Font size
WorksheetsМетеорология 1рк
Total questions: 103
Worksheet time: 52mins
Күн радиациясын зерттейтін ілім:
Актинометрия.
Аэрономия.
Аэрология.
Метеорология.
Гидрология.
Жер бетінде ең аз түсетін жауын шашын қай жерде анықталған:
Хартум, Африка.
Атакама, Оңтүстік Америка.
Термез, Орта Азия.
Эйр көлі, Австралия.
Маями, Солтүстік Америка.
Төменгі деңгейдегі қалыпты атмосферадағы барикалық саты мәні:
8 м/мб.
0,65 град/100м.
8мб/м.
30 мб/м.
100 мб/м.
Құрғақ адиабатты градиент неге тең:
1 град/100м.
0,6 град/ 100м.
100 град/100м.
0 град/ 100 м.
2 град/100м.
Барометрлік биіктік теңдеуінің авторы:
Бабине
Третьяков
Воейков
Алисов
Вильд
Екі түрлі ауа массалары түйіскен жіңішке ауыспалы зонаны:
Фронт.
Ауа массалары.
Изогиета.
Изотерма.
Изобата.
Синоптикалық жағдайлары бойынша бұлттардан түсетін жауын-шашын түрлері:
Ауа массаішілік, фронталды.
Қоңыржай, субтропиктік.
Ауа массалары, тропиктік.
Арктикалық, фронталды.
Субарктикалық, тропиктік.
Боран таралу биіктігі бойынша:
Жалпы, сырғыма.
Смог, тұман.
Боран, бұрқасын.
Сел.
Ақ жауын.
Төмен қысымды тұйық изобаралы облыстар:
Барикалық минимумдар.
Барикалық максимумдар.
Изогиета.
Антициклондар.
Горизонталь.
Жоғары қысымды тұйық изобаралы облыстар:
Антициклондар.
Циклондар.
Изогиета.
Горизонталь.
Изобата.
Жел жылдамдығының өлшем бірліктері:
М/с.
Мм.
Мб.
Мм/г
Мм сын.бағ.
Тұмандардың физикалық жағдайларына байланысты жіктелінуі:
Салқындау тұмандары.
Биік қатпарлы.
Биік будақ.
Будақ бұлттар.
Будақ-жаңбыр бұлты.
Ортаңғы қабат бұлттары классификациясы:
Биік будақ, биік қатпарлы.
Будақ бұлттар, массаіші бұлттар.
Салқындау тұмандары.
Будақ-жаңбыр бұлты, шептік бұлттар.
Булану тұмандары.
Вертикальды дамыған бұлттар классификациясы:
Будақ бұлттар.
Салқындау тұмандары.
Биік будақ.
Шептік бұлттар.
Массаіші бұлттар.
Жетісу қақпасы арқылы соғатын желдер:
Ебі, сайқан.
Арыстанды-Қарабас.
Жетісу, бриз
Қордай, мұғалжар.
Шілік, ішкі
Бұлттардың пайда болу жағдайларына қарай жіктелінуі:
Будақ, толқындар, кабатты.
Сулы, қарлы, аралас.
Аралас, мұзды,, шық.
Қабатты, шық, тұман.
Мұзды, қылау, шық.
Құрылым бойынша бұлттардың жіктелінуі:
Сулы, аралас, мұзды.
Будақ.
Толқындар, қабатты.
Қылау.
Шық.
Жер бетінде атмосферадан шөгетін жауын-шашын түрлері:
Қылау. Шық. Қырау.
Сулы.
Будақ. Қабатты.
Толқындар.
Аралас.
Атмосфералық қысымның жылдық жүрісінің негізгі түрлері:
Континентті, полярлық, теңіздік.
Тропиктік, экваторлық, ылғалды.
Қоңыржай, субтропикті, полярлық.
Субконтинентті, субарктикалық, субполярлы.
Экваторлық, полярлық, арктикалық.
Географиялық құрылу жеріне байланысты негізгі ауа массаларын көрсет:
Қоңыржай. Экватор. Тропиктік.
Континентті.
Шұғыл континентті.
