Красовский эллипсоиды

ПЗ-90 эллипсоиды

WGS-72 эллипсоиды

Кеплер эллипсоиды

Галилей эллипсоиды

X осі

Y осі

Z осі

M осі

R осі

Ендік

Бойлық

Абсцисса

Ордината

Полярлық бұрыш

Нүктенің орнын полюске қатысты анықтау

Полярлық бұрышты пайдалану

Нүктенің орнын экваторға қатысты анықтау

>Географиялық ендікті пайдалану

Экваторлық осьті пайдалану

Берілген нүктедегі Жер бетіне жүргізілген нормаль мен экватор жазықтығы арасындағы бұрыш

Экваторға қатысты нүктенің орнын анықтайтын бұрыштық шама

Экватор жазықтығы мен Жердің айналу осі арасындағы бұрыш

Нүктенің экваторға дейінгі километрмен өлшенетін қашықтығы

Нүктенің ең жақын меридианға дейінгі қашықтығы

Бастапқы нүктесі Жердің орталығында орналасқан кеңістіктік тікбұрышты координат жүйесі

X, Y, Z осьтері бар жүйе, мұнда Z осі Жердің айналу осіне сәйкес келеді

Полярлық координат жүйесі

Биполярлық координат жүйесі

Радиалдық координат жүйесі

Бұрыштарды және шексіз кіші фигуралардың ұқсастығын сақтайды

Тікбұрышты координаттар жүйесінің негізі ретінде қолданылады

Барлық меридиандар параллель сызықтар түрінде бейнеленеді

Тек шағын аумақтар үшін қолданылады

Әрбір зонаның орталық меридианы экватормен сәйкес келеді

Гаусстың көлденең цилиндрлік теңбұрышты проекциясында

>6 градустық зоналарға бөлінген жүйеде

Экватордан есептелетін ендік және бойлық координаттарында

Радиус және бұрыш арқылы өрнектелген полярлық координаттарда

Екі оське қатысты нүктенің орнын анықтайтын биполярлық координаттарда

Нөлдік деңгейге қатысты артықша биіктік ретінде (Балтық биіктік жүйесі)

Уровеньдік беттен қашықтық ретінде (Балтық биіктік жүйесі)

Нүктенің биіктігі тек ең жақын меридианға қатысты өлшенеді

Биіктік әрқашан Жердің ортасынан есептеледі

>Ресейде биіктіктер Каспий теңізінің деңгейінен есептеледі

Ормандар, егістік алқаптар, өзендер мен көлдер

Жолдар, ғимараттар, электр жеткізу желілері

>Бұлттар мен атмосфералық құбылыстар

Ұшақтардың ұшу траекториялары

Жер қыртысының терең қабаттары

Ортогональдық әдіс

Тік сызықтар әдісі

Радиалдық әдіс

Коникалық әдіс

Азимутальдық проекция

Сызықтық шартты белгілер

Жолдар мен өзендер үшін шартты белгілер

Масштабтық шартты белгілер

Масштабтан тыс шартты белгілер

Түсіндірме шартты белгілер

Жер бетінің шартты белгілермен және белгілі бір картографиялық проекцияда жасалған кішірейтілген және жинақталған бейнесі

Жердің проекцияда түсірілген бейнесі

Қолмен сызылған жергілікті аймақ бейнесі

Жердің спутниктік фотосуреті

Жергілікті объектілер көрсетілген кез келген сызба

Жоспар

Жер бедерінің толық ұқсастығын сақтайтын бейне

Карта

Аэрофотосурет

Геодезиялық схема

Масштаб, бөлшек түрінде 1:М ретінде өрнектелген. 

Сызықтардың көлденең төсемдері қанша есе кішірейтілгенін көрсететін сан. 

Топографиялық карталар үшін қолданылатын масштаб. 

> Масштаб, пайызбен өрнектелген. 

Бұрыштық координаталар бойынша анықталатын масштаб. 

Қашықтықтарды жоғары дәлдікпен өлшеуге мүмкіндік береді. 

> Негізі 10 тең бөлікке бөлінген. 

Дәлдікті арттыру үшін трансверсальдарды қамтиды. 

Тек аэрофото түсірілімдер үшін қолданылады. 

Масштаб негізі әрқашан 1 см. 

1:100 000 – 1:10 000. 

1:5 000 – 1:500. 

1:1 000 000 базалық масштаб болып табылады.  

1:1 000 000 – 1:500. 

> 1:700 000 – 1:50 000. 

Қашықтықтарды есептеусіз өлшеуге мүмкіндік береді. 

> Масштаб негізі әдетте 2 см. 

Сандық масштабқа сәйкес белгіленеді. 

Бұрыштарды есептеуге мүмкіндік береді. 

Күрделі есептеулерді қажет етеді. 

> Сурет пен картадағы қашықтықтарды салыстыру арқылы. 

Сурет пен карта арасындағы пропорцияны есептеу арқылы. 

Ыңғайлы болу үшін өтпелі масштабты анықтау арқылы. 

Әрқашан 1:10 000-ға тең. 

Жұлдыздардың координаталары бойынша есептеледі. 

Картадағы 0,1 мм-ге сәйкес келетін жергілікті жердің көлденең ұзындығы. 

Картада бейнеленетін ең аз жергілікті жер сызығының ұзындығы. 

Жергілікті жердегі объектілердің өлшемін қаншалықты дәл анықтауға болатындығын көрсететін шама. 

Масштабқа қарамастан әрдайым 1 см-ге тең. 

Тек сандық масштабқа сүйене отырып анықталады. 

Жергілікті жер сызығының бағыты мен шынайы меридианның солтүстік бағыты арасындағы көлденең бұрыш. 

Шынайы меридианның солтүстік бағытына сағат тілі бағытымен өлшенетін бұрыш. 

> 0°-тан 360°-қа дейін өзгеретін шама. 

Әрдайым 180°-қа тең. 

Тек магниттік меридиан бойынша анықталады. 

Зонаның осьтік меридианының солтүстік бағыты мен жергілікті жер сызығы арасындағы көлденең бұрыш. 

0°-тан 360°-қа дейінгі мәндері бар шама. 

> Кез келген нүктеде өзінің мәнін сақтайтын бұрыш. 

Әрдайым 90°-қа тең. 

Тек градус пен минут арқылы анықталады. 

Белгілі бір нүктедегі шынайы және магниттік меридиандар арасындағы бұрыш. 

Шығыс немесе батыс болуы мүмкін. 

Топографиялық карталарда көрсетіледі. 

Әрдайым нөлге тең. 

Уақыт өте өзгермейді. 

Осьтік меридианның ең жақын бағыты мен жергілікті жер сызығы арасындағы көлденең бұрыш. 

0°-тан 90°-қа дейінгі мәндері бар бұрыш. 

Квадрант атауымен (СШ, ОШ, ОБ, СБ) көрсетіледі. 

180°-тан асуы мүмкін. 

Тек мильмен өлшенеді.