NEW
Font size
Worksheets1-55
Total questions: 55
Worksheet time: 28mins
Клиникалық эпидемиология деп түсінеді:
Қатаң дәлелденген ғылыми факторларға негізделген медицина бөлімі
Аурулардың клиникалық көріністерін зерттейтін медицина бөлімі
Халықтың денсаулық сақтау жүйесін басқаруға бағытталған ғылым
Медициналық технологияларды дамытуға арналған зерттеу әдістері
Эпидемиология зерттейді
эпидемиялық процестің заңдылықтары
инфекциялық процесс
жұқпалы аурулардың қоздырғыштары
жалпы адам популяциясы
халықтың денсаулығы
Эпидемиологияның даму кезеңдерінің саны (Беляков В. Д. бойынша):
3
1
2
4
5
Клиникалық эпидемиология-бұл...
қатаң дәлелденген ғылыми фактілерге негізделген медицина бөлімі
Аурулардың клиникалық көріністерін зерттейтін медицина бөлімі
Халықтың денсаулық сақтау жүйесін басқаруға бағытталған ғылым
Медициналық технологияларды дамытуға арналған зерттеу әдістері
Клиникалық эпидемиологияның мақсаты:
кездейсоқ қателіктер мен жүйелік әсерлерден аулақ бола отырып, нақты қорытынды жасауға мүмкіндік беретін клиникалық бақылау әдістерін қолдану және дамыту
клиникалық бақылауды енгізу, қорытынды жасауға мүмкіндік береді
жүйелі және кездейсоқ қателіктерді болдырмау үшін бақылау әдістерін қолдану
кездейсоқ қателіктер мен жүйелі әсерден аулақ болу нақты қорытынды жасауға мүмкіндік береді
бақылау әдістерін қолдану және енгізу
Клиникалық эпидемиологияның қағидаларына жатады:
Дәлелдер
Клиникалық тәжірибе
Медициналық интуиция
Экономикалық тиімділік
Клиникалық эпидемиология міндетінің құрамдас бөлігі:
клиникалық бақылау әдістерін қолдану және енгізу
клиникалық бақылаудың модификациясы
клиникалық бақылауды бекіту
клиникалық бақылаудың дұрыстығы
Клиникалық эпидемиологияның пайда болған жылы:
20 ғасырдың 70-жылдарында
18 ғасырдың екінші жартысында
19 ғасырдың ортасында
20 ғасырдың 50 - ші жылдарында
21 ғасырдың бірінші онжылдығында
Адамдар популяциясында аурулардың пайда болу себебін, таралуын зерттейтін әдістердің жиынтығы:
Эпидемиологиялық әдіс
Клиникалық диагностика
Генетикалық талдау
Статистикалық модельдеу
Клиникалық эпидемиологияда қолданылмайтын клиникалық сұрақтың түрі:
Аурудың салдары (механизмі) қандай?
Аурудың таралу жиілігі қандай?
Емдеу әдісінің тиімділігі қандай?
Аурудың қауіп факторлары қандай?
Бүкіл халық немесе белгілі бір аумақтағы адамдардың жекелеген топтарының арасында жаңадан анықталған немесе қазіргі уақытта (кезеңде) бар аурулардың саны аталады:
Абсолюттік шамалар
Салыстырмалы көрсеткіштер
Интенсивті көрсеткіштер
Экстенсивті көрсеткіштер
Халықтың белгілі бір тобында, осы аурудың пайда болу қаупі туралы тұжырымдарға халық санының әсерін жоққа шығаруға мүмкіндік беретін көрсеткіштер:
Интенсивті (қарқынды) көрсеткіштер
Абсолюттік шамалар
Статистикалық модельдер
Демографиялық көрсеткіштер
Экстенсивті көрсеткіштер
Абсолютті шамалар:
белгілі бір аумақтағы бүкіл халық немесе жеке адамдар тобы арасында жаңадан анықталған немесе қазіргі уақытта (кезеңде) болған аурулар жағдайларының саны
белгілі бір аумақта белгілі бір уақыт аралығында белгілі бір популяцияда анықталған аурудың жаңа жағдайларының саны
белгілі бір уақытта науқастардың белгілі бір саны
зерттелетін белгінің белгілі бір уақытта белгілі бір адамдар тобында анықталу жиілігі
Сырқаттанушылықтың (Кумулятивтік) көрсеткіші (инциденттілік):
Осы аумақта белгілі бір уақыт аралығында аурудың жаңа жағдайларын ескереді
Аурудың жалпы таралуын бағалайды
Халықтың демографиялық құрылымын талдайды
