wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

ТБК 1 КУИЗ

Total questions: 89

Worksheet time: 45mins

Name
Class
Date
1.

«Қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы мен фразеологиясы» еңбегінің авторларын атаңыз?

a)

Болғанбаев Ә. , Қалиев Ғ

b)

Смағұлова Г ., Момынова Б

c)

Авакова Р ., Сүлейменова Э

d)

Сайрамбаев Т ., Әмір Р

e)

Сыздықова Р ., Қайдаров Ә

2.

«Мағыналас фразеологизмдер» сөздігінің авторын атаңыз?

a)

Смағұлова Г

b)

Болғанбаев Ә

c)

Момынова Б

d)

Сүлейменова Э

e)

Әмір Р

3.

Тілдердің генеологиялық классификациясы неге сүйенеді

a)

шығу тегіне

b)

сөздер тобына

c)

тілдердің құрылымына

d)

достастығына

e)

қарым-қатынасына

4.

Этимология ғылымының қарастыратын мәселесі

a)

морфемалардың шығу тарихы

b)

сөз тіркесі

c)

сөйлем түрлері

d)

сөйлем мүшелері

e)

мағына түрлері

5.

Тіл білімінде дербес морфемаларға бөлінбейтін, тұтас күйінде ұсынылатын сөздің мағыналы бөлігі-

a)

түбір

b)

дара сөз

c)

аффикс және жалаң түбір

d)

атау сөз

e)

жалқы есім

6.

Иран тобына жататын тілді көрсетіңіз?

a)

фарсы тілі

b)

урду тілі

c)

ирланд тілі

d)

шотланд тілі

e)

грек тілі

7.

Албан тобына енетін тіл?

a)

албан тілі

b)

латын тілі

c)

өлі тілдер

d)

румын тілі

e)

молдаван тілі

8.

Татар тілі қай топқа енеді?

a)

қыпшақ тобы

b)

қарлұқ тобы

c)

ұйғыр-оғыз тобы

d)

тунгус тобы

e)

дұрыс жауабы жоқ

9.

Полисинтетикалық тілдер

a)

эвен, эвенк тілдері

b)

алтай, бурят тілдері

c)

қырғыз, өзбек тілдері

d)

бербер, иврит тілдері

e)

монгол, халха-монгол тілдері

10.

Флективті тілдер

a)

орыс, белорус тілдері

b)

испан, итальян тілдері

c)

полинезия халықтарының тілдері

d)

азербайжан, гагауз тілдері

e)

фламанд, хинди тілдері

11.

Бірігу тәсілі

a)

бірнеше түбірдің бірігуі

b)

түбірдегі дыбыс алмасу

c)

сөздердің қосарлануы

d)

екпіннің өзгеруі

e)

дауыс ырғағын өзгерту

12.

Қосарлану тәсілі

a)

түбір морфемалардың қосарлануы

b)

бірнеше түбірдің бірігуі

c)

дыбыс алмасу

d)

дыбыс ырғағы

e)

плеонастикалық тізбек

13.

Аффиксация тәсілі

a)

түбірден кейінгі келген қосымшалар арқылы берілетін мағына

b)

түбір морфемадағы дыбыстардың алмасуы

c)

түбірлердің бірігуі

d)

сөз мағынасының кенеюі

e)

түбір сөздердің қосарлануы

14.

Грамматикалық мағына дегеніміз не

a)

сөзге грамматикалық категориялардың көмегі арқылы берілетін мағына

b)

сөздің лексикалық мағынасы

c)

сөздің туынды мағынасы

d)

сөздің ауыспалы мағынасы

e)

сөздің келтірінді мағынасы

15.

Лингвистиканың сөздің сөйлемдегі атқаратын қызметі мәселесін қарастыратын саласы

a)

синтаксис

b)

морфология

c)

лексикология

d)

семосиология

e)

этимология

16.

Этимология ғылымының генеологиялық принципі нені басшылыққа алады

a)

тілдердің шығу тегінің бірлігі

b)

дыбыстық жүйенің ұқсастығы

c)

тілдің грамматикалық құрылысы

d)

түбір морфеманың өзгеріске түсу себептері

e)

семантикалық өзгерістер

17.

Екпін тәсілі

a)

түбір морфемадағы екпінді өзгерту

b)

сөздерді қосарлау

c)

бірнеше түбірді біріктіру

d)

көмекші сөздерді қолдану

e)

дауыс ырғ

18.

Екпін тәсілі

a)

түбір морфемадағы екпінді өзгерту

b)

сөздерді қосарлау

c)

бірнеше түбірді біріктіру

d)

көмекші сөздерді қолдану

e)

дауыс ырғағын өзгерту

19.

