Worksheetsцито 1
Total questions: 75
Worksheet time: 38mins
Түйіршікті эндоплазмалық тордың құрылысы:
Түтіктерден,каналдардан,мембранасында бекітілген оибосомалары болмайды
Жазықты қалталардың жиынтығынан және везикулалардын
Тармақталған каналдар жүйесінен,мембранасында бекітілген рибосомалары бар вакуольдерден
Цистерналардан,түтіктерден,бекітілген рибосомалары бар мембраналардан
Гольджи аппаратының құрамы:
Аралық филаменттер
Гиалоплазма зонасы
Клетка орталығы
Плазматикалық мембрана
Прокариотқа ағзалар жатады:
ішкі мембраналар
эукариотикалық клеткаға
жасушалар;
жасушаларда ядро және органоидтар бар.
Гетерогенді клеткалардың пайда болуы дегеніміз:
Жоғары биохимиялық қасиеттерінің жоқ болуы
Клеткалардың некроз бен апаптозға ұшырауы
Клеткалардың ядросы мен цитоплазмасының өзгермеуі
Клеткалардың дифферегциялануы
Лизосомалардың қызметтері болып табылады:
Ақуыз биосинтезіне қатысады
Тотығу реакцияларына қатысады
Транскрипция процесі жүреді
Клеткадағы заттарды ыдыратады
Хлоропластарға тән сипаттамалар:
Мембранасыз органоид
Тек жарық бар жерде ғана жетіледі
Жануар клеткасында болады
Ас қорыту процесіне қатысады
Хлоропластар:
Құрамында каротин,ксантофилл болады
Гүлдердің жапырағына қызыл түс береді
Өсімдіктердің түссіз бөлімдерінде кездеседі
Құрамында хлорофиллпигменті бар
Микротүтікшелер:
13-жіпше протофиламенттерден құралады
Цитоқаңқаның сүйеуші элементі
Екі центриольден тұрады
Аса тығыз үлпекті биологиялық мембрана
Микрофиламенттерді түзуге қатысатын ақуыздар:
Тропомиозин
Глобулин
Актин
Миозин
Ядро қабықшасының мембраналарына тән сипаттамалар:
Энергия жинақтайды
Трансмембраналық тасымал жүзеге асады
Жалпы жасушаға сырттан заттар енгізеді
Ішкі мембранасы ядро ламинасымен байланысқан
Жануар мен өсімдік жасушасының негізгі айырмашылықтары:
Жануарларда хлоропласт болады
Өсімдіктердің гендік ақпараты – сақина пішінді ДНҚ
Жануар жасушасындағы центриоль өсімдіктерде болмайды
Өсімдік жасушасы тек аэробты
Төмендегі көрсетілген клеткадағы өзгерістер мейоздың І профазасына тән емес:
Гомологты хромосомалар жақындайды
Ядролық мембраналар бұзылып,ұршық пайда болады
Ядро пайда болып,хромосомалар кері ширатылады
Кроссинговер процесі жүреді
Иммундық жүйенің қалыптасуымен байланысты сыртқы факторлар әсерінен болатын апоптоз түріне жатады;
Антигенмен стимулданған лимфоциттердің өлуі
Т және В лимфоциттерінің аутореактивтік клондарының жойылуы
Қол басы сүйектері арасындағы перде жасушаларының өлуі
Омыртқалылар эмбриогенезінде алғашқы бүйрек жасушаларының өлуі
Электронды микроскоптың ерекшеліктері:
Электронды микроскопта анықтайтын ең кіші қашықтығы 0.1-0.3нм
Электронды микроскопта анықтайтын ең кіші қашықтығы 0.2-0.4мкм
Препараттарды бояу қажет
Препараттарды контрастирлеу және глютуралбдегид арқылы бекіту қажет
Түйіршіксіз эндоплазмалық тордың құрылысы:
Жазықты қалталардың жиынтығынан және везикулалардан
Жазық қалталар,цистерналар, түтіктер тор тәрізді құрылымды болады
Цистерналардан,түтіктерден,бекітілген рибосомалары бар мембраналардан
Тармақталған каналдар жүйесінен,мембранасында бекітілген рибосомалары бар вакуольдерден
