WorksheetsГАШ Қазақ тілі 3 вариант
Total questions: 35
Worksheet time: 18mins
Құрмалас сөйлем түрлері мен мысалдар арасындағы сәйкестік
А. Қыз үндеген жоқ, ішікке оранып алды, бірақ та көкірегі дертке толы еді.
В. Осы бір тірлікте жақсы араласып тұрдық, Бәкең ауылдағы үйде де, қаладағы пәтерде де бірнеше рет болған-ды.
С. Бала-шағаңыз аман-есен келіп,көзайым болдыңыз ба?
1)Ыңғайлас салалас
2)Сабақтас құрмалас
3)Көпқұрамды салалас
А) 1-В,2-А,3-С
В) 1-С,2-В,3-А
С) 1-А,2-С,3-В
Д) 1-В, 2-С, 3-А
Көпқұрамды салалас құрмалас сөйлем
Екпінді үлкен машина өткен кезде терезе әйнегі шылдырап, дір-дір етті.
Бір топ адам жиылыстан бөлініп,отырған үйлеріне қарай кетті.
Айдын Айымбетов Тәуелсіз Қазақстанның үшінші ғарышкері атанды.
Тездетіп үй жинадым, сабағымды оқыдым, -бәрібір өзіме көңілім толмады.
Ыңғайлас салалас сөйлемге тән нұсқа
Құрамындағы жай сөйлемдер бір-біріне қарама-қайшы мәнде тұрады.
Сондықтан,сол себепті,өйткені жалғаулықтары арқылы байланысады
Құрамындағы жай сөйлемдер өзара тектес,мезгілдес,ыңғайлас келеді.
Әйтсе де,бірақ,дегенмен жалғаулықтары арқылы байланысады
Қысқарған сөзге қосымшаның дұрыс жалғануы
АҚШтан көптеген студенттер келді.
Қалаға Газ-51мен солдаттар келді
СҚОда күн суытып,жолдар жабылды
ҚР-ның спортшылары жүлдемен оралды.
Құрмалас сөйлемнің түрі
Бала-шағаңыз аман-есен келіп, көзайым болдыңыз ба?
Аралас құрмалас сөйлем
Көпқұрамды салалас
Көпбағыныңқылы сабақтас
Сабақтас құрмалас сөйлем
Сөйлем түрлерінің реттілігі
1.Қазіргі жастар ойын еркін жеткізе алады және көпшщілік алдында қымсынбайды.
2.Бұл елге сенің талабың өте қоймайды, онсыз да кіріптар халде отыр.
3.Айша театр туралы сөйлегісі келіп еді, Досболдың оған зауқы болмады.
ыңғайлас, себеп-салдар, қарсылықты
себеп-салдар,ыңғайлас,қарсылықты
қарсылықты,себеп-салдар,ыңғайлас
ыңғайлас,қарсылықты,себеп –салдар
Мезгілдес мәнді ыңғайлас салалас
Жөтелі қысып,сыртқа шықты
Егінді орып,қамбаға жинады
Шашын қысқартқаны ұнамады
Шай ішілді,тамақ желінді.
Сызбадағы тілдік бірліктерді толық қамтыған сөйлем
Лепті сөйлем
Одағай сөз Күшейткіш мәнді сөз Демеулік шылау
Қарындасым,мұндай сөзді енді айтушы болма!
Пай-пай, шіркін, қазақтың дархан даласы-ай!
Қандай ғажайып қазағымның келіндері!
Қап,бұл туралы сәл ертерек ойланбағаным-ай!
Себеп –салдар салалас сөйлем
Құлбай үйінде жаңадан мектеп ашылатын болыпты және оған жаңадан мұғалім келіпті.
Ол басында қатты қарсылық білдіріп еді, дегенмен көптеп көндірдік
Адамдарға ақыл-парасат берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық қарым-қатынаста болулары тиіс.
Көп адам қасында келеді,бірақ жалғыз келе жатқандай сезінеді.
Берілген сөйлем түрі: Қалаға бармаймын деп қарсыласып еді,бірақ оның айтқанын тыңдамады.
