wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Орманшылық 1-200

Total questions: 200

Worksheet time: 2hrs 40mins

Name
Class
Date
1.

"Орманшылық" терминінің анықтамасы

a)

ағаш өсімдіктері жайлы ғылым

b)

кесу жүйесі мен орманды өсіру туралы ғылым

c)

көшеттерді өсіру туралы ғылым

d)

орманды есептеу туралы ғылым

e)

айналаны қоршау туралы ғылым

2.

"Орман туралы ілім " кітабының авторы:

a)

М.Ткаченко

b)

И. Мелехов

c)

Е.Майер

d)

Г. Морозов

e)

Н. Нестеров

3.

1851 жылы шыққан "Орманшылық" пәні бойынша бірінші кітаптың

авторы кім?

a)

Н. Нестеров

b)

М.Ткаченко

c)

И. Мелехов

d)

Н.Анненков

e)

Г. Морозов

4.

Бiртiндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесудiң басты кемшіліктері

қандай

a)

сүрекдiңнiң қалдырылған бөлiгi және өскiндер зақымданады

b)

ағаш дайындау жұмыстарының кейбiр түрлерiн механизация күшiмен

жүргiзу қиындайды

c)

кейде жарық сүйгiш ағаш түрлерінің табиғи жаңаруы нашарлайды

d)

кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi

e)

кесіп құлату және тасымалдау кезiнде басты ағаш түрлері өскiнiнiң

зақымдануы және зор жойылу қауiп-қатерінің болуы, бағалы ағаш түрлерінің

өскiнiн екiншi дәрежелі ағаш–бұта түрлерінің және шөптесін өсiмдiктердің

басып кету қаупi

5.

Крафтың жіктеуі бойынша ормандағы ағаштар қалай бөлінеді?

a)

диаметрі бойынша (жуан, жіңішке)

b)

жасы бойынша (жас, қартайған)

c)

өсу және даму бойынша

d)

шығу тегі бойынша (тұқымдық және вегетативтік)

e)

биіктігі бойынша (биік, аласа)

6.

Орманның қай жас категориясында болашақ ағаштар құрылады?

a)

барлық категорияларда

b)

өте жас және сырғауыл кезеңінде

c)

өсімтал және балауса шағында

d)

орта жас және пісіп келе жатқанда

e)

піскен және қартайған кезінде

7.

Өсуін тоқтатқан немесе өте жай өсетін алқағаштар қалай аталады?

a)

зақымданған

b)

аурулар мен зиянкестерден зақымдалған

c)

қартайған

d)

пісіп келе жатқан

e)

пісіп- жетілген

8.

Ағаштың жасын қалай анықтауға болады?

a)

тірі және қурап түскен ағаш бастарының саны бойынша

b)

көрсетілген тәсілдерінің бәрімен

c)

көзбен

d)

жылдық сақиналарының саны бойынша

e)

жасын анықтайтын бұрғының көмегімен

9.

Ашық жерде өскен ағаштар (мысалы қарағай) сыртқы бейнесі

бойынша қалай болады?

a)

көбінесе аурулармен және зиянкестермен зақымданған

b)

бұтақты төмен отырғызылған, діңі жуан, биіктігі аласа

c)

ұшар бастары үлкен емес қылқандары ұсақ

d)

биік жіңішке діңі және кішкене ұшар басы

e)

қуысты, діңі қатты майысқан

10.

Ағаштар қайда ерте жеміс береді?

a)

құмды топырақтарда

b)

бөлек тұрған ағаштар

c)

тығыз тұтасқан ағаштоптар

d)

су жағасында өскен ағаштарда

e)

бұталардың арасында өскен ағаштарда

11.

Орманның негізгі элементі:

a)

аласа алқаағаштар

b)

жас шыбық

c)

өсімтал

d)

ағаш тобы (сүрекдің)

e)

жер жамылғысы

12.

Аудан бірлігіндегі ағаш санының көрсеткіші қалай аталады?

a)

тығыздығы

b)

ұшар басының қалыңдығы

c)

толымдылығы

d)

аудан кесіндісінің суммасы

e)

фитоценоз

13.

Орман төсеніші деген не?

a)

мүктер мен лишайниктердің жиынтығы

b)

жапырақтар, қылқандар мен жемістердің түсуі

c)

астық тұқымдас өсімдіктердің төсеніші

d)

құлаған ағаштар мен бұташықтар

e)

азот жинағыш өсімдіктер

14.

Фитонцид дегеніміз не?

a)

улы заттар бөлетін өсімдіктер

b)

бактерицидті қасиеттері бар ұшқыш заттар

c)

өсімдіктерді өңдеуге арналған химиялық заттар

d)

тамыр сыртын қоректендіретін тыңайытқыштар

e)

арам шөптермен күресетін гербицидтер

15.

Орман қауымдастығы деген не.

a)

бір ұрпақтағы орман учаскелері

b)

биологиялық белгілері бойынша біртекті орман учаскелері

c)

экологиялық белгілері бойына біртекті орман учаскелері

d)

қалың және өтуге қиын орман учаскелері

e)

қорғаланатың орман учаскелері

16.

Қазақстан территориясындағы қазіргі кездегі ормандылық пайызы

қанша:

a)

10-нан жоғары %

b)

5 %

c)

6-8%

d)

9-10%

e)

1-3 %

17.

Қандай ормандарды күңгірт қылқанды деп атайды.

a)

ағашты – шағанды

b)

қарағай – шыршалы

c)

майқарағай – шыршалы

d)

қайыңды –қарағайлы

e)

самырсын – балқарағай

18.

Орман шымылдығының астындағы және осы өсу жағдайында ағаш

тобынан құралмайтын ағаштар.

a)

өсімтал

b)

екінші қабат

c)

жас өскін

d)

орман астары

e)

қабатқа кірмейтін өсімдіктер

19.

1890ж. орманшы И. Сурож қандай ағаштардың жарық сүйгіштігі

және көлеңкеге төзімділігінің шкаласын ұсынды.

a)

жапырақтардың және кезекті паренхималардың қалыңдығы бойынша

b)

ұшар бастарының әр түрлі бөлігіндегі жапырақтардың түсі мен

мөлшері бойынша

c)

бір жапырақтағы және саны бойынша

d)

1м2 жапырақтардың саны бойынша

e)

өсімдіктің 1м2

сұлатпасындағы жапырақтар саны бойынша

20.

Орман деген не?

a)

көп ағаш өсіп тұрған үлкен алқап

b)

ағаштар мен бұталардан, шөптесін өсімдіктерден, жануарлар дүниесі мен

микроорганизмдерден тұратын, өзінің биологиялық дамуы бойынша өзара

байланысты, бір-біріне және қоршаған ортаға әсер етуші географиялық

ландшафттың элементі

c)

ағаш, бұта және шөптесін өсімдіктен тұратын

географиялық ландшафттың элементі

d)

қоршаған ортаның экологиясын зерттейтін ғылым

e)

барлық жауаптар дұрыс

21.

Піскен орман дегеніміз?

a)

қартайған ағаштар

b)

техникалық пісіп жетілген ағаш тобы

c)

жемістену кезеңіндегі ағаш тобы

d)

жүз жастағы ағаш тобы

e)

биіктігі 30 м жеткен ағаш тобы

22.

Алқаағаштардың бонитеті:

a)

орманның пісіп жетілуі

b)

орман өнімділігі

c)

ағаш топтың тығыз тұтастығы

d)

орманның тауарлылығы

e)

ағаш топтың қалындығы

23.

Климаттық фактордың жиынтығынан орманға негізгі мағына

береді?

a)

жарықтану және топырақ қорегі

b)

жылу сүйгіш жағдайы және жауын- шашын мөлшері

c)

ауа құрамы және желдену

d)

тұз режимі және гумус құрамы

e)

жел режимі және күн радиациясы

24.

Күн энергиясы әсерінен өсімдікте қандай маңызды физиологиялық

процесс жүреді?

a)

жапырақ түсу мен гүлдеу

b)

фотосинтез

c)

ауруға төзімділігі

d)

тамыр мойнының күюі

e)

қуаңшылыққа төзімділігі

25.

Қандай ағашта қабығының күюі жиі байқалады?

a)

ашық түсті қабықтан

b)

жылтыр қабықтан

c)

жарылған қабықтан

d)

қою түсті қабықтан

e)

қалың қабықтан

26.

Төменгі температураның жағымды әсері:

a)

зиянкестердің азаюы

b)

күзгі жапырақтың жылдам боялуы<variant>ұйқыдағы бүршіктердің

жылдам өсуі

c)

ерте жемістенуі

d)

фотосинтез процесінің жақсаруы

27.

Орманға желдің жағымды әсері:

a)

топырақтың беткі қабатын ұшырады

b)

Тозаңдануға әсер етеді

c)

транспирацияны үлкейтеді

d)

құрғақ жел пайда болады

e)

зиянкестерді жояды

28.

Газға өте төзімді ағаш

a)

Кәдімгі шырша

b)

Кәдімгі қарағай

c)

Тікенді шырша

d)

Ат талшын

e)

Шаған

29.

XX ғ 30 жылдар аралығында фитонцидтерді кім ашты?

a)

М.Е. Ткаченко

b)

Тюрин

c)

Козменко

d)

Б.Д. Жилкин

e)

Б.П.Токин

30.

Орман ресурстарын шаруашылықта пайдалануда неше турге

бөлінеді

a)

4

b)

1

c)

5

d)

3

e)

2

31.

Ормандағы топырақ ылғалының басты көзі не болып табылады?

a)

өзендер мен суаттар

b)

жауын-шашын

c)

топтама сулар

d)

көктемгі жер бетіндегі ағыс

e)

селдер

32.

Орман тіршілігіне қардың тигізетін жағымсыз әсері:

a)

қардың әсерінен ағаштың құлап сынуы

b)

жануарлардың географиялық таралуы

c)

топырақтың тоңданбауы

d)

микрофаунаның жылулық қорғанысы

e)

өскінді кеш үсіктен сақтау

33.

Микориза дегеніміз не?

a)

жапырақ пен бұтақтың қарым- қатынасы

b)

саңырауқұлақпен

тамырдың симбиозы

c)

көмірқышқыл газды өсімдіктердің сіңіруі

d)

ағаш діңі ауруы

e)

орманпатологиялық зиянкестері

34.

Витамин С-ға ең бай бұта өсімдігі:

a)

бересклет

b)

қараған

c)

итмұрын

d)

тал

e)

ұшқат

35.