Гольджи кешенін атаған:
Клетканың «ішкі тор тәрізді аппараты»
А.Левенгук
К.Гольджи
Р.Гук ашты
Плазмолемма қамтамасыз етеді:
Эндоцитоз
эритроциттер
Белок биосинтезі
Репликация
Бактерия хромосомаларының ерекшеліктері:
Репликация бірлігі – репликан
Клетка бөлінуіне қатыспайды
Хромосома саны көп болады
2 хромотидадан тұрады
Клетка ядросының негізгі қызметтері:
Микротүтікшелерді құрау
Заттарды ыдырату
Транскрипция
ДНҚ молекуласында жүретін репликация
Жасушадағы барлық көмірсулар тұрады:
көміртегі, сутегі және оттегі;
сутегі
азот және көміртек;
оттегі және күкірт;
Ядрошыққа тән сипаттамалар:
Әлсіз боялған, фибрильді, глобульді компоненттен түзіледі
Хромосома ілгектерінің жоғары ұштары түзеді
Аллельді гендері болады
ДНҚ және РНҚ-дан тұрады
Клетка циклінің 8 фазасында цитоплазмада:
Клетка орталығының центриольдары екі еселенеді
Аналық центриоль өзінің жаңа жас центриолін түзеді
Алғашқы аналық центриоль микротүтікшелерді құруға қатысады
Центромер хромосоманы екі иыққа бөліп тұрады
Плазмолемма атқаратын қызметтері:
Рецепторлық
Эндокриндік
Шекаралық
Жиырылғыштық
Гольджи кешенінің атқаратын қызметттері:
Полисахаридтер синтезі,липидтер синтезінің соңғы сатысына қатысу
Гликопротеидтер секретін сұрыптау және конденсациясы
АТФ синтездеу
Клеткаға қажетті құрылымдық белоктарды синтездеу
Ядро хроматині тұрады:
Көмірсулардан
РНҚ-дан
Липидтерден
ЭПТ
Хромосома-бұл:
Транскрипция кезіндегі ДНҚ молекуласы
РНҚ молекуласы
РНК -ның екі молекуласы
Центромері және екі иығы бар максимальді тығыздалған ДНҚ молекуласы
Ядрошық компоненттері болып табылады:
Әлсіз болған -хромосома ілгектері
Нуклеотидтер тізбегі
Ферментті компонент
Ақуызды -гистон ақуызы
Синтез алды (G1) кезеңінде клеткада жүретін өзгерістер болып табылады:
Клеткада энергия жиналады
Тетраплоидты жасуша пайда болады
ДНҚ мен ақуыздың синтезі жедел түрде жүреді
ДНҚ синтезделмейді
Амитоз дегеніміз:
Көшірулі жолымен клетка ішінде екі бірмәнді емес генетикалық материалдармен ядролардың бөлінуі
Генетикалық материалдары бірмәнді емес үш немесе төрт туынды клеткалардың түзілуіне әкелетін клетканың бөлінуі
Бастапқы тетраплоидты клеткадан екі диплоидты клетка пайда болатын – клетканың бөлінуі
Жыныс клеткаларының бөлінуі
Клетка теориясына сәйкес клетка төмендегі қабілеттіліктерге ие:
Паразитизмге
Жаңаруға
Симбиозға
Колония түзуге
Клеткалық мембрананың негізгі химиялық компоненттері:
Липидтер (100%)
Белоктар (60%)
Липидтер (50%)
Белоктар(100%)
Гольджи аппаратына тән сипаттамалар:
Күрделі биохимиялық процестер жүреді
Электрондық микроскоппен ғана көрінеді
Түйіршікті және тегіс түрі бар
Саркосома деп аталады
Гольджи аппаратының рөлі:
Клетка ішілік заттарды тасымалдау
Ақуыздарды синтездеу
Энергетикалық
Липидтерді синтездеу
Өсімдік лизосомаларының қызметтері болып келеді:
Клеткадағы тургорды сақтауға қатысу
Мембрана арқылы заттарды тасымалдау
Фотосинтез процесін жеделдету
Диктиосоманы қалыптастыру
Митоз процесі, кешеуілдеген метафазада:
ядро қабықшасы жойыла бастайды
хромосомалардың қозғалысы тоқтап бір жазықтыққа орналасады
центроильдер клетканың қарама-қарсы полюстарына ажырайды
