Font size
WorksheetsШеткі қанайналым жүйесінің патологиясы
Total questions: 43
Worksheet time: 1hrs 22mins
Ағзаның және оның жеке мүшелерінің қалыпты жұмысы жүрек-қантамыр жүйесінің дұрыс қызмет жасауына байланысты. Неліктен бұл маңызды?
Қан айналым үш бөлімге бөлінеді: орталық, шеткі және микроциркуляциялық арна. Орталық қан айналым бұзылса не болады?
Шеткі қан айналымы бұзылуының түрлері қандай?
Қанның толуының бұзылуы
Қанның реологиясының бұзылуы
Қан тамырының өткізгіштігінің бұзылуы
Шеткері қанайналым деп ағзалар мен тіндердегі ұсақ тамырларда не болады?
Шеткері қанайналым деп ағзалар мен тіндердегі ұсақ тамырлардағы қанның айналымын және олардағы микроциркуляцияны айтады. Микроциркуляцияның нәтижесінде қан мен тіндердің арасында сумен, электролиттермен, қоректік заттармен, оттегімен, көмір қышқылы газымен және зат алмасу өнімдерімен алмасу болады. Сонымен бірге теріде шеткері қан айналым дене қызуын реттеуге қатысады. Шеткері қан айналымның реттелуі жүйкелік-сұйықтық жолдармен болады.
Артериялық гиперемия - деп ағзалар мен тіндерге артерия тамырларымен қанның көп келуінен дамитын қан кернеуін айтады. Оның сыртқы көріністеріне мыналар: • ұсақ артериялар мен артериолалардың кеңуі; • қызмет атқаратын қылтамы
Артериялық қан кернеуіне көптеген себепкер ықпалдар әкеледі: биологиялық ықпалдар, физикалық ықпалдар, механикалық ықпалдар, химиялық ықпалдар. Олардың ішінде не жатады?
микробтар, қарапайым жәндіктер, вирустар
жарақат, ысқымақ (массаж)
әртүрлі қыздырғыш заттар, экзо- және эндоуыттар
ыстық, суық температура, физиотерапиялық емдеу шаралары
Артериялық гиперемия физиологиялық және патологиялық болады. Физиологиялық артериялық гиперемия қай кезде байқалады?
Ағзалардың қызметтері көтерілгенде
Аурулар кездерінде
Жарақат кезінде
Қызба кезінде
Патологиялық артериялық гиперемия қандай аурулар кездерінде дамиды?
Қабыну, аллергия, күю
Ағзалардың қызметтері көтерілгенде
Жарақат кезінде
Қызба кезінде
Патологиялық артериялық гиперемия әртүрлі аурулар кездерінде дамиды. Бұл аурулардың қатарына не жатады?
Аллергия
Қызба
Қабыну
Жарақат
Күй
Ишемия дегеніміз не?
Ишемияның себептері қандай?
Компрессиялық ишемия
Обтурациялық ишемия
Ангиоспазмдық ишемия
Ангиоспазмдық ишемияның дамуына не себеп болады?
Жан күйзелістері
Физикалық әсерлер
Химиялық заттар
Биологиялық уыттар
Ангиоспазм мида қан тамырларының қимылдық орталығы тікелей қозғанда дамуы мүмкін. Бұл қандай жағдайларда болады?
Ишемияның сыртқы көріністеріне қандай белгілер жатады?
ағза мен тіннің бозаруы
жергілікті температураның төмендеуі
ауыру сезімі немесе қалыптан тыс бұрмаланған сезім
ағзаның көлемі мен серпімділігінің төмендеуі
ағза қызметінің бұзылуы
Стаз дегеніміз не?
Нағыз стаздың себебі неде?
қанның аққыштық қасиеті бұзылуынан
қылтамырлардың бүліністерінен
жүйкелік әсерлерден
химиялық әсерлерден
Нағыз (қылтамырлық) стаз- қанның аққыштық (реологиясы) қасиеті бұзылуынан немесе қылтамырлардың бүліністерінен дамиды. Нағыз стаздың пайда болу себептері қандай?
Ишемиялық стаз- қылтамырлар арқылы артериялардан қан келудің тоқтауынан дамиды. Ишемиялық стаздың нәтижесінде не болады?
Веналық стаз- көктамырлармен қанның ағып кетуі бұзылуынан, қанның қылтамырларда іркілулерінен дамиды. Веналық стаздың әсері қандай?