Жалғаулықсыз ыңғайлас салалас
Жалғаулықты ыңғайлас салалас
Жалғаулықты себеп-салдар салалас
Жалғаулықты қарсылықты салалас
Ыңғайлас салалас сөйлем
Жаугершілікте ата-анасы басқа қалаға ауып кетті де,бала менің қолымда қалды
Әй,ол сені жеңер,себебі келешек онікі ғой.
Аңқаулығым ғой,солардың тұзағына ілініп қалғанымды білмеппін
Сөз бен қылық суық көңілді жылытады немесе жылы көңілді суытады.
Сөйлемге қажетті жалғаулық шылау Менде құжат жоқ, ... ол үйдің мекенжайы да жоқ
әрі
кейде
бірде
әлде
Сызбадағы құрмалас сөйлем түрлеріне тән ортақ белгі
Жұрт абыр-сабыр болып тысқа шықты,алайда айнала тып-тыныш екен.
Ортақ белгі
?
Оның сөзіне құлақ асты,себебі айтқан сөзінің жаны бар.
Салалас құрмалас сөйлем түрлері
Жалғаулықсыз салалас сөйлем түрлері
Сабақтас құрмалас сөйлем түрлері
Жалғаулықты салалас сөйлем түрлері
Сызбада берілген сөйлемдерге ортақ белгі
Әжесі бұл сөзді естіді де,немересінің жүзіне барлай қарады.
Ортақ белгі
?
Сіздің қолыңыз босай қоймас және бұл іс қолыңыздан келмес.
ыңғайлас салалас
қарсылықты салалас
себеп-салдар салалас
кезектес салалас
Жалғаулық шылау арқылы байланысқан салалас
Асығыс жүгіріп келе жатыр еді,кілт тоқтай қалды
Жанар сөйлей кірді,әр сөзінен ақ пейілі танылады
Ақарыс өлең оқып тұр,жанары жарқ-жұрқ етеді
Керек затын алып шықпақ болды да,жалғыз кірді.
Сөйлем түрлерінің реттілігі
1.Қазіргі жастар ойын еркін жеткізе алады және көпшілік алдында қымсынбайды.
2.Бұл елге сенің талабың өте қоймайды,онсыз да кіріптар халде отыр.
3.Айша театр туралы сөйлегісі келіп еді,Досболдың оған зауқы болмады.
ыңғайлас,себеп-салдар,қарсылықты
себеп-салдар,ыңғайлас,қарсылықты
қарсылықты,себеп-салдар,ыңғайлас
ыңғайлас,қарсылықты,себеп-салдар
Сөйлем түрлерінің реттілігі
1.Қазіргі жастар ойын еркін жеткізе алады және көпшілік алдында қымсынбайды.
2.Бұл елге сенің талабың өте қоймайды,онсыз да кіріптар халде отыр.
3.Айша театр туралы сөйлегісі келіп еді,Досболдың оған зауқы болмады.
ыңғайлас,себеп-салдар,қарсылықты
себеп-салдар,ыңғайлас,қарсылықты
қарсылықты,себеп-салдар,ыңғайлас
ыңғайлас,қарсылықты,себеп-салдар
Ыңғайлас салалас сөйлемге қатысты дұрыс қойылған тыныс белгісі
Домбыра үйірмесі ашылатын болыпты, және оған он оқушы жазылыпты
Барлығы жаппай далаға шықты және, дауыстап Жамалды шақырды
Әкесінің мойынынан қатты құшақтады да, құлағына ақырын сыбырлады.
Емтиханнан сүрінбей өтіпті, себебі келген сұрақтары жеңіл болыпты.
Сөйлемдегі тұрлаулы мүшелер: Жеңгелері ұл баланы сол мезеттен бастап Шашты атап кетті.
Жеңгелері атап кетті.
Сол мезеттен бастап
Ұл баланы атап кетті
Шашты атап кетті.
Сызба бойынша берілген сөз тіркестерінің жасалуы
Сан есім+зат есім
Зат есім+зат есім
Үстеу+есімдік
алтын сағат,гүлдей жайнау,ақ көйлек
бес оқушы,аққу мойын,ақырын жүру
дамыл таппау,безек қағу,кірпік қақпау
алты кілем,екеуі кездесті,он бес үй
Берілген сөйлемдегі бірыңғай мүшелердің сөйлемдегі қызметі
Ол өзінің туған жерінің ой-шұқырын,тау-тасын,өзен-суын түгел аралады.