гранулалық эндоплазмалық тордың саны азая бастайды
Клетка орталығының құрылысы:
Жуандығы 8-10нм молекула
9микротүтікшелер триплетінен тұрады
Ұзындығы 4нм ақуыз жіпшелері
Ұзын ақуызды молекулалар
Митоздың профаза және анафаза сатысында митоз стимулдаушы фактор төмендегі процесстерді инициациялайды:
Жаңа ядроның пайда болуын
Хроматидтердің ажырауын
Ядро қабықшасыынң ыдырауын
Хромосомалардың конденсациялануы
Мейоздың аралық типінің сүтқоректілерде жүру жолы:
Аталық жыныс клеткасында 4 гаплоидты сперматозоид пайда болады
соңғы жыныс клеткаларында редукциялық бөліну жүреді
Гаметалардың пісіп – жетілу кезінде жетіледі
Аналық жыныс клеткада І ірі жұмырьқа мен 3 полярлы денешік пайда болады
Клеткалар зақымданған кезде:
Ұлпалар түзіледі
Зақымдалу қалпына келмеген жағдайда ғана өледі
Клеткалар мейоздық жолмен көбейеді
Олардың митоздық белсенділігі күрт төмендейді
Лизосоманың түрлері:
Митохондриялы лизосомалар
Доралық лизасомалар
Алғашқы рибосомалар
Екінші лизосомалар
Эукариот клеткаларының митоздық бөлінуінің прокариоттардың амитоздық бөлінуінен ерекшелік белгілері байланысты:
Хромосомалар жіпшелері
Бөліну ұршығын түзуге кинетохор мен центросома қатысуы
Нуклеоид репликациясының жүруімен байланысты
Бөліну хромосомалар конеденсациялануынсыз жүреді
Адам онтогенезіндегі ұрық пайда болғанға дейінгі кезеңдегі құбылыстар:
Жұмыртқа жасушасының полярлығы
Нейрулалану
Бластуланың түзілуі
Гендердің амплификациясы
Мембранасыз органеллалар:
Микротүтікше
Эндоплазмалық тор
Пероксома
Митохондрия
Цитоплазманың құрылымдық компоненттері:
Гликокаликс
Ядро
Органоидтар
Мембрана
Цитохимиялық әдіс:
Клетканың құрамындағы заттарға сапалық ракциялар жүргізеді
ерекшк конденсатордың көмегімен зерттейді
анизотропты құрылымдарды зерттейді
Жарық көзінен жанама шеткі сәулелерін ғана өткізеді
Плазмалеманың негізгі атқаратын қызметі:
Қорғаныштық
Тыныс алу
Секрет бөлу
Көбею
Лизасоманың құрылымдық ерекшелігі
Секрет бөлу
Мембранамен қоршалған
Клетка қабырғасы саңылаудан тұрады
Секрет бөлуші клеткалар бар
Акроцентрлік хромосомалар:
Пішіні Х әріп сияқты
Бір иығы қысқа, нашар байқалады
Иықтары бірдей
Пішіні латын Lәрпі
Митоз процесі прометаыаза кезінде
Центриольдар клетканың қарама-қарсы полюстарына ажырайды
Хромосомалар қысқарып жуандайды
Әрбір хромосома екі хроматидан тұратыны айқын көрінеді
Гранулалық эндоплазмалық тордың саны азая бастайды
Мейоздың типтері:
Зигота
Аралық
Политения
Алғашқы
Мейоздық бөлінудің телефаза кезеңі
Бір клеткадан төрт клетка пайда болады
Ядошықтың пішіні мен санының өзгереді
Көп ядролы клеткалар пайда болады
Синаптинемалық комплекс түзіледі
Аталық жыныс клеткасының бас бөлігінде акросома:
Жұмыртқа клеткасын ұрықтандыруға қатысады
Мембранамен шектелмеген
Микротүтікшелерден (9+2) тұрады
Эндоплазмалық тордан дамиды
Клеткалық теорияның негізгі қағидалары:
Клетканың өткізгіштік теориясы
Клеткаларда тор тәрізді каналшықтар бар
Көп клеткалы организмдер клеткамен клетка туындыларының жиынтығы
Клетка –өсімдіктер әлемінің құрылымдық элементі
Рентгенстуктуралық талдау әдісі:
