wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ диалектология 1-50

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Тіл білімінің диалектілері мен говорларын зерттейтін ғылым саласы?

a)

лингвистика

b)

диалектология

c)

орфография

d)

говорлар

2.

Говор қай аймақтарды қамтиды?

a)

қолданудан шығып қалған сөздер

b)

жергілікті диалектердің шағын аймақты қамтитын бөлігі.

c)

жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейтін ғылым

d)

кірме сөздер

3.

Диалектілік ерекшеліктердің пайда болу сырын тарихын зерттейтін саласы

a)

тарихи диалектология

b)

негізгі диалектология

c)

сипаттама диалектология

d)

жалпылама диалектология

4.

з/ж дауыссыз дыбыстары бар сөздерді табыңыз

a)

еш-іш

b)

кіл-кел

c)

бекіре-мекіре

d)

нәзік-нәжік

5.

дауысты дыбыстардың алмасуы

a)

а / ө

b)

ы / і

c)

а / б

d)

с / ү

6.

Біздің мейманымыз, жаңа ғана ұянды. «Ұянды» сөзі қай жерде қолданылады?

a)

семей, үржар

b)

батыс, қазақстан

c)

шымкент, сарыағаш

d)

қарақалпақ, қазақстан

7.

Беш –пеш , балау-палау, бейіл-пейіл қай дыбыстардың ауысуы?

a)

п/м

b)

б/п

c)

п/с

d)

к/г

8.

Араб-иран тілдерінде кесе, бокал мағынасында жұмсалатын сөздер қазақ говорларында қалай аталады?

a)

аяққап

b)

шай кесе

c)

бестақа

d)

пиала

9.

Мойын омыртқа деген кімге беріледі?

a)

ойынның бір түрі

b)

мал сойған кісінің ақысы ретінде берілетін ет

c)

жиын- тойда ат қойып ойнайтын ойын түрі

d)

адамдардың топтасып көмен жәрдем

10.

«Әйбат» сөзі қай аймаққа тән

a)

түлкібас

b)

жетісай

c)

шымкент

d)

алматы

11.

Көжеге келімдәрі сап ішкенде жақсы болар еді келімдәрі оңтүстік өңірінде қалай аталады?

a)

дәмдеуіш

b)

Қызыл бұрыш

c)

аскөк

d)

тұз

12.

Төмендегі сөздерден-дай жұрнағы арқылы жасалып, үлкен, зор

мағынасында жұмсалатын сөзді табыңыз

a)

дырдай

b)

сабаудай

c)

ірәбасқадай

d)

мяздай

13.

Шақпақ-чапақ, шүберен-чүберен,көпшілік-көпчүлік қай дауыссыз дыбыстардың алмасуы?

a)

ш//ч

b)

п/б

c)

ш/п

d)

ш/қ

14.

Маңғыстау, Ақтау сөйленісіне тән сөздер

a)

төнеру

b)

жәутеңдеп

c)

лепіріп

d)

гәп

15.

Диалектілік архаизмдер

a)

молда

b)

ағаш соқа, жер ағаш, ағаш омаш, жертіс

c)

сәукеле, мырза, хан, патша, ханзадат.с.с.

d)

ауылмаң

16.

Негізгі диалектілік ерекшеліктері бірыңғай болып келген говорлар жиынтығы қалай аталады?

a)

үстеу

b)

наречие

c)

салыстырмалы диалектология

d)

диамит

17.

Қимыл-сын үстеуіне мысал бола-алатын сөзді тап.

a)

бойлай

b)

шаққа

c)

рабайда-ілуде

d)

ілкі

18.

“Жаргон” қай тілден алынған?

a)

украин

b)

парсы

c)

орыс

d)

француз

19.

Тіліміздегі архаизмдер нешеге бөлінеді?

a)

1

b)

2

c)

3

d)

4

20.

Жұрнақ жалғану арқылы жасалған зат есімді атаңыз.

a)

жайлау

b)

орпалық

c)

тожарлау

d)

ерке соқ

21.