Грамматикалық мағына берудің аналитикалық тәсілі

a)

көмекші сөздер тәсілі

b)

ішкі флекция тәсілі

c)

суппелетизм

d)

сөздерді қосарлау

e)

аффикстік тәсіл

20.

"Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер" атты еңбектің авторы

a)

Қ.Жұбанов

b)

А.Байтұрсынов

c)

Н.Сауранбаев

d)

С.Аманжолов

e)

С.Жиенбаев

21.

Аморф тілдер тобына енетін тіл

a)

қытай тілі

b)

санскрит тілі

c)

хинди тілі

d)

кашуб тілі

e)

гот тілі

22.

Жазылғанды бір алфавиттен екінші алфавитке аударып жазу тәсілі

a)

транслитерация

b)

транскрипция

c)

пиктография

d)

идеография

e)

графика

23.

Балтық тобына жататын тіл

a)

эстон тілі

b)

латын тілі

c)

бурят тілі

d)

хакас тілі

e)

испан тілі

24.

Флективті тіл

a)

орыс тілі

b)

қазақ тілі

c)

қытай тілі

d)

монғол тілі

e)

фин-угор тілі

25.

Қазақ терминологиясының негізін салған лингвист ғалым

a)

А.Байтұрсынов

b)

С.Жиенбаев

c)

С.Кеңесбаев

d)

Қ.Жұбанов

e)

М.Балақаев

26.

Туыстас тілдерді салыстыра зерттеу әдісін тұңғыш қолданған ғалым?

a)

М.Қашқари

b)

А.Байтұрсынов

c)

Н.Сауранбаев

d)

А.Аманжолов

e)

В.В.Радлов

27.

Плеоназм дегеніміз не

a)

қабаттаса қолданылған синонимдер

b)

көп мағыналы сөз

c)

шет тілінен енген сөз

d)

диалекті

e)

арнайы сөз

28.

Көңіл құсы құйқылжыр шартарапқа өлең жолы ауыспалы мағынаның қай түрі?

a)

жеке қолданыстағы метафора

b)

тұрақты метафора

c)

синекдохалық тәсіл

d)

метонимиялық тәсіл

e)

морфологиялық тәсіл

29.

Қанша бассыңдар? Неше тұяғың бар? Сөйлемдеріндегі ауыспалы мағынада тұрған сөздер қай тәсілмен жасалған

a)

синекдохалық

b)

метафоралық

c)

метонимиялық

d)

морфологиялық

e)

лексика-семантикалық

30.

Префикс дегеніміз не

a)

түбірдің алдында тұратын морфема

b)

түбірден соң тұратын қосымша

c)

екі түбірді дәнекерлеуші морфема

d)

түбірдегі дыбыс алмасу

e)

көмекші сөз

31.

Сөздердің шығу тегі мен олардың семантикасының дамуы туралы мағлұмат беретін сөздіктер қатарын көрсетіңіз?

a)

Этимологиялық сөздік, тарихи сөздік

b)

Түсіндірме сөздік, аударма сөздік

c)

Синонимдер сөздігі, антонимдер сөздігі

d)

Орфографиялық сөздік, терминологиялық сөздік

e)

Диалектологиялық сөздік, энциклопедиялық сөздік

32.

Қазіргі тілдердегі сөздердің мағыналарын түсіндіріп, олардың қолданылуы жайлы мағлұмат беретін сөздік?

a)

Түсіндірме сөздік

b)

Этимологиялық сөздік

c)

Тарихи сөздік

d)

Фонетикалық сөздік

e)

Орфографиялық сөздік

33.

Заттар мен құбылыстардың ұғымдарын айқындап түсіндіретін сөздік?

a)

Энциклопедиялық сөздік

b)

Аударма сөздік

c)

Фразеологиялық сөздік

d)

Антонимдер сөздігі

e)

Синонимдер сөздігі

34.

Сөздікке енгізіліп, мағынасы түсіндірілетін сөз қалай аталады?

a)

реестр сөз

b)

тірек сөз

c)

мағыналы сөз

d)

қосымша сөз

e)

атауыш сөз

35.

Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігінің авторы?

a)

І.Кеңесбаев

b)

К.Аханов

c)

М.Балақаев

d)

Т .Қордабаев

e)

Б.Қалиев

36.

Варваризм дегеніміз не?

a)

басқа тілден орынсыз алынып қолданылатын сөз

b)

әдеби тіл

c)

кәсіпке байланысты сөздер

d)

көне сөз

e)

тұрақты тіркес

37.