пысықтауыш
анықтауыш
толықтауыш
баяндауыш
Емле ережесіне сай жазылған ертегі кейіпкері
Қаз дауысты Қазыбек би
Қара қыпшақ қобыланды
Ұлы Жүз Үйсін Төле би
Күн астындағы Күнікей қыз
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем
Мезгіл кешкіріп кетті,сол себепті амалсыз қонуға тура келді.
Мектеп ашылатын болыпты және мұғалім де жаңадан келіпті
Қалаға барғысы келмеді,өйткені автобустан кешігіп қалған еді.
Көп адам қасына келеді, бірақ жалғыз келе жатқандай сезінеді.
Сөйлеушінің көңіл күйін білдіру мақсатында айтылатын сөйлем
бұйрықты
сұраулы
хабарлы
лепті
Берілген жалғаулықтарға тән реттілік
1.Алайда
2.Өйткені
3.Және
Себеп- салдар,түсіндірмелі,ыңғайлас
Ыңғайлас,себеп -салдар,кезектес
Қарсылықты, себеп- салдар, ыңғайлас
Қарсылықты,талғаулықты,ыңғайлас
Себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Көрген киноларын жадында сақтап,түнімен ойлап шықты
Үзбей кітапты көп оқиды,сондықтан сөздік қоры да мол.
Ауыл шамы сөне бергенде,қалың бұрқасын басталды
Көтерген жүгі ауыр болғандықтан,бесінші қабатқа әзер шықты.
Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем
Мұнда қызу жұмыс басталғалы , жастар да тыным таппады
Достарымен би кешіне бармақ болып,үйден шықты.
Кейде үлкен көзі жарқ етіп,кісінің өңменінен өте қарайды.
Болыс пен тілмаш келмей,біз істі бастай алмадық.
Қимыл - сын бағыныңқылы сабақтас сөйлем
Биылғы егінді мезгілімен орып алғандықтан,жанымыз тыныш
Барлығының қыр сырын біле тұра,өз мамандығынан бас тартты.
Бәсекелерге түссең ғана,мына өмір майданынан бәйге ала аласың.
Түнек басқан қараңғылықтан жүрегі дүрсілдеп, алға қарай жылжи берді.
Кезектес салалас құрмалас сөйлемнің жалғаулық шылаулары
сондай,сол,сонша
немесе,яки,я,болмаса
дегенмен,алайда,ал
кейде,бірде,біресе
Берілген географиялық атаулардың бас әріптерінің әліпбидегі реттілігі
Шарын шатқалы, Үңгіртас, Көлсай, Оқжетпес
Шарын шатқалы,Үңгіртас,Көлсай,Оқжетпес
Көлсай, Оқжетпес, Үңгіртас, Шарын шатқалы
Үңгіртас,Шарын шатқалы,Оқжетпес,Көлсай
Оқжетпес,Үңгіртас, Көлсай, Шарын шатқалы
Бастауыш қызметінде жұмсалатын есімдік
Қазір сенің өрісің ұзақ,жайлауың кең
Бұлар сырттан бір бірін жақсы білетін.
Сені мұндай үлкен азамат болады деп кім ойлаған?
Самат ағам кенет әлденеге тыйылып қалды.
Сызбада берілген сөздердің байланысу түрлері Терезенің шынысы, аттылы адам
Матасу, қабысу
Жанасу, матасу
Меңгеру, қабысу
Қабысу, жанасу
Лепті сөйлем
Сайлауға дайындық жүріп жатыр
Біз бейбіт жатқан елміз
Қазақстан егеменді ел
Жаңа Қазақстан жасасын
Құрамында тура толықтауыш бар кезектес салалас құрмалас сөйлем
Кейде сызылта,жіңішкерте бұралтқан,бірақ соншалық күшті әуен.
Құс қанатын бірде көкке самғатты, бірде төменге құлдилатты.
Кейде көзге шалынбайды,кейде төбеге кеп қалықтайды.
Біресе бұлбұл нақышты,көп ырғақты “Жиырма беске” басады.
Берілген сөйлемдердің түрі Жұлдызды түн
атаулы сөйлем
жақсыз сөйлем
жалаң сөйлем
жақты сөйлем
