Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тест по фонетике и синтаксису

Total questions: 69

Worksheet time: 35mins

Name
Class
Date
1.

Фонетикалық принцип бойынша жазылған сөз

a)

Қолғап

b)

Қолданыс

c)

Қол бұлғау

d)

Қолхат

2.

Салалас құрмаластың байланысу жолын көрсет.

a)

Қыстырма сөздер арқылы

b)

Жалғаулықты шылаулар арқылы

c)

Одағай сөздер арқылы

d)

Септеулік шылаулар арқылы

3.

Үсен жақын жерде көл бар кенін сезді, өйткені қаз сулы жерде ғана мекен етеді. Сөйлем түрін анықта.

a)

Себеп бағыныңқы

b)

Ыңғайлас салалас

c)

Мезгіл бағыныңқы

d)

Себеп-салдар салалас

4.

Жалғаулықты шылаусыз іргелесе байланысатын салаласты белгілеңіз

a)

Себеп-салдар

b)

Түсіндірмелі

c)

Қарсылықты

d)

Талғаулы

5.

Салаласқа енген жай сөйлемдердің аралығына қандай жағдайда үтір қойылмайды?

a)

Жай сөйлемдер өйткені, әйтсе де жалғаулықтарымен байланысса

b)

Жалғаулықсыз ыңғайлас салаласта

c)

Жай сөйлемдер аралығында және жалғаулығы келгенде

d)

Жалғаулықты қарсылықты салаласта

6.

Құрмалас түрін көрсетіңіз. Жүз теңге ақшаң болғанша, Жүз досың болсын.

a)

Шартты бағыныңқылы сабақтас

b)

Қарсылықты бағыныңқылы сабақтас

c)

Қарсылықты салалас

d)

Мезгіл бағыныңқылы сабақтас

7.

Синоним, тұрақты тіркестер мол қолданылатын стиль түрі

a)

Ресми стиль

b)

Көркем әдебиет стилі

c)

Ғылыми стиль

d)

Ауызекі сөйлеу стилі

8.

Көркем әдебиет стилінде кездесетін тілдік құрал

a)

Лексика

b)

Эпитет

c)

Өмірбаян

d)

Термин

9.

Радио, теледидардан берілетін хабарлау қай стильге тән

a)

Ресми стиль

b)

Көркем әдебиет стилі

c)

Публицистикалық стиль

d)

Ғылыми стиль

10.

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.

a)

Ақылды орнымен сөйлер де, жауабын күтер.

b)

Сөз жүйесін тапса, мал иесін табады.

c)

Күн батты, тауды қара көлеңке басты.

d)

Жүзінде қайғы жоқ, бірақ қорқыныш бар.

11.

Сөйлемге берілген анықтаманың дұрысын белгілеңіз. Н.Ә. Назарбаев - тәуелсіздіктің, бостандықтың, теңдік, егемендіктің туын тігуші, Қазақстанды әлемдік қауымдастыққа енгізуші.

a)

Жақты сөйлем, сұраулы түрі.

b)

Жай сөйлем, хабарлы түрі.

c)

Құрмалас сөйлем, ыңғайлас салалас түрі.

d)

Құрмалас сөйлем, түсіндірмелі түрі.

12.

Көрмені қонақтар жақсы қабылдады, алайда жас шеберлер толықтыратын тұстары көп еді. Сөйлемнің түрін көрсет.

a)

Түсіндірмелі салалас

b)

Ыңғайлас салалас

c)

Қарсылықты салалас

d)

Мезгіл бағыныңқы

13.

Кесе-шәйнекті сындырмай ұстау үшін, жақсы сөре керек. Сабақтастың түрін анықтаңыз:

a)

Себеп бағыныңқылы сабақтас

b)

Шартты бағыныңқылы сабақтас

c)

Мақсат бағыныңқылы сабақтас

d)

Мезгіл бағыныңқылы сабақтас

14.

Ол театрға асыңып келсе, қойылым басталып кетіпті. Сабақтастың түрін ажыратыңыз:

a)

Мезгіл

b)
15.

Сабақтастың түрін ажыратыңыз:

a)

Мезгіл

b)

Шартты

c)

Ыңғайлас

d)

Қарсылықты

16.

Үтір қойылатын салалас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Сынып бөлмесі абыр-сабыр бола қалды жарысқа қатысқан балалар қайта оралды.

b)

Айжан жазғы демалыстың бар қызығын бастан кешірді ауыл жанындағы өзенге түсті бақшаны күтуге көмектесті.

c)

Үйде шешен дауда жоқ.

d)

Әрі досына серік болып барып қайтуды көздеді әрі өз туыстарын кездестірсем деп ойлады.

17.

Ресми іс-қағаздар стиліне жатпайтын сөз

a)

Хаттама

b)

Анықтама

c)

Өтініш

d)

Мақала

18.

Жел үрлеген сайын ,түсіп жатқан сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.Сөйлем түрін анықта.

a)

Қимыл-сын бағыныңқы

b)

Мезгіл бағыныңқы

c)

Қарсылықты бағыныңқы

d)

Шартты бағыныңқы

19.

Салалас құрмалас сөйлемді көрсет.

a)

Ауыл қыстауға көшкенде, ол қалада болған еді.

b)

Күн батты да, тау бөктерін қара көлеңке басты.

c)

Тыңдаушы ықылысты болса, сөйлеуші шешен болады.

d)

Аяжан таудың, көлдің суреттерін салуды ұнатады.

20.

Шылау арқылы жасалған аралас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Жастардың бұл сырын білсе, Байқал барлық Сібірді екінші түрге айналдырып жібереді.

b)

Бұдан кейін ол Қарқаралы қаласының үш жылдық училищесіне түсіп, оны да «өте жақсы» деген бағамен бітіріп шығады.

c)

Жер бар сырын ішіне тартып, то

d)

Көптен бері жүздеспеген едім әрі кездесудің сәті түспеген соң,бүгін жолықтырып қалам ба деп үміттеніп, осында келген едім.

21.

Салалас құрмаластың байланысу жолын көрсет.

a)

Демеуліктер арқылы

b)

Одағай сөздер арқылы

c)

Жалғаулықты шылаулар арқылы

d)

Қыстырма сөздер арқылы

22.

Бірнеше жай сөйлемдерден тұратын сөйлем қалай аталады, көрсет.

a)

Күрделі сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Хабарлы сөйлем

d)

Жақты сөйлем

23.

Бірнеше жай сөйлемнің бір-бірімен салаласып, сабақтасып байланысқан түрі

a)

Салалас құрмалас

b)

Сабақтас құрмалас

c)

Аралас құрмалас

d)

Жарыспалы

24.

Жалғаулық шылаулар арқылы құрмаласқан салаластың барлық түріне қандай тыныс белгі қойылады?

a)

Үтір

b)

Сызықша

c)

Үтір, нүкте

d)

Қос нүкте

25.

Кезектес салаласты табыңыз:

a)

Бас болмақ оңай, бастамақ қиын.

b)

Жұмыс бабымен бірде отбасымен қауышады, бірде қоштасып іссапармен жолға шығады.

c)

Қалада жаңа үйлер салынды.

d)

Тәртіпке бас иген құл болмайды.

26.

Есімше тұлғасына -дай,-дей жұрнағы жалғанып жасалатын сабақтастың түрі

a)

Шартты бағыныңқылы

b)

Мезгіл бағыныңқылы

c)

Мақсат бағыныңқылы

d)

Қимыл-сын бағыныңқылы

27.

Шартты бағыныңқылы сабақтасты табыңыз:

a)

Бұл атыраптың күні ыстық болғанмен, түні салқын.

b)

Әр күннің қорытындысын қағазға түсірмей, ешкім үйіне де кетпейді.

c)

Күн сәулесі кеткендіктен, үйдің іші күңгірт еді.

d)

Сол шаң тына қалар ма екен деп, Көпей самауырды есік алдына қойды.

28.

Араластың құрамында түсіндірмелі мәнді сөйлемдер болса, олар басқаларынан қандай тыныс белгімен ажыратылады?

a)

Қос нүкте

b)

Үтір

c)

Сызықша

d)

Үтір, нүкте

29.

Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.

a)

Мыңдаған қала,елді мекен, кәсіпорын, мекеме қиратылып, көптеген ауыл- шаруашылық жер қаңырап бос қалды.

b)

Ол отқа жақындап келгенде, қараңғыда кісінеген жылқының дауысы естілді

c)

Бәріміз бір кісідей жиналып, білетінімізді ортаға салдық, алайда Сержан сыр бөлспеді

d)

БҰҰ - Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған ұйым.

30.

Сөйлемде үтірдің қойылмау себебін анықтаңыз. Мен гүл теруге барамын және ауладағы ағаштарды суарамын.

a)

Түсіндірмелі салаласта қос нүкте қойылады

b)

Және жалғаулығы келгендіктен

c)

Жай сөйлем болғандықтан

d)

Салалас құрмаласта үтір қойылмайды

31.

Берілген сөйлемге қандай тыныс белгісі қойылмаған? Ішімде ыза қайнайды айтуға тілім жетпейді.

a)

Үтір, сызықша

b)

Тыныс белгі қойылмайды

32.

Берілген сөйлемге қандай тыныс белгісі қойылмаған? Ішімде ыза қайнайды айтуға тілім жетпейді.

a)

Үтір, сызықша

b)

Тыныс белгі қойылмайды

c)

Сызықша

d)

Үтір

33.

Қарсылық мәнді сөйлемдері бар аралас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Ербол жөн сұрағанда, Абай іркіліп, бөгеліп қалды

b)

Ол үйге келсе,Әли жоқ екен, сондықтан кері қайтуға тура келді

c)

Жасы менімен шамалас бола тұра, ақылы, мінезі, жүрегімен ел ағасына ұқсайды.

d)

Жүсіп сөйлемекші еді, - оны жұрттың ду көтеріле шапалақтаған қолы бөліп,бірсыпыра уақытқа шейін сөйлетпеді.

34.

Іс қағаздар стиліне тән лексикалық қолданыс

a)

Эмоционалды, экспрессивті сөздер мол қатысады

b)

Бейнелі сөздер көп қатысады

c)

Омоним сөздер жиі ұшырасады

d)

Сөздер базистік тәртіпке сай орналасады

35.

Қарсылықты бағыныңқылы сабақтасты табыңыз:

a)

Мен оқыған кітап қызық - ақ.

b)

Керек болған затты алып шықпақ болып, өзі жалғыз кірді.

c)

Әсел бәрін біліп тұрса да, үнсіз қала берді.

d)

Шығарып салуға мен барайын немесе сен бар.

36.

Құрмалас сөйлемнің түрін анықтаңыз. Ат арбасы бірде тез жүреді, бірде баяу жүреді.

a)

Кезектес салалас

b)

Қарсылықты салалас

c)

Ыңғайлас салалас

d)

Шартты бағыныңқылы

37.

Сызықшаның қойылу себебін анықтаңыз. Айттым - айтқанымды істедім, көрдің - көңіліңдегіні таптың.

a)

Баяндауыштары тұлғалас, мағына жағынан жақын келгенде

b)

Бір сөйлемдегі оқиға екіншісіне қарсы қойылып айтылғанда

c)

Жалғаулық шылау арқылы келгенде

d)

Баяндауыш сонша, соншалық деген сөздермен келгенде

38.

Орфографиялық нормаға сай жазылған сөз

a)

Марқасқа

b)

Сәңқой

c)

Жұлдұз

d)

Көмбіс

39.

Морфологиялық принцип бойынша жазылған сөз

a)

Тойяйын

b)

Тояйын

c)

Тойайын

d)

Тояиын

40.

Балалар балапанды аяп, ұясына апарып қойды. Сөйлем түрін анықта.

a)

Сабақтас құрмалас

b)

Аралас құрмалас

c)

Жайылма сөйлем

d)

Толымсыз сөйлем

41.

Талғаулы салаластың жалғаулықтарын белгілеңіз:

a)

Не, немес, яки, әлде

b)

Бірақ, алайда, дегенмен

c)

Себебі, сондықтан, өйткені

d)

Бірде, біресе, кейде

42.

Сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Адам құқығын қорғау үшін нені білу керек?

b)

Мина,снярадтар да жарылып жатыр,сонда да бар күшімізбен алға жылжыдық.

c)

Біз Қостанайдан шыққалы он төрт күн: біз түнде де жүріп келеміз.

d)

Жаңбырдың астында жаурап тұрғанша, үйге кіріп шай іш.

43.

Тарихи-дәстүрлі принцип бойынша жазылған сөзді көрсет

a)

Рақмет

b)

Хабар

c)

Рақат

d)

Ақпарат

44.

Қарапайым сөздер көбірек кездесетін стиль

a)

Ресми стиль

b)

Публицистикалық стиль

c)

Ғылыми стиль

d)

Ауызекі сөйлеу стилі

45.

Диалект, кәсіби, жаргон сөздердің қай стильге тән

a)

Ресми стиль

b)

Публицистикалық стиль

c)

Ауызекі сөйлеу стиль

d)

Ғылыми стиль

46.

Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.

a)

Кейде ұзақ жырлар жырланып, кейде ел ішінің әңгімелері айтылады, ауыл адамдары бұларды қызыға тыңдайды.

b)

Жел үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.

c)

Жалғасы қызық болды, олар таңға көз ілмеді.

d)

Үсен пышақтың сыртымен тасқа қатты ұрып еді, мақта тұтанды.

47.

Есімше тұлғасына -дай,-дей жұрнағы жалғанып жасалатын сабақтастың түрі

a)

Құрсылықты бағыныңқылы

b)

Мақсат бағыныңқылы

c)

Қимыл-сын бағыныңқылы

d)

Мезгіл бағыныңқылы

48.

Орфографиялық нормаға сай жазылмаған сөз

a)

Қиын

b)

Силық

c)

Пайда

d)

Тиін

49.

Ыңғайлас салаласты көрсет.

a)

Теңіз тынышталды, бірақ еш нәрсе көрінбейді.

b)

Жаңбыр басылды, көкжиектен кемпірқосақ көрінді.

c)

Найзаның ұшы қырлы және өткір еді.

d)

Мұнда ертерек кел, болмаса ағаңды жібер.

50.

Бірде жалғаулық шылауына тән құрмаластың түрін анықтаңыз:

a)

Кезектес салалас

b)

Түсіндірмелі салалас

c)

Ыңғайлас салалас

d)
51.

Публицистикалық стильдің ауызша түрі

a)

Очерк

b)

Жарнама

c)

Роман

d)

Баяндама

52.

Сөйлемдегі толықтауыш түрін белгілеңіз: Жеті атасын білмеген -жетімдіктің белгісі.

a)

Күрделі пысықтауыш

b)

Жанама толықтауыш

c)

Тура толықтауыш

d)

Пысықтауыш

53.

Сабақтас құрмалас сөйлемнің құрамы қалай анықталады?

a)

Екі жай сөйлем

b)

Жалғаулықты, жалғаулықсыз сөйлем

c)

Бағыныңқы, басыңқы

d)

Толымды, толымсыз сөйлем

54.

Есімше тұлғасына -дай,-дей жұрнағы жалғанып жасалатын сабақтастың түрі

a)

Қимыл-сын бағыныңқылы

b)

Мақсат бағыныңқылы

c)

Шартты бағыныңқылы

d)

Қарсылықты бағыныңқылы

55.

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді көрсет.

a)

Мұрат аяғынан шалған болады, бірақ өзі құлап түседі.

b)

Тоғызды үшке бөліп, алтыға көбейту керек.

c)

Ол дәптерлерін, кітаптарын дайындап қойды.

d)

Аттардың дүрсілдеген даусы алыс

56.

Көпқұрамды салалас құрмалас сөйлем

a)

Екпінді үлкен машина өткен кезде терезе әйнегі шылдырап, дір-дір етті.

b)

Бір топ адам жиылыстан бөлініп,отырған үйлеріне қарай кетті.

c)

Айдын Айымбетов Тәуелсіз Қазақстанның үшінші ғарышкері атанды.

d)

Тездетіп үй жинадым, сабағымды оқыдым, -бәрібір өзіме көңілім толмады.

57.

