C1.2/ Có thể làm nhiễm điện cho một vật bằng cách

C1.3/ Những ngày hanh khô, khi chải tóc khô bằng lược nhựa thì nhiều sợi tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra vì

C1.4/ Sau một thời gian hoạt động, cánh quạt dính nhiều bụi vì

C1.5/ Xe chạy một thời gian dài. Sau khi xuống xe, sờ vào thành xe, đôi lúc ta thấy như bị điện giật.Nguyên nhân là do

C1.6/ Trong một số ngành sản xuất, nhiều khi người ta thấy có các tia lửa phóng ra giữa dây kéo và ròng rọc. Giải thích vì sao?

C1.6’/ Cho mảnh tôn phẳng đã được gắn vào đầu bút thử điện chạm vào mảnh phim nhựa đã được cọ xát nhiều lần thì bóng đèn bút thử điện sáng lên khi chạm ngón tay vào đầu bút vì

C1.7/ Ở xứ lạnh, vào mùa đông, một người đi tất (vớ) trên một sàn nhà được trải thảm, khi đưa tay vào gần các tay nắm cửa bằng kim loại thì nghe thấy có tiếng lách tách nhỏ và tay người đó bị điện giật.Hãy giải thích vì sao?

C1.8/ Tại sao khi lau kính bằng các khăn vải khô ta thấy không sạch bụi?

C1.9/ Câu khẳng định nào dưới đây là đúng?

C1.10/ Các đám mây tích điện là do nguyên nhân

C2.1/ Rơle dùng để:

C2.2/ “Giám sát các hệ thống an toàn công nghiệp và ngắt điện cho máy móc nếu đảm bảo độ an toàn” là chức năng của bộ phận nào trọng mạch điện?

C2.3/ Điền vào chỗ trống: "Cầu dao tự động cũng có tác dụng ngắt mạch như cầu chì, và được sử dụng để bảo vệ các thiết bị điện khác trong mạch khi dòng điện đột ngột …….."

C2.4/ Cầu chì có tác dụng gì?

C2.5/ Để ngắt những dòng điện lớn mà hệ thống mạch điều khiển không thể can thiệp trực tiếp, ta sử dụng?

C2.6/ Điền vào chỗ trống: "Ngoài các thiết bị cung cấp và tiêu thụ điện, trong mạch điện còn có các thiết bị như cầu chì, cầu dao tự động, rơle, chuông điện để bảo vệ mạch điện và ……."

C2.7/ Rơ le có tác dụng nào sau đây?

C2.8/ Chuông điện có công dụng gì?

C2.9/ Thiết bị bảo vệ mạch điện khi dòng điện đột ngột tăng quá mức bằng cách tự động ngắt mạch điện và cảnh báo sự cố?

C3.1/ Khi cho dòng điện chạy qua dung dịch muối đồng, sau một thời gian thấy có một lớp đồng mỏng bám vào thỏi than nối với điện cực âm của nguồn điện. Có thể giải thích hiện tượng này dựa vào tác dụng nào của dòng điện?

C3.2/ Mạ điện là một trong những dụng tác dụng nào của dòng điện?

C3.3/ Trong quá trình sạc pin cho điện thoại di động. Dòng điện có các tác dụng gì?

C3.4/ Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng làm cho thỏi than nối với……… được phủ một lớp đồng. Điều này chứng tỏ dòng điện có tác dụng ……….

C3.5/ Nếu ta chạm vào dây điện trần (không có lớp cách điện) dòng điện sẽ truyền qua cơ thể gây co giật, bỏng thậm chí có thể gây chết người là do:

C3.6/ Khi tiến hành thí nghiệm cho dòng điện chạy qua đùi ếch thì đùi ếch co lại, đó là tác dụng nào của dòng điện?

C3.7/ Sốc điện ngoài lồng ngực là một trong những dụng tác dụng nào của dòng điện?

C3.8/ Trong y học, tác dụng sinh lí của dòng điện được sử dụng trong:

C3.9/ Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào biểu hiện tác dụng sinh lý của dòng điện?

C3.10/ Máy sấy tóc, Bếp điện, Cầu chì hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?

C3.11/ Vì sao dòng điện có tác dụng nhiệt?

C3.12/ Đèn giao thông là một trong những dụng tác dụng nào của dòng điện?