Аралас ормандарды құрамы бойынша таза ормандардан қалай айырып білуге болады

a)

бонитет бойынша

b)

жасы бойынша

c)

толымдылығы бойынша

d)

формуласы бойынша

e)

құрамы бойынша

36.

Климаэкотип деген не:

a)

Климаэкотип деген не: құнарсыз топырақта өскен өсімдәр түрлі климатқа бейімделген өсімдік ік қатты аязда болған өсімдік сазда өскен өсімдік ыстыққа төзімді өсімдік

b)

әр түрлі климатқа

бейімделген өсімдік

c)

қатты аязда болған өсімдік

d)

сазда өскен өсімдік

37.

Орман ортасының сипатты ерекшелiктерi

a)

жазғы салқын және қысқы тыныштық

b)

желсiздiк

c)

қоңыржай салқын

d)

ылғалды, салқын және көлеңкелі

e)

желсiздiк, жазғы салқын және қысқы тыныштық

38.

Жасымен бірге ағаштардың желмен құлауының себебінің бірін

атаңыз:

a)

жеміс санының көбею

b)

тамырларының шіруі

c)

>тығыз пирамидалдық ұшар басы

d)

жайылған бос ұшар басы

e)

құрғақ бұтақтардың пайда болуы

39.

Қандай ағаштар дауылдан зақым көреді.

a)

бұтақты діңдермен төмен орналасқан ұшар бастарымен

b)

бос, нәзік ағаш сүректерімен

c)

жылтыр діңдерімен биік ұшар бастарымен

d)

жақсы жемістенумен ірі жемістермен

e)

жақсы жемістенумен ірі жемістермен

40.

Түтін газдарға ең сезімтал ағаштарды атаңыздар:

a)

кәдімгі туя

b)

кәдімгі қарағай

c)

үшкір жапырақты үйеңкі

d)

кәдімгі шаған

e)

сібірлік майқарағай

41.

«Орман өмiрi тiршiлiк үшiн үздiксiз күрес болып табылады» сөзінің

авторы

a)

Василий Васильевич Докучаев

b)

Георгий Фёдорович Морозов

c)

Владимир Иванович Вернадский

d)

Дмитрий Михайлович Кравчинский

e)

Владимир Николаевич Сукачев

42.

Жасы ұлғаюына байланысты орман ағаштарына тән

a)

табиғи азаюы (табиғи сиреуі)

b)

бiршама жiктелуi

c)

көлемінің ұлғаюы

d)

саны кеңеюі

e)

табиғи азаюы (табиғи сиреуі) мен бiршама жiк

43.

Ағаштардың жарық сүйгіштігін қай белгілері бойынша анықтауға

болады?

a)

топырақтың, тіршілікке икемсіз өсімталдың дәрежесі бойынша

b)

алқаағаштың тығыздығы мен жемістенуі бойынша

c)

ұшар басындағы жапырақтардың қалыңдығы, діңнің бұтақтардан

тазалану дәрежесі бойынша

d)

қабықтың қалыңдануы мен тілінуі, жуан бұтақшалардың көптігі

e)

ағаштағы жапырақтардың размері және олардың ұшарбасының ішкі

жағының боялуы

44.

Ағаштардың жарық сүйгіштігін анықтайтын С.Я. Медведевтің

ұсынған әдісі:

a)

салыстырмалы биіктік

b)

жапырақтың полисадті тканінің қалыңдығын өлшеу

c)

қызыл және қызыл сары сәулелердің әсерімен көміртегін

ассимляциялау

d)

фотосинтезді зерттеу

e)

жемістің пайда болуы және жемістену

45.

Ормандағы тiршiлiк үшiн күрес нәтижесi

a)

бір түр санының азаюы

b)

орасан көп жеке жас шыбықтардан аса икемдiлерi ғана өсiп, жетiледi

c)

барлық жауап дұрыс

d)

доминант түрлер саны көбейеді

e)

табиғи сиреу

46.

табиғи өзгергiштiк (құбылмалық) деген

a)

тұқым қуалаушылық, жеке өзгергiштiк және тұқымдар түсетiн орта

жағдайларының бiркелкi еместiгi

b)

ормандағы ағаштар мөлшерiнiң ауытқулары

c)

өсу барысындағы өзгерістер

d)

сиреудiң жылдамдығы өсiп-өнудiң нашар жағдайларында жоғарылауы

e)

қоршаған орта өзгерістеріне бейімделуі

47.

Басқа ағаштарға қарағанда жапырақты ағаштардың қайсысы желмен

жиі құлайды?

a)

шаған

b)

қайың

c)

жаңғақ

d)

үйеңкі

e)

шегіршін

48.

Қуаңшылыққа төзімді өсімдіктер қандай топқа жатады?

a)

мезофиттер

b)

ксерофиттер

c)

гигрофиттер

d)

мезогигрофиттер

e)

мезоксерофиттер

49.

Г.Крафт жіктеді

a)

өсу деңгейі бойынша

b)

басымдылық және басыңқылық дәрежелерi деген атау бойынша

ағаштардың бес класы бойынша

c)

дамуы бойынша бес класы бойынша

d)

даму қарқыны мен сапасына байланысты

e)

сапасына және өнімділігіне байланысты

50.

Жылына жерге түскен жапырақтар, қылқандар, бұталар, бұтақшалар,

жемiстер және т.б.

a)

тiрi топырақ жамылғысы

b)

өсiмдiк қалдықтары

c)

орман қордасы

d)

топырақ жамылғысы

e)

шірінді

51.

Орман өсуiне, оның су қорғау, қорғаныш және т.б. пайдалы

қызметтерiне әсер ете отырып, орман құрауға тiкелей қатысады

a)

орман астары

b)

топырақ жамылғысы

c)

өсiмдiктер қалдықтары

d)

орман қордасы

e)

аталғанның барлығы

52.

Тiрi топырақ жамылғысы

a)

жыл бойы жерге түскен жапырақтар, қылқандар, бұталар, бұтақшалар,

жемiстер және орман өсiмдiгiнiң басқа да қалдық бөліктері

b)

орман шымылдығы астында, кесiлген жерлерде және топырақты

жауып тұратын мүктер, қыналар, шөптесін өсiмдiктер мен бұташықтар

жиынтығы

c)

орман шымылдығы астында өскен және қазiргi өсiп-өнiп тұрған

жағдайында сүрекдiңдi құрауға қабiлетсiз бұталар, сирегiрек сүректi ағаш

түрлері

d)

шiрудiң түрлi дәрежесiндегi топырақ бетiндегi өсiмдiк қалдықтарының

жинағы.

e)

өсiмдiк қалдықтарынан жинақы, қат-қабат болып келедi, ал кейде

(шiру баяу жүргенде) едәуiр қалың (20 см-ге дейiн) болады.

53.

Басты пайдалану кесулерінің негізгі міндеттері қандай?

a)

жетiлген сүрек қорын шамадан тыс, олардың техникалық сапасына

мән берілмей, пайдалану қажеттiгiн есептемеген;

b)

ормандардың су күзету, топырақ қорғау, санитарлық-гигиеналық,

рекреациялық және басқа қасиеттерiн арттыруға жағдай жасау;

c)

қорғаныш қызметiн жоғалтапаған алқа ағаштарды бiртiндеп

осындай орман құрамындағы жас сүрекдiңдермен ауыстыруды жолға

қоймаған;

d)

орман сүрегiн тиiмдi пайдаланбаған;

e)

кесiлген жерлерде шаруашылық тұрғыдан бағалы ағаш түрлерінен

құралған алқа ағаштарды уақытында құрмаған және олардың өнiмдiлiгiн

арттыруға ықпал жасалмаған;

54.

Басты пайдалану кесулер жүйесі дегеніміз.

a)

орман ағаштарын дайындау және орман шаруашылығының өндiрiстiк

қуаттарын тиiмдi қолдану

b)

ұйымдастырушылық-техникалық көрсеткiштерi мен олардың

орманның жаңаруына ықпал ету ерекшелiктерi бойынша өзара бір-біріне жақын

кесу тәсiлдерi деп түсiну қажет.

c)

кесiлген жерлерді орманды басты ағаш түрлерімен қалпына келтiрудi

есептей отырып

d)

ормандардың пайдаға асыру (эксплуатациялық) қорын оңтайлы

пайдалануды қамтамасыз ету.

e)

кейде бұл жүйені орманды қалпына келтiру кесулерi деп аталады.

55.

Басты пайдалану кесулер жүйелерін қалай ажыратады?

a)

мұндай кесу әр түрлi жастағы сүрекдіңдерде жүргiзiмейдi.

b)

ормандағы барлық сүрекдiң қысқа мезгiлде бiрнеше тәсiлмен кесiлiп

тасталады.

c)

кәрі жастағы алқа ағаштарда жүргiзiледi.

d)

ірiктеп кескенде орманның негiзгi элементтерi тұрақты сақталмайды.

e)

пісіп жетілген сүрекдіңдерді iрiктеп, жаппай және бiртiндеп кесулер

56.

Іріктеп кесу жүйесінің қандай ерекше белгілері бар?

a)

басты мақсатқа пайдалану кесуi, ол арқылы кесілетін ормандағы

барлық сүрекдiң қысқа мезгiлде бiр тәсiлмен кесiлiп тасталады.

b)

басты мақсатқа пайдалану кесуi, ол арқылы толысқан (пісіп жетiлген)

сүрекдiң бiрнеше мезгiлде бiр немесе екi сынып (класс) жасында кесiлiп

тасталады.

c)

Бiркелкi жастағы алқа ағаштарда жүргiзiледi.

d)

Кейде бұл жүйелер орманды қалпына келтiру кесулерi деп аталады.

e)

басты мақсатқа пайдалану кесуi, ол арқылы ағаштардың белгiлi

жастағы, мөлшердегi, сападағы немесе жағдайдағы бөлiгiн кезеңді кесіп алып

отырады. Орманның негізгі элементтері тұрақты сақталады. Мұндай кесу әр түрлi жастағы сүрекдіңдерде жүргiзiледi.

57.

Ерікті іріктеп кесулер деген не?

a)

түрiнде сүрекдiң қорының 60-90 пайызы кесіледі және пайдалану

жағынан төмен бағалы ағаштар қалдырылады.

b)

сүрекдiң кесудiң жалпы мерзiмi бiр жылмен шектелед

c)

қайта жаңару сипаты – өздігінен табиғи, көп жағдайда қажетсіз ағаш

түрлерінің ауысуы байқалады, кейде, орман екпелерді қолдан отырғызу

жүргізіледі;

d)

екiншi сатыны (қабатты) пен орман астарын сирету жән жоғарғы

орман шымылдығындағы кемшілікті (минусты) ағаштарды кесіп тастау;

e)

ормандағы барлық ауру және жетiлiп келе жатқан ағаштар орманның

табиғи жаңару барысын есепке ала отырып, кезеңді кесіліп отырады

58.

Ерікті іріктеп кесу артықшылықтары қандай?

a)

сүрекдiңнiң қалдырылған бөлiгi және өскiндер зақымданады;

b)

кейде жарық сүйгiш ағаш түрлерінің табиғи жаңаруы нашарлайды.

c)

кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi;

d)

барлық ағаштар мiндеттi түрде жаппай кесіледі;

e)

iрiктеп кесуде өсiп тұрған орманның пайдалы функциялары

сақталады және артып отырады;

59.

Ерікті іріктеп кесудің қандай кемшіліктері бар?

a)

кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi;

b)

сүрекдiңнiң қалдырылған бөлiгi және өскiндер зақымданады;

c)

барлық ағаштар мiндеттi түрде жаппай кесіледі

d)

тұқымдық ағаштар тобы, тұқымдық алқаптар мен шоқ ормандар

қалдырылады;

e)

ағаш дайындау жұмыстарының кейбiр түрлерiн механизация күшiмен

жүргiзу қиындайды;

60.

Қазiргi iрiктеп кесулер неше түрге бөлiнедi:.

a)

4

b)

3

c)

5

d)

1

e)

2

61.

Ерікті іріктеп кесудің кемшіліктерін атаңыз.

a)

кесіп құлату және тасымалдау кезiнде басты ағаш түрлері өскiнiнiң

зақымдануы және зор жойылу қауiп-қатерінің болуы анпгро

b)

бағалы ағаш түрлерінің өскiнiн екiншi дәрежелі ағаш–бұта түрлерінің

және шөптесін өсiмдiктердің басып кету қаупi

c)

жел сұламасы мен дауылдан сыну қаупi жоғары ормандарда бiртiндеп

кесудi жүргiзу қиындығы, ал кейбiр жағдайда мүмкiн еместiгi

d)

кесулердi жүргiзудiң тым күрделiлiгi және қиындығы

e)

ағаш дайындау жұмыстарының кейбiр түрлерiн механизация күшiмен

жүргiзу қиындайды, сүрекдiңнiң қалдырылған бөлiгi және өскiндер

зақымданады, жарық сүйгiш ағаш түрлерінің табиғи жаңаруы нашарлайды

62.

Жаппай кесу жүйесі туралы түсінік және оның ерекше белгілерін

айтып беріңіз.

a)

ретті iрiктеп кесуде өсiп тұрған орманның пайдалы функциялары

сақталады және артып отырады;

b)

белгiлi бір шектелген аумақта – кеспеағашта барлық ағаштар жаппай,

әдетте, бiр жылда кесіп тасталатын, ұйымдастырылған кесудi және кесу

техникасын атайды. сүрекдiң кесудiң жалпы мерзiмi бiр жылмен шектеледi;

кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi;

c)

өскiндер сақталады және көлеңкеге төзімді, әсіресе, жарық сүйгiш

ағаш түрлерінің табиғи жаңаруы қамтамасыз етiледi;

d)

өсуге қалдырылған ағаш өсiмдерi көбейедi;

e)

ағаш сүрегін өсiру үшiн топырақ үздiксiз пайдаланылады.

63.

Жаппай кесулердiң неше негiзгi тәсiлi бар

a)

5

b)

4

c)

1

d)

2

e)

3

64.

Жаппай кесу түрлері мен варианттарын сипаттаңыз.

a)

өскiндi сақтау

b)

бiртiндеп кесулер

c)

топтық таңдап кесу

d)

ерiктi ірiктеп кесу

e)

кесілетін орманды жаппай кесу, шоғырлап кесу және шартты жаппай

кесу

65.

Орманның тұқыммен табиғи жаңару жағдайларын атаңыз.

a)

Мұндай кесулерде кесілетін орманның енi 250 м-ден асады және

көбінесе 500-1000 м-ді құрайды.

b)

сүрекдiң қорының 60-90 пайызы кесіледі және пайдалану жағынан

төмен бағалы ағаштар қалдырылады.

c)

кесуден бiрнеше жыл бұрын оның шығуын мына шаралар көмегiмен

жүзеге асыру қажет

d)

жаппай кесулердi жүргiзу нәтижесiнде, әдетте, бiркелкi жастағы алқа

ағаштар қалыптасады

e)

кесiлген жерлердiң табысты қайта жаңару жағдайларын қамтамасыз

ететiн ережелердi сақтай отырып, кiшкене аудандарда (мiндеттi түрде 25 га

дейiн) жүргізілетін кесулер жатады

66.

Басты мақсатқа пайдалану кесулерiнiң негiзгi мiндеттерi қандай?

a)

басты мақсатқа пайдалану кесуi, ол арқылы кесілетін ормандағы

барлық сүрекдiң қысқа мезгiлде бiр тәсiлмен кесiлiп тасталады

b)

ағаш сүрегін өсiру үшiн топырақ үздiксiз пайдаланылады

c)

өсуге қалдырылған ағаш өсiмдерi көбейедi

d)

ретті iрiктеп кесуде өсiп тұрған орманның пайдалы функциялары

сақталады және артып отырады

e)

ормандардың су күзету, топырақ қорғау, санитарлық-гигиеналық,

рекреациялық және басқа қасиеттерiн арттыруға жағдай жасау, қорғаныш

қызметiн жоғалта бастаған алқа ағаштарды бiртiндеп осындай орман

құрамындағы жас сүрекдiңдермен ауыстыруды қамтамасыз ету

67.

Жаппай жолақтап кесудің ұйымдастыру-техникалық элементтерін

атаңыз.

a)

ормандардың пайдаға асыру (эксплуатациялық) қорын оңтайлы

пайдалануды қамтамасыз ету.

b)

кесiлген жерлерде шаруашылық тұрғыдан бағалы ағаш түрлерінен

құралған алқа ағаштарды уақытында құруға және олардың өнiмдiлiгiн

арттыруға ықпал ету

c)

жетiлген сүрек қорын уақытында олардың техникалық сапасын

жоғалтпай, пайдалану қажеттiгiн есептеу

d)

орман сүрегiн тиiмдi пайдалануды қамтамасыз ету

e)

сүрекдiң кесудiң жалпы мерзiмi бiр жылмен шектеледi, кесiлетiн

аудан кеспеағашпен шектеледi, қайта жаңару сипаты – өздігінен табиғи, көп

жағдайда қажетсіз ағаш түрлерінің ауысуы байқалады, кейде, орман екпелерді

қолдан отырғызу жүргізіледі

68.

Шоғырлап кесу дегеніміз не?

a)

орман шымылдығы астында басты ағаш түрлерінің өмiршеңдігі

b)

тұқым жақсы беретiн жылы топырақ бетiн әртүрлi

құрал-жабдықтармен минерализациялау

c)

кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi

d)

топырақты сақтау және өнiмдiлiгiн арттыру

e)

транспорттық магистральдi жолдарына жақындау шоғырландырылып,

үлкен ауданда (50 га–дан кем емес) жүргiзiлетiн жаппай кесу түрі

69.

Шартты жаппай (толық емес жаппай) дегеніміз не?

a)

кесуден бiрнеше жыл бұрын оның шығуын мына шаралар көмегiмен

жүзеге асыру қажет

b)

күтiп-баптау кесулерiн тиiмдi пайдалану және оның негiзiнде,

басты кесулердi қарапайымдау мүмкiндiгi

c)

әр кесу амалынан кейiн қалдырылған ағаштардан қосымша өсiм алу

d)

жақсы тұқым беру және орманның басты ағаш түрлерінің жаңаруы

үшiн қолайлы жағдай жасау мүмкiндiгi

e)

сүрекдiң қорының 60-90 пайызы кесіледі және пайдалану жағынан

төмен бағалы ағаштар қалдырылады

70.

Өскiндi сақтау дегеніміз не?

a)

орман шымылдығын сирету

b)

топырақ қопсытуды

c)

өсiп тұрған өскiндерді күтiп-баптау жүргiзедi

d)

зақымданған көшеттерді ағаш түбiріне отырғызу

e)

егер орман шымылдығы астында басты ағаш түрлерінің өмiршең

өскiнi болмаса, кесуден бiрнеше жыл бұрын оның шығуын мына шаралар

көмегiмен жүзеге асырылады

71.

Біртіндеп кесу түсінігі мен оларды орындау жағдайларын

сипаттаңыз.

a)

белгiлi бір ауданда (кесілетін орманда) орманшылыққа негiзделген

уақыт аралығында бiрнеше амал қолдану арқылы сүрекдiңдер алып тасталатын

орман ағаштарын кесуді ұйымдастыру мен кесу техникасын атайды

b)

жоғары қабатының толымдылығы 0,6-0,7, басты ағаш түрлері мол

жемiс салу үшiн оңтайлы жарық жағдайындағы сүрекдіңдерде дайындық кесу

амалы орындалмайды апрол

c)

бiртiндеп кесудiң амалдарын жүргiзу кезеңi қайта жаңару

жағдайларымен, жетiлген сүрекдiң кесудiң жалпы мерзiмiмен (20 жылдан көп

емес) анықталады

d)

бiртiндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесулер жүргiзгенде, амалдар саны

төртеу, үшеу немесе екеу болуы мүмкiн

e)

екi жас сыныбының (класының) уақытынан асырмай жүргiзiледi

72.

Бiртiндеп кесу жүйесi неше түрлi болады?

a)

5

b)

2

c)

1

d)

4

e)

3

73.

Бiртiндеп кесу жүйесi екi түрлi болады:

a)

ормандар тобына, орман типiне

b)

басты ағаш түрлерінің биологиялық ерекшелiктерiне, құрамына

c)

пішініне, толымдылығына

d)

бонитетiне, санитарлық

e)

тұқымдық-кеспеағаштық немесе бiрқалыпты, қысқа мерзiмдi кесулер мен топтық-таңдаулы немесе бiрқалыпсыз, ұзақ мерзiмді кесулер

74.

Ормандар тобына, орман типiне, басты ағаш түрлерінің

биологиялық ерекшелiктерiне, құрамына, пішініне, толымдылығына,

бонитетiне, санитарлық және қайта жаңару жағдайларына байланысты

бiртiндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесулер жүргiзгенде, амалдар саны нешеу?

a)

1,2 және 3

b)

3,4 және 5

c)

6,2 және 1

d)

2,5 және 4

e)

4,3 және 2

75.

