайды. 3) Шыл-р сөз бен сөзді немесе сөйлем мен сөйлемді байланыстырады және толық мағыналы сөздің жетегінде оған қосымша мән үстей қолданылады. 4) Шылаулар түрленбейді.
ШЫЛАУ нешеге бөлінеді?
2-ге
4-ке
3-ке ( Септеулік, Жалғаулық, Демеулік)
Сөйлемде қимыл, іс-әрекеттің, сын-сапаның әр түрлі белгілерін, сипатын, жай-күйін білдіретін, өзгертуге, грамматикалық тұлғалармен тұрлендіруге көне бермейтін сөздер ҮСТЕУ деп аталадыү
Үстеу -тұлғасына қарай?
2-ге (Негізгі, Туынды)
3-ке
4-ке
. Үстеу -құрамына қарай?
4-ке
3-ке
2-ге (дара, күрделі)
Үстеу -мағынасына қарай?
2-ге
5-ке
8-ге (Мезгіл, Мекен, Мөлшер, Сын-бейне, Күшейту, Мақсат, Себеп-салдар, Топтау)
Толық мағынасы жоқ, тек әр адамның әр түрлі көңіл күйн, жануарлаға айтылатын сөздер ОДАҒАЙ деп аталады.
Одағайдың неше түрі бар?
2
4 (1.Көңіл-күй, 2. Жекіру, ишарат, 3. Шақыру. 4. Тұрмыс-салт одағайлары)
3
Екі немесе бірнеше сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін сөйлем ҚҰРМАЛАС сөйлемдеп аталады.
Құрмалас сөйлем нешеге бөлінеді?
2-ге
3-ке (Салалас құрмалас, Сабақтас құрамалас, Аралас құрмалас сөйлемдер)
4-ке
Салалас құрмалас сөйлем дегеніміз?
2-3 сөйлемі тиянақт болып келеді.
Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауынштары тиянақты болып, өзара тең дәрежеде байланысады. (мыс. Қоңырау соғыллды да, сабақ басталды)
Бастауыш пен баяндауышы тиянақты болып келеді.
Сабақтас құрмалас дегеніміз?
Бастауыш пен баяндауышы тиянақты болып келеді.
Анықтауыш пен баяндауышы анық болып келеді.
Құрамындағы сөйлемдердің алғашқысының баяндауышы тиянақсыз, екінші сөйлемге бағына байланысады. (мыс. Ол келгенде, кино басталды
Аралас құрмалас сөйлем дегеніміз?
Анықтауыш пен баяндауышы анық болып келеді.
Кемінде үш сөйлемнен құралып, бір-бірімен салаласа жа, сабақтаса да байланысады.
Бастауыш пен баяндауышы тиянақты болып келеді.
Салалас құрмалас сөйлемнің неше түрі бар?
3-у
4-у
6-у. (Ыңғайластық, Қарсылықты, Себеп-салдар, Кезекті, Талғаулы, Түсіндірмелі сөйлемнің-жалғаулығы жоқ.)
Туырлық деген не?
Киіз үйдің сыртқы әбзелдері — күн сәулесін түсірмеу және су өткізбеу, жылу сақтау және т.б. қызметтер атқаратын әбзел — туырлық, үзік, түндік, киіз есік.
Аңшылыққа арналған құрал саймандар
) Егіншілілікке арналған құралдар
Ғұлама сөзінің синонимі табу
ғалым, ақын, ойшыл, дана
еңбекқорлық, өнерпаз
ақындық, өнерлі болу.
Бөжейдін портреті
Түсі ақ сұр келген, өзі қоңыр сақалды, кесек мұрынды Бөжей – осы отырғанның бәрінен де сұлу, бетінде әжімі де аз. Бірақ Абайдың көзін оған көп тартатын бір нәрсе – бұның бітікшілеу, кішкене келген көздері... Қалың етті, салбыраңқы қабағы кішкене көзін көрсетпей, тасалап алған сияқты».деген жолдардан аңғаруға болады.
осы вариант
осы вариант
Наурызбайдың портрети
Қара көзді, пұшық мұрынды, сары шашты қисық қасты, шиедей ерін, сауыт сайманы бар, ақшыл батыр болған.
осы вариант
осы вариант
Көбе деген не?
Көбейу
ыдыс-аяқ
Көбе сауыт – дәстүрлі қазақ қоғамындағы батырлардың соғыста кебенек (киіз кеудеше) сыртынан киген сауыты.
Бәдік айтысы
Қыз бен жігіт айтысы
Жаңа айтыстың бір түрі.