C3.13/ Dòng điện chạy qua dụng cụ nào dưới đây khi hoạt động bình thường vừa có tác dụng nhiệt, vừa có tác dụng phát sáng?

C3.14/ Bóng đèn huỳnh quang trong gia đình phát sáng là do

C4.1/ Phát biểu nào dưới đây là sai? Đơn vị đo của hiệu điện thế là:

C4.2/ Đơn vị đo cường độ dòng điện là:

C4.2’/ Chọn câu không đúng.

C5.1/ Tại sao hòa tan đường trong nước nóng nhanh hơn trong nước lạnh?

C5. 2/ Nhiệt năng của một vật là:

C5. 3/ Nguồn gốc của năng lượng nhiệt là từ:

C5 . 4/ Nhiệt độ của một vật càng cao thì:

C5 . 5/ Năng lượng có được do chuyển động nhiệt của các nguyên tử và phân tử được gọi là:

C5.6/ Năng lượng nhiệt của vật là

C5.7/ Nội năng của vật là

C5.8/ Câu nào sau đây đúng:

C5.9/ Năng lượng mà một vật có được do chuyển động được gọi là …

C6.1/ Trong các mô tả sơ lược sự truyền năng lượng trong hiệu ứng nhà kính thì mô tả nào sau đây là Sai?

C6.2/ Điền vào chỗ trống. "Khi ánh sáng Mặt Trời chiếu tia nhiệt qua kính vào nhà mà các vật và không khí trong nhà kính nhận được nhiệt lượng và nóng lên. Năng lượng do các tia nhiệt từ ngoài vào bên trong nhà kính ............ năng lượng do các tia nhiệt từ bên trong nhà kính truyền ra ngoài."

C6.3/ Trong các mô tả sơ lược sự truyền năng lượng trong hiệu ứng nhà kính thì mô tả nào sau đây là Sai?

C7.1/ Chọn câu trả lời đúng nhất. Người ta sử dụng hai cây thước khác nhau để đo chiều dài. Một cây thước bằng nhôm và một cây thước làm bằng đồng. Nếu nhiệt độ tăng lên thì dùng hai cây thước để đo thì cây thước nào sẽ cho kết quả chính xác hơn? Biết đồng nở vì nhiệt kém hơn nhôm.

C7.2/ Cho ba thanh kim loại Cu, Al, Fe có cùng chiều dài ban đầu là 100 cm. Khi tăng thêm 500C thì độ tăng chiều dài của chúng theo thứ tự trên lần lượt là 0,12 cm; 0,086 cm; 0,060 cm. Trong ba chất Cu, Al và Fe , cách sắp xếp nào sau đây là đúng theo thứ tự từ chất dãn nở vì nhiệt nhiều nhất đến chất dãn nở vì nhiệt ít nhất?

C7.3/ Khi đặt bình cầu đựng nước vào nước nóng, người ta thấy mực chất lỏng trong ống thủy tinh mới đầu tụt xuống một ít, sau đó mới dâng lên cao hơn mức ban đầu. Điều đó chứng tỏ:

C7.4/ Ba thanh Fe , đồng và nhôm ở nhiệt độ 20°C có kích thước giống nhau. Nếu hạ nhiệt độ của chúng xuống 0°C khi đó:

C7.5/ Hai bình A và B giống nhau, cùng chứa đầy chất lỏng. Ban đầu nhiệt độ của chất lỏng trong hai bình là như nhau. Đặt hai bình vào trong cùng một chậu nước nóng thì thấy mực nước trong bình A dâng cao hơn bình B. Kết luận nào sau đây là đúng khi nói về các chất lỏng chứa trong hai bình?

C7.6/ Băng kép được cấu tạo dựa trên hiện tượng nào dưới đây?

C7.7/ Có một băng kép được làm từ 2 kim loại là đồng và sắt (đồng nở vì nhiệt nhiều hơn sắt). Khi nung nóng, băng kép sẽ như thế nào?

C7.8/ Chọn câu trả lời đúng. Có hai bình giống hệt nhau chứa đầy chất lỏng. Một bình chứa rượu và bình còn lại chứa nước. Khi đun nóng cả hai bình ở cùng một nhiệt độ như nhau, hỏi lượng rượu hay nước trào ra khỏi bình nhiều hơn? Biết rằng rượu nở vì nhiệt lớn hơn nước.

C8.1/ Hệ vận động ở người có cấu tạo gồm:

C8.2/ Bộ xương người được chia làm mấy phần? Đó là những phần nào?

C8.3/ Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của xương được thể hiện ở

C8.4 / Phát biểu nào sau đây không phải là sự phù hợp giữa cấu tạo với chức năng của hệ vận động?

C8.5 / Khớp xương tạo kết nối giữa các xương như thế nào để xương có khả năng chịu tải cao khi vận động?

C8.6 / Thành phần cấu tạo của xương gồm những gì mà giúp xương vừa bền chắc và vừa mềm dẻo?

C8.7 / Phát biểu nào sau đây không phải là sự phù hợp giữa cấu tạo với chức năng của hệ vận động?

C9.1/ Những phát biểu nào dưới đây về khái niệm dinh dưỡng là đúng nhất?

C9.2/ Quá trình thu nhận, biến đổi và sử dụng chất dinh dưỡng để duy trì sự sống của cơ thể là quá trình gi?.

C9.3/ Chất dinh dưỡng là :

C9.4/ Điền từ thích hợp vào chỗ trống: ............ là các chất có trong thức ăn mà cơ thể sử dụng làm nguyên liệu cấu tạo cơ thể và cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống.

C10.1/ Máu là:

C10.2/ Thành phần chiếm tỉ lệ cao nhất trong máu là:

C10.3/ Điền từ phù hợp vào chỗ trống: …….. có vai trò duy trì máu ở trạng thái lỏng để dễ dàng lưu thông trong mạch; vận chuyển chất dinh dưỡng, các chất cần thiết khác và chất thải.

C10.4/ Vai trò của huyết tương là

C10.5/ Thành phần của máu có đặc điểm màu vàng, lỏng là

C10.6/ Điền từ phù hợp vào chỗ trống: ……... là những tế bào có chức năng chống lại sự xâm nhập của các tác nhân lạ giúp bảo vệ cơ thể.

C10.7/ Loại tế bào máu nào đóng vai trò chủ chốt trong quá trình đông máu?

C10.8/ Tiểu cầu có chức năng:

C10.9/ Hồng cầu có chức năng chính là:

C10.10/ Chức năng của bạch cầu là gì?

C10.11/ Chức năng của tiểu cầu là:

C10.12/ Vai trò của hồng cầu là:

C10.13/ Vai trò của bạch cầu là:

C10.14/ Vai trò của hồng cầu là:

C10.15/ Vai trò của tiểu cầu là:

C10.16/ Cho các phát biểu sau:

(1) Hồng cầu có hình đĩa, lõm hai mặt giúp tăng diện tích tiếp xúc với không khí.

(2) Hồng cầu không nhân giúp giảm tiêu hao năng lượng nên giảm lượng O₂ tiêu thụ từ đó tăng lượng O₂ được vận chuyển.

(3) Hồng cầu có màu đỏ giúp tăng khả năng kết hợp với O₂.

(4) Hồng cầu chiếm khoảng 43% thể tích máu trong đó có một nửa là vận chuyển O₂, phần còn lại vận chuyển CO₂.

Những phát biểu đúng về đặc điểm cấu tạo của hồng cầu thích nghi với chức năng là:

C10.17/ Cho các phát biểu sau: (1) Thành phần chiếm tỉ lệ thể tích lớn nhất trong máu là huyết tương.

(2) Loại tế bào máu có số lượng tế bào máu lớn nhất là tiểu cầu.

(3) Tiểu cầu là tế bào có nhân, có chức năng tham gia vào quá trình đông máu, bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương.

(4) Bạch cầu là tế bào không màu, có chức năng bảo vệ cơ thể thông qua cơ chế thực bào và sinh kháng thể.

Những phát biểu đúng về đặc điểm cấu tạo và chức năng của máu là:

C11.1 /Môi trường trong cơ thể bao gồm:

C11.2/ Môi trường trong của cơ thể gồm

C11.3/ Môi trường trong cơ thể có vai trò chính là gì?

C11.4/ Nước mô không bao gồm thành phần nào dưới đây?

C11.5/ Trong cơ thể, tế bào nằm chìm ngập trong loại dịch nào?