Тұқымдық-кеспеағаштық бiртiндеп кесулердiң негiзгi ұйымдастырутехникалық элементтеріне мыналар жатады:

a)

ормандар тобына, орман типiне

b)

басты ағаш түрлерінің биологиялық ерекшелiктерiне, құрамына

c)

пішініне, толымдылығына

d)

бонитетiне, санитарлық

e)

1) кесу амалдарының саны және қайталанылуы; 2) әр амалдың кесу

пайызы (бастапқы қордың салмағы бойынша); 3) кесуге ағаш таңдау ретi

76.

Бiртiндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесулердiң басты

артықшылықтары қандай?

a)

кесу амалдарының саны және қайталанылуы

b)

әр кесу амалында таңдаудың пайызы

c)

ағаштарды кесуге таңдап алудың ретi

d)

кесулердi жүргiзудiң тым күрделiлiгi және қиындығы

e)

орманның су мен топырақ қорғау, рекреациялық және басқа пайдалы

функцияларын сақтау және арттыру мүмкiндiгi, жақсы тұқым беру және

орманның басты ағаш түрлерінің жаңаруы үшiн қолайлы жағдай жасау

мүмкiндiгi

77.

Топтық таңдап кесудің ұйымдастыру-техникалық элементтерін

сипаттаңыз.

a)

күтiп-баптау кесулерiн тиiмдi пайдалану және оның негiзiнде,

басты кесулердi қарапайымдау мүмкiндiгi

b)

топырақты сақтау және өнiмдiлiгiн арттыру

c)

кесу амалдарының саны және қайталанылуы, әр кесу амалында

таңдаудың пайызы, ағаштарды кесуге таңдап алудың ретi, 1 га-дағы

«терезелер» (қайта жаңаратын ұялар) саны, «терезелер» мөлшерi

d)

орманның су мен топырақ қорғау, рекреациялық және басқа пайдалы

функцияларын сақтау және арттыру мүмкiндiгi

e)

жақсы тұқым беру және орманның басты ағаш түрлерінің жаңаруы

үшiн қолайлы жағдай жасау мүмкiндiгi

78.

Ағаш кесу жұмыстарының қандай сұлбалары пайдаланылады

a)

ағашты кесіп құлату – тасымалдау – ағаштарды тиеу, ағашты кесіп

құлату – тасымалдау – ағаштарды бұтақтардан тазарту – тазартылған

ағаштарды тиеу, ағашты кесіп құлату – ағаштарды бұтақтардан тазарту –

тасымалдау – тазартылған ағаштарды тиеу

b)

өскiннiң және топырақтың зақымдану деңгейi, көбiнесе, кесу

өндiрiсінің процесін ұйымдастырылуына, ағаш өңдеу технологиясына

байланысты

c)

ағаш кесу жұмыстары әр түрлi құрал-саймандарды қолдану арқылы

орындалады, олардың құрамы қабылданған технологиялық процес сұлбасымен

анықталады

d)

табиғи-өндiрiстiк жағдайларда машиналарды таңдауға және жүйенi

қалыптастыруға негiз болып табылады

e)

Ағаштарды кесіп құлату ретi мен бағыты негiзiнен омарталарды кесiп

өңдеудің тәсiлiн

79.

Ағаш кесу жұмыстарының сұлбалары туралы мәлімет беріңіз

a)

кеспеағаштарды кесiп, өңдеу жұмысы сүйретпелердi (волок),

омарталарды, өңдеу және тиеу алаңшаларын белгiлеп алған соң ғана жүргiзiледi

b)

қолданылып отырған жүйе барлық машиналар үшiн жұмыс ауқымын

қамтамасыз етедi

c)

ең аз қайта айналу бұрыштарын және машиналардың жүкпен, не

жүксiз қозғалу

d)

әр жүйе машинасы арқылы келесi машиналар жұмысы үшiн қолайлы

жағдайлар жасайды

e)

ағашты кесіп құлату – ағаштарды бұтақтардан тазарту – тасымалдау –

бөлшектеп кесу – сұрыптау және текшелеп жинау – сортименттерді тиеу

80.

Кесілген орманды тазалау міндеттерін орындау үшін неше тәсілге

бөлінеді?

a)

1

b)

5

c)

2

d)

4

e)

3

81.

Кесу қалдықтарын жағуға қолайлы кезең

a)

жаз бен күз айлары болып табылады

b)

көктем бен қыс айлары болып табылады

c)

жаз бен көктем айлары болып табылады

d)

қыс бен жаз айлары болып табылады

e)

күз бен қыс айлары болып табылады

82.

Кесу қалдықтарын жағудың аса қауiпсiз уақыты

a)

қыс кезеңi болып табылады

b)

жаз кезеңi болып табылады

c)

көктем кезеңi болып табылады

d)

барлық кезеңдер болып табылады

e)

күз кезеңi болып табылады

83.

Күтіп-баптау кесулеріне түсінік беріңіз

a)

алқа ағаштарда басты ағаш түрлерінің өсуiне қолайлы жағдайлар

жасауға, орманның пайдалы қызметiн арттыруға және ағаш сүрегін уақытында

пайдалануға бағытталған кесулер болып саналады

b)

iрi мөлшерлi сүректi жеделдетiп өсiрудi қамтамасыз ететiн

c)

тәуiр дiңдердiң көлемi бойынша аса көп «жарықтану» өсiмiн алу

мақсатында

d)

өсуiн тежейтiн немесе кемістiктерi бар ағаштарды кесіп тастау

арқылы

e)

жоғары өнiмдi сүрекдiңдердi қалыптастыру мақсатында ағаштарды

түбiрiнде қалдырудың немесе кесіп тастаудың теориялық негiздемесi

84.

Күтіп-баптау кесу түрлерін атаңыз

a)

санитарлы, тазартпалы, ландшафтты және жарықтандыру кесулер

b)

күтiп-баптау кесулерiнiң қайталанылуы, сиретпелі және тазартпалы

кесулер

c)

жасыл аймақ ормандарындағы күтiп-баптау, сиретпелі кесулер

d)

орман жолақтарындағы күтiп-баптау және өтпелi кесулер

e)

жарықтандыру, тазартпалы, сиретпелі және өтпелi кесулер

85.

Күтiп-баптау кесулерiнiң түрлерi және оларды жүргізу уақыты;

Жарықтандыру кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылға

дейін жүргізілуі тиіс?

a)

15 жыл

b)

10 жыл

c)

20 жыл

d)

25 жыл

e)

30 жыл

86.

Күтiп-баптау кесулерiнiң түрлерi және оларды жүргізу уақыты;

Тазартпалы кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылға дейін

жүргізілуі тиіс?

a)

21-30 жыл

b)

11-20 жыл

c)

31-40 жыл

d)

1-10 жыл

e)

41-50 жыл

87.

Күтiп-баптау кесулерiнiң түрлерi және оларды жүргізу уақыты;

Сиретпелі кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылға дейін

жүргізілуі тиіс?

a)

41-60 жыл

b)

21-40 жыл

c)

11-30 жыл

d)

31-50 жыл

e)

1-20 жыл

88.

Күтiп-баптау кесулерiнiң түрлерi және оларды жүргізу уақыты;

Өтпелі кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылдан жоғары

жүргізілуі тиіс?

a)

45 жыл

b)

41 жыл

c)

38 жыл

d)

33 жыл

e)

50 жыл

89.

Күтіп-баптау кесулері арқылы техникалық піскен сүректі өсіру

мерзімін қысқарту үшiн қолайлы жүргізілетін кесу түрі?

a)

санитарлы

b)

өтпелi

c)

сиретпелі

d)

тазартпалы

e)

жарықтандыру

90.

Жарықтандыру кесу дегеніміз?

a)

жас сүрекдiңдегi басты ағаш түрінің өсу жағдайын жақсарту және

ауданы бойынша орналасуын реттеу үшiн күтiп-баптау кесулерi

b)

II (қылқан және қатты жалпақ жапырақты ағаштар) және III (жұмсақ

жалпақ жапырақты ағаштар) жас класының алқа ағаштарын тәуiр ағаш дiңдерi

мен желектерін дұрыс қалыптастыру үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында

жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

c)

тәуiр ағаштар өсiмiн көбейту және техникалық жетiлген сүректi өсiру

мерзiмiн қысқарту үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында орта жастағы

және толысып келе жатқан алқа ағаштарда жүргізілетін күтiп-баптау кесулерi

d)

күтiп-баптау және басты мақсаттағы кесу түрлерiн үйлестiретiн

күрделi, әр түрлi жастағы алқа ағаштарда жүргізілетін кесулер

e)

түйіскен жас сүрекдiңдердегi басты ағаш түрінің құрамын реттеу

және өсуiн жақсарту үшiн жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

91.

Тазартпалы кесу дегеніміз?

a)

түйіскен жас сүрекдiңдердегi басты ағаш түрінің құрамын реттеу

және өсуiн жақсарту үшiн жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

b)

II (қылқан және қатты жалпақ жапырақты ағаштар) және III (жұмсақ

жалпақ жапырақты ағаштар) жас класының алқа ағаштарын тәуiр ағаш дiңдерi

мен желектерін дұрыс қалыптастыру үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында

жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

c)

тәуiр ағаштар өсiмiн көбейту және техникалық жетiлген сүректi өсiру

мерзiмiн қысқарту үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында орта жастағы

және толысып келе жатқан алқа ағаштарда жүргізілетін күтiп-баптау кесулерi

d)

күтiп-баптау және басты мақсаттағы кесу түрлерiн үйлестiретiн

күрделi, әр түрлi жастағы алқа ағаштарда жүргізілетін кесулер

e)

жас сүрекдiңдегi басты ағаш түрінің өсу жағдайын жақсарту және

ауданы бойынша орналасуын реттеу үшiн күтiп-баптау кесулерi

92.

Сиретпелі кесу дегеніміз?

a)

түйіскен жас сүрекдiңдердегi басты ағаш түрінің құрамын реттеу

және өсуiн жақсарту үшiн жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

b)

II (қылқан және қатты жалпақ жапырақты ағаштар) және III (жұмсақ

жалпақ жапырақты ағаштар) жас класының алқа ағаштарын тәуiр ағаш дiңдерi

мен желектерін дұрыс қалыптастыру үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында

жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

c)

жас сүрекдiңдегi басты ағаш түрінің өсу жағдайын жақсарту және

ауданы бойынша орналасуын реттеу үшiн күтiп-баптау кесулерi

d)

тәуiр ағаштар өсiмiн көбейту және техникалық жетiлген сүректi өсiру

мерзiмiн қысқарту үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында орта жастағы

және толысып келе жатқан алқа ағаштарда жүргізілетін күтiп-баптау кесулерi

e)

күтiп-баптау және басты мақсаттағы кесу түрлерiн үйлестiретiн

күрделi, әр түрлi жастағы алқа ағаштарда жүргізілетін кесулер

93.