Қазақ говорларындағы біріккен сөзді көрсетіңіз.

a)

ағлөп

b)

Кемпірауыз

c)

шүкіметтей

d)

жүн-жыбыр

22.

Ескі-құсқы қай топтағы қос сөзге жатады?

a)

жай қос сөз

b)

Бір сыңары түсінікті, екіншісі түсініксіз

c)

екі сыңары да түсініксіз қос сөз

d)

екі сыңары да түсінікті қос сөз

23.

Диалектология өз ішінен нешеге бөлінеді?

a)

алтыға

b)

Екіге

c)

төртке

d)

үшке

24.

Диалектология “диалектос” гректің қай сөзінен құралған?

a)

Сөйлеу говор

b)

сөйлем диалект

c)

сөйлем говор

d)

сөйлеу жоргон

25.

Дауысты дыбыстары бар диалектілік қатарды тап

a)

маңлай-маңдай

b)

домалау-жұмалау

c)

мышық-мысық

d)

беш-пеш

26.

Арнаулы кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшіліктер

a)

әлеуметтік диалектілер

b)

бей әдеп сөздер

c)

арготизм сөздер

d)

жаргон сөздер

27.

Арнаулы кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшіліктер

a)

әлеуметтік диалектілер

b)

бей әдеп сөздер

c)

арготизм сөздер

d)

жаргон сөздер

28.

Жергілікті говорларда септік жалғауларының көлімдік, кеңістік ұғымға қатысты қай септіктер толық сараланбай бірінің орнына бірі айтылу фактілері кездеседі?

a)

барыс,табыс, көмектес

b)

барыс,табыс, шығыс

c)

барыс, жатыс, шығыс

d)

атау, ілік, барыс

29.

Диқаншылыққа байланысты бәдірең әбінауат (қауын) оман арық (үлкен арық), қитақ (атыздың іші) деген диалектілер қай аудандарда айтылады?

a)

Орталық

b)

Батыс

c)

Оңтүстік

d)

Шығыс

30.

Шағын ғана әлеуметтік топтарға, үстем тап өкілдеріне қызмет ететін сол топтардың ұнатуына сай келетін арнаулы сөздермен сөйлеушілерді не деп атайды?

a)

наречи

b)

подговор

c)

жаргон

d)

говор

31.

Балықшылардың тілінде “шашал” не деген мағынаны білдіреді?

a)

ұзын сырық ағаш

b)

Мұз үстінде балық аулайтын құрал

c)

қайықтың ішіндегі керме ағаш

d)

ағаштан жасалған ау

32.

Манғыстауда зергерлікке, ою-өрнек түріне байланысты “сабақ” диалектісінің мағынасы?

a)

Бауы қысқа сырға

b)

кілем жиегіндегітмәнер

c)

етіктің қоншындағы аю

d)

кебіс сіресіне түсті металдан салынатын әшекей

33.

Арал, Каспий балықшыларының тіліндегі “шола” сөзінің мағынасы

a)

қалытқы

b)

Балықтың азаюы

c)

балықтың бір жерге шоғырлануы

d)

қармақтың тілі

34.

“Тіл өнері дертпен тең” сөзінің авторы

a)

Абай

b)

Шолохов

c)

К.Федин

d)

М.Горький

35.

“ Төңкерме ”- сөзі қандай ұғымды береді

a)

етке салатын нан, қамыр.

b)

қызыл бұрыш

c)

кешегіден қалған ас

d)

Ұн мен майды араластырып қуырып істейтін, майлы, тәтті тамақ

36.

Алматыдағы «әйбат» сөзі шымкентте қалай айтылады

a)

әдемі

b)

зор

c)

үлкөн

d)

керемет

37.

Говорларда –дай, -дей жұрнағы арқылы жасалып, үлкен, зор мағынасында жұмсалатын сөздер.

a)

мауыздай, мүштай

b)

Сәліңгірдей, дәңгілдей, әйдіңгірдей

c)

шикіметтей, намдай

d)

шікідей, зәрекендей, шинамдай

38.