C11.6/ Mối liên hệ nào sau đây mô tả đúng vai trò của hệ tuần hoàn trong việc duy trì cân bằng môi trường trong?

C12.1/ Bệnh tiểu đường có liên quan đến sự thiếu hụt hoặc rối loạn hoạt tính của hormone nào?

C12.2/ Bệnh tiểu đường có liên quan đến tuyến nội tiết nào ?

C12.3/ Bệnh tiểu đường có đặc điểm chính là:

C12.4/ Một trong những triệu chứng thường gặp của Bệnh tiểu đường là:

C12.5/ Triệu chứng "sụt cân" được đề cập đến ở bệnh nào?

C12.6/ Triệu chứng nào sau đây là kết quả trực tiếp của rối loạn chuyển hóa glucose trong máu ở Bệnh tiểu đường?

C12.7/ Bệnh nào có thể dẫn đến mù lòa nếu không được kiểm soát tốt?

C12.8/ Biện pháp nào sau đây không được khuyến khích cho người Bệnh tiểu đường trong chế độ ăn uống?

C12.9/ Bệnh bướu cổ do thiếu iodine có liên quan đến tuyến nội tiết nào ?

C12.10/ Nguyên nhân chính gây ra bệnh bướu cổ do thiếu iodine là:

C12.11/ Ở trẻ em, bệnh bướu cổ do thiếu iodine có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nào?

C12.12/ Triệu chứng nào sau đây thường gặp ở người lớn mắc bệnh bướu cổ do thiếu iodine?

C12.13/ Biện pháp phòng ngừa bệnh bướu cổ do thiếu iodine hiệu quả nhất là:

C12.14/ Tại sao trẻ em bị bướu cổ do thiếu iodine lại có nguy cơ chậm lớn và trí tuệ kém phát triển?

C12.15/ Điểm chung nào sau đây giữa bệnh đái tháo đường và bệnh bướu cổ do thiếu iodine?

C12.16/ Điểm khác biệt cơ bản giữa bệnh đái tháo đường và bệnh bướu cổ do thiếu iodine về nguyên nhân gây bệnh là:

C13a,b.1/ Không khí ô nhiễm chứa nhiều chất độc hại như bụi mịn, NOx, SOx, CO, .... có thể gây ra các bệnh viêm nhiễm cấp tính: Viêm mũi họng, viêm phế quản cấp, viêm phổi .... khi hít phải.

C13a,b.2/ Khi chúng ta hít thở, các chất ô nhiễm này đi vào đường hô hấp, từ mũi, họng, khí quản, phế quản đến tận các phế nang nhỏ nhất trong phổi.

C13a,b.3/ Các hạt bụi mịn và hóa chất độc hại có thể gây kích ứng, viêm nhiễm niêm mạc đường hô hấp, làm tổn thương các tế bào biểu mô, làm suy yếu khả năng tự bảo vệ của phổi.

C13a,b.4/ Ở trẻ em, tiếp xúc với không khí ô nhiễm có thể làm suy giảm sự phát triển chức năng phổi.

C13a,b.5/ Nếu tiếp xúc lâu dài với các chất gây ô nhiễm không khí (đặc biệt là bụi mịn và các hóa chất gây ung thư) làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư phổi.

C13a,b.6/ Việc chủ động giảm thiểu và kiểm soát ô nhiễm không khí mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho hệ hô hấp giúp hạn chế lượng chất độc hại đi vào đường hô hấp, từ đó giảm mắc các bệnh lý hô hấp, đặc biệt là ở những người nhạy cảm (trẻ em, người già, người có bệnh nền).

C13a,b.7/ Việc trồng nhiều cây xanh, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho hệ hô hấp, giúp hạn chế lượng chất độc hại, từ đó duy trì và cải thiện chức năng thông khí của phổi.

C13a,b.8/ Hạn chế các khí thải công nghiệp là biện pháp cần thiết giúp hạn chế lượng chất độc hại, từ đó góp phần làm tăng số ca nhập viện và tử vong do các bệnh hô hấp.

C13a,b.9/ Không khí trong lành giúp hệ miễn dịch tại đường hô hấp hoạt động hiệu quả hơn khi không bị tổn thương bởi chất ô nhiễm, giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus tốt hơn.