Молекулалардың кеңістіктегі орналасуын анықтайды
Клетканың бөдіктерін шығарып алады
Мұздатылған кесінділерді бояу кезінде жиі қолданылады
Анизотропты құрылымдарды зерттейді
Саңылау тәрізді байланыс:
Белок өткізгіштігіне қатысады
Эпителилі клеткалардың көбіне тән
Екі нейрон арасында және нейрон мен ретцептор арасында кездеседі
Бұл байланыс арқылы белоктар мен нуклейн қышқылдары оте алмайды
Қалдықты денешік кездеседі:
бұлшық еттерінде
Сүтқоректілердің жүрек етінің талшығында
жануарлардың арқа
қан тамыр клеткаларында
Биологиялық мембраналар қасиетін:
Ферменттік катализдік процестерді реттейді
Зақымданған жағдайда өзін-өзі қалпына келтірмейді
Субстраттарды өткізбейді
Ферменттік синтездер жүрмейді
Трофикалық кірінділер:
Түс береді
Алмасу өнімдері
Көмірсулар
Зиянды заттар
Бактериялар талшықтарының ерекшелігі:
Базальдік денешік эукариондық клеткалардағы сияқты
АТФ тәуелді
Екі ауыр жане екі –төрт жеңіл тізбектен тұратын ірі белоктар
Талшықтың жібі флагенин белогінен тұрады
Ядролы қабықша:
Ядролық поралар болады
Белоктар мен көмірсулардан тұрады
Мезосомалар
Ядолық поралар болмайды
Гиаолоплазмаға келесі құрылымдар кіреді:
гликокаликс, гиалоплазма, қолдайтын аппарат
гиалоплазма, органеллалар, қосындылар;
гиалоплазма, кариоплазма, цитозкелтет;
кариоплазма, кремнемма, хроматин, ядро;
Амитоз
Азғындаған, дамудың соңғы кезеңіндегі клеткаларда байқалады
Гендік маериял екі жаңа клеткаға тең бөлінеді
Кариокинез
Төрт кезеңге бөлінеді
Митоз процесі, профазаның бастапқы кезінде
Хромосомаларо центромералар арқылы ұршықтың жіптерімен байланысады
Ядрошықтың жойылуы
Гранулалық эндоплазмалық тордың саны азая бастайды
Хромосомалардың қозғалысы тоқтап бір жазықтыққа орналасады
Интерфаза кезеңдерінің белгіленуі:
Постаимтоздық кезең- S1
РНҚ-ның синтезделу кезееңі – S1
ДНК-ның синтезделу–G2
Пресинтездік –G1
Альбуминдер мен глобулиндер кездеседі:
Ядро шырынында
Қанның плазмасында
Жұмыртқа сары уызында
Қанқада
Транскрипция:
ДНҚ-ның гинетикалық ақпараты жоқ бөлігі
иРНҚ-ның ДНҚ тізбегінде түзілу процесі
тРНҚ триплеттер негіздерінің аминқышқылдар қатарына аударылуы
Гендік информация иРНҚ-ның төрт әріпінен белоктардың 20әріптік тіліне аудару
Белоктың құрылысы жөніндегі информацияны рибасомаға жеткізетін РНҚ:
Оны фермент РНҚ полиметраза синтездейді
20 әріптік тіліне аударады
тРНҚ-ның триплетіне комплементарлы болып амин қышқылын анықтайды
Аминоацил-аРНҚ
Клеткалық центір кездеседі:
Кейбір қарапайымдарда
Жануарларда
Төменгі сатыдағы саңырау құлақтарда
Сан көбейеді
Сілтілі бояулар:
Гамотоксилин
Осмин қышқылы
ацидофильды
Эозинофильды
Жануар клеткасына тән:
Центриоль
Целлюлозадан
Клеткалық
Мезосома
Өсімдіктерде клеткалық қабырғаның негізгі компонентері:
Целлюлоза
Сахарид
Белоктар
Фосфатидилхолин
Көмірсулардың қызметі:
Өсімдік клеткаларының қабырғасын түзеді
Катализаторлық
Энергия көзі
Процесіне қатысады
Бір мембраналы органоидтар:
Метохондрия
Эндоплазмалық тор
Пластиды
Хлоропласт
Клетканың тұрақсыз кірінділері:
Тофибрилалар
Секреттер және экскреттер
Талшықтар
Нейрофибрилалар
Жыныс клеткаларының дамуы:
Овогенез
Гастрогенез
Нейрогенез
Органогенез