Аурудың клиникалық көріністерін зерттейді
Экстенсивті көрсеткіштер мыналарды сипаттайды:
Құбылыстың құрылымын
Аурудың таралу қарқынын
Халықтың жалпы өлім деңгейін
Медициналық тексерулердің сапасын
Интенсивті көрсеткішті есептеудің жалпы формуласы:
I=A/N*R
P=A/A*R
I=A*N/R
P=N/A*R
Экстенсивті көрсеткішті есептеудің жалпы формуласы:
P=A/A*R
I=A/N*R
P=N/A*R
I=A*R/N
Бұл өлшем, көрсеткіштердің интенсивті сипатын көрсете алады:
%000, %00, %0
Тек %0
ооо,%оо, %о
%000
Инциденттік көрсеткіш формуласындағы А белгісінің мағынасы:
белгілі бір аумақта белгілі бір уақыт аралығында халықтың белгілі бір тобында (тәуекел тобында) анықталған аурудың жаңа жағдайларының саны (науқастардың саны);
кезеңнің ұзақтығы әртүрлі болуы мүмкін және күндерде, апталарда, айларда және жылдарда көрінуі мүмкін;
аурудың пайда болу уақытына қарамастан кез-келген аурудың барлық жағдайларын ескеретін сырқаттанушылық көрсеткіші;
белгілі бір уақытта жаңадан тіркелген науқастардың белгілі бір саны;
белгілі бір аумақтағы бүкіл халық немесе жеке адамдар тобы арасында жаңадан анықталған немесе қазіргі уақытта(кезеңде) болған аурулар жағдайларының саны.
Инциденс – бұл:
Бастапқы ауру саны
Аурудың жалпы таралуы
Халықтың өлім деңгейі
Аурудың клиникалық белгілері
“Преваленттілік” термині білдіреді:
зерттелетін белгінің белгілі бір уақытта белгілі бір адамдар тобында анықтау жиілігі
белгілі бір уақытта науқастардың белгілі бір саны
белгілі бір уақытта жаңадан тіркелген науқастардың белгілі бір саны
бір топтағы науқастардың жалпы ауруға қатынасы
тәуекел факторына ұшыраған және ұшырамаған адамдар арасындағы сырқаттану көрсеткіштерінің айырмашылығы
Кезеңдік преваленттілік көрсеткішінің белгіленуі:
PRP
AJK
PKY
AAK
SKP
Сәттік преваленттік көрсеткішінің белгіленуі:
PRM
PRP
INC
PRE
“Инциденттілік көрсеткіші” термині синоним болып табылады:
Сырқаттанушылық көрсеткіш
Таралу көрсеткіші
Преваленттілік көрсеткіші
Абсолютті шама көрсеткіші
“Преваленттілік көрсеткіші” термині синоним болып табылады:
Таралуы
Сырқаттанушылық
Өлім деңгейі
Клиникалық белгілер
Ең жоғары преваленс:
жедел пневмония жағдайларының саны жылына 1000 ересек адамға 10 құрайды, аурудың ұзақтығы 16 күн
жедел пневмония жағдайларының саны жылына 1000 ересек адамға 5 құрайды, аурудың ұзақтығы 10 күн
жедел пневмония жағдайларының саны жылына 100000 ересек адамға 20 құрайды, аурудың ұзақтығы 15 күн
жедел пневмония жағдайларының саны жылына 1000 ересек адамға 1, аурудың ұзақтығы 8 күн
Ең төменгі преваленс:
жедел пиелонефрит жағдайларының саны жылына 1000 ересек адамға 1, аурудың ұзақтығы 18 күн
жедел пиелонефрит жағдайларының саны жылына 1000 ересек адамға 12 құрайды, аурудың ұзақтығы 24 күн
жедел пиелонефрит жағдайларының саны жылына 10000 ересек адамға 6 құрайды, аурудың ұзақтығы 15 күн
жедел пиелонефрит жағдайларының саны жылына 1000 ересек адамға 5 құрайды, аурудың ұзақтығы 21 күн
жедел пиелонефрит жағдайларының саны жылына 10000 ересек адамға 20 құрайды, аурудың ұзақтығы 10 күн
Халықтың аурушаңдығын зерттеудің негізгі әдістері:
медициналық көмекке жүгіну деректері бойынша; медициналық тексерулер деректері бойынша;- өлім себептері туралы деректер бойынша;
статистикалық талондар бойынша; өлім себептері туралы деректер бойынша; ауру тарихы бойынша;
еңбекке жарамсыздық парақтары бойынша; амбулаториялық карталар бойынша; медициналық тексерулердің деректері бойынша;
медициналық технологияларды әзірлеу, клиникалық сынақтар, анкета
Халықтың жалпы өлім көрсