NEW
Font size
WorksheetsSUMATIF AKHIR FASE/FASE F/BAHASA BALI
Total questions: 50
Worksheet time: 50mins
Wacen puisi ring sor!
Tamu Uli Tukad Badung
Olih: I Wayan Paing
Ané malinder di natahé
ngorahang: ngudiang ngepil
ané macelep ka kamaré kenyus
aéng pedemané
ané macelep uli jendélané
matakon: nyén maid awaké mai?
Ané nyongkok di pamugpugé
gelur-gelur: liu iing liu baat
liu kambang liu kelem
sambila majalan numbrag
témbok durin umahé nyegagag
matolihan kuri mabesen
da nyambatang Widiné bénjul
Tiang, ané ngelah umahé
malaib masesambatan
blabar
Tetuek puisi ring ajeng wantah ngeninin indik….
kasinatrian
kahuripan
tresna
dharma agama
momo angkara
Ritatkala ngwacen puisi Bali anyar wenten uger-uger sane patut karesepang. Silih sinunggilnyane wenten suara sane kapiragi sida antuk minayang suara nengen, suara arda suara, suara cendek utawi lantang ring puisi Bali anyar pateh kabaos….
wicara
wirama
wiraga
wirasa
semita
Semita utawi tata wedana/raras ring uger-uger ngwacen puisi Bali anyar pateh kabaos sakadi….
penghayatan
olah vokal
interprestasi
ekspresi
olah tubuh
Ngeninin indik kasusastraan Bali ring sajeroning dagingnyane kapalih antuk kalih unsur. Ring sor puniki sane nenten ngranjing unsur intrinsik puisi Bali anyar inggih punika….
murda
unteng
nilai sosial pangawi
kanti suara/sajak
diksi
Unsur intrinsik puisi Bali anyar sane nyihnayang indik suara sane pateh ring arep, tengah, utawi ring ungkur bait kawastanin….
biografi
tipografi
enjabemen
gaya bahasa
kanti suara/sajak
Sakeluir reriptayan sane kawentananyane luih tur besih sane madaging pangajah-ajah sane nganggen basa bali, basa bali tengahan, miwah basa jawa kuno sane kasurat nganggen aksara bali miwah aksara latin kawastanin....
Kasusastraan
Kasusastraan bali
Kasusastraan jawa
Kabudayaan bali
Seni budaya
Kasusastraan Bali kakawitin duk warsa 1931 kacihnayang antuk gancaran sane kapertama pinaka pangawit kasusastraan Bali Modern inggih punika….
Nemu Karma olih I Wayan Gobiah
Satua I siap selem
Geguritan Jaya Prana
I Belog
Made Cenik
Kudang warsa tiang ngayah
Ring ambara githa santhi
Rasa tuara ada ngrunguang
Napi malih ne ngajinin
Kadi barang tan paaji
Nanging liu sane nut
Kadi sandate ring teba
Bungannyane kasumpangin
Liu nyuwun
Punyannyane kakiladang
Padalingsa pupuh ring ajeng wantah …
8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 8i, 8a, 8a, 4a, 8a
8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 8i, 8a, 8a, 4i, 8a
8a, 8i, 8a, 8i, 8i, 8u, 8a, 8i, 4u, 8a
8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 8i, 8a, 8a, 4u, 8a
8a, 8i, 8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 8i, 4u, 8a
Tembang macapat pateh kabaos sekadi pupuh sane kapalih dados 10 soroh. Silih sinunggil conto pupuh sane wenten inggih punika pupuh Durma sane kawangun antuk .... baris
6
7
8
10
12
Sajeroning pupuh kaiket antuk uger-uger sane mawasta padalingsa. Padalingsa pupuh Durma ring baris kaping kalih lan kaping pat inggih punika ....
8u,8i
8u,8a
7i,8a
8a,8i
8i,8u
Kasusastraan Bali kakepah dados makudang-kudang soroh, silih sinunggilnyane kabaos tembang. Tembang ring kasusastraan Bali kapalih dados petang soroh silih sinunggilnyane inggih punika sekar madya utawi kabaos ....
Kidung
Dolanan
Macepat
Kekawin
Gendingan
Kekawin pinaka syair Jawi Kuna sane kaiket antuk uger-uger guru laghu. Sekar agung sane apada punika kawangun antuk .... carik/baris ring apada.
4
6
8
10
12
Sajeroning apada ring wirama utawi kekawin kawangun antuk carik/baris, carik kaping tiga ring sekar agung kawastanin …
Guru
Laghu
Pangawit
Pangumbang
Pamada
Tembang macapat pateh kabaos sekadi pupuh sane kapalih dados 10 soroh. Pupuh Semarandana kawangun antuk carik/ririg sane akehnyane….
6 baris
7 baris
8 baris
9 baris
10 baris
Saking tuhu manah guru
mituturin cening jani
kaweruh luir sanjata
ne dadi prabotan sai
kaanggen ngaruruh merta
saenun ceninge urip
Lengkara “kaanggen ngaruruh merta” ring pupuh punika mateges….
anggen ngarereh pangupa jiwa
anggen ngarereh tirta amerta
anggen ngrereh bagia
kaanggen nyalanin kahuripan ring gumine
mangda nenten nemu sengkala
Wacen punggelan wacana ring sor!
“Calonarang
Kacaritayang duk Prabhu Airlangga madeg nata ring Kadiri raja, wénten bencana gebug gering ring wewengkon idané. Panjak idané busan-busan gelem tur ngemasin padem. Semengan gelem, tengai mati, sanja mataneman, kénten sarahina-rahina. Ring désa Dirah kacaritayang wénten anak istri mawasta Rangdéng Dirah, dané madué putrid asiki maparab Diah Ratna Manggali.
Ring punggelan karya sastra ring ajeng ngeranjing ring wangun karya sastra …
Gancaran ring sastra Bali anyar
Puisi purwa ring sastra Bali purwa
Geguritan ring sastra Bali purwa
Tembang ring sastra Bali purwa
Gancaran ring sastra Bali purwa
Papalihan kasusastraan Bali ngantos mangkin kakepah dados 4 soroh, silih sinunggilnyane manut ring wangunnyane kasusastraan Bali wenten sane marupa tembang lan gancaran. Gancaran inggih punika kakawian utawi karangan sane….
kaiket antuk uger-uger
nenten kaiket antuk uger-uger
kaiket antuk katah wanda lan lengkara
sane katembangan
madaging labuh suara
Kasusastraan Bali wenten sane ngwangun gancaran lan tembang. Ring sor puniki sane marupa soroh gancaran Bali Purwa inggih punika….
sekar alit
satua bawak
cerpen
novel
drama
Satua punika kawarisang turun temurun manut ring sastra Bali purwa (lisan) utawi nganggen basa tutur, punika ngawinang….
caritannyane lantang
meweh ngapalang
caritanyane pateh makasami
nenten wenten maubah caritannyane
wenten variasi ring soang-soang carita
Wacen punggelan wacana ring sor!
Luh Manik
Kacrita wenten anak istri sane sugih mawasta Luh Manik. Luh Manik sampun masekolah ring SMA. Marasa ring dewek jegeg, engsap ring swagina malajah. Tan naenan ngutang galah, setata luas malali ajaka timpal-timpalnyane. Ri tepengan wenten jumah ten naenin ngejang HP, pragat SMS-an. Memenne sampun marasa kenyel ngwelin, nenten kalinguang.
Yening uratiang kutipan satua bawak punika, pragina Luh Manik madue watak sane …
Mayus malajah
Seleg malajah
Sombong
Jemet
Jail
Wacen wacana ring sor puniki!
“Kacaritayang duk Prabhu Airlangga madeg nata ring Kadiri raja, wénten bencana gebug gering ring wewengkon idané. Panjak idané busan-busan gelem tur ngemasin padem. Semengan gelem, tengai mati, sanja mataneman, kénten sarahina-rahina. Ring désa Dirah kacaritayang wénten anak istri mawasta Rangdéng Dirah, dané madué putrid asiki maparab Diah Ratna Manggali. Putrin danéné ayu pisan, sakéwanten ngantos Ratna Manggali bajang mempeng, durung wénten anak
lanang sané kayun nglemesin putrin danéné. Santukan, manut orti sané kawedar Rangdéng Dirah wantah ratu désti, amuja-muji Ida Bhatari Durggha, lan madué sisya-sisya sané nyabran tengahing wengi lunga ka sétra.