C13a,b.10/ Ở trẻ em, do sức đề kháng tốt nên khi tiếp xúc với không khí ô nhiễm sẽ không bị ảnh hưởng nhiều.

C13c,d.1/ Mũi có chức năng làm ẩm không khí trước khi vào phổi.

C13c,d.2/ Phổi được xác định là cơ quan trao đổi khí trong hệ hô hấp.

C13c,d.3/ Cấu tạo của Thanh quản có bao gồm nắp thanh quản.

C13c,d.4/ Khí quản có đặc điểm cấu tạo là có nhiều lông rung chuyển động liên tục.

C13c,d.5/ Chức năng chủ yếu của Họng là dẫn khí vào phổi.

C13c,d.6/ Cấu tạo có nhiều lông mũi và lớp mao mạch dày đặc ở Mũi giúp thực hiện chức năng ngăn bụi và làm ấm không khí hít vào.

C13c,d.7/ Cả Khí quản và Phế quản đều có chức năng dẫn khí và điều hòa lượng khí vào phổi.

C13c,d.8/ Sự hiện diện của tuyến amidan và tế bào lympho ở Họng có vai trò liên quan trực tiếp đến việc tiêu diệt vi khuẩn trong không khí.

C13c,d.9 Phế quản có cấu tạo chính gồm nhiều phế nang được bao bọc bởi hệ thống mạch máu dày đặc.

C13c,d.10/ Tất cả các bộ phận thuộc đường dẫn khí đều tham gia vào việc làm ẩm và làm ấm không khí trước khi đến phổi.

C13c,d.11/ Vai trò của hệ thống mạch máu dày đặc bao quanh Phế nang là để Phế nang có thể thực hiện chức năng trao đổi khí.

C13c,d.12/ Các tế bào lympho ở Họng và lớp niêm mạc có lông rung ở Khí quản đều đóng vai trò trong việc loại bỏ hoặc vô hiệu hóa các tác nhân gây hại có trong không khí hít vào.

C13c,d.13/ Cả Mũi và Khí quản đều có cấu tạo gồm lớp niêm mạc có khả năng tiết chất nhầy.

C13c,d.14/ Cấu tạo của Phế nang (được bao bọc bởi hệ thống mạch máu dày đặc) liên quan trực tiếp đến chức năng chính của chúng là nơi diễn ra quá trình trao đổi khí.

C13c,d.15/ Chức năng của đường dẫn khí (dẫn khí, ngăn bụi, làm ẩm, làm ấm, bảo vệ phổi).

C13c,d.16/ Chức năng của phổi (trao đổi khí giữa môi trường ngoài và máu).

C13c,d.17/ Sự phối hợp giữa đường dẫn khí và phổi đảm bảo chức năng tổng thể (lưu thông và trao đổi khí).

C14a,b.1 / Kích thước của quần thể là khối lượng các cá thể phân bố trong khoảng không gian của quần thể.

C14a,b.2 / Mỗi quần thể có kích thước đặc trưng phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường và thực hiện các chức năng sinh học, đảm bảo cho quần thể duy trì và phát triển.

C14a,b.3/ Mật độ cá thể của quần thể là số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích hay thể tích của quần thể.

C14a,b.4/ Khi mật độ quần thể quá cao hoặc quá thấp sẽ ảnh hưởng đến các hoạt động sống của các cá thể trong quần thể như: tìm kiếm thức ăn, nơi ở; cơ hội gặp gỡ giữa các cá thể khác giới để sinh sản;…

C14a,b.5 / Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực và số lượng cá thể cái trong quần thể.

C14a,b.6 / Tỉ lệ giới tính là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể.

C14a,b.7 / Tỉ lệ giới tính không thể thay đổi theo thời gian, điều kiện sống,… Ví dụ: Vào mùa sinh sản, rắn có số lượng cá thể cái cao hơn số lượng cá thể đực nhưng sau mùa sinh sản, số lượng chúng bằng nhau.

C14a,b.8 / Quần thể có nhiều nhóm tuổi, mỗi nhóm tuổi có ý nghĩa sinh thái khác nhau, bao gồm: Nhóm tuổi trước sinh sản, nhóm tuổi sinh sản và nhóm tuổi sau sinh sản.