Өтпелі кесу дегеніміз?

a)

тәуiр ағаштар өсiмiн көбейту және техникалық жетiлген сүректi өсiру

мерзiмiн қысқарту үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында орта жастағы

және толысып келе жатқан алқа ағаштарда жүргізілетін күтiп-баптау кесулерi

b)

түйіскен жас сүрекдiңдердегi басты ағаш түрінің құрамын реттеу

және өсуiн жақсарту үшiн жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

c)

жас сүрекдiңдегi басты ағаш түрінің өсу жағдайын жақсарту және

ауданы бойынша орналасуын реттеу үшiн күтiп-баптау кесулерi

d)

II (қылқан және қатты жалпақ жапырақты ағаштар) және III (жұмсақ

жалпақ жапырақты ағаштар) жас класының алқа ағаштарын тәуiр ағаш дiңдерi

мен желектерін дұрыс қалыптастыру үшiн қолайлы жағдайлар құру мақсатында

жүргiзiлетiн күтiп-баптау кесулерi

e)

күтiп-баптау және басты мақсаттағы кесу түрлерiн үйлестiретiн

күрделi, әр түрлi жастағы алқа ағаштарда жүргізілетін кесулер

94.

Бұтақтарды кескенде орманға келтірер пайдасы

a)

орындайтын функциясына қарай орман астары сақталады, сиретiледi

немесе толығымен шабылады

b)

іске жарамды сүрек сапасын жақсарту және шығымдылығын арттыру

c)

әр түрлi конструкциялы орман жолақтарын қалыптастыру

d)

алқа ағаштардың қорғаныш және басқа пайдалы қызметiн арттыру

e)

ормансыз жерлерде ағаш сүректерін өндiру

95.

Орманды күтiп-баптаудың химиялық тәсiлдерiнiң мақсаты

a)

іске жарамды сүрек сапасын жақсарту және шығымдылығын арттыру

b)

арборицидтер мен гербицидтердi пайдаланып, қажетсіз ағаш

түрлерімен күресу

c)

алқа ағаштардың қорғаныш және басқа пайдалы қызметiн арттыру

d)

ормансыз жерлерде ағаш сүректерін өндi

e)

күтiп-баптау және басты мақсаттағы кесу түрлерiн үйлестiретiн

күрделi, әр түрлi жастағы алқа ағаштарда жүргізілетін кесул

96.

Күтіп-баптау кесу әдістері қандай

a)

ағаштардың желегімен күн қуатын барынша пайдалану және жоғары

өнiмдi сүрекдiңдердi қалыптастыру мақсатында ағаштарды түбiрiнде

қалдырудың немесе кесіп тастаудың теориялық негiздемесi

b)

бұл әдiс таза қылқанды алқа ағаштарды күтiп-баптау кезiнде пайда

болды

c)

бұл әдiстiң биологиялық мәнi табиғи сұрыптауды белсендi реттеу

d)

қажетсіздерін кесіп тастаумен ерекшеленедi

e)

Кейбiр басқа әдiстер бiздiң республикада қолданылмағандықтан

келтiрiлмедi

97.

Күтіп-баптау кесулерінің ұйымдастыру-техникалық элементтерін

атаңыз

a)

күрделi және аралас алқа ағаштарда жарықтандыру басты ағаш түрін

екiншi дәрежедегi ағаш түрлерінің басу қаупi туған кезеңде басталуы тиiс

b)

әрбір алқа ағаш үшiн кесу әдiсiн дұрыс таңдау орманшының маңызды

және жауапты мiндетi болып табылады

c)

оған күтiп-баптаудың басталуы, әдiсi, қайталанылуы, қарқындылығы,

кесуге ағаштар таңдау ретi және алқа ағаштарды күтіп-баптау кесуіне

тағайындау кезегi жатады

d)

түйіскен биологиялық топтар шегiндегі орман шымылдығының

барлық бөлiгiнен тәуiр ағаштарды таңдап алып, қажетсіздерін кесіп тастаумен

ерекшеленедi

e)

барлық ағаштарға жақсы жарық түсетіндей етiп орман

шымылдығының сатылы түйісуіне ұмтылу болып табылады

98.

Күтiп-баптау кесулерiнiң қайталанылуы

a)

жарықтандыру және тазартпалы кесулер 2-5 жылды, сиретпелі

кесулер 5-10 жылды және өтпелi кесулер үшiн 10-20 жылда

b)

сиретпелі және тазартпалы кесулер 10-20 жылды, жарықтандыру

кесулер 5-10 жылды және өтпелi кесулер үшiн 2-5 жылда

c)

өтпелi және сиретпелі кесулер 5-10 жылды, тазартпалы кесулер 2-5

жылды және жарықтандыру кесулер үшiн 10-20 жылда

d)

өтпелi және тазартпалы кесулер 10-20 жылды, сиретпелі кесулер 5-10

жылды және жарықтандыру кесулер үшiн 2-5 жылда

e)

тазартпалы кесу 2-5 жылды, сиретпелі кесулер 5-10 жылды және

өтпелi кесулер үшiн 10-20 жылда

99.

Жалпақ жапырақтыларда жарықтандыруды және тазартпалы кесу

уақыты

a)

ерте көктемде (наурыз, сәуiрдiң соңы)

b)

күзде (тамыздан бастап)

c)

күзде тұрақты төмен температура орныққанда бастайды

d)

ерте көктемде

e)

жапырақтану шағында; өте қалың өскен жас алқа ағаштарда – тек көктем кезеңiнде жүргізеді

100.

Қылқанды алқа ағаштарда жарықтандыруды және тазартпалы кесу

уақыты

a)

тек көктем кезеңiнде жүргізеді

b)

ерте көктемде (наурыз, сәуiрдiң соңы) және күзде (тамыздан

бастап)

c)

өте қалың өскен жас алқа ағаштарда

d)

күзде тұрақты төмен температура орныққанда бастайды

e)

ерте көктемде

101.

Күтiп-баптау кесу жұмыстары технологиясы

a)

сүрекдiң құрылымымен, сүректi өңдеу орнымен және тасымалдау

тәсiлiмен анықталады

b)

кесіп құлату-пакеттеу машиналарын пайдаланғанда қолданылады

c)

дөңгелектi тракторлармен және таулы жерлерде аспалы

қондырғылармен орындағанда қолданылады

d)

механикалық қол құралдарымен, тасымалдау саймандарымен

жабдықталған

e)

ағашты кесіп құлату-пакеттеу машинасын

102.

И.С.Мелехов орман өнімділігін арттыру бойынша шараларды неше

топқа біріктірген

a)

1

b)

5

c)

8

d)

4

e)

3

103.

Ағаш ұштарындағы орташа және күшті өрт таралмауы үшін қандай

әдіс қолданылады?

a)

1,4 м ендіктегі мин. алқапты орнату

b)

Күйдіру әдісін қолданады

c)

2,8 м ендіктегі мин. алқапты орнату

d)

бүріккіш арқылы судың судың ағынымен сөндіру

e)

дұрыс жауабы жоқ

104.

Қандай өртті сөндірерде РЛО-М орман өрт сөндіргіші тиімді

қолданылады?

a)

ағаш ұштарының өртін сөндіруде

b)

жүгіртпе және төменгі өртті сөндіруде

c)

таудағы өртті сөндіруде

d)

жүгіртпе ағаш ұштарының өртін сөндіруде

e)

жер асты өртін сөндіруде

105.

Минералдандырылған алқапты салу үшін қолданылатын соқа

a)

ПКЛ-70

b)

МТЗ-80

c)

УПП

d)

ЛХТ-55

e)

ДТ-70

106.

Күтім үшін кесу алғаш рет қай мемлекетте пайда болды?

a)

Россияда

b)

Францияда

c)

Қазақстанда

d)

Италияда

e)

Рим империясында

107.

Жарықтандыру үшін кесудің мақсаты қандай?

a)

жас ағаштардың өсуін жақсарту

b)

диаметрі бойынша ағаш өсімін жақсарту

c)

топырақты жақсарту

d)

арам шөптермен күресу

e)

алқа ағаш құрамын ретке келтіру

108.

Топырақ қабатына таралатын өрт

a)

жерасты

b)

Ағаш ұштары

c)

жоғарғы

d)

ұштарының төзімділігі

e)

топырақ бетінде

109.

Тазартпалы кесу қай жаста жүргізіледі?

a)

3-5 жас

b)

7-9 жас

c)

25 жас

d)

30 жас

e)

11-20 жас

110.

Басты кесуді неше топқа бөлуге болады?

a)

2

b)

4

c)

5

d)

6

e)

3

111.

Қандай құжаттың негізінде ағашты кесуге болады?

a)

директордың бұйрығы

b)

ағаш кесу билеті

c)

орман билеті

d)

ақшалай-материалдық бағалау

e)

орман шаруашылығы басқармасының рұқсаты

112.

Өртке шалынған екпе ағаштарын кесу қалай жүргізіледі?

a)

іздеп жүріп кесулер

b)

санитарлық кесулер

c)

басқа кесулер

d)

басты мақсатта пайдалануға кесу

e)

арнайы кесулер

113.

Таңдап алып кесуде қандай ағаштар кесіледі?

a)

арнаулы категориядағы ағаштар

b)

барлық діңді ағаштар

c)

ауру және зиянкестермен зақымданған

d)

төмен діңді ағаштар

e)

отындық ағаштар

114.

Еріксіз таңдап кесуді қашан қолдана бастаған?

a)

1785 ж.

b)

1805 ж.

c)

1851 ж.

d)

1885 ж.

e)

Петр-1 дің патшалығы кезінде

115.

Ризосфера дегеніміз

a)

топырақтағы өсімдік тамырлары

b)

тамырға жақын мекен ететін микроорганизмдер

c)

тамырмен селбесіп тіршілік ететін микрооганизмдер жиынтығы

d)

ағаш тамыры құрайтын сфера

e)

өсімдік тамыры жететiн топырақ қабаты

116.