Салқын ауа массасы. Жылы ауа массасы.
Субтропиктік.
Жоғары қабат бұлттары классификациясы:
Шарбы, шарбы-будақ, шарбы-қатпарлы.
Тұман, қырау, қылау.
Қатпарлы-будақ, қатпарлы биік, тұман.
Шық, қар, мұз.
Қатпарлы, қатпарлы-жаңбыр.
Төменгі қабат бұлттары классификациясы:
Қатпарлы-будақ. Қатпарлы. Қатпарлы-жаңбыр.
Тұман. Бұлт. Қырау.
Шарбы. Қатпарлы. Будақ.
Шарбы-қатпарлы. Шық.
Шарбы-будақ. Шарбы-қатпарлы. Қылау.
Тұман қай жағдайда түзіледі:
Желсіздік. Ауа мен жер беті температураларының айырмашылықта болуы.
Жоғары температура.
Төмен ылғалдылық.
Жоғары қысым.
Ауа мен жер беті температураларының айырмашылықта болмаған жағдайда.
Субэкваторлық климаттыық белдеуге тән климат:
Жазы ыстық, ылғалды. Қысы құрғақ, жылы.
Ауа температрурасы 0°С төмен. Жазы ыстық.
Жауын-шашын мөлшері 10-200 мм. Қысы суық.
Тәуліктік температура амплитудасы төмен.
Жауын-шашын мөлшері көп. Қысы жылы, ылғалды.
Субарктикалық киматтық белдеуге тән климат:
Ауа температрурасы 0°С төмен. Жауын-шашын мөлшері 10-200 мм. Тәуліктік температура амплитудасы төмен.
Жазы ыстық, ылғалды.
Жауын-шашын мөлшері 2000 мм.
Қысы құрғақ, жылы.
Жазы ыстық. Қысы суық.
Қоңыржай континентті климаттық белдеуге тән климат:
Жазы ыстық. Қысы суық. Жауын-шашын мөлшері 400-600мм.
Ауа температрурасы 0°С төмен.
Жауын-шашын мөлшері 10-200 мм.
Тәуліктік температура амплитудасы төмен.
Жазы ыстық, ылғалды. Қысы құрғақ, жылы.
Негізгі климат құрушы процестер:
Жылу, атмосфера циркуляциясы, ылғал айналымы
Ылғалдылық, қысым, жауын-шашын
Антициклон, циклон, атмосфералық фронт
Ылғал айналымы, жауын-шашын мөлшері.
Темпертаутра акуытқуы, тәуліктік амплитуда
Экваторлық белдеуге тән климат:
Мол жауын-шашын. Ауа температурасы +24°С - +28°С. Жоғары ылғалдылық.
Қысы құрғақ, жылы, жазы ыстық, ылғалды.
Жауын-шашын мөлшері 400-600мм.
Қысы суық, құрғақ, жазы мол жауын-шашынды.
Жазы ыстық, ауа температурасы +34°С-+38°С.
Шық қандай жағдайда түседі:
Ашық түнде.
Жауын-шашынсыз ауа-райы.
Қысым жоғары болғанда.
Жер беті мен ауа температурасы айырмашылығы айқын байқалғанда.
Ауа температурасы жоғары болғанда.
Субтропикті жерорта теңіздік климаттық белдеуге тән климат:
Тұрақты қар жамылғысы жоқ. Қысы жұмсақ. Жазы құрғақ.
Жауын-шашын 600-800 мм. Жазы ыстық.
Ылғалдылық төмен. Қысым жоғары. Тмепература амплитудасы орташа.
Шілде температурасы +25°С. Қаңтар температурасы -32°С.
Жел бағыты пассатық. Қысы суық жауын-шашынды. Жазы құрғақ ыстық.
Антициклонға қандай ауа райы тән:
Жауын-шашынсыз. Желсіз. Ашық ауа-райы.
Қатты жел. Құрғақ. Жауын-шашынды.
Ылғалды. Бұлтты. Желді.
Дауылды. Боранды. Бұлтты.
Құйын. Бірақ ашық ауа райы.