Ыңғайлас салалас сөйлемге тән нұсқа

a)

Құрамындағы жай сөйлемдер бір-біріне қарама-қайшы мәнде тұрады.

b)

Сондықтан,сол себепті,өйткені жалғаулықтары арқылы байланысады.

c)

Құрамындағы жай сөйлемдер өзара тектес,мезгілдес,ыңғайлас келеді.

d)

Әйтсе де,бірақ,дегенмен жалғаулықтары арқылы байланысады.

58.

Қысқарған сөзге қосымшаның дұрыс жалғануы

a)

АҚШтан көптеген студенттер келді.

b)

Қалаға Газ-51мен солдаттар келді.

c)

СҚОда күн суытып,жолдар жабылды.

d)

ҚР-ның спортшылары жүлдемен оралды.

59.

Мезгілдес мәнді ыңғайлас салалас

a)

Жөтелі қысып,сыртқа шықты.

b)

Егінді орып,қамбаға жинады.

c)

Шашын қысқартқаны ұнамады.

d)

Шай ішілді,тамақ желінді.

60.

Сызбадағы тілдік бірліктерді толық қамтыған сөйлем Лепті сөйлем Одағай сөз Күшейткіш мәнді сөз Демеулік шылау

a)

Қарындасым,мұндай сөзді енді айтушы болма!

b)

Пай-пай, шіркін, қазақтың дархан даласы-ай!

c)

Қандай ғажайып қазағымның келіндері!

d)

Қап,бұл туралы сәл ертерек ойланбағаным-ай!

61.

Сөйлемге қажетті жалғаулық шылау Менде құжат жоқ, ... ол үйдің мекенжайы да жоқ

a)

әрі

b)

кейде

c)

бірде

d)

әлде

62.

Жалғаулық шылау арқылы байланысқан салалас

a)

Асығыс жүгіріп келе жатыр еді,кілт тоқтай қалды.

b)

Жанар сөйлей кірді,әр сөзінен ақ пейілі танылады.

c)

Ақарыс өлең оқып тұр,жанары жарқ-жұрқ етеді.

d)

Керек затын алып шықпақ болды да,жалғыз кірді.

63.

Сөйлемдегі тұрлаулы мүшелер: Жеңгелері ұл баланы сол мезеттен бастап Шашты атап кетті.

a)

Жеңгелері атап кетті.

b)

Сол мезеттен бастап.

c)

Ұл баланы атап кетті.

d)

Ш

64.

Берілген сөйлемдегі бірыңғай мүшелердің сөйлемдегі қызметі

a)

пысықтауыш

b)

анықтауыш

c)

толықтауыш

d)

баяндауыш

65.

Емле ережесіне сай жазылған ертегі кейіпкері

a)

Қаз дауысты Қазыбек би

b)

Қара қыпшақ қобыланды

c)

Ұлы Жүз Үйсін Төле би

d)

Күн астындағы Күнікей қыз

66.

Сөйлеушінің көңіл күйін білдіру мақсатында айтылатын сөйлем

a)

бұйрықты

b)

сұраулы

c)

хабарлы

d)

лепті

67.

Берілген жалғаулықтарға тән реттілік

a)

Себеп- салдар,түсіндірмелі,ыңғайлас

b)

Ыңғайлас,себеп -салдар,кезектес

c)

Қарсылықты, себеп- салдар, ыңғайлас

d)

Қарсылықты,талғаулықты,ыңғайлас

68.

Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем

a)

Мұнда қызу жұмыс басталғалы, жастар да тыным таппады.

b)

Достарымен би кешіне бармақ болып, үйден шықты.

c)

Кейде үлкен көзі жарқ етіп, кісінің өңменінен өте қарайды.

d)

Болыс пен тілмаш келмей, біз істі бастай алмадық.

69.

Қимыл - сын бағыныңқылы сабақтас сөйлем

a)

Биылғы егінді мезгілімен орып алғандықтан, жанымыз тыныш.

b)

Барлығының қыр сырын біле тұра, өз мамандығынан бас тартты.

c)

Бәсекелерге түссең ғана, мына өмір майданынан бәйге ала аласың.

d)

Түнек басқан қараңғылықтан жүрегі дүрсілдеп, алға қарай жылжи берді.