Unteng caritane ring ajeng wantah ...
Pikayunan bendu Ida Sang Prabhu Airlangga
Diah Ratna Manggali mengpeng bajang
Prabhu Airlangga madeg nata ring Kadiri raja
Rangdeng Dirah ngawinang grubug ring Kadiri Raja
Rangdeng Dirah wantah ratu desti, amuja-muji Ida Bhatari Durgha
Wacen punggelan wacana ring sor!
“Dé, icang ngerti cai sayang ajak Ayu, tapi Ayu pasti menyayangkan yén kanti nepuk kondisi cai cara jani kakéné! Dé, inget perjuangan i raga kanti maan posisi melah buka jani kakéné. Ingetné jani cai né wantah calon pengganti manajeré dini, uli mani kanti buin aminggu dadi masa ujian cainé, kaserahin tanggung jawab total ngoperasiang hotélé ené! Ditu lakar ngenah apaké cai mula pantes lakar kaanggon manajer utama! Eda kanti perjuangan né uli beten-beten sesajan ento dadi percuma.”
Gedé Landi wau ja neked di kos-kosanné inget ipun dinané benjang wantah dina otonanné Gék Ayu, pianak tunggalipun né kakalahin merantau ka Meulaboh saking duang tiban né pidan. (Kaketus saking Cerpeng Kangen, Pikardin I Putu Agus Sutrarama)
Piteket sane prasida kaambil saking punggelan cerpen punika wantah….
A. Iraga patut ngutamaang pakaryan katimbang pianak
B. Iraga patut sayang ring timpal sane kaajak makarya
C. Iraga patut uleng kayune ngemargiang swadharma ring pakaryan
D. Iraga patut makarya ngantos ka dura Bali mangda sida mapikolih
E. Iraga patut satata eling ring kurenan lan pianak yening makarya
Iraga patut ngutamaang pakaryan katimbang pianak
Iraga patut sayang ring timpal sane kaajak makarya
Iraga patut uleng kayune ngemargiang swadharma ring pakaryan
Iraga patut makarya ngantos ka dura Bali mangda sida mapikolih
Iraga patut satata eling ring kurenan lan pianak yening makarya
Unsur intrinsik satua ring sor puniki sane patut wantah….
piteket, pragina, latar, murda, unteng, lelintihan, paribasa
unteng, murda, latar, paribasa, piteket, boigrafi pengarang, pragina
wastan pengarang, lelintihan, murda, piteket, pragina, unteng, paribasa
unteng, murda, lelintihan, pragina, genah, diksi, nilai sosial sang pangawi
nilai-nilai sane wenten ring satua, unteng pikayun, murda, biografi, paribasa
Uratiang ceciren lelampahan/Drama ring sor!
1. Nganggen busana modern
2. Nganggen iringan musik
3. Madaging gegendingan
4. Nganggen rangki
5. Mabusana adat Bali
6. Nganggen naskah
7. Wenten sutradara
Sane pinaka ceciren Drama Bali tradisional inggih punika …
1, 4, 6
1, 3, 7
1, 5, 7
3, 4, 5
3, 5, 7
Panglimbak (periodisasi) kasusastraan Bali ngantos mangkin kakepah dados 4 soroh. Ring sor puniki imba karya sastra Bali.
1. Pupuh Ginada
2. Kekawin Arjuna Wiwaha
3. Lelampahan
4. Puisi “Galang Bulan”
5. Satua Bawak “Pis Rejuna”
6. Satua “Ni Tuung Kuning”
7. Geguritan Jayaprana
Sane ngeranjing ring wangun gancaran inggih punika …
1, 2, 6
3, 4, 5
3, 5, 6
3, 6, 7
5, 6, 7
Wacen punggelan wacana ring sor!
“Ada anak muani teken anak luh suba telung tiban metunangan. Ane muani madan I Gede Darmika, anak bagus, jemet tur sugih. Ane luh madan Ni Luh Swandewi, anak jegeg, tur solahne adung teken kajegeganne, keto masih ia sugih. Reramane lakar nyangkepang pianakne enggal nganten apang tusing ada gegodan buin mani puan sawireh ajak dadua suba pada suud kuliah, suba pada bisnis masih. Ambiug orta dirurunge, ngomongang upakara mepragate lakar gede. Bale banjar booking-a anggena tongos upakarane, lakar ada konser artis pop bali, pengayahne nganggen kostum. Kuda kaden lakar mapenga pipis reramane I Gede anggon biaya upakarane punika. Mula ya saja reramane I Gede sugih. Bapane I Gede mula warga sukses di perantauan.”
Wirasan satua bawak ring ajeng inggih punika …
Banyol
Seneng
Sebet
Kroda
Brangti
“Purine melah pesan, mapanyengker mapaileh, kori agunge barak ngendih, bek misi ukiran”.
Unsur instrinsik sane wenten ring lengkara punika, minakadi….
Unteng satua = dharma kalawan adharma
Pragina = Prabu ring Daha
Latar genah = ring Puri
Paribasa = mapenyengker mailehan
Murda = Calonarang
Ring sor puniki marupa soroh gancaran (karangan) Bali, sajabaning….
satua bawak
cerpen
geguritan
novel
drama modern
Uratiang conto drama ring sor puniki!
1. Arja
2. Wayang wong
3. Kobaran apine
4. Sendratari
5. Aduh dewa ratu
Sane ngeranjing ring conto drama Bali tradisional inggih punika …
1, 5
2, 3
2, 4
3, 5
4, 5
Uratiang babaosan wacana ring sor!
Arta : Yan mula saja wanen, eda buin ngantiang selah len! Jalan jani tegulang kancute dini!
Sila : Indik ngedengang kawisesan, tiang atapak tuara makirig, Bli. Sakewala unduke apang tinglas malu. Apa ane makada Bli teka mai misi galak nigtig tangkah buka keto?
Arta : Eda mapi-mapi sadu cai, Sila! Icang suba nawang cai ne mapisuna di banjar ngorahang icang madagang di tajen mabekel penglaris.
Sila : Adeng-adeng malu Bli ngraos. Dija Bli maan orta buka keto? Tiang tuara nawang unduk. Ka Tajen gen tiang tuara taen, dija je tiang maan rungu unduk Bli madagang di tajen?
Arta : Ah, eda suba liu buin ngraos. Cendek jani edengang wanene. Ne jagur icang di arep. Eda ngantiang uli duri buin!
Saking punggelan drama punika prasida kauningin wantah ….
Sila gedeg teken Arta
Arta salah tampi teken Sila
Arta makeneh ngidih pelih teken Sila
Arta miwah Sila madue bikas sane pateh
Sila lantas nantangin Arta sawireh tusing terima
Uratiang babaosan ring sor puniki!
Prabu Déwangga mangkin caritayang sané mapasadnya Angga Dharma Déwa mingsikin Ida Mahardika Dandanbela, ngeséngin putran Ida: Radén Kertapati mangda ngentosin kaagungan Ida saantukan sampun lingsir tur mangda ngarereh rabi gelis-gelis sadurung Ida kajumenengang nata.
Dharma Dewa : Kene...sawireh aji suba tua, patut suba aji mereren ngemong jagat dewanggané ené
ané pinih patut cening kertapati, apan cening putra pepadan, sakéwala kené,
sakondené cening ngentosin
aji, mustiné cening marabi
malu.
Perami : Sira pacang tetagon ida
pianak?
Dharma Dewa : Nyen buin...dingeh beli i adi dandanbela ngelah pianak bajang, né surat ajiné aba kemu aturin ajin i dewané, musti ida tuara bani nolak.
Kertapati : Nunas lugra titiang aji dharmaning ipianak, makadi titiang putran
aji ten purun nolak cutet titiang wantah ngiring aji.
Perami : Sandang pesan to cening, bakti ngiring sapengandikan ajin cening, mule ento darma anaké ané kabaos putra sasana.
Dharma Dewa : Né abe surat ajiné, aturang teken ajung i dewané (adi, jani ngisi pabesené ratnaning rat, ipah adiné : manipuan yen suba pada pait getihné metu pada bajang apang nyidayang ugi nemuang pada-pada pianaké) nah, majalan cening! paman prateka, dadi ngoyong, jemak
jarané putih iringang pianak
gelah.
Piteket sane wenten ring punggelan Drama Bali Tradisional punika wantah….
Yening sampun lingsir patut madue rabi
Yening ngemong jagat patut madue rabi
Yening sampun lingsir tan dados ngemong jagat
Swadharman pianak dados nolak pangaptin rarama
Subakti ring rarama pinaka swadharmaning putra sasana
“Kreot … gedablag. Nyerit I Timun Mas, mara ampakanga jelanane, nengok I Raksasa. “Uduh … tulung … tulungin tiang … “ I Timun mas gelur-gelur ngidih tulung nanging tusing ada bani maakin. I Pangangon bebek jek macucun jaler saha ngomong, “ampura ning, dewek tuara bani teken I raksasa.” I Timun Mas jeg saupa lantas tegena plaibanga teken I Raksasa. I Timun Mas ngeling kameme-meme tusing ada nak nulungin”.
Basita paribasa sane wenten ring lengkara ring ajeng ngeranjing ring soroh …
Sesonggan
Sesenggakan
Bladbadan
Sesawangan
Cecimpedan
Bli Putu : “Luh Ayu, iluh tumbén tepuk bli, jani bedég majemuh di baléran. “
Luh Ayu : “Ahhh..Bli Putu ngaé-ngaé dogén, munyiné alus sakéwala gamongan kladi jaé”
Paribasa sane kaanggen ring sajeroning bebaosan punika wantah….
Bebladbadan
Sesawangan
Pepindan
Wewangsalan
Sesonggan
“Sajan buka raos Iluhé, busan tumbén tepuk Luh Ayu. Jeg nyegégang jani, malénan pesan dugasé enu masekolah pidan. Kadirasa yén iya nyak, lakar énggalang aliang duasa, mapan suba kadung mawayang gadang. “
Arti paribasa saking bebladbadan sane kaanggen ring wacana punika wantah…
kresna
sayang nyajaang
ngelen-ngelen
satya
tresna
Berag landung, ngelah panak cerik liu, memene slelegang, panakne jejek enjekin, menek tuun, memene gelut gesiang. Pasaur sane patut ring conto basita paribasa ring ajeng inggih punika ….
Anak menek nyuh
Anak naar base
Anak menek jan
Anak macukur
Anak numbeg
“Dugase masekolah di SMA, tiang ngelah timpal madan Nyoman. Dugase ento tiang sareng Nyoman sasai rerad-rerod kemai mai ajak dadua mapan tiang ajak Nyoman patuh-patuh dadi anak tuara. Sasukat iraga tamat masekolah iraga tusing taen ketemu. Disubane suba pada nganten tumben buin ketemu. Nanging jani Nyoman malenan pesan. Disubane sugih ia tusing rungu ngajak timpal ane pidan sasai ajak bareng-bareng.”
Paribasa sane patut anggen nyihnayang punggelan wacanane ring ajeng inggih punika …
Bebek ajahin ngelangi
Ada mas slakane tan paguna
Buta tumben kedat
Buka dedalune, kampid baan nyilih
Buka rodane malinder, slegenti beten baduuran
Silih sinunggil soroh basita paribasa Bali wenten sane kabaos sesenggakan. Ring sor puniki sane pinaka conto sesenggakan inggih punika …
Liep-liep lipi gadang
Alisne buka don intaran
Belahan pane belahan paso
Buka dedalune, kampid baan nyilih
Nelung dasa lima = pasasur-ngangsur
“Kaki Pucung, Awak bunter maretungtung, Basange anginan, Sing paek ye ninjakin, Uber kepung, I kaki incang-incangang.”
Pupuh Pucung ring ajeng ring paribasa basa Bali kawastanin….
cecimpedan
cecangkriman
peparikan
sesemon
cecangkitan
Silih sinunggil soroh basita paribasa Bali wenten sane kabaos raos ngempelin. Lengkara ring sor sane marupa raos ngempelin inggih punika….
yadin amun apa je pakeber bedudane, diulungne masih ka taine
sabilang mai tusing taen cai baanga layah teken ibapa
buka batun buluane, nglintik tuah abesik
kadi ngentungan uyah ka pasih rasayang tiang pakaryane puniki
buka slokane, aji keteng mudah aji dadua mael.
PRABHU JAYAWIKRAMA
Kawuwusan Sang Prabhu Purusada, Prabhu yaksa ring Ratnakanda sampun polih ratu sia dasa sia diri, sane jagi katurang ring Ida Bhatara Kala, kanggen nawur punagi. Para ratune punika sane keni kabasta, kagenahang ring pangkenge. Panagarannyane sami tela karusak lan kagebug, sadagingnya sami kajarah. Panjake sane kantun maurip sami rurud ninggal Negara, kewehnyane tan pawilangan. Pararatune sane durung sami keni sami rumasa pakewuh, akeh sane ngungsi ke Astina.
Carita puniki kaketus saking Tunjung Mekar, Sesuratan I Ketut Sukrata
Ring ajeng rumasuk kasusastraan bali….
Puisi bali purwa
Gancaran bali purwa
Gancaran bali modern
Drama bali purwa
Puisi bali anyar
Uratiang punggelan geguritan ring sor!
Malajah nunggalang kayun
Matimbang rasa kawitin
Mangda ingkup masasahan
Nyapa akuné kelidin
Sama karyané raketang
Nyejerang wargané santi
Padalingsa punggelan geguritan ring ajeng wantah…
8u,8i,8a,8i,8a,8i
8a,8i,8a,8u,8a,4i,8a
8a,8i,8a,8i,8i,8u,8a,8i,4u,8a
4a,8i,6a,8i,8a
8u,8i,8a,8i,4a,8i
“Calonarang
Kacaritayang duk Prabhu Airlangga madeg nata ring Kadiri raja, wénten bencana gebug gering ring wewengkon idané. Panjak idané busan-busan gelem tur ngemasin padem. Semengan gelem, tengai mati, sanja mataneman, kénten sarahina-rahina. Ring désa Dirah kacaritayang wénten anak istri mawasta Rangdéng Dirah, dané madué putri asiki maparab Diah Ratna Manggali. Putrin danéné ayu pisan, sakéwanten ngantos Ratna Manggali bajang mempeng, durung wénten anak lanang sané kayun nglemesin putrin danéné. Santukan, manut orti sané kawedar Rangdéng Dirah wantah ratu désti, amuja-muji Ida Bhatari Durggha, lan madué sisya-sisya sané nyabran tengahing wengi lunga ka sétra.”
Ring punggelan karya sastra ring ajeng ngeranjing ring wangun karya sastra …
Gancaran ring sastra Bali anyar
Puisi purwa ring sastra Bali purwa
Gancaran ring sastra Bali purwa
Tembang ring sastra Bali purwa
Geguritan ring sastra Bali purwa
Uratiang conto tembang macapat ring sor puniki!
Mai timpale makejang
Melajah matembang Bali
Tembang Baline budaya
Warisan para leluhur
Patut raga lestariang
Tembang Bali
Ento patut kaajegang
Padalingsa pupuh ring ajeng wantah …
8a, 8u, 8a, 8u, 8a, 8a
8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 4i, 8a
8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 8i, 8a
8u, 8i, 8a, 8u, 8a, 4i, 8a
8a, 12i, 8a, 8u, 8a, 4i, 8a
Puisi
Meme ...
Mangkin wau titiang uning
Sapunapi pisarat memeMiara tiang
Saking kantun taluh
Sasampune tutug wulan
Meme ngarod asih ambat
Uripe magantung bok akatih
Meme ...
Titiang eling
Titiang budal saking meplalian
Babak belur gelar-gelur
Meme gipih nyasab cendana
Ngolesin tur mapasihin Ngasih-asih
Wangine titiang tengkejut nyerit
Ngipi gulgul sarwa aengMeme matangi kapupungan
Ngambil bawang tur mabasma
Macangkriman ngantos semeng
Meme...
Durung polih titiang yasa
Meme matilar tan matulak malih
Inggih...ratu BetaraLugrayang memen titian
Genah patut ring jagate wayah
Olih : I Made Sanggra
Napi tema puisi ring ajeng…
Kapahlawanan lan perjuangan
Kemanusian
Momoangkara
Tresna
Agama
Dabdabang malu dabdabang
Mumpung ragane nu cerik
Melajah ningkahang awak
Darma patute gugonin
Eda pati iri hati
Jail teken anak lacur
Eda banggi teken awak
Lagute kaucap ririh
Eda sumbung
Mangunggulang awak bisa
Padalingsa ring carik kaping pat pupuh punika wantah ...
8a
8i
8u
8e
8o
Ketusan Cerpen mabasa Bali
Telung tiban suba I Gedé Darmika matunangan ngajak Ni Luh Swandéwi. Mémé bapanné ngrencanaang lakar nyakapang pianakné énggal. Apang sing énggalan ada gegodan bin mani puan sawiréh ajak dadua suba pada suud kuliah, suba pada megae masih. Buina nyén sing nawang I Gedé, anak bagus, jemet, tur sugih. Patuh masih Luh Swandéwi, anak jegeg, tur solahné adung tekén kajegéganné, kéto masih ia sugih, nyén anak muani ané tusing demen tekén ukudanné.
Ring ketusan cerpen punika pawatakan I Gede Darmika inggih punika?
I Gedé Darmika, anak keren, jemet, tur sugih liu ngelah tunangan
I Gedé Darmika, anak bagus, jemet, ngenahne sugih sujatine tiwas
I Gedé Darmika, anak bagus, jemet, tur sugih baan nyilih
I Gedé Darmika, anak bagus, jemet, tur sugih
I Gedé Darmika, anak bagus, belog lan demen mamaling
Panglimbak (periodisasi) kasusastraan Bali ngantos mangkin kakepah dados 4 soroh inggih punika manut wangun, manut aab jagat, manut tatacara nuturang lan manut basannyane. Ring sor puniki imba karya sastra Bali.
1. Pupuh Ginada
2. Kekawin arjuna wiwaha
3. Lelampahan
4. Puisi “Galang Bulan”
5. Satua Bawak “pis rejuna”
6. Satua “ni tuung kuning”
7. Geguritan Jayaprana
Sane ngeranjing ring wangun gancaran inggih punika …
1, 2, 6
3, 4, 5
3, 6, 7
5, 6, 7
3, 5, 6
Wacen punggelan cerpen ring sor!
“Dé, icang ngerti cai sayang ajak Ayu, tapi Ayu pasti menyayangkan yén kanti nepuk kondisicai cara jani kakéné! Dé, inget perjuangan i raga kanti maan posisi melah buka jani kakéné. Ingetné jani cai né wantah calon pengganti manajeré dini, uli mani kanti buin aminggu dadi masa ujiancainé, kaserahin tanggung jawab total ngoperasiang hotélé ené! Ditu lakar ngenah apaké cai mulapantes lakar kaanggon manajer utama! Eda kanti perjuangan né uli beten-beten sesajan ento dadipercuma.”
Gedé Landi wau ja neked di kos-kosanné sané tuah mapaekan sajan ngajak hotél tongosnéngrereh pangupa jiwa duang tiban niki. Inget ipun dinané benjang wantah dina otonanné Gék Ayu,pianak tunggalipun né kakalahin merantau ka Meulaboh saking duang tiban né pidan. (Kaketus saking Cerpeng Kangen, Pikardin I Putu Agus Sutrarama)
Piteket sane prasida kaambil saking punggelan cerpen punika wantah….
Iraga patut uleng kayune ngemargiang swadharma ring pakaryan.
Iraga patut sayang ring timpal sane kaajak makarya.
Iraga patut ngutamaang pakaryan katimbang pianak.
Iraga patut makarya ngantos ka dura Bali mangda sida mapikolih.
Iraga patut satata eling ring kurenan lan pianak yening makarya.
Ada tuturan satua I siap selem, ngelah panak pepitu, ane paling cenika madan I doglagan. Sewai wai memene jemet pisan ngalih amah amahan kanti ke dauh tukade.
Kutipan punika ngeranjing kasusastraan bali soroh napi?
Novel
Cerpen
Satua
Puisi anyar
Tembang
Ring dalem adnyana putus
Simpen dewa apang pasti
Yening nora manelebang
Patute jeroning hati
Tan ngangge daya upaya
Nyasar wekas manumadi
Padalingsa pupuh ring ajeng inggih punika….
8a, 8i, 8a, 8i, 8i, 8u, 8a, 8i, 4u, 8a
8a, 11i, 8u, 8a, 12u, 8a, 8i
12a, 8i, 6a, 8a, 8i, 5a, 8i
8a, 8i, 8a, 8u, 8a, 4i, 8a
8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i