Тромбоз (thrombosіs; гр. thrombos - ұйыған қан) - тірі ағзаның қан тамыры қуыстарында қанның ұюы. Тромбтың пайда болуының себептері қандай?
Тромбтың пайда болуы екі кезеңде өтеді: тромбоциттердің агглютинациясы және фибриногеннің түзілуі. Тромбтың морфологиясы қандай?
Тромбтың төрт түрі қандай?
Қызыл тромб
Ақ тромб
Аралас тромб
Гиалинді тромб
Қызыл тромб неден түзілген?
Эритроцит, фибрин және тромбоциттер
Фибрин, лейкоцит және тромбоциттер
Ақ және қызыл тромбтар
Эозинофилді массалар
Ақ тромб қайда кездеседі?
Вена тамырларында
Артерия тамырларында
Микроциркуляция арнасында
Аневризмаларда
Аралас тромб неден тұрады?
Тек ақ тромбтан
Тек қызыл тромбтан
Ақ және қызыл тромбтардан
Гиалинді тромбтан
Гиалинді тромб қайда кездеседі?
Вена тамырларында
Майда тамырларда
Артерия тамырларында
Аневризмаларда
Тромбоз зардабы неден тұрады?
Эмболия дегеніміз не?
Эмболия - қан тамырында, қалыпты жағдайда кездеспейтін әр түрлі заттардың көшіп жүруін және олардың қан тамырларын тығындап қоюын атайды. Қанмен келген бұл заттарды эмбол дейді. Эмболияның түрлері:
Тромбоэмболия- тромбтар алғашқы орнынан үзіліп немесе бөлшектеніп кеткенде пайда болады, ол эмболияның басым бөлігін құрайды. Артерия жүйесіндегі тромбоэмболдар көбінесе қолқа атеросклерозымен, ревматизмдік аурулармен, жүрек инфарктысының асқынуымен байланысты.
Май эмболиясы жіліктер сынған кезде, теріасты майлары езілгенде, дене күйгенде, кейде құрамында май бар дәрілерді қанға кездейсоқ дарытқанда немесе қанның физикалық-химиялық қасиеттерінің өзгеруі нәтижесінде оның құрамында май тамшыларының түзілуіне байланысты пайда болады.
Ауа эмболиясы жүрекке жақын қан тамырлары, мысалы, мойын веналары жарақаттанғанда дамиды. Қан құю кезінде, дәрі жібергенде мұқият болмаса ауа қан құятын жүйелер арқылы қанға өтуі мүмкін.
Газ эмболиясы атмосфера қысымы жоғары жағдайда жүмыс істейтін (кессон жұмыстары) адамдарда кездеседі. Осы жұмысшыларды кейбір төтенше жағдайда су астындағы жоғары қысымнан тез су бетіне, яғни қалыпты қысымға шығарғанда қандағы еріген азот, көмір-қышқылы, оттегі газ күйінде бөлініп шығып, қан тамырларын тығындап тастайды.
Тін эмболиясы көбінесе жаңа туылган балаларда, туылу кезінде тіндердің әр түрлі себептерге байланысты езіліп-жаншылып қанға өткенінде дамиды.
Бөгде зат эмболиясы. Қанға оқтың , жарылғыш зат жарқыншақтары, киім бөлшектері түскенде дамиды.
Бактерия эмболиясы сепсис кезінде қанға бактерия колониялары немесе сепсистік аутолиз нәтижесінде бөлініп кеткен тромб бөлшектері түскенде дамиды.
Эмболияның тасымалдану бағытына қарап үш түрін ажыратады: 1. Тура бағыттағы (ортоградтық) эмболияда эмбол қан бағытымен көшеді. 2. Кері бағыттағы (рет
Эмболияның тасымалдану бағытына қарап үш түрін ажыратады:
Тура бағыттағы эмболия
Кері бағыттағы эмболия
Күтпеген бағыттағы эмболия
Қан кету- қанның қан тамырларынан ішкі немесе сыртқы ортаға шығуы. Себептері:
Қан тамырларының жыртылуы не жарылуы
Қан тамырлары кемерінің іріп ыдырауы не жегіленуі
Диапедез нәтижесінде қан кету
Ішкі қан кету:
гемоперикард
гемоторакс
гемоперитонеум
Сыртқа қан кету:
қан түкіру
мұрыннан қан кету
қан құсу
нәжіспен қан шығу
Қан құйылу түрлері:
Гематома
Гемморагиялық сіңбе
Петехиялар
экхимоздар
қанталау
