WorksheetsĐ/S sử 10
Total questions: 10
Worksheet time: 8mins
Cho bảng dữ kiện về một số thành tựu của các nền văn minh Văn Lang -Âu Lạc, Chăm -Pa và Phù Nam. kết hợp với kiến thức đã học để chọn câu trả lời đúng( Đ) hoặc sai (S) Văn minh Thành tựu Văn Lang- Âu Lạc Thời kì Đông Sơn, một số nghề thủ công phát triển mạnh mẽ, trong đó nghề đúc đồng phát triển vượt bậc.Tiêu biểu là trống đồng Đông Sơn.Chăm- Pa TKVI, người Chăm đã sáng tạo ra chữ viết của dân tộc mình. Kiến trúc: Thánh địa Mỹ Sơn, tháp Mỹ Khánh (thừa Thiên Huế) Phù Nam Từ thế kỉ III đến TK V tổ chức bộ máy nhà nước ngày càng hoàn thiện.Các quốc gia cổ Đốn Tốn, Xích Thổ, Chân Lạp đã phải thần Phục Phù Nam, thực hiện cống nạp...
Cư dân Văn Lang, Âu Lạc đã biết sử dụng cày trong nông nghiệp.
Thế kỉ III đến thế kỉ V Phù Nam bước vào giai đoạn suy yếu.
Cư dân Chăm Pa đã tiếp thu và sáng tạo ra chữ viết của mình trên cơ sở nền văn hóa Ấn Độ.
Việc tiếp thu những thành tựu của văn minh Ấn Độ đã góp phần đưa nền văn minh Chăm Pa, Phù Nam phát triển rực rỡ.
Đọc đoạn tư liệu:
Nền văn minh của người Việt cổ với biểu tượng trống Đồng Đông Sơn thực chất là một nền văn minh nông nghiệp trồng lúa nước dựa trên nền tảng cộng đồng xóm làng và một cơ cấu chính trị nhà nước phôi thai, không những đã vươn tới một trình độ phát triển khá cao, mà còn xác lập lối sống Việt Nam, truyền thống Việt Nam, đặt cơ sở vững chắc cho toàn bộ sự tồn tại và phát triển của quốc- gia dân tộc.
(Theo Phan Huy Lê (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập 1, NXB GDVN, 2012, tr173)
Nền kinh tế chủ đạo của cư dân Việt cổ là nghề nông trồng lúa nước.
Cơ sở xã hội dẫn đến sự ra đời nhà nước Văn Lang -Âu Lạc là dựa trên nền tảng văn hóa xóm
làng.
Ba nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam có quan hệ mật thiết, lâu dài với nhau tạo nên đặc trưng truyền thống văn hoá Việt Nam: thống nhất trong đa dạng
Trống đồng Đông Sơn là bảo vật chung của các cộng đồng cư dân cổ sinh sống trên đất nước
Việt Nam
Dựa vào đoạn tư liệu và kiến thức đã học hãy chọn câu trả lời đúng( Đ) hoặc sai (5) “Vùng đất này được coi là vùng có khí hậu khô hạn nhất miền Trung, đồng bằng hẹp, khô hạn, cồn cát chiếm tỉ lệ cao. Trong những vùng ngăn cách bởi dải Hoành Sơn, có không gian khép kín, ba mặt là núi, hướng đông mở ra biển,...Mối liên hệ giữa các vùng với nhau chủ yếu là giao thông đường biển, bởi đường bộ phải vượt qua những đèo khá hiểm trở gian nạn”
(Lê Đình Phụng, đối thoại với nền văn minh cổ Chăm-pa, NXB Khoa học Hà Nội,2015, tr104.)
Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hoá thế giới
Cư dân Chăm-pa chủ yếu mặc Ka-ma và ở nhà trệt
Văn minh Chăm-pa hình thành, tồn tại và phát triển trên địa bàn các tỉnh miền Trung và một phần cao nguyên Trường Sơn.
Các hoạt động khai thác lâm sản và thương mại đường biển không phát triển
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
“Qua các văn bia, người ta biết rằng chữ Phan của Ấn Độ đã được du nhập vào Đông Nam Á từ rất sớm. Bia Võ Cạnh có niên đại thế kỉ III – IV là bia chữ Phạn cổ nhất ở Đông Nam Á và cũng là bằng chứng đầu tiên về sự du nhập chữ Phan vào Chămpa. Từ đó cho đến khi vương quốc Chămpa chấm dứt sự tồn tại của mình, chữ Phan luôn luôn là chữ viết được dùng trong triều đình Chămpa. Song cũng như nhiều dân tộc khác ở Đông Nam Á, người Chăm đã sớm tiếp thu văn tự cổ Ấn Độ để sáng tạo ra chữ viết của chính mình”.
(Vũ Dương Ninh, Lịch sử văn minh thế giới, NXB Giáo dục, 2007, tr.172)
Đoạn tư liệu cung cấp thông tin về hệ thống các văn bia cổ của vương quốc Chămpa.
Thông qua các văn bia cổ, ta thấy rằng, cư dân nhiều nước Đông Nam Á đã tiếp thu và sử dụng duy nhất chữ viết của Ấn Độ trong suốt thời kì tồn tại của vương quốc mình.
Bia Võ Cạnh là một minh chứng cho thấy ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ đến văn minh Chămpa về mặt chữ viết.
Vương quốc Chămpa là vương quốc duy nhất ở Đông Nam Á đã sáng tạo ra được chữ viết riêng của mình trên cơ sở chữ Phan của Ấn Độ.
Đọc đoạn tư liệu sau đây
"Kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội thời Âu Lạc đều tiếp tục phát triển trên cơ sở những thành tựu đã đạt được của nước Văn Lang trước đây, Văn hóa Đông Sơn vẫn là cơ sở văn hóa chung của nước Vân Lang và Âu Lạc Do yếu các bức thiết của cuộc chiến đấu chống ngoại xâm, trong thời Âu Lạc, kĩ thuật quân sự có những tiến bộ vượt bậc. Đó là việc sáng chế ra nó Liên Châu bắn một lần nhiều phát tên, được coi là loại vũ khí mới, lợi hại (mà dân gian gọi là "Nó thần") và việc xây dựng kinh đô Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội), hình ảnh tập trung sự phát triển nhiều mặt của nước Âu Lạc".
(Nguyễn Quang Ngọc (Chủ biên), Tiến trình lịch sử Việt Nam, NXB giáo dục, 2007, tr.31)
Nhà nước Âu Lạc phát triển hơn về nhiều mặt so với nhà nước Văn Lang và độc lập hoàn toàn so với nhà nước Văn Lang.
Nếu như kinh đô của nhà nước Văn Lang đặt tại trung du, miền núi thì kinh đô của nhà nước Âu Lạc đã di chuyển xuống khu vực trung tâm đồng bằng.
Hai nhà nước Văn Lang và Âu Lạc đều được hình thành trên cơ sở nền văn hóa Đông Sơn và đều được hình thành sau một cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.
Việc chế tạo ra nó Liên Châu và xây thành Cổ Loa (Hà Nội) của nhà nước Âu Lạc đều xuất phát từ nhu cầu bảo vệ đất nước.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
"Văn hóa Óc Eo chứng tỏ Phù Nam đã có quan hệ giao lưu rộng rãi với thế giới Đông Á, Nam Á và cả Tây Á, La Mã, trong đó ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ sâu đâm nhất (...) Văn hóa Phù Nam nổi bật lên tính cách của một nền văn hóa biển và văn hóa thương mại. Nông nghiệp trồng lúa nước vùng đầm lầy giữ vai trò cung cấp lương thực cho cộng đồng cư dân, vùng núi phía đông bắc cung cấp lâm thổ sản, nhưng Phủ Nam trở nên giàu mạnh là từ kinh tế biến và thương mại"
Văn minh Phủ Nam là một nền văn minh mang dấu ấn văn hóa biển sâu sắc.
Cư dân Phủ Nam đã sớm có quan hệ buôn bán với nhiều nước phương Đông và phương Tây.
Trong số các vị vua của vương quốc Phù Nam, có một số vị vua là người Ấn Độ.
Các sản phẩm từ nông nghiệp và khai thác lâm thổ sản của cư dân Phù Nam chỉ phục vụ cho nhu cầu của người dân chứ không buôn bán với bên ngoài.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Tháng 3 (năm 1248), (nhà Trần] lệnh các lộ đắp đề phòng lụt, gọi là đề quai vạc, từ đầu nguồn đến bờ biển, đề ngăn nước lũ tràn ngập.
Đặt chức Hà đề chánh phó sử để quân đốc. Chỗ đấp thì đo xem mất bao nhiều ruộng đất của dân, theo giá trả lại tiền, Đắp đê quai vạc là bắt đầu từ đó".
(Ngô Sĩ Liên và các sử thần triều Hầu Lê, Đại Việt sử kí toàn thư, Tập 2, NXB Khoa học xã hội, HN, 1998, tr.21)
Đoạn tư liệu cung cấp thông tin về một số biện pháp của vương triều nhà Trần nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp và thủ công nghiệp
Điểm độc đáo của nhà Trần so với các triều đại phong kiến khác là đặc biệt quan tâm đến công tác đắp đê, trị thủy.
Hà đê chánh phó sử dưới thời Trần là một cơ quan chuyên môn giúp nhà vua và triều đình quản lý việc đắp đề phòng lụt.
. Việc đắp đê quai vạc từ đầu nguồn đến tận bở biển lần đầu tiên được tổ chức dưới vương triều nhà Trần
Đọc đoạn tư liệu sau đây
"Nhâm Ngọ, năm thứ tư (1042)... Ban "Hình thư". Trước kia, việc kiện tụng trong nước phiên nhiều, quan lại giữ luật pháp câu nệ luật văn, cốt làm cho khắc nghiệt, thậm chí có người bị oan uống quá đáng. Vua lấy làm thương xót, sai Trung tư san định luật lệnh, châm chước cho thích dụng với thời thế, chia ra môn loại, biên thành điều khoản, làm thành sách "Hình thư" của một triều đại, để cho người xem dễ hiểu. Sách làm xong, xuống chiếu ban hành, dân lấy làm tiện".
(Ngô Sĩ Liên và các sử thần triều Hậu Lê, Đại Việt sử kí toàn thư, Tập 1, NXB Khoa học xã hội, HN, 1998, tr.263)
Bộ luật Hình thư ra đời nhằm giải quyết những bất cập, hạn chế trong việc xét xử, kiện tụng trước đó.
Bộ luật Hình thư được ban hành vào thế kỉ XI dưới vương triều nhà Trần.
. Hình thư là bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta và còn được lưu giữ nguyên vẹn đến ngày nay.
Bộ luật Hình thư được ban hành giúp cho việc xử án trong nước được rõ ràng và thuận lợi hơn.
Đọc đoạn tư liệu sau đây
Trong Chiếu dời đô, vua Lý Thái Tổ đã nói rõ dời chuyển kinh đô là một việc trọng đại "không thể theo ý riêng tự đời mà đề "mưu nghiệp lớn”, “làm kẻ cho con châu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân". Vua Lý Thái Tổ lúc này đã có một con mắt đại ngàn, một tầm nhìn chiến lược vô cùng hệ trọng đối với vận mệnh lâu dài của dân tộc là chọn thành Đại La - nơi hội tụ đầy đủ mọi điều kiện về kinh tế, chính trị và xã hội làm kinh đô của một quốc gia thống nhất và thịnh vượng.
(Vũ Duy Mền (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập 2 - Từ thế kỉ X đến thế kỉ XIV, NXB Khoa học xã hôi, 2017, tr.154)
Khi lên ngôi, vua Lý Thái Tổ đã quyết định cho đời đã từ vùng núi non hiểm trở về trung tâm đồng bằng.
Thành Đại La - vốn là kinh đô của một số triều đại phong kiến độc lập của Việt Nam trước đó, là nơi hội tụ mọi điều kiện thuận lợi để phát triển trong điều kiện mới.
Việc dời đô của Lý Thái Tổ chủ yếu xuất phát từ nhu cầu phòng thủ, bảo vệ đất nước
Việc lý Công Uẩn rời đô ra Đại La (Hà Nội) đã mở ra thời kì phát triển rực rỡ của văn minh Đại Việt.
Câu 10: Đọc đoạn tư liệu sau đây
“Các kiến trúc cung đình tập trung ở kinh thành Thăng Long, nhất là trong Cấm Thành. Từ thời nhà Lý, nhiều cung điện, trung tâm là điện Cân Nguyên, đã được xây dựng. Tại Di tích Hoàng thành Thăng Long (phát lộ năm 2003 - 2004), đã tìm thấy di tích cung điện, các móng trụ, giếng nước, hệ thống cống thoát nước, cùng rất nhiều vật liệu xây dựng như: các loại gạch, ngói, đá kê chân cột và những đồ đất nung trang trí rất đẹp.....
(Theo Phan Huy Lê (Chủ biên), Lịch sử Việt Nam, Tập 1, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014, tr.594)
. Đoạn tư liệu phản ảnh thành tựu về kĩ thuật xây dựng của cư dân Đại Việt dưới thời kì nhà Lý.
Kinh thành Thăng Long là một công trình kiến trúc tiêu biểu của văn minh Đại Việt thuộc dòng kiến trúc cung đình.
Sự phát triển của kinh thành Thăng Long chỉ có thể được phục dựng lại thông qua các di tích tìm thấy tại Hoàng thành Thăng Long.
Trung tâm của kinh thành Thăng Long là điện Càn Nguyên, bắt đầu được xây dựng từ thời kì nhà Lý.