Қай радиация атмосферамен ең көп жұтылады:
Ультракүлгін.
Инфрақызыл.
Көзге көрінетін.
Бета-сәуле.
Рентген.
Күн тұрақтылығының мәні (ккал/см.кв.мин):
1,98.
3.
100.
1.
2,24.
Савинов термометрлерімен ненің температурасын өлшейді:
Топырақ қабаттары.
Ауа.
Топырақ беті.
Су.
Су қабаттары.
Максималды термометрде қандай зат қолданылады:
Сынап.
Спирт.
Керосин.
Май.
Су.
Изоплета қай метеоэлемент таралуын көрсетеді:
Топырақ қабаттарының температурасы
Ауа температурасы
Атмосфералық қысым
Жауын шашын
Топырақ беті температурасы
Үсікпен күресудің бір жолдары:
Түтін салу.
Түптеу.
Сирету.
Арам шөбін жұлу.
Жылыту.
Вертикалды барикалық градиент деген:
Атмосфералық қысымның биіктік өскендегі кемуі.
Ауа құрамының өзгеруі.
Атмосфералық қысымның қашықтық бірлігінде өзгеруі.
Қысым 2 мб өзгергендегі биіктік.
Биіктік өзгергендегі температураның өзгеруі.
Жел жылдамдығы мен бағытын өлшейтін аспап:
Флюгер.
Анемометр.
Балансомер.
Актинометр.
Спидометр.
Жер бетіне жақын атмосфера қабатындағы жиі байқалатын жел жылдамдығы:
3-5 м/с.
1-2 м/с.
5-10 м/с.
15-20 м/с.
20-26 м/с.
Жаңбыр тамшыларының жер бетіне мұз түрінде қатуы қай құбылысқа жатады:
Көктайғақ.
Қырау.
Қылау.
Бұршақ.
Шық.
"Гало" құбылысы қай бұлттарда байқалады:
Шарбы-қабат.
Шарбы-будақ.
Шарбы.
Қабат.
Будақ.
«Экваторлық депрессия зонасы» қай ендіктерде:
5-15 градус .
40-45 градус.
30-35 градус.
60-70 градус .
70-90 градус .
Жел розасы қай метеоэлементтің қайталануын көрсетеді:
Жел бағыты.
Жел жылдамдығы.
Жел жылдамдығының биіктік бойынша өзгеруі.
Жел жылдамдығының қашықтық бойы өзгеруі.
Кысым.
Сұйық атмосфералық жауын шашын интенсивтігін үздіксіз белгілеп отыратын аспап:
Плювиограф.
Жаңбыр өлшеуіш.
Жауын шашын өлшеуіш.
Гигрограф.
Гелиограф.
Тау басынан етегіне соғатын жылы, құрғақ екпінді жел қалай аталады:
Фен.
Бора.
Ағын желі.
Аңызақ.
Тау-алқап желі.
Атмосфераның жалпы циркуляциясы деген не:
Жер атмосферасының ірі масштабты ауа қозғалыстар жұйесі.
Табиғаттағы су айналымы.
Жер бетінің радиациялық балансы.
Климаттың глобалды өзгерісі.
Жердің жылу балансы.
Изогиета ненің таралуын көрсетеді:
Жауын шашын.
Атмосфералық қысым.
Жел жылдамдығы.
Температура.
Қар жамылғысы.
Қар сызығының орналасу биіктігі неге байланысты:
Жер ендігі.
Мұхит алыстығы.
Континент көлемі.
Континеттік индекс.
Тау биіктігі.
"Ағынды желдер" қайда байқалады:
Антарктикалық шөлдерде.
Мұхит тұсында.
Тропикті шөлдерде.
Тауларда.
Барлық жерде.
Жауын-шашын таралуын көрсететін қисық сызық:
Изогиета.
Изобара.
Изохора.
Изоплета.
Изотерма.
Батыс желдер қай ендіктерде соғады:
Қоңыржай.
Тропиктік.
Субэкватор.
Субтропик.
Экваторлық.
Струялық ағыстар қайда байқалады:
Тропопауза.
Төменгі тропосфера.