Орман қордасы

a)

орман шымылдығы астында, кесiлген жерлерде және топырақты

жауып тұратын мүктер, қыналар, шөптесін өсiмдiктер мен бұташықтар

жиынтығы

b)

орман өсуiне, оның су қорғау, қорғаныш және т.б. пайдалы

қызметтерiне әсер ете отырып, орман құрауға тiкелей қатысады

c)

шiрудiң түрлi дәрежесiндегi топырақ бетiндегi өсiмдiк қалдықтарының

жинағы

d)

өсiмдiк қалдықтарынан жинақы, қат-қабат болып келедi, ал кейде

(шiру баяу жүргенде) едәуiр қалың (20 см-ге дейiн) болады

e)

жыл бойы жерге түскен жапырақтар, қылқандар, бұталар, бұтақшалар,

жемiстер және орман өсiмдiгiнiң басқа да қалдық бөліктері

117.

Табиғи кешендердi басқару мiндеттерiн шешу кезiнде В.Н.Сукачев

a)

биоценоз ұғымын ұсынды

b)

«экожүйе» терминiн ұсынды, мұнымен табиғаттың тұтас қосымша

жүйелері ұғындырылды

c)

тiршiлiктiң абиотикалық ортаға (атмосфера, гидросфера, литосфера)

даусыз әсерiн және осыған байланысты ерекше биологиялық жанама табиғи

денелердiң, мысалы топырақтың қалыптасуын көрсеттi

d)

«толық дамыған биологиялық қауымдастықтың өзiнше ең жоғары

организмдi құрайды» деді

e)

биогеологиялық қауымдастық (биогеоценоз) жөнiндегi iлiмнiң негiзiн

жасады

118.

Орман өсiмдiгі пен орта бiрлiгi екенiн өте анық көрсететін

биологиялық ортаның алғашқы қарапайым бiрлiгiн қалай атайды

a)

биоценоз

b)

экожүйе

c)

экотоп

d)

биогеоценоз

e)

биосфера

119.

Белов кімнің таксациялық әдісін дәл анықтайтын әдіс деп есептеген?

a)

У.И.Сурожтың

b)

П.С. Погребняктың

c)

Н.Д. Нестеровичтің

d)

Г.И. Мартайликтің

e)

С.В. Медведевтiң

120.

Қазақстан Республикасы аумағындағы ағаш түрлерінің жарық

сүйгіштігінің дифференциалдық шкаласының V классына жатады:

a)

Көлеңкеге төзiмді ағаш түрлері: сібір майқарағайы, шырша, үшкір

жапырақты үйеңкі, ірі жапырақты жөке, ұсақ жапырақты жөке

b)

Жарық сүйгiш ағаш түрлері: кәдімгі қарағай, сібір балқарағайы, ақ

қараған, ақ тал, сары қараған, кәдімгі мойыл, қотыр қайың, көктерек, ақ

қандыағаш, үлпек қайың

c)

Салыстырмалы жарық сүйгiш ағаш түрлері: кәдімгі шаған, күміс түсті

үйеңкі, кәдімгі емен, кәдімгі шетен.

d)

Аралық немесе орташа жарық сүйгiш ағаш түрлері: тікенді шырша,

шаған жапырақты үйеңкі, кәдімгі орманжаңғақ ағашы, қара қандыағаш, ат

талшын

e)

Бiршама көлеңкеге төзiмді ағаш түрлері: қатпарлы шегіршін, кәдімгі

шегіршін, дала үйеңкісі

121.

Күтiп-баптау кесулерi кезiнде қажеттi жарықтану қарқынына қалай

жетуге болады?

a)

көлеңкеге төзiмді ағаш түрлерін және жарық сүйгiштердi қоса отырып,

орман шымылдығы астына түсетiн жарық көлемiн ұлғайтуға болады

b)

әр түрлi ағаш түрінiң топтанған өскiнiн алу үшiн орман

шымылдығында ашық жерлер жасайды

c)

жетiлген орманды жаппай кесу арқылы

d)

жанамалап көлеңкелеу қажет

e)

сүрекдiңдердi сирету көмегiмен

122.

Сүректi өсiмдiк тамырларының қызметi басталады

a)

топырақ температурасы 0°С-тан төмен температурада

b)

ауаның орташа тәулiктiк температурасы 10°С болғанда

c)

топырақ температурасы +15 °С-та

d)

ауаның орташа тәулiктiк температурасы +15 °С болғанда

e)

топырақ температурасы 5°С-тан жоғарылағанда

123.

Ағаш түрлерінің жылу сүйгіш дәрежесінің обьективті көрсеткішін көрсетіңіз

a)

ареалы

b)

вегетациялық кезеңінің ұзақтығы

c)

жемістенуі

d)

гүлдену кезеңінің ұзақтығы

e)

тәжінің формасы

124.

П.С.Погребняк ұсынды

a)

жылу сүйгiш ағаш түрлерінен бастап, қысқа төзiмдiлерiмен аяқтай

отырып, мынадай шкала жасады: талшын, емен, шаған, шегіршіндер, кәдімгі

қарағай, шетен, қандыағаш, қайың, майқарағай, шырша, самырсын, балқарағай

b)

кешендi көрсеткiштер негiзiнде Белоруссия аумағының 45 ағаш

түрлерінің жарық сүйгіштік жинақталған шкаласын

c)

таксациялық әдісі ағаштардың жарық сүйгіштігін, көлеңкеге

шыдамдылығын, ағаштар шамасының жуандығына салыстырмалы

арақашықтығын

d)

басымдылық және басыңқылық дәрежелерi деген атау бойынша

ағаштардың бес класын (сыныбын)

e)

ағаш түрлерінің жылуға қатынасын сипаттайтын шкаласын

125.

Өсiмдiктердiң қалыпты тiршiлiгi үшiн керек ылғал мөлшерi

a)

Қажеттiлік

b)

Ылғалды талап ету

c)

Ылғалдың жеткiліксiздiгi

d)

сіңірілетін ылғал

e)

мұқтаждық

126.

Ылғалды талап етуі бойынша ағаш түрлерін алты топқа бөлген

ғалым

a)

М.К. Турский

b)

Г.Ф.Морозов

c)

А.С.Козменко

d)

И.В.Тюрин

e)

П.С. Погребняк

127.

Ксеромезофиттерге жататын ағаштар

a)

кәдімгі емен, үшкір жапырақты үйеңкi, қарағаш, қармала және т.б

b)

қырым, кәдiмгi және Банкс қарағайлары, жиде, шырғанақ, шегiршiн

және т.б.

c)

жөке, шамшат, шаған, қотыр қайың, балқарағай, көктерек, самырсын,

майқарағай және т.б.

d)

қаратерек, талдар, үлпек қайың, сұр қандыағаш және т.б

e)

шаған, сұр тал, қара қандыағаш және т.б

128.

Суық және ылғалды орындарда өсетін өсiмдiктер аталады

a)

криофиттер

b)

психрофиттер

c)

тропофиттер

d)

гигрофиттер

e)

ксеромезофиттер

129.

Орман атмосфералық жауын-шашын мөлшерiн неше пайызға

көбейтуге ықпал етедi

a)

10-12

b)

5-10

c)

10

d)

15

e)

5

130.

Орман атмосфералық жауын-шашын мөлшерiн 10-12 пайызға

көбейтуге ықпал етедi, бұл ненің есебінен жүзеге асады

a)

оның атмосфераға бу беруi, ауаның температурасы мен қысымының

төмендеуi есебiнен

b)

оның атмосфераға бу беруi есебiнен

c)

ауаның температурасы мен қысымының төмендеуi есебiнен

d)

сүрекдiңдер пішініне, желегінің түйісуіне, жасына, құрамына және

толымдылығына байланысты

e)

орта жастағы сүрекдiңдер желектері арқылы көбiрек жауын-шашынды

бөгейді

131.

N=A+F+V+T формуласымен көрсетіледі

a)

су булануы

b)

судың тепе-теңдігi

c)

су сіңірілуі

d)

транспирация мен сіңірілетін су

e)

тәулігіне қажетті су

132.

Судың тепе-теңдігі келесі көрсеткіштерден тұрады

a)

жауын-шашын түсімінен, оның физикалық және физиологиялық

булануынан, топырақ бетiне және iшкi ағындарына, биологиялық және өсiмдiк

салмағының жиналуына кететiн шығындардан

b)

жауын-шашын түсімінен, оның физикалық және физиологиялық

булануынан, топырақ бетiне және iшкi ағындарына, биологиялық және өсiмдiк

салмағының жиналуына кететiн шығындардан

c)

жауын-шашын түсімінен, оның физикалық және физиологиялық

булануынан, топырақ бетiне және iшкi ағындарынан

d)

биологиялық және өсiмдiк салмағының жиналуына кететiн

шығындардан

e)

жер асты сулар және жауын-шашын түсімінен, оның физикалық және

физиологиялық булануынан, топырақ бетiне және iшкi ағындарына,

биологиялық және өсiмдiк салмағының жиналуына кететiн шығындардан

133.

Г.Н. Высоцкийдің N=A+F+V+T формуласында физикалық булану

көрсетіледі

a)

A

b)

F

c)

T

d)

N

e)

V

134.

Ормандағы топырақ бетiнен булануға кететiн су шығыны, жазық

даламен салыстырғанда қандай болады?

a)

әр уақытта төмен

b)

бірдей

c)

жоғары

d)

қыс айларында төмен

e)

көктемде жоғары

135.

ТМД елдерiнiң ормандары жыл сайын қанша оттегiн бөледі?

a)

5,5 млрд.т.

b)

4 млрд. тоннадан аса

c)

3,5 млрд.т.

d)

5 млрд.т.

e)

2 млрд.т

136.

Ағаштың құрғақ затының 40-50 пайызы неден тұрады

a)

көмiртегiден

b)

оттегіден

c)

целлюлозадан

d)

азоттан

e)

фосфордан

137.

Фотосинтездiң қарқыны екi есеге өседi

a)

желдiң жылдамдығы 2-3 м/сек болғанда

b)

көктемде жауын-шашын молайғанда

c)

желсіз күндері

d)

бұлтсыз күндері

e)

ауа температурасы 25С градустан асқанда

138.

Фитоцидтердi ХХ ғасырдың 30-жылдарында ашқан ғалым

a)

М.Е.Ткаченко

b)

Б.П.Токин

c)

Б.Д.Жилкин

d)

И.В.Тюрин

e)

А.С.Козменко

139.