Ища! Тоңып кеттім ғой, үйге кіріп сөйлесейікші

Ища сөзі қай елді мекенде айтылады?

a)

Шымкент

b)

Маңғыстау

c)

Ақтау

d)

Атырау

39.

“Торлама” бау-бақша, егінімен байланысты сөздің мағынасы

a)

Тәтті қауынның бір түрі

b)

күзету

c)

етістік (болымсыз)

d)

ау, тор

40.

Тіліміздегі дублеттер неше түрлі?

a)

төрт

b)

бір

c)

үш

d)

екі

41.

Тіліміздегі кейбір сөздер, әр түрлі айтылып, әдеби тілде қатар қолданылып жүр. Осы сөздер қалай аталады ?

a)

тістеуік

b)

дирондар

c)

дублеттер

d)

қос вариантты

42.

Тіліміздегі фонетикалық дублеттер, лексикалық синонимдерді неше топқа бөлуге болады?

a)

алтыға

b)

Үшке

c)

төртке

d)

екіге

43.

Бір сыңары әдеби тіл нормасы ретінде анықталып, екінші сыңары

қарапайым сөз дәрежесінде қалып қойған дублеттің түрі?

a)

фонетикалық дублет

b)

әдеби диалектілік дублеттер

c)

әдеби-қарапайым дублеттер

d)

әдеби дублеттер

44.

Белгілі бір изоглостық таралу шегі бар дублет?

a)

лексикалық дублеттер

b)

әдеби- диалектілік дублеттер

c)

әдеби дублеттер

d)

қарапайым дублеттер

45.

«Архайын» сөзі қай аймақта айтылады

a)

Жетісай

b)

Өзбекстан

c)

Шымкент

d)

Алматы

46.

Әдеби-компоненті анықталмаған дублеттік қатарлар қай ретте

a)

әтеш, кесе, атауыз, палуан

b)

кебек, жүгері, көмбеқонақ

c)

көбек, ұрпақ, буызы, күрпі

d)

жүгері, бореш, көмбеқонақ

47.

Жасырын әрекетті, құпия сырды бүркемелеу мақсатынан туған сөз

a)

нарече

b)

арго

c)

жаргон

d)

говор

48.

Тілдің жүйеленген қалпына түскен нормаланған түрі

a)

говор

b)

наречи

c)

диалект

d)

әдеби тіл

49.

Ж. Досқараев қазақ тілінде говорларды неше топқа бөледі

a)

“топқа бөлінбейді” дейді

b)

үлкен екі топқа

c)

төрт топқа

d)

үлкен үш топқа

50.

Қазақ тіліндегі диалектілік ерекшеліктер XV ғасырдан кейін, яғни қазақтың біртұтас халық тілі қалыптаса бастаған кезде пайда болған деген пікірді кім айтқан ?

a)

Н.Сауранбаев

b)

Ж.Досқараев

c)

Ш.Сарыбаев

d)

С.Аманжолов

Similar Resources on Wayground

пат 51-100

50 questions

пат 51-100

quiz

Worksheet

•

1st - 5th Grade

Картографиялық материалдар бойынша тест

49 questions

Картографиялық материалдар бойынша тест

quiz

Worksheet

•

KG

Педагогика 1

51 questions

Педагогика 1

quiz

Worksheet

•

University

жаңартылған 7,9 апта

55 questions

жаңартылған 7,9 апта

quiz

Worksheet

•

KG

анатомия 1

51 questions

анатомия 1

quiz

Worksheet

•

University

§36-37. XIII-XVғ мемлекеттердің экономикасы мен мәдениеті

46 questions

§36-37. XIII-XVғ мемлекеттердің экономикасы мен мәдениеті

quiz

Worksheet

•

KG

ҚАЗАҚ ТІЛІ ВПС ЗАТ ЕСІМ, СЫН ЕСІМ

50 questions

ҚАЗАҚ ТІЛІ ВПС ЗАТ ЕСІМ, СЫН ЕСІМ

quiz

Worksheet

•

KG

офд 101-150

50 questions

офд 101-150

quiz

Worksheet

•

KG