Стратосфера.
Мезосфера.
Термосфера.
Төмен қысымды тұйық изобаралы облыстар:
Барикалық минимумдар.
Барикалық максимумдар.
Изогиета.
Антициклондар.
Горизонталь.
Төмен қысымды тұйық изобаралы облыстар:
Барикалық минимумдар.
Барикалық максимумдар.
Изогиета.
Антициклондар.
Горизонталь.
Жоғары қысымды тұйық изобаралы облыстар:
Антициклондар.
Циклондар.
Изогиета.
Горизонталь.
Изобата.
Термосфераның газдық құрамы:
Сутек, гелий.
Криптон, аргон.
Ксенон, сутек
Көмірқышқыл газы, гелий
Оттек, азот.
Жердің жасанды серіктері (ЖЖС) мен ғарыштық кемелердің ұшу жағдайлары бойынша атмосфера бөлінеді:
нағыз атмосфера( тығыз кабат )
жер бетінің қосармалы қабаты
жердегі еркін атмосфера
жер атмосферасының шекаралық қабаты
жер атмосферасының ең сыртқы қабаты
Вертикальды дамыған бұлттар классификациясы:
Будақ бұлттар.
Салқындау тұмандары.
Биік будақ.
Шептік бұлттар.
Массаіші бұлттар.
Атмосфералық фронттардың түрлері:
Жылы, суық.
Жергілікті.
Ұсақ.
Жылжымалы.
Шекарлық шеп.
Жіктелуі бойынша ультракүлгін, көзге көрінетін, инфрақызыл сәулелердің ұзындықтары:
0,002-0,4 мкм, 0,4-0,75 мкм, 0,75 - бәрнеше жүз мкм
0,5-0,25 мкм
0,75 - бәрнеше жүз мкм
0,002-0,4 мкм
0,10-0,4 мкм
Атмосфераның сандық сипаттарына жатады:
Жауын-шашын мөлшері.
Тұман.
Көктайғақ.
Қырау.
Қылау.
Қысқа және ұзын толқынды радиацияның ұзындықтары:
0,1-4 мкм,4-120мкм.
0,01–1 мкм; 1–10 мкм
4–100 мкм; 100–1000 мкм
0,001–0,1 мкм; 0,1–1 мкм
1–10 мкм; 10–100 мкм
Жер бетіне түскендегі Күн радиациясының мөлшері атмосфера тұнықтығына байланысты, ол қалай аталады және қандай теңдеумен анықталады?
ρ=I0I
I=I0pm
A=QR
Оптикалық масса.
Радиацияныың әлсіреуі.
Әлсіреген радиация қай теңдеумен анықталады ?
Радиацияныың әлсіреуі.
Тұнықтық коэффициенті.
Оптикалық масса.
I=I0pm
p=I0I
Атмосфераның жоғары қабаттарын зерттеу үшін қолданылады:
Геофизикалық зымыран. Меторологиялық зымыран
Радизонд. Ауа шары
Актинометр. Планиметр.
Нивелир. теодолит
Тахеомтер. флюгер
Стратосфера қабатын зерттеген ғалымдар:
Тейсеран де Бор А. Ассман Р.
Бьеркенс В. Докучаев В.
Дарвин Ч. Бугэ
Гумбольдт А. Сольберг П.
Довен Г. Бугаев В.
Жер бетіне түскенде жұтылмай, кері қайтарылған радиация және оны анықтау формуласы:
Жиынтық радиация
Жұтылған радиация
A=QR
p=I0I
I=I0pm
Тура радиацияның интенсивтігіне оң әсер ететін факторлар:
Күннің биіктігі h ,бұлттылық.
Атмосфера көмескілігінің артуы.
Радиацияның тәуліктік, жылдық жүрісі.
Қалың аласа бұлттардың аспанда торлауы.
Төсеніш беттің шағылыстыру қабілеті.
Шашыранды радиация интенсивтігінің артуына әсер ететін факторлар:
Төсеніш беттің шағылыстыру қабілеті ,Күн биіктігінің өсуі.
Қалың аласа бұлттардың аспанды толтыруы.
