нақты құбылыстардан олардың мәндік ерекшеліктерін бөліп алып, жалпы сипатқа келтіру үрдісі, нақты фактілерді жылтырату арқылы түсіндіріп көрсету

жалпылау, жалқыдан жалпыға логикалық өтуі, жалқы құбылыстарды жалпы ұстанымдарға бағындыру

жалпы ұғымдар мен заңдылықтарды нақты жағдайларға, жеке мысалдарға қолдана отырып, ерекшеліктерін ашып көрсету

- жеке фактілер мен оқиғалардан жалпы заңдылықты шығару арқылы қорытындыға жетудің логикалық әдісі

жалпы ұстанымдар мен қағидалардан нақты жекелей мысалдарға, фактыларға негізделген қорытынды жасау үрдісі

2

5

6

3

7

5

2

3

4

7

Гидрография

Геоморфология

Топонимика

Палеогеография

Топография

Қалалардың аттары

Ормандардың аттары

Көшелердің аттары

Қала ішіндегі нысандардың аттары

Аудандардың аттары

Географиялық кодтау

Картографиялық масштаб

Картографиялық топонимика

Картографиялық геодезия

Топографиялық түсіру

Тақырыптық, арнайы, шолу

Жалпы, нақты, шартты

Жергілікті, ұлттық, халықаралық

Жалпыгеографиялық, тақырыптық, арнайы

Ірі масштабты, ортамасштабты, ұсақмасштабты

Жалпы географиялық, тақырыптық, арнайы

Масштабты, кеңістікті, визуалды

Рельефтік, кадастрлық, графикалық

Ірі масштабты, ортамасштабты, ұсақмасштабты

Геофизикалық, демографиялық, техникалық

Кеңістіктік, салыстырмалы, шартты

Геофизикалық, инженерлік, саяси

Сандық, визуалды, нақты

Рельефтік, ботаникалық, демографиялық

Оқулық, үгіт-ағарту, анықтамалық, экскурсиялық

Сапалық-фон тәсілі

Таңбалар тәсілі

Изосызықтар тәсілі

Қозғалыс тәсілі

Локальды диаграммалар тәсілі

А.Гумбольдт

Клавдий Птоломей

К.Риттер

В.Рубрук

Герард Меркатор

4

3

6

7

5

А.Ортели

С.У.Ремзинов

К.Птоломей

А.Баранский

И.К.Кирилов

1887

1866

1943

1899

1923

A) 1:250 – 1:2000

B) 1:100 – 1:1000

D) 1:500 – 1:5000

C) 1:10000 – 1:25000

E) 1:5000 – 1:10000

150 метрге дейін

100 метрге дейін

180 метрге дейін

80 метрге дейін

60 метрге дейін

Жер бедері бейнеленетін сурет нобайы

Координаталарды есептейтін формула

Рейкамен түсірілетін құрал

Масштабты карта сыныбы

Биіктік анықтайтын аспап

A) 1:500 - 1:1 000

D) 1:10 000 - 1:100 000

C) 1:100 000 - 1:500 000

E) 1:250 000 - 1:1 000 000

B) 1:1 000 - 1:5 000

A) Барлық фототопографиялық процестерді бір аспаппен орындау мүмкіндігі

C) Тек жер бедерін сызу үшін қолданылады

B) Әр процесті бөлек аспаппен орындау

D) Тек аэрофототүсіріс жүргізуге арналған

E) Өлшемдерді автоматты түрде есептейді

A) Бір процесті орындауға арналған бірнеше аспаптар

B) Барлық процестерді бір аспаппен орындау

C) Тек фотосуретке түсіру аппараттары

D) Спутниктік бақылау құралдары

E) Қолмен сызу құралдары

A) Жергілікті жердің әртүрлі нүктелерінен алынған екі суреттің стереоскопиялық қасиетін пайдалану арқылы бедер мен контурларды камералық жағдайда анықтау

B) Аэрофотосуреттердің әр пикселін жеке өлшеу арқылы координаталарды табу принципіне

