WorksheetsТіл білімі бойынша тест
Total questions: 33
Worksheet time: 17mins
Дауыссыздардың коррелятивтік белгілері:
жуан-жіңішкелігі
ашық-қысаңдығы
ерін-езу әуезділігі
қысаң-ұяңдығы
жуысыңқы-тоғысыңқы
Дыбыстау мүшелерінің жиынтығы:
тыныс мүшелері
дыбыстау аппараты
тамақ мүшелері
мұрын қуыс мүшелері
ауыз қуыс мүшелері
Сөйлемдегі нақты бір сөзді оқшаулап, ерекше әуенмен бөліп айтуға байланысты екпін:
логикалық екпін
дыбыс екпіні
сөз екпіні
тіркес екпіні
жылжымалы екпін
Екпін түрі: еңбекет, сап-сары, Абай үйі
екпінсіз айтылады
сөз екпіні
ой екпіні
дыбыс екпіні
тіркес екпіні
Екпін түрі: қызмет қыл, Абай үйі
тіркес екпіні
сөз екпіні
ой екпіні
дыбыс екпіні
екпінсіз айтылады
Екпін түрі: қонақ үй, жүзшақты, қолма-қол
ой екпіні
сөз екпіні
тіркес екпіні
дыбыс екпіні
екпінсіз айтылады
Екпін түрі: көкала, білім үшін
сөз екпіні
тіркес екпіні
ой екпіні
дыбыс екпіні
екпінсіз айтылады
Вьетнам, корей, қытай тілдеріне тән екпін түрі:
музыкалық
мөлшер
лебізді
эмфазалық
фразалық
Сөйлем ішінде бір сөздің бір дыбысын ерекше көтеріп, құбылтып айту арқылы жасалатын екпін түрі:
логикалық екпін
фразалық екпін
тұрақты екпін
жылжымалы екпін
эмфазалық екпін
Славян тілдеріне тән екпін түрі:
лебізді
мөлшер
әуезді
эмфазалық
фразалық
Түркі тілдеріне тән екпін түрі:
фразалық
мөлшер
музыкалық
эмфазалық
лебізді
Үндіеуропа тілдеріне тән екпін түрі:
мөлшер
лебізді
музыкалық
эмфазалық
фразалық
Жалпы тіл білімінде дисиллаб терминімен аталады:
көпбуынды сөз
3 буынды сөз
1 буынды сөз
2 буынды сөз
буынға бөлінбейтін сөз
Бір буында үш дауысты дыбыстың тіркесіп келуі:
трифтонг
монофтонг
дифтонг
дисиллаб
трисиллаб
Жалпы тіл білімінде трисиллаб терминімен аталады:
буынға бөлінбейтін сөз
2 буынды сөз
1 буынды сөз
көп буынды сөз
3 буынды сөз
Әжептәуір сөзіндегі тасымал тәсілі қанша?
4
3
1
2
тасымалданбайды
Қанағаттанарлық сөзінде қанша тасымал тәсілі бар?
4
5
6
7
3
Тілдің артқы жағының белсенді қызметі арқылы, яғни оның қатты таңдайға тиюі арқылы жасалады:
тіл арты дауыссыздары
тіл алды дауыссыздары
тіл ортасы дауыссыздары
жуандауыссыздар
ашық дауыстылар
Өкпеден шыққан ауаның екпіні мен сөйлеу мүшелерінің жымдасып барып, кілт үзіліп ашылуы арқылы жасалатын дауыссыздар:
шұғыл
ызың
діріл
тіл
көмей
Дыбыстау мүшелерінің жуысып, ауаның сүзіліп шығуынан жасалатын дауыссыз дыбыстар:
тіл
шұғыл
ызың
ерін
діріл
Тіл ұшының дірілінен жасалады:
көмей
шұғыл
ызың
қосерін
діріл
Палаталь немесе:
жуандауысты
жіңішкедауысты
тілалдыдыбысы
тілортасыдыбысы
көмейдыбысы
Гуттураль немесе:
қосерін
шұғыл
ызың
жуандауысты
жіңішкедауысты
Екпін түспейтін жалғау түрі:
жіктікжалғау
септікжалғау
тәуелдікжалғау
көптікжалғау
сөзтудырушықосымшалар
Екпін түспейтін қосымша:
лы, лі
ша, ше
дар, дер
хана, уар
шы,ші
Түркі (қазақ) тілі дыбыс жүйесін сингармофонологиялық бағытта зерттеген ғалым:
Ә.Жүнісбеков
А.Байтұрсынов
Х.Досмұхамедов
Б.Қалиев
Б.Қапалбеков
Сингармонизм заңдылығын түркі (қазақ) тіліндегі негізгі просодиялық доминант деп таныған ғалым:
Б.Қалиев
А.Байтұрсынов
Х.Досмұхамедов
Ә.Жүнісбеков
Б.Қапалбеков
«Қазақ тілі-буыншыл тіл. Тілде жуан, жіңішке болатын жеке дыбыс емес, буын» деп тұжырым жасаған ғалым:
Б.Қапалбеков
А.Байтұрсынов
Х.Досмұхамедов
Б.Қалиев
Қ.Жұбанов
«Сингармонизм дауыстыларға байланысты буын үндестігі, дауыссыздарға байланысты дыбыс үндестігі»- деп көрсеткен ғалым:
А.Байтұрсынов
І.Кеңесбаев
Х.Досмұхамедов
Б.Қалиев
Б.Сағындықұлы
Сөз құрамында бір сингармотембрмен келіп, сөз мағынасын өзгерту қызметін атқарады:
сингармофонемалар
буындар
екпін
фонемалар
дауыстыдыбыстар
Буын типологиясын жан-жақты зерттеген алғашқы ғалым:
Х.Досмұхамедов
А.Байтұрсынов
Қ.Жұбанов
Б.Қалиев
Ә.Жүнісбеков
Тіл білімі тарихында тұңғыш рет сингармофонологиялық алфавитпен сингармофонологиялық орфографияны жасаған ғалым:
А.Байтұрсынов
Қ.Жұбанов
Х.Досмұхамедов
Б.Қалиев
Ә.Жүнісбеков
Түркі әлемінде тұңғыш рет жуан-жіңішке сингармокорреляцияны анықтап, жұпталған сингармокоррелятивтік дыбыстар санын нақты белгілегенғалым:
Ә.Жүнісбеков
Қ.Жұбанов
Х.Досмұхамедов
Б.Қалиев
А.Байтұрсынов