Бұлттылықтың болмауы, Күннің түсу бұрышы
Күннің биіктігі h, атмосфера тұнықтығы.
Радиацияның тәуліктік, жылдық жүрісі.
Жер, су беттерінің түнде жоғары қарай ұзын толқынды радиация шашыратуы:
Шашыранды радиация P=Q-I
Жиынтық радиация
Жұтылған радиация
A=RQ
p=I0I
Жер бетінің өзіндік сәулеленуі мен қарсы сәулелену айырмасы:
Эффективті сәулелену
Қарсы сәулелену
Шағылысқан сәулелену
Жиынтық радиациясы
Жұтылған радиация
Суыған атмосферадан ұзын толқынды радиацияның Жер бетіне бағытталуы:
Эффективті сәулелену
Инрақызыл
Ультракүлгін сәуле шығару
Өту коэффицинеті
Жер бетіне келген және жер бетінен кеткен барлық радиациялардың арасындағы айырмашылық
B=(I sinh+D)(1−A)−Eϕ
Күн сәулесінің интенсивтілігі
Атмосфера тұнықтығы
Жиынтық радиация
Эффекті сәулелену
Жер шарындағы ең төмен ауа температурасы қай жерде белгіленген:
Мирный станциясы (Антарктида).
Гренландия.
Оймякон (Якутия).
Арктика.
Солтүстік полюс.
Көз мөлшермен нені анықтайды:
Бұлттылықты.
Ылғалды.
Жел бағытын.
Температураны.
Күн радиациясын.
Топырақтағы тәуліктік температура тербелісі:
15-20м
150-400м
10-20м
1-5м
10-20см
Cу қабаттарындағы тәуліктік температура тербелісі:
Бірнеше ондық м
1км-ге дейін
10-20м
Бірнеше ондық см
150-400м
Бір ендікте орналасқан континент пен мұхит тұсындағы ауа массаларының метеорологиялық режиміндегі айырмашылықты көрсететін шама:
K=AA−Am=AA−5.4 sinα
Эффективті сәулелену
Радиациялық баланс
Жиынтық радиация
B=Q−R−Eϕ
Ең жоғары орта жылдық температура қайда орналасқан және қалай аталады?
Термикалық экватор
150−250c.e.
Радиациялық баланс
Континеттік индекс
00 ендік бойында.
Су буының сұйық күйге айналуы:
Конденсация
Сублимация
Қанығу серпімділігі
Қанығу
Жиынтық булану
Су буының қатты күйге айналуы:
Сублимация
Қанығу серпімділігі.
Қанықтырушы.
Қаныққан.
Қаныққан ауа қысымы.
Қаныққан жағдайдағы су буы серпімділігі:
Қанығу серпімділігі
Жиынтық булану
Қанығу
Конденсация
Қаныққан
Булану жылдамдығын қай теңдеу арқылы анықтауға болады?
W=A pE−e
Менделлев-Клайперон
P=ρRt
I⋅=I sinH
H=I2−I1−16000 P2+P1P1−P2(1+αt)
Қаныққан және қанықпаған ылғалды ауа қысымдарының айырмасы:
d=E-e
W=A pE−e
I⋅=I sinH
Булану жылдамдығы
Инсоляция
Қанықпаған және қаныққан ауадағы су буы қысымдарының қатынасы:
∮=(Ee)⋅100%
S=0.623 pe
Қанығу жеткіліксіздігі
a=0.217⋅(Ee)
a=220⋅Te
Ылғалды ауа көлем бірлігіндегі су буының массасы:
a=0.217⋅(Ee)
∮=(Ee)⋅100%
Қанығу жеткіліксіздігі
Салыстырмалы ылғалдылық
S=0.623⋅pe
Су буы серпімділігі мен ылғалды ауаның жалпы қысымына қатынасы:
S=0.623 pe
d=E-e
a=0.217*( Ee )
Қанығу жеткіліксіздігі
a=220* Te
Ауа температурасы мен шық нүктесі арасындағы айырмашылық:
D=t- td
d= E-e
∮=(Ee)⋅100%
Абсолютті ылғалдылық
Қанығу жеткіліксіздігі
Ауадағы су буы қанығу жағдайына жеткен биіктік қалай аталады және оны қандай теңдеумен анықтауға болады ?
h=122(t−td)
∮=(Ee)⋅100%
D=t- td
Қанығу жеткіліксіздігі
Меншікті ылғалдылық
Синоптикалық жағдайлары бойынша бұлттардан түсетін жауын-шашын екі түрге бөлінеді, олар:
Фронталды(шептік), ішкі ауа массалық
Бұлттық, ашықтық.
