NEW
Font size
Worksheets§8. ҚАЛА МӘДЕНИЕТIНIҢ ҚАЛЫПТАСУЫ (VI–ІХ ғасырлар)
Total questions: 22
Worksheet time: 11mins
Ортағасырлық қаланың орталық бөлігі:
Цитадель
Рабад
Шахристан
Сардоба
Алан
Түргеш қағандарының теңгелері шығарылған қала:
Отырар
Тараз
Баласағұн
Испиджаб
Суяб
Ортағасырларда ең ірі «әйгілі түркі қаласы» ретінде атап көрсетілген қала:
Отырар
Сарайшық
Үргеніш
Бұқара
Тараз
Археологтар ортағасырлық Баба-Ата жұртының орнынан тапқан құрылыстың мерзімі:
VI–VIII ғғ.
IV–VI ғғ.
II–IV ғғ.
VII ғғ.
III–V ғғ.
Ортағасырлық қала неше бөліктен тұрды:
екі
бес
үш
алты
төрт
Ерте орта ғасырларда қала мәдениеті дамыған Қазақстан аймақтары:
Батыс Қазақстан
Солтүстік-шығыс Қазақстан
Орталық Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу
Шығыс Қазақстан
Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетін қалыптастыруға үлес қосқан ежелгі тайпа:
қаңлы
оғыз
найман
қыпшақ
монғол
Көне түркі руна ескерткіштерінде «балық» деген түркілік атаудың мағынасы:
Ғимарат
Билеуші
Салық төлеуші
Атты әскер
Қала
Ортағасырлық қаланың ақсүйектер қоныстанған бөлігі:
Цитадель
Рабад
Шахристан
Көпір
Махалла
Тарихи деректерде «көпестер қаласы» деп аталған қала:
Суяб
Ақбешім
Баршынкент
Сайрам
Тараз
Оңтүстік Қазақстанда түркі-соғдылық аталған мәдени кешен пайда болды:
XI–XVI ғғ.
VI–IX ғғ.
VIII–XIII ғғ.
IV–X ғғ.
V–XII ғғ.
«Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс бар» деп хабарлайтын деректер кездеседі:
Күлтегін жазбасында
Тоныкөк жазбасында
«Худуд әл-алам»
Талас жазуында
Орохон-Енисей жазбаларында
VI–IX ғғ. Қазақстан қалаларының негізгі халқын құрды:
Түркілер
Моңғолдар
Қытайлар
Арабтар
Салжұқтар
Ақыртас ғимараты орналасқан облыс:
Шымкент
Қызылорда
Самарқанд
Бұқара
Жамбыл
Будда храмдарының орындары табылған ортағасырлық қалалар:
Суяб пен Науакент
Сығанақ пен Сауран
Сайрам мен Үргеніш
Қойлық пен Алмалық
Басқамыр мен Аяққамыр
Әкімшілік орталық қана емес, ірі сауда орны болған Суяб қаласы орналасқан алқап:
Іле алқабы
Талас алқабы
Шу алқабы
Ертіс алқабы
Сырдария алқабы
VI–IX ғғ. Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетін өркендетуде маңызды рөл атқарған халық:
салжұқтар
арабтар
соғдылар
моңғолдар
VI–VIII ғғ. ортағасырлық Баладжқ қаласы орналасқан:
Жайық бойында
Моңғолияда
Қаратау баурайында
Талас аңғарында
Ақыртас ғимараты салына бастаған кезең:
Моңғол дәуірінде
Сақ кезеңінде
Қарлұқ қағанатының кезінде
Қыпшақ хандығы дәуірінде
Ортағасырлық қалалардағы қолөнершілер, саудагерлер мен қарапайым халық мекені:
Сардоба
Рабад
Цитадель
Шахристан
VI–IX ғғ. Іле, Шу және Талас өзендерінің алқаптарында ондағы қалалар мен бекіністі қалашықтардың пайда болуына әсер етті:
Жергілікті халықтың Қытайдан жібек өндіруді үйренуі
Жатжерліктердің шапқыншылығы
Қытайдағы Тан империясымен одақ құруы
Ұлы Жібек жолы өтіп, қарқынды сауданың болуы
Түрік қағандарының қала салуға мүдделі болуының себебі:
егіншілікті дамытуға талпынды
қолөнерді дамытып, дайын өнімдер шығаруға талпынды
халықаралық саудадан бақ салығын алуға ұмтылды
өздерінің биліктерін нығайту мақсатында жасады
қала малшылар мен диқандар арасындағы айырбас жасаудың орталығы еді