Айтыстың бұл айтыстың көне түрі. Ол адамның табиғаттың жұмбақ сырына түсінбеген кезінде, шаманизм дін нанымына байланысты туған. Адам өзі танып-білмеген күштердің бәріне табынған, солардың бәрінің өз иесі бар деп білген, жақсылық, жамандық атаулының бәрінің өз тәңірісі бар деп ұққан. Көш-көш деп басталады.
М.Әуезов Көксеректі жазуға не себеп болды?
Адам мен қасыр туралы әңгіме жазғысы келді
Әйелінің үйіне алып келген қасқырдың суреті бар күнтізбеге қарап жазған
Аңыздарға сүйене отырып.
Жусан иісі Шарықтау шегі
Әжесінің қайтыс болуы
Балалар үйіне кетуі.
Бапай үйіндегі Аянның өмірі, аяғының тайғыштығы, колхоз кезінде болған жайттар
Үзінді келді авторын тап?
Ерлерді ұмытса да ел, сел ұмытпас,
Ерлерді ұмытса да ел, жел ұмытпас.
Ел үшін жаннан кешіп, жауды қуған
Ерлерді ұмытса да ел, шөл ұмытпас.
М. Жұмабаев “Батыр Баян”
Ж.Жабаев
А. Құнанбаев
Махамбетті жырлаған кім?!
Шернияз
Исатай
Сырым
Төл сөздің баяндауышы етістіктің ашық райынан болса?
осы вариант
осы вариант
Төлеу сөзде ол сәйкес шақтағы есімшеге айналып, оған -дық, /дік жұрнағы, тәуелдік жалғауы және табыс септігі жалғанады да, толықтауыш болады.
.”Жабайы алма”, “Өліара” авторы кім?
Сайын Мұратбеков
Асқар Сұлтанбеков
Смағұл Елеубаев
Арнау түрлері?
осы вариант
Арнау зарлай арнау, сұрай арнау
осы вариант
Алып Ер Тұңға тәжімалаған кім?
Мұхтар Әуезов
Фариза Оңғарсынова.
Ә.Кекілбаев
Жоқтаудың бірнеше үлгісін жазып алған?
Шоқан Уалиханов
Мұхтар Әуезов
Ахмет Байтұрсынов
Жоқтауды ауыз әдебиетіне енгізіп, кітап етіп жазған
А. Байтұрсынұлы
Абай Құнанбаев
Қыз жібектегі жағымсыз кейіпкер
Бекежан
Төлеген
Шеге
Қорқыт ата Бәмсі деген Римнен не зат алдыртты деген сұрақ «Ер қаруы - бес қару». Байбөрі баласының қаруы түгел болсын деп, көпестерін Рум еліне жіберген.
Бәмсәге - Теңіз айғыры (су жылқысы), бір емен садақ, бір күзі (шоқпар)
Әдемі шапан
Тәті тағам
Стамбұлдан НЕ алдырады.
Найза
Жылқы
Кебе
Дүние қалай етсең табылады да
Оның өзгеруіне себеп болған нәрсе деп?
жолаушының ақылы
диуананың аққылы
шешеннің ақылы
Төл сөзді төлеу сөзге айналдыру?
Автор сөзін өзгеріссез жеткізу
Сөйлеуші тарапынан өзгеріске ұшырап, біреудің сөзінің тек мазмұнын ғана сақтап жеткізу.
Өз сөзін өзгеріссіз жеткізу
Қыз Жібектің ешкім білмейтін нұсқасын жырлаған кім?
Бұқар
Шалкиіз
Мұсабай жырау
Нысанбай Жыраудың Жыры
Қыз Жібек
Ер Тонға
Кенесары Наурызбай жыры
Көшпенділік мәтіні.
Сөйлемдегі шылау түрі: демеулік шылау
Шырй түрі: күшейтпелі шырай
Мәтінді айтылмаған ақпарат: Жау әскерінің айла тәсілі
Үнемі ұшы қиыры жоқ- себеп бағ сабақтас
Шартты бағ саб құр сөйлем- Қашқан қыпшақтарды жау оп оңай қуыптастамақ болып тұра ұмтылса.
оқу керек
оку керек
Шыңғыс Айтматовтың "Алғашқы ұстаз" повесінің негізгі сюжетінің баяндалуы
Дүйеннің ауылға келуі
Суретшінің суреті
Академик Алтынайдың хатынан
Үзіндідегі дисфемизм сөздердің сыпайы мағынасы
Көзі көрмейді зағип, сөзуар
Ауыл моласы, білімді
Өнерлі бала, әнші
Б.Мұқайдың "Өмірзая" романындағы автор суреттеген өмір шындығы
Омір шындыңы
Қиын қыстау заман
Кеңес үкіметінің таптаурын жүйесі және ондағы құлдық санаға қарсы тұрған адамда
Фразеологизмдердің белгісіне жатпайтын қатар
осы вариант
Сөз дәлдігі
Ой дәлдігі
Батыр Баян" поэмасының үзіндіде сомдалған кейіпкер бейнесінің жасалу тәсілі
Эпилог
Метафора, теңеу
Эпитет
Әдебиеттегі өмір шындығын қиял тұрғысында әсірелеп бейнелейтін жанр
Фантастика
Ертегі
Аңыз
Абайдың бесінші қара сөзіндегі "Көкірек толы қайғы”
Дамыту
Мал бағу
Жан табу
Үзіндідегі көркемдегіш құрал түрі Шалқыған теңіз, Толқыған Теңіз
Эпитет
Метафра
Теңеу
. Өнегелі ойды тұспалдап жеткізетін, көбіне өлең түрінде келетін сюжетті шығарма
Мысал
Дастан
Жыр
М. Шахановтың “Нарынқұм зауалы” шығ басты кейіпкері кім?
Махамбет
Исатай
Сырым
Ұлпан” романындағы Ұлпанды айттыруға келген кім?
Мүсіреп или Есеней
Еменалы
Біжікен
Естай кім?
қазақтың әйгілі ақыны, сазгері. Әнші
суретші
ұстаз
Ұлықбек Есдаулет шығармаларының басты идеясы?
Қоғамдық идея
Ұлттық рух, адамгершілік, табиғат пен қоғам байланысы.
Ауыл өмірімен байланыс
Тіршілікте құрыштай бол төзімді шығармасының идеясы?
Тағдыр сынағына мойымау, төзімділік пен қажыр-қайрат.
Тағдырды ойлау
Еңбекқолық арқылы шыдау
Абай бірінші қарасөзінде ғылымды немен алмастырды?
Бос сөзбен алмастырды.
Мақтаншақтықпен алмастырады
Өнегемен алмастырады
Жатыс септігімен тұлғалас болып келетін шылау?
Жауап үшін
Мекте оқиды
Өнерпаздар әлемі
М.Мағауин, О. Сүлейменов туралы кім пікір жазған?
Ғ.Мүсірепов
Ә. Кекілбаев
М.Әуезов
Аяз бидегі Жаманның сөзі (мақал мәтел болуы керек)
Аяз би әліңді біл, құмырсқа жолыңды біл
осы вариант
осы вариант
"Жусан иісін" шарықтау шегі қандай
Соққыға жығылған Аян
Балалар үйіне кетуі
Әжесінің қайтыс болуы
Мұхтар Мағауин туралы бірдеңке деп сөз айтқан кім? Деген сұрақ қолыпты
Ғ.Мүсірепов
Ә. Кекілбаев
М.Әуезов
Қорқыт күйлері қандай негізде жазылған?
Аңыздық
Эпостық
Ертегілік
Aлып Ер Тұңға қандай өлшеммен жазылған
Көг өлшемі
Жер өлшемі
Ел өлшемі
М.Шаханов оқиғалы поэмасы
Нарынқұм зауалы
Махамбет
Исатай
Шахан-Шерідегі момын адамнан аң кейіптес адамға айналуы қандай әдіс
градация
психологиялық
сюжеттік
"О, Ақтан жас, Ақтан жас" шығармасындағы айшықтау
риторикалық сұрақ
логикалық сұрақ
қайталанатын сқрақтар
М.Қабанбай "Бауыр" әңгімесіндегі қою қара шашты бала
Мұқаш
Қали
Омар
Махамбет - ...символы
З.Қабдолов
М,Шаханов
М. Мағауин
"Ғылым таппай мақтанба" Абай өлеңінің мағынасы
ғылым үйрену.
мал бағу
егін егу
С.Торайғыров "Шәкірт ойы" өлеңінің идеясы
оқуға ұмтылу, ағартушылық
сауатшылдық, еңбек
тымбай еңбекке ұмтылу
Алғашқы ұстаз шығармасының экспозициясы неден басталады
суретшінің сипаттауы
суретшінің салуы
суретшінің нұсқауы
А.Яссауи өлеңдерімен мазмұндас жазатын ақын
Абай
Шоқан
Шәкәрім
Д.Исабеков "Әпке" пьесасындағы Тимур «жамалған костьюм киер ме? Береке жоқ үй болды» деген сөздер
Жанама мінездеу түрі
Мысқылды сөздер
Тура мінездеу түрі
“М.Мағауин, О.Сүлейменов туралы” пікір жазған –
Зейнолла Қабдолов, Әбіш Кекілбаев және басқа әдебиеттанушылар.
М. Әуезов, О.Сүлейменов
М.Шахханов, С.Елеуба