C14a,b.9 / Dạng tháp tuổi phát triển: có số lượng cá thể ở nhóm tuổi trước sinh sản thấp → quần thể có xu hướng tăng trưởng kích thước quần thể.

C14a,b.10 / Dạng tháp tuổi suy thoái: có số lượng cá thể ở nhóm tuổi trước sinh sản nhiều hơn nhóm tuổi sinh sản và sau sinh sản → quần thể có xu hướng giảm kích thước quần thể.

C14a,b.11 / Dạng tháp tuổi ổn định: có số lượng cá thể ở nhóm tuổi trước sinh sản và sinh sản bằng nhau → quần thể có xu hướng giữ ổn định kích thước quần thể.

C14a,b.12 / Mỗi quần thể có cách phân bố cá thể khác nhau. Có ba kiểu phân bố gồm phân bố đồng đều, phân bố theo nhóm và phân bố ngẫu nhiên

C14a,b.13 / Phân bố đều: điều kiện sống đồng đều, các cá thể có sự cạnh tranh gay gắt.

C14a,b.14 / Phân bố theo nhóm :điều kiện sống phân bố không đều, các cá thể có tập tính sống theo nhóm.

C14a,b.15 / Phân bố ngẫu nhiên: điều kiện sống phân bố tương đối đồng đều, các cá thể có sự cạnh tranh gay gắt.

C14c,d.1/ Độ đa dạng của quần xã sinh vật được thể hiện bằng mức độ phong phú về ở số lượng loài trong quần xã và số lượng cá thể của mỗi loài.

C14c,d.2/ Độ đa dạng của quần xã sinh vật được thể hiện biến động về mật độ cá thể trong quần xã.

C14c,d.3/ Mỗi quần xã thường có một số lượng loài nhất định, khác với quần xã khác.

C14c,d.4/ Các quần xã ở vùng ôn đới do có điều kiện môi trường phức tạp nên độ đa dạng loài cao hơn các quần xã ở vùng nhiệt đới.

C14c,d.5/ Quần xã càng đa dạng về loài bao nhiêu thì số lượng cá thể của mỗi loài càng ít bấy nhiêu.

C14c,d.6/ Thứ tự giảm dần về độ đa dạng của các quần xã như sau :Rừng mưa nhiệt đới → Rừng ôn đới → Đồng cỏ → Sa mạc.

C14c,d.7/ Thứ tự giảm dần về độ đa dạng của các quần xã như sau :Rừng mưa nhiệt đới → Rừng ôn đới → Sa mạc → Đồng cỏ.

C14c,d.8/ Quần xã rừng mưa nhiệt đới có mức độ phong phú về ở số lượng loài trong quần xã và số lượng cá thể của mỗi loài thấp hơn Rừng ôn đới.

C14c,d.9/ Loài ưu thế là loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã do số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn hoặc hoạt động mạnh.

C14c,d.10/ Lúa là loài ưu thế trong quần xã ruộng lúa.

C14c,d.11/ Cỏ và lúa là loài ưu thế trong quần xã ruộng lúa.

C14c,d.12/ Lúa và chuột là loài ưu thế trong quần xã ruộng lúa.

C14c,d.13/ Gấu trắng là loài ưu thế ở quần xã Bắc cực.

C14c,d.14/ Cây Đước là loài ưu thế ở quần xã rừng ngập mặn.

C14c,d.15/ Lúa là loài ưu thế trong quần xã ruộng lúa vì luôn có kích thước cá thể lớn hơn các cá thể của các loài khác trong quần xã sinh vật.

C14c,d.16/ Trong quần xã sinh vật loài ưu thế là loài đóng vai trò thay thế cho các nhóm loại khác khi chúng suy vong vì nguyên nhân nào đó.

C14c,d.17/ Loài đặc trưng là loài chỉ có ở một quần xã nào đó hoặc có số lượng nhiều hơn hẳn và vai trò quan trọng hơn loài khác.

C14c,d.18/ Gấu trắng là loài đặc trưng ở quần xã Bắc cực.

C14c,d.19/ Lạc đà là loài đặc trưng ở quần xã Sa mạc.

C14c,d.20/ Cây Đước và cây sú vẹt là 2 loài đặc trưng ở quần xã rừng ngập mặn.

C14c,d.21/ Loài đặc trưng của rừng U Minh là cây tràm.