Газға төзімділік дәрежесiне қарай, барлық ағаш және бұта түрлері

бөлiнедi

a)

үш санатқа: газға өте төзімділер, орташа төзімділер және төзімсіздер

b)

төрт санатқа: газға өте төзімділер, төзімді, орташа төзімділер және

төзімсіздер

c)

бес санатқа: газға өте төзімділер, төзімді, орташа төзімділер,

төзімсіздер және өте төзімсіздер

d)

екі санатқа: газға төзімділер және төзімсіздер

e)

төрт санатқа: газға өте төзімділер, орташа төзімділер және төзімсіздер

мен өте төзімсіз

140.

Көмiртегi ассимиляциясы 4-5 есе өседi

a)

ылғалы молырақ болғанда

b)

ылғалы азырақ болғанда

c)

фотосинтез қарқынды жүріп, су көп буланғанда

d)

су сіңіруі азайғанда

e)

күннің көзі азайғанды

141.

Орманды жел сұламасынан қорғауға арналған орман алқабы

a)

желге төзiмдi орман қабырғасы

b)

желден қорғайтын орман қалқаны

c)

орман желегі

d)

орманның биік ағаштары

e)

орман қоршауы

142.

Орман анемохоры деп аталатын орман шекарасы анемохоры немен

анықталады?

a)

су жағдайымен анықталады

b)

жел жағдайымен анықталады

c)

ауа-райы жағдайымен анықталады

d)

күн радиациясының белсенділігімен анықталады

e)

биоогиялық белсенділікпен анықтала

143.

Желдiң орман iшiндегi ең үлкен жылдамдығы байқалады

a)

ағаштар желегі астында

b)

ағаштар желегі үстiнде

c)

орман етегінде

d)

орманның сиреген жерінде

e)

ағаш арасы үлкен жерлерде

144.

Егін қорғайтын орман жолақтары қандай мақсатта жасалады

a)

аңызақ желдердiң өнiм мөлшерiне зиянды әсерiн азайту, су режимiн

жақсарту және топырақ жамылғысының жоюлу қаупінің алдын алу (топырақты

орып, шайып және ұшырып кету) үшiн

b)

эрозиядан қорғау үшін

c)

желденуден қорғау мақсатында

d)

су режимiн жақсарту және топырақ жамылғысының жоюлу қаупінің

алдын алу (топырақты орып, шайып және үрлеп кету) үшiн

e)

аңызақ желдердiң өнiм мөлшерiне зиянды әсерiн азайту үшін

145.

Енi 10-60 метрлік жасанды қорғаныш орман алқа ағаштары

a)

егін қорғайтын орман жолақтары

b)

орман анемохоры

c)

орман қабырғасы

d)

орман қалқаны

e)

қорғаныш белдеу

146.

Бiр сатылы (қабатты) ағаштар, желегі қалың қабатты және орман

астары болмайтын егін қорғайтын орман жолақтары

a)

желөтетiндер

b)

тығыз

c)

селдiр

d)

жел өтетiндер, селдiр

e)

селдiр, тығыз

147.

Өсiмдiктерге өте аз мөлшерде қажет заттар

a)

макроэлементтер

b)

микроэлементтер

c)

ультрамикроэлементтер

d)

қоректік заттар

e)

азот пен күл элементтері

148.

1915 жылы алғаш рет ауысуларды жіктеуді ұсынды

a)

П.Д.Ярошенко

b)

В.Н.Сукачев

c)

С.В.Белов

d)

Б.А.Шустов

e)

В.Е.Удод

149.

Климат-, эдафо-, пиро-, зоо-, антропогендiк ауысулар деп бөлінетін

сукцессия түрі

a)

Сингенетикалық ауысу

b)

Экзоэкогенетикалық ауысу

c)

Филоценогенетикалық ауысу

d)

Эндоэкогенетикалық ауысу

e)

Гологенетикалық ауысу

150.

Ұзаққа созылатын ауысу дегеніміз

a)

ондаған және жүздеген жылдар қажет

b)

өте баяу өтеді, жүздеген, мыңдаған жылдар бойы

c)

апаттық (кездейсоқ)

d)

олар көптеген өсiмдiк қауымдастығының санынан құралған өсiмдiк

аймағы немесе облысында орын алады

e)

жалпы ауысулардан тәуелсiз өтедi және жекелеген өсiмдiк

қауымдастықтарында жүзеге асады

151.

Алғаш рет ауысуларды жіктеуді В.Н.Сукачев қашан ұсынды?

a)

1935 жылы

b)

1915 жылы

c)

1920 жылы

d)

1930 жылы

e)

1940 жылы

152.

Ағаш түрлерінің ауысу себептерi бөлінеді

a)

биологиялық, химиялық, механикалық факторлар

b)

ішкі және сыртқы

c)

биологиялық, химиялық, механикалық және антропогендік факторлар

d)

өрт және қорек үшін күрес

e)

ішкі, сартқы және уақыт есебінен болатын ауысу

153.

Ағаштардың желегі әртүрлі биіктікте өскен, яғни, бірнеше сатыдан (қабаттан) құралған орман

a)

күрделі сүрекдiң

b)

қарапайым сүрекдiң

c)

бірнеше сатылы күрделі сүрекдің

d)

сатылы сүрекдің

154.

жапырақтар, ұсақ бұтақтар, түбiрлер және топырақ арасында

болатын қоректік элементтердiң циклі

a)

биогеохимиялық айналым

b)

кiшi биологиялық айналым

c)

үлкен биологиялық айналым

d)

биохимиялық айналым

e)

тірі зат айналымы

155.

Орманның топырақ құнарлылығына оң әсерi неге негiзделген

a)

қоректік заттардың мол болуына

b)

биологиялық айналымның сiңiмдiлiгi мен қарқындылығына

c)

климаттық жағдайдың қолайлы болуына

d)

жауын-шашынның мол түсуіне

e)

су режимінің қалыпты болуы

156.

Орман топырағын жақсартудың аса тиiмдiсi

a)

кешендi әдiстерді қолдану

b)

орман топырағын биологиялық және химиялық мелиорациялау

c)

ағаш және бұта түрлерін араластырып отырғызу

d)

ормандағы шiрiмеген қалдықтардың қалың қабаты бар кезде

топырақты өңдеу

e)

топыраққа нитрифициялайтын бактериялар егу

157.

Кальциефильдерге жататын ағаш түрлері

a)

лавар, қайың, қарағаш, көптеген тал және терек түрлері, мойыл,

аюбадам, өгейбұта

b)

асыл талшын, қиыр шығыс қарағайы, қара жидек, сфагнум

c)

сары және ақ қарағандар, қандыағаштар, жиде, шырғанақ

d)

жыңғыл, ақ қараған, алмұрт ағашы, емен

e)

көктерек, шырша, сібір балқарағайы

158.

қалыңдығы 3-5 см қарашiрiктiң аралық түрi

a)

модер

b)

мор

c)

мулль

d)

моль

e)

модуль

159.

Мулль деген

a)

негiзiнен қылқан жапырақты алқа ағаштарда оттегi жетіспеушілігінен

пайда болады, баяу шiритiн үш қабаттан тұрады

b)

жалпақ жапырақты ағаштар немесе аралас қылқанды-жапырақты

сүрекдiңдер астында пайда болатын қатқыл қорда

c)

Түрлi дәрежеде шiрiген үш қабаттан тұратын қарашiрiктiң аралық түрi

d)

Реакциясы әлсіз қышқылды, сүрекдiң мен топырақ арасындағы зат

алмасу баяу жүретін қорда түрі

e)

азот және күл тәрiздi заттарға бай орман қордасының түрі

160.

Топырақты жақсартатын әлсіз қышқылды қарашiрiнді құрайтын

ағаш түрлері

a)

майқарағай, қарағай

b)

шаған, үйеңкi, қандыағаш, қайың, майқарағай

c)

шырша мен қайыңды немесе шегіршін түрлері

d)

шырша мен қайыңды немесе шегіршін түрлері, майқарағай, қарағай

e)

қайың, ақ қараған, кәдiмгi қарағай

161.

Топырақтың азотпен қанығу көздерi

a)

органикалық заттардың бүлiнуi, жауын-шашынның түсуi, атмосфера

азотын микроорганизмдердiң сiңiруі

b)

органикалық заттардың бүлiнуi, жауын-шашынның түсуi, атмосфера

азотынмикроорганизмдердiң сiңiруі, түйнектердiң шiруi

c)

органикалық заттардың бүлiнуi, атмосфера азотын

микроорганизмдердiң сiңiруі, түйнектердiң шiруi

d)

азот жарықтың және аллюминий, кремний, мырыш және т.б.

тотықтары катализаторлары әсерiнен бөлiнедi

e)

органикалық заттардың бүлiнуi, атмосфера азотын

микроорганизмдердiң сiңiруі

162.

Топырақ қандай факторлар әсерiнен жер қыртысының жоғары

қабатынан құралған табиғи дене

a)

климат, аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар,

топырақтың түзілу уақыты мен адамның шаруашылық қызметi

b)

климат, аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар,

топырақтың түзілу уақыты

c)

желмен зақымдану, ауа мен топырақтың температуралық ауытқулары,

топырақтың артық ылғалдылығы, жануарлар, жәндiктер мен саңырауқұлақ

ауруларынан бүлiну

d)

аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар,

топырақтың түзілу уақыты

e)

климат, аналық тау жынысы, жер бедерi, өсiмдiктер мен жануарлар,

адамның шаруашылық қызметi

163.

Өте күшті фитонцидтілерге жатады

a)

қотыр қайың, үлпек қайың, кәдімгі қарағай, шырша, көктерек,

орманжаңғақ ағашы, мойыл, кәдімгі арша

b)

сібір балқарағайы, кәдімгі шаған, ұсақ жапырақты жөке, қара

қандыағаш, сібір самырсыны, шетен, сары қараған, кәдімгі жұпаргүл, татар

ұшқаты

c)

шегіршін, өгейбұта

d)

қызыл аюбадам, итшомырт

e)

кәдімгі емен, үшкір жапырақты үйеңкі

164.

Гигрофиттер тобына жатады

a)

сексеуiл, арша, емен

b)

қырым, кәдiмгi және Банкс қарағайлары

c)

балқарағай, көктерек, самырсын, майқарағай

d)

жөке, шамшат, шаған, қотыр қайың

e)

шаған, сұр тал, қара қандыағаш

165.