C) Жер бетін спутник арқылы лазерлік сканерлеу және алынған мәліметтерді фотопланға көшіру

D) Жергілікті нысандардың тек визуалды бейнесіне қарап контур сызу тәсіліне

E) Аэрофотосуреттерге географиялық атауларды енгізу арқылы картаны толықтыру әдісіне

A) Теодор Моммзен

B) Жан-Батист Бьонвиль

C) Мартин Бехайм

D) Пьер-Симон Лаплас

E) Габриэль Фаренгейт

A) Қат-қабат бояулар мен горизонталь сызықтар арқылы

B) Меридиандар мен параллельдер арқылы

C) Сандық мәліметтер мен графиктер арқылы

D) Қалалардың биіктігімен және атауларымен

E) Шартты белгілер мен масштаб кестелері арқылы

1957

1939

1947

1950

1940

A) Көк және қызғылт түспен

E) Қара және көгілдір түспен

C) Қызыл және сары түспен

D) Қоңыр және ақ түспен

B) Жасыл және сұр түспен

A) Масштабтың нүктеден нүктеге өзгеруіне

B) Географиялық координаттардың ауытқуына

C) Бастапқы меридианның ығысуына

D) Кескіндердің түспен берілуіне

E) Рельефтің биіктігіне

A) Градустық торды картографиялық тормен салыстыру арқылы

B) Реңдік бояуларды салыстыру арқылы

C) Атаулы масштабты өзгерту арқылы

D) Картаны үлкейту арқылы

E) Легенданы өзгерту арқылы

C) Тек қалалардың орналасуын көрсету

D) Жер шарын толық көрсетпеу

A) Жер бетінің жазықтыққа немесе басқа геометриялық бетке бейнеленуі

B) Картадағы тек теңіздер мен мұхиттардың бейнесі

E) Картаның түсін өзгерту

A) Меркатор

B) Птолемей

C) Гиппарх

D) Фалес

E) Каврайский

A) Меркатор

B) Птолемей

C) К. Гаусс

D) Гиппарх

E) Р.Бонн

A) 50° және 74°

B) 40° және 73°

C) 15° және 45°

D) 50° және 68°

E) 20° және 70°

A) Физикалық-географиялық, геологиялық, климатологиялық

B) Мәдени, тілдік, өнеркәсіптік

C) Физикалық географиялық, геологиялық, автожол карталары

D) Автожол және теміржол инфрақұрылымы мен логистикалық маршруттарды қамтитын карталар

E) Әкімшілік құрылым, геологиялық, климатологиялық

B) Тек елдердің әкімшілік шекарасын

C) Тек теңіздердің тереңдігін

A) Табиғи және қоғамдық құбылыстар туралы

D) Жолдардың бағытын

E) Қалалардың орналасуын

Саяси карта

Тарихи карта

Климаттық карта

Экономикалық карта

Мәдени карта

Танбалар тәсілі

Картограмма тәсілі

Нүктелік тәсіл

Иһосызықтар тәсілі

Ареалдар тәсілі

A) Тек параллельдер мен меридиандардың болуымен

B) Масштабтың ірі болуымен

C) Тек саяси карта ретінде қолданылуымен

E) Шар тәрізді пішіннің тек Жерге тән болуымен

D) Геометриялық ұқсастықтың толық сақталуымен

A) Изоколдардың арақашықтығын

C) Сызықтық масштабтың ұзындығын

E) Жер шарының глобусқа дейін қаншалықты кішірейтілгенін

D) Нөлдік бұрмаланулар сызығын

B) Картадағы бұрмаланулардың абсолютті мәнін

B) Карталар тек бір географиялық элементті көрсетеді

C) Карталар тек физикалық географияға арналған

A) Карталар мазмұны мектеп бағдарламасы мен оқулыққа сәйкес болуы тиіс

D) Карталар тек қара-ақ түсте жасалады

E) Карталар тек бастауыш сыныптарға арналған