Түбір және қосымша морфемалардың шығу тегін анықтауда мақсат ететін сөздік

a)

этимологиялық сөздік

b)

түсіндірме сөздік

c)

диалектілік сөздік

d)

аударма сөздік

e)

энциклопедиялық сөздік

38.

«Фразеологиялық оралым тілде жеке сөздің қызметін атқарады» деп орыстың қай ғалымы пікір білдірген?

a)

Н.М.Шанский

b)

А.А.Потебня

c)

И.И.Срезневский

d)

А.А.Шахматов

e)

Ф.Ф.Фортунатов

39.

Фразеология қашан лингвистиканың жеке саласы ретінде Кеңес тіл білімінде қалыптаса бастады?

a)

20 ғ.-дың 40-жылдары

b)

21ғ.-дың орта шені

c)

19ғ-дың соңы

d)

20ғ.-дың 20 жылдары

e)

20ғ.-дың аяғы

40.

Кеңестік тіл білімінде фразеологияның дамуына ықпал еткен француз ғалымы

a)

Ш.Балли

b)

А.А.Потебня

c)

И.И.Срезневский

d)

А.А.Шахматов

e)

Ф.Ф.Фортунатов

41.

Фразеологиялық сөйлемшені табыңыз

a)

аузы күйген үріп ішер

b)

санын соғу

c)

қара сөзді қамшы қылу

d)

жаны ашу

e)

тілдің майын ағызу

42.

Фразеологиялық тұтастыққа жататын тіркесті анықтаңыз

a)

жүрек жұтқан

b)

апама жездем сай

c)

мақтамен бауыздау

d)

мидай дала

e)

көппен көрген ұлы той

43.

Фразеологиялық тізбекке жататын тіркесті анықтаңыз

a)

кыпша бел

b)

соқырға таяқ ұстатқандай

c)

тілі қышу

d)

тонның ішкі бауындай

e)

жапан дала

44.

Болымсыз мәндегі фразеологиялық жұпты көрсетіңіз?

a)

сабыр қылу – сабыр қылмау

b)

отымен кіріп – күлімен шығу

c)

бода-бода жылау – зар еңіреу

d)

қолын жаю – алақанын жаю

e)

белшесінен бату – белуарынан бату

45.

Тұрақты тіркестерден жасалған синонимдік қатарды анықтаңыз?

a)

сағы сыну, салы суға кету

b)

ит жанды, жаны тәтті

c)

ит арқасы қиянды, таяқ тастам жер

d)

бағы жанды, бағы тайды

e)

бақ қонды, бағы тайды

46.

Фразеологизмге тән басты белгі

a)

әр сыңарының орны тұрақты болады

b)

басқа тілге сөзбе-сөз аударылады

c)

құрамындағы сөздер лексикалық мағыналарын сақтайды

d)

түрлендіріп айтуға келе береді

e)

құрамындағы сөздердің орындары алмастырылады

47.

«Дені сау» фразеологизмінің антонимдік жұбын табыңыз?

a)

дертті болу

b)

қол-аяғы балғадай

c)

шаш ал десе, бас алатын

d)

кең пейілді

e)

жүрек жұтқан

48.

Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі еңбегінің авторы

a)

І.Кенесбаев

b)

Ә.Болғанбаев

c)

Ғ.Мусабаев

d)

М.Балақаев

e)

Ғ.Қалиев

49.

Тұрақты сөз тіркестері мәселесімен айналысатын ғылым саласы

a)

фразеология

b)

ономасиология

c)

семасиология

d)

грамматика

e)

этимология

50.

«Мағыналас фразеологизмдердің ұлттық-мәдени аспектілері» атты еңбектің авторы

a)

Смағұлова Г .

b)

Болғанбаев Ә.

c)

Қалиев Ғ.

d)

Айғабылұлы А

e)

Авакова Р

51.

Құрамындағы сөздердің не жеке бір сыңарының лексикалық мағыналарының қайта жаңғыртылған жинақты мағынасы қалай аталады?

a)

фразеологизмдік мағына

b)

мағына тұтастығы

c)

ауысмалы мағына

d)

тура мағына

e)

дұрыс жауабы жоқ

52.

Фразеологизмді құрастырушы сыңарларының біртұтас ауыс мағынаға ұласуынан туған, бірақ ішкі формасының айқындылығын сақтаған фразеологизмдер қалай аталады?

a)

фразеологиялық бірлік

b)

фразеологиялық сөйлемше

c)

фразеологиялық тіркес

d)

фразеологиялық тұтастық

e)

фразеологиялық оралым

53.

