NEW
Font size
Worksheets§5. ОҒЫЗ МЕМЛЕКЕТI (IХ–ХI ғ. ортасы)
Total questions: 28
Worksheet time: 14mins
Оғыздардың тайпалық құрамы туралы деректер қалдырған:
Ж.Баласағұн
М.Қашқари
М.Х.Дулати
Н.Карпини
В.Рубрук
Орыс жылнамаларында оғыздар қалай аталды?
Торк
Куман
Половец
Авар
Алан
IX ғ. соңында оғыздардың хазарлармен одақтасып, печенегтерді жеңуінің маңызы:
Оғыз жабғуы қаған атанды
Оғыздар Ұлы даланың қожайындарына айналды
Хазар қағанаты оғыздардың құрамына қосылды
Оғыздар Жайық пен Еділ бойы аралығын толық иемденді
Печенегтер Киев Русіне бірікті
Оғыз мүргерін тәрбиелеу үшін тағайындалған арнайы қамқоршылар:
күл-еркіндер
елтебер
таңбашы
атабек
есоабашы
XI ғ. ортасына қарай Орталық Азияда үстем жағдайға ие болған тайпалар:
Қыпшақтар
Торктар
Маңғыттар
Ноғайлар
Өзбектер
985 жылы Оғыз жабғуы Киев князі Владимирмен одақтасып, жеңіліске ұшыратқан ел:
Еділ Бұлғариясы
Хазар қағанаты
печенегтер
Византия
Чернигов князы
Оғыз мемлекетінің әлсіреу себептерінің бірі:
Мал шаруашылығының құлдырауы
Қытай елінің қысым көрсетуі
Құрамындағы тайпалардың Қимақ қағанатына кетуі
Ислам дінінің таралуы
Құрамындағы тайпалардың ауыр салыққа қарсы көтерілістері
X ғасырда Оғыз даласы алған аумақ:
Сырдариядан Кавказға дейін
Алтайдан Еділге дейін
Ертістен Тобылға дейін
Қара теңіз жағалауларынан Арал маңына дейін
Әмудариядан Балқашқа дейін
Деректерге қарағанда оғыз тайпалары алғаш қалыптасқан аумақ:
Жетісу
Бетпақдала
Тарбағатай
Алтай
Арал маңы
Махмұд Қашқаридің дерегі бойынша, оғыз тайпаларының саны:
16
22
24
12
18
IX–XI ғасырдың басында Еуразия тарихында маңызды рөл атқарған мемлекет:
Қыпшақ
Қарлұқ
Оғыз
Найман
Керейіт
Махмұд Қашғари бойынша, оғыздар бөлінген тайпалық одақтар:
боз оқ және үш оқ
сары және қара
лулу мен нушеби
бұдун және тудун
дуврут және йетиоба
Оғыздардың орталығы:
Янгикент
Алмалық
Сарайшық
Сығанақ
Сүяб
965 жылы оғыздардың Киев Русімен әскери одақ құруының нәтижесі:
салжұқтармен соғысты
Хазар қағанаты талқандалды
печенегтермен соғысты
бұлғарларды жеңді
қыпшақтармен келісімге келді
Оғыз мемлекетінің билеушісі:
Шахмәлiк
Мұса
Сұлдұ
Қапаған
Сатұқ -богра
Оғыздардың жоғары билеушісі:
Хан
Қаған
Жабғу
Гуньмо
Гурхан
Құрамына үндіеуропалық және финн-угор тектес тайпалар енген мемлекет:
Қимақ
Қарахан
Оғыз
Қарлұқ
Оғыз мемлекетінде әскердің бас қолбасшысы:
Атабек
Сюбашы
Басқақ
Тархан
Оғыздардың IX ғ. мемлекет құруына ықпал етті:
Печенегтермен ұзақ күресі
Половецтермен соғысы
Салжұқтармен ұзақ күресі
Қарлұқтармен соғысы
Оғыз тарихындағы бірқатар оқиғалар баяндалған эпикалық шығарма:
«Оғызнама»
«Бабырнама»
«Құтты білік»
«Игорь полкі туралы жыр»
VIII ғ. II жартысында оғыздардың Жетісудан Сырдария бойы аумағына қоныс аударуының себебі:
Қырғыздармен күрес
Саманилермен күрес
Түргештермен күрес
Салжұқтармен күрес
Қарлұқтармен күрес
Оғыздармен соғысқан ел:
Батыс Түріктер
Керейлер
Наймандар
Хазарлар
Оғыздардың хазарларға қарсы күрестегі мақсаты:
Қара теңіз жағалауын жаулап алу
Сырдария бойындағы қалаларды жаулап алу
Жетісуды өзіне қарату
Сарыарқаға үстемдік орнату
Арғы бабаларының: «Қозғала беріңдер, отырықшы болмаңдар; жоқшылықты білмей, көктемгі, жазғы және қысқы жайылымды сағалап, өзен бойымен көшіңдер» деген өсиетіне берік болған тайпалар:
Салжұқтар
Түріктер
Оғыздар
Қимақтар
Батыс Қазақстан аумағына келгенге дейінгі оғыздардың Жетісудағы ордасы:
Ескі Гузия
Сығанақ
Сайрам
Тараз
Алмалық
Оғыздар печенегтерге, хазарлар мен Еділ бұлғарларына қарсы бірлескен күреске байланысты торк деп аталды:
Орыс жылнамаларында
Араб деректерінде
Парсы жазбаларда
Қытай деректерінде
Батыс Еуропа саяхатшыларының деректерінде
Оғыз мемлекетінің түпкілікті құлатқан тайпалар:
Қыпшақтар
Салжұқтар
Печенегтер
Бұлғарлар
Хазарлар
Оғыз билеушісінің билікке келу тәртібі:
ең мықты да ықпалды рулардан тұратын кеңесте сайланды
бұрынғы билеушінің жинедері арасынан сайланды
атабектердің нұсқаулығы бойынша таққа отырды
билеуші әулеттің ең жасы үлкені тақты иеленді
тақ әкеден үлкен ұлына мұрагерлікпен берілді