П.С.Погребняк ағаш түрлерінің жылуға қатынасын сипаттайтын

шкаланы ұсынды. Ол бойынша өте жылу сүйгiштер

a)

талшын, айлант, қара жаңғақ ағашы

b)

қызыл емен, үйеңкі, қарағаш, тау емені, шаған

c)

көктерек, қайың, сұр қандыағаш, шетен, шырша, сібір майқарағайы,

кәдімгі қарағай, балқараға

d)

грек жаңғақ ағашы, үлпек емен, ақ қараған, қармала

e)

қиыр шығыс қарағайы, тоз қатпарлы емен, сауырағаш, секвойя

166.

Мемлекеттік орман қор учаскілерінде орманды пайдалану түрлері

қандай?

a)

ағаш шырындарын, қосалқы сүрек ресурстарын дайындау, сүректі

дайындау, шайыр алу

b)

сүрек, шайыр алу, ағаш шырындарын, қосалқы сүрек ресурстарын

дайындау, жанама орман пайдалану

c)

шайыр алу, ағаш шырындарын, қосалқы сүрек ресурстарын дайындау,

жанама орман пайдалану

d)

жанама орман пайдалану, сүрек, шайыр алу, ағаш шырындарын

e)

сүрек, ағаш шырындарын, қосалқы сүрек ресурстарын дайындау,

жанама орман пайдалану

167.

Скипидар дегеніміз?

a)

хош иісті табиғи полифенол, целюллозаға қарағанда көміртегісі көп,

оттегісі аз, жас жасуша қабықшасының қатаюы осы затқа байланысты

b)

полисахаридтер тобы, оған пентозандар (С5Н8О4)n мен гексозандар

(С6Н10О5)n кіреді

c)

тері илеуге қолданылады, оларды талдың, шыршаның,

балқарағайдың, майқарағайдың қабығынан және тағы басқа ағаш түрлерінен

алуға болады

d)

(шайыр, калид, пектин, май, илік заттар, бояғыш заттар) суда, спиртте

және эфирде ериді.

e)

еріткіш ретінде лак-бояу өнеркәсібінде, синтетикалық камфора, хош

иісті және биологиялық белсенді заттар өндірісінде кең қолданылады

168.

Орманды жанама пайдалану міндеті

a)

жанама орман өнiмдерiн пайдалануды жүзеге асыру

b)

орман өнiмдiлiгiн арттыру, оларды әртүрлі пайдалануды кешендi

жүргiзу

c)

орман қорын жанама пайдаланудың нәтижесінде жоғары бағалау

d)

жанама орман өнiмдерiн өндiру өте маңызды

e)

өнім алуға қарағанда айырмашылығы

169.

Орман кодексiнiң нешінші бабында мемлекеттік орман қоры

участкелерiнде шөп шабу мен мал жаю ережелері көрсетілген

a)

99

b)

101

c)

98

d)

95

e)

97

170.

С витаминіне өте бай жемістер

a)

Итмұрын,алмұрт,ырғай

b)

Бөріқарақат,пісте,шие

c)

Бүрген,үшқат,долана

d)

Шәңкіш,бүлдірген,таңқура

e)

Қарақат,шырғанақ,итмұрын

171.

Мал жаю салдарынан қандай ағаштар зақымдануға бейім?

a)

қарағай

b)

шырша

c)

терек

d)

балқарағай

e)

қайың

172.

Сиретудің мақсаты не?

a)

құрамын қалыптастыруда

b)

діңі мен бөрікбасын қалыптастыруда

c)

қалыңдығын реттеуде

d)

өсімін жақсартуда

e)

әсемдігін жетілдіруде

173.

Балауса және орташа жастағы, пісуге жақындаған алқаағаштарында

қандай кесулер өтеді?

a)

басты мақсатта пайдалануға кесу

b)

күтіп-баптау үшін кесу

c)

басқа кесулер

d)

санитарлық кесулер

e)

арнайы кесулер

174.

Піскен және қураған ағаштарға қандай кесулер ұсынылады?

a)

күтіп-баптау үшін кесу

b)

басты мақсатта пайдалануға кесу

c)

арнайы кесулер

d)

санитарлық кесу

e)

басқа кесулер

175.

Жасыл ландшафты аймақты қалыптастыру үшін қандай кесулер

қолданылады?

a)

басты мақсатта пайдалануға кесу

b)

арнайы кесулер

c)

таңдалынған кесулер

d)

біртұтас кесулер

e)

басқа кесулер

176.

Табиғи өрт қаупі бар неше класс бар?

a)

5

b)

4

c)

6

d)

7

e)

8

177.

Шымтезек топырақта пайда болатын өрт

a)

төменгі қабаттық

b)

жерастылық

c)

жүгіртпе

d)

топырақтық

e)

жер үстілік

178.

Кәдімгі қарағайдың жеміс беруі неше жылдан кейін болады?

a)

10 жылдан кейін

b)

20 жылдан соң

c)

1 жылдан кейін

d)

жыл сайын

e)

3-4 жылдан соң

179.

Қылқан жапырақтылар тұқымының жаңартылуы қалай жүзеге

асады?

a)

тамырынан тамыр атпалармен

b)

тұқымдық

c)

вегетативтік

d)

сұлама бұтақтармен

e)

жасанды жолмен

180.

Орманды жанама пайдалануға жататындар:

a)

саңырауқұлақтар теру

b)

барлық жауап дұрыс

c)

шөп шабу

d)

марал шаруашылығы

e)

шайыр алу

181.

Өртенуді жалғастыратындар, бұл ........

a)

көшеттіктер

b)

мүк пен қыналар

c)

шөптер

d)

қылқан жапырақтар мен бұтақтар

e)

дұрыс жауабы жоқ

182.

Орманды өрттен қорғау жұмыстарын орындау технологиясына

қандай операциялар кіреді?

a)

өртке қарсы алдын-алу іс-шаралары

b)

барлық жауаптар дұрыс

c)

орман өртін байқау

d)

жұмысшылар мен өрт сөндіру құралдарын жеткізу

e)

орман өртін сөндіру

183.

Өртті алдын-ала сөндіру

a)

орман өртінің жиегін сумен сөндіру

b)

өрт ауданын күзету

c)

жану ошағын жою

d)

орман өртінің жиегін жұтып жіберу

e)

барлық жауап дұрыс емес

184.

Алдын-алу іс-шараларына жататындар:

a)

Қылқан жапырақтылар массивін блоктарға бөлу

b)

барлық жауаптар дұрыс

c)

өртке қарсы кедергілерді жасау

d)

өртке қарсы ұшар басын жасау

e)

өртке қарсы минералданған жолақты салу

185.

Негізгі орман өрттері неше топқа бөлінеді?

a)

6

b)

3

c)

2

d)

4

e)

5

186.

Орман өртін жоюдың қандай әдістері бар?

a)

топырақ өңдейтін

b)

барлық жауап дұрыс

c)

отты

d)

химиялық

e)

су

187.

Ұйымдастырушылық-техникалық өртке қарсы іс-шаралар

қарастырады:

a)

тікұшақтар үшін алаңқайлар орнату

b)

барлық жауаптар дұрыс

c)

авиациядан жеткізулерді қабылдау пункттерін орнату

d)

орман өртімен күрестің жедел жоспарларын үкімет орындарына

бекіткізуге ұсыну

e)

орман қорғау мәселелері бойынша семинар-кеңестерді өткізу

188.

Күнделікті өрт қаупінің шкаласын әзірлеуде қандай көрсеткіштер

қолданылады?

a)

соңғы 10 жылдағы өрт саны

b)

барлық жауаптар дұрыс

c)

жел жылдамдығы

d)

ауа жауын-шашын, мм

e)

ылғалдылығының тапшылығы

189.

Өрттің неше пайызы адам кесірінен болады?

a)

70 %

b)

80%

c)

60%

d)

40

e)

30

190.

Орманды құрайтындар :

a)

таулар

b)

сүрекдің

c)

көл

d)

өзен

e)

Батпақ

191.

Санитарлық-гигиеналық және қорғаныштық, су қорғау ормандары

төмендегідей категориялары қандай топқа жатады?

a)

І топтағы ормандар

b)

5 топтағы ормандар

c)

ІІІ топтағы ормандар

d)

ІІ топтағы ормандар

e)

6 топтағы ормандар

192.

Өрттің таралу қаупін күшейтетін ағаштар

a)

жақсы, сау сүректі

b)

қураған ағаштар

c)

плюсті сүрекдіңдер

d)

дұрыс жауабы жоқ

e)

клонды ағаш

193.

Өртке қарсы насихаттың негізгі формаларына не жатады?

a)

әңгімелесу, дәріс және баяндамалар өткізу

b)

барлық жауаптар дұрыс

c)

орманды сақтауға байланысты мақалалар, жергілікті басылым

жарияланымдары

d)

теледидар мен радиодан сөйлеу

e)

орман күтушінің кеңсесінде стенд, плакаттар ілу

194.

Панты дегеніміз не?

a)

Аң шаруашылығы саласында қолданылады

b)

Марал жануарынының мүйізінен алынатын дәрі

c)

Шайырлы заттардан алынатын заттар

d)

Ара балауызынан алынады

e)

Дәрілік ағаш-бұталарда қолданады.

195.

Марал шаруашылығы еліміздің қай региондарында дамыған?

a)

СҚО

b)

Түркістан облысы

c)

Алматы

d)

Батыста

e)

Шығыс Қазақстан

196.

Тянь-Шань тауында табиғи өсетін ағаш түрлері

a)

Сиверс алма ағашы

b)

Шренк шыршасы

c)

Семенов үйеңкісі

d)

шығыстық туя

e)

кәдімгі қарағай

197.

Канифоль (шайырдан жасалынатын аморфты зат) алынатын ағаш

түрлері

a)

жылтыр шегіршін

b)

кәдімгі қарағай

c)

терек

d)

шыршасы

e)

балқарағай

198.

Қазақстан Республикасында орман қатынастарын реттейтін заң

a)

жер қойнауын пайдалану

b)

орман кодексі

c)

табиғи аймақты ерекше қорғау

d)

қоршаған ортаны қорғау

e)

жер қойнауы туралы

199.

Қазақстанның орман құрушы қылқанды ағаш түрлері?

a)

майқарағай, бозарша, биота, балқарағай

b)

майқарағай, шырша, қарағай, самырсын, балқарағай

c)

майқарағай, туя, биота, балқарағай

d)

туя, биота, балқарағай,алма

e)

арша, туя, шырша, қарағай

200.

Шыршаның жарыққа қатысы.

a)

орташа жарықсүйгіш

b)

көлеңкеге төзімді

c)

көлеңкеге төзімді емес

d)

өте жарықсүйгіш

e)

жарық сүйгіш