«Фразеологизмдердің варианттылығы» еңбегінің авторын атаңыз?

a)

Смағұлова Г

b)

Қалиев Ғ

c)

Момынова Б

d)

Сүлейменова Э

e)

Әмір Р

54.

Фразеологилық сөйлемшені көрсетіңіз?

a)

күле кіріп, күңірене шығу

b)

бурыл шаш

c)

жігері құм болу

d)

белін буу

e)

жарасы жеңіл

55.

Фразеологилық тұтастықты көрсетіңіз?

a)

қой аузынан шөп алмас

b)

бурыл шаш

c)

қолаң шаш

d)

ажал түрту

e)

баз кешу

56.

Болымсыз мәндегі фразеологиялық жұпты көрсетіңіз?

a)

ыңғайы келу – ыңғайы келмеу

b)

отымен кіріп – күлімен шығу

c)

бода-бода жылау – зар еңіреу

d)

қолын жаю – алақанын жаю

e)

белшесінен бату – белуарынан бату

57.

І.Кеңесбаевтың «Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі» атты көлемді еңбегі қашан жарық көрді?

a)

1977 жылы

b)

1975 жылы

c)

1980 жылы

d)

1976 жылы

e)

1978 жылы

58.

І.Кеңесбаевтың «Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігінде» қанша фразеологизм қамтылған?

a)

10 мыңнан аса

b)

9 мыңға жуық

c)

3 мыңнан аса

d)

25 мың

e)

15 мың

59.

«Қиындық көру» мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

жалаң аяқ жар кешу, қызыл аяқ қар кешу

b)

қызыл көз пәле

c)

ығынан шыға алмау

d)

қадамын қысқарту

e)

азар да безер болу

60.

«Көп сөйлеу» мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

қызыл тілін қырық орау

b)

тікенінен ажырау

c)

балбұл жану

d)

сөзінің төркіні жаман

e)

тілі мірдің оғындай

61.

«Қорқу » мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

жүрегі тас төбесіне шығу

b)

шер көкірек

c)

іш құса болу

d)

тұла бойы алып ұшу

e)

сөзінің төркіні жаман

62.

«Қуану » мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

өлгені тіріліп, өшкені жану

b)

шер көкірек

c)

үрейі ұшу

d)

құлағын тігу

e)

шер жұту

63.

«Шешен, тапқыр сөйлеу» мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

су төгілмес жорға

b)

тіс жармау

c)

жан дауысы шығу

d)

ашығын айту

e)

үн қосу

64.

«Өткір тіл» мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

орақ ауыз, от тілді

b)

су төгілмес жорға

c)

тіс жармау

d)

жан дауысы шығу

e)

ашығын айту

65.

Мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

орақ ауыз, от тілді

b)

су төгілмес жорға

c)

тіс жармау

d)

жан дауысы шығу

e)

ашығын айту

66.

«Сөзін елемеу» мағынасындағы фразеологизмді көрсетіңіз?

a)

қаперіне де алмау

b)

ашығын айту

c)

тілін безеу

d)

жан дауысы шығу

e)

ұзын сөздің қысқасы

67.

Фразеология грек тілінен аударғанда қазақша қандай ұғым береді?

a)

сөйлемше, ұғым (ілім)

b)

мақал туралы ілім

c)

идиома, ұғым

d)

тіркес, тұрақтылық

e)

тұрақтылық туралы ілім

68.

Х.Қожахметова, Р .Е.Жайсақованың авторлығымен орысша-қазақша фразеологиялық сөздік қай жылы жарық көрді?

a)

1988 жылы

b)

2001 жылы

c)

1990 жылы

d)

1980 жылы

e)

2007 жылы

69.

Кейінді ықпалды көрсетіңіз.

a)

Жұмыс шамасы

b)

Өзеннен өту

c)

Апамдікі

d)

Ұрысқақ адам

e)

Пайдакүнем

70.

Неміс тілі қай топқа жатады?

a)

герман

b)

роман

c)

кельт

d)

балтық

e)

фин-угор

71.

Ағылшын тілі генеологиялық классификация бойынша қай топқа енеді?

a)

герман тілдері

b)

балтық тілдері

c)

роман тілдері

d)

орал тілдері

e)

славян тілдері

72.

«Қуанышы қойнына сыймау» тұрақты сөз тіркесінің мағынасын белгілеңіз.

a)

Қатты қуану

b)

Қатты қорқу

c)

Зұлым

d)

Злымдық ойлау

e)

Момын адам

73.