Қатты, сулы
Атмосфералық, зоналық
Сұйық, аралас
Тұманның негізгі түрлері:
Фронталды,шептік.
Түтінше, смог.
Адвекциялық, радиациялық.
Ауа массасы ішіндегі, полярлық.
Аласа,биік.
Еріген қар суы қабатының қалыңдығы деген не, қандай теңдеумен анықталады ?
Қар жамылғысындагы су қорынын мөлшері , z=10 hd
Бабине теңдеуі
Менделлев-Клайперон
I=I0pm
W=A pE−e
Желдің пайда болып, дамуына әсер етуші күштер:
Градиенттік күш, жер айналыуының ауытқу күші
Ауа температурасы 00 төмен не жоғары болуы, жауын-шашынның көп болуы
Географиялық Ендік
Жауын-шашын мөлшері мен атмосфералық қысым қатынасы
Жер бедері, үйкеліс күші
Жалпы циркуляцияға кіретін, негізгі ірі масштабты атмосфера қозғалыстары:
Пассаттар , муссондар, струялық ағындар
Жалпы циркуляция, атмосфералық қысым, батыс желдері
Экваторлық депрессия зонасы, атмосфералық фронт
Субполярлы төмен қысым зонасы, атмосфераның әсерлі қысым орталары
Субтропикті жоғары қысым белдеуі, солтүстік ендік
Қысымның горизонталь бағытта өзгеру сипатын анықтауда қолданады:
Горизонталды барикалық градент.
Барикалық минимумдар.
Барикалық бағыт.
Барикалық топография картасы.
Барикалық максимумдар.
Екі жарты шарда да полюстерге қарай қысымның өсуі:
Субтропикті жоғары қысым белдеулері
Экваторлық депрессия зонасы
Қаңтар мен шілдеде
Жалпы циркуляция
Субполярлы төмен қысым зонасы
Субтропиктерден жоғары ендіктерге қарай қысым төмендейді:
Субполярлы төмен қысым зонасы.
Экваторлық депрессия зонасы.
Субтропикті жоғары қысым белдеулері.
Муссондар.
33-37°с.е. және 26-30°о.е.
Стандарттық қысым мәні:
760 мм.сын.бағ. 1013 мб
940 мб. 1000 мб.
1003 мб. 1010 мб.
860 мб.
960 мб.
Климат қалыптасу ортасының ауқымы бойынша шартты түрде үш топқа бөлінген:
Макроклимат,микроклимат,Мезоклимат
Арктикалық климат, шөлейт климат, муссонды климат
Құрғақ, ылғалды, муссонды
Атмосфералық, литосфералық, гидросфералық
Табиғи, антропогендік, ауыспалы климат
Климат түзейтін факторлар:
Күн радиациясы,атмосфера циркуляциясы,жер беті жамылғысы
Ылғалдылық, қысым, жауын-шашын
Антициклон, циклон, атмосфералық фронт
Ылғал айналымы, жауын-шашын мөлшері.
Темпертаутра акуытқуы, тәуліктік амплитуда
Аспанның бұлтпен торлану дәрежесі және оны анықтау шамасы
Бұлттылық , 10 балдык шкала
Атмосфера мөлдірлігі, %
Радиациялық баланс
Күн радиациясы
Гектопаскаль
Синоптикалық метеорологияның дамуына үлес қосқан ғалымдар:
Бьеркенс В. Сольберг П. Бугаев В.
Гирс А.
Кац А.
Багров Н. Маргулес М.
Нэпир-Шоу В.