«-шілтім, -ғыл» жұрнақтары арқылы жасалатын сын есімнің шырай түрі.

a)

Салыстырмалы

b)

Күшейтпелі

c)

Асырмалы

d)

Жай

e)

Қатыстық

74.

Күрделі етістікті табыңыз.

a)

Оқып отыра бергісі келді

b)

Таяқ тастам жер

c)

Он бір бала

d)

Қас сұлу қыз екен

e)

Көзі ашық, көкірегі ояу

75.

Күрделі етістікті табыңыз

a)

Оқып отыра бергісі келді

b)

Таяқ тастам жер

c)

Он бір бала

d)

Қас сұлу қыз екен

e)

Көзі ашық, көкірегі ояу

76.

Толымды сөйлемді табыңыз.

a)

Абай балаға бар денесімен шұғыл бұрыла.

b)

Сендерді іздеп келдім.

c)

Не істеп жүрсің?

d)

Қайден келуші ем?

e)

Қаладан келем.

77.

Мақсат бағаныңқылы сабақтас сөйлемді табыңыз.

a)

Келгендердің бәрі разы болсын деп, жан-тәні қалмай қалбалақтауда.

b)

Ойын аяқталған соң, Санжарлар үйге қайтты.

c)

Не істеп жүрсің?

d)

Жұмысын ерте бітіргендіктен, қосымша тапсырма бердім.

e)

Жаз келді.

78.

Диалект болған сөздерді табыңыз.

a)

Жөткіру, сым.

b)

Бекіре, шортан.

c)

Нарық, делдал

d)

Кіреуке, малта

e)

Шалбар, көйлек.

79.

Көп мағынаға ие бола алатын сөзді көрсетіңіз.

a)

етегі.

b)

көйлектің.

c)

әдемі.

d)

етіліп

e)

тігілді.

80.

Күрделі сөзді табыңыз

a)

Қызыл шұбар.

b)

Әңгіме жазу.

c)

Дүниені шарлау.

d)

Тайға таңба басқандай.

e)

Жібек орамал.

81.

Сұрау есімдігі арқылы жасалатын сөйлемнің түрін анықтаңыз

a)

Сұраулы сөйлем

b)

Толымды сөйлем

c)

Құрмалас сөйлем

d)

Бұйрықты сөйлем

e)

Жақсыз сөйлем

82.

Сөздің ауыспалы мағынасын табыңыз.

a)

Көктің сәні – құс әні

b)

Кең бөлменің ішінен әншінің әні естілді.

c)

Жақсы ән жанды жадыратады.

d)

Әнді сүйсең менше сүй.

e)

Өрнекті әуезді ән естіледі.

83.

Етістіктің бұрынғы өткен шақ түрін табыңыз.

a)

Жүзген

b)

Жүзеді

c)

Жүзер

d)

Жүзбек

e)

Жүзді

84.

Мезгіл үстеулі сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Жомарт биыл келген.

b)

Аяғы жазылды ма өзінің?

c)

Олар егіннен мол өнім алу үшін жанталасады.

d)

Әйелдер Бәкеңнің үйін сыпырып жатыр.

e)

Құс қанатымен ұшып, құйрығымен қонады.

85.

Салаластың түрін анықтаңыз.

a)

Қарсылықты салалас

b)

Түсіндірмелі салалас

c)

Себеп-салдар салалас

d)

Талғаулы салалас

e)

Ыңғайлас салалас

86.

Жіктік есімдігімен тіркесіп тұрған сөзді табыңыз.

a)

Сіз келесіз

b)

Болат келді

c)

Атаның баласы

d)

Көзбен көру

e)

Қалаға бару

87.

Сөздердің септеулік шылау арқылы байланысын көрсетіңіз.

a)

Өзің үшін үйрен

b)

Бақытты сезіну

c)

Қызықты кітап

d)

Атаның баласы

e)

Көзбен көру

88.

Қыстырма сөзді сөйлемді табыңыз.

a)

Дүниеде, сәрі, сендей маған жар жоқ.

b)

Қарағым, бүгін күн жұма ғой.

c)

Жүрегім, ойбай, соқпа енді.

d)

Уа, халқым, құлаш жаздың кең өріске.

e)

Айналайын, не де болса қалмайық енді.

89.

Толымсыз сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Радио арқылы сөйлеспек.

b)

Құлаш мойын қара нар таңертеңнен кешке дейін тыныстамады.

c)

Жұмыс аумағы бүгін үш есе ұлғайады.

d)

Сіз Қатпа деген адам туралы ештеңе естімедіңіз бе?

e)

Әр халықтың өзінше жаңа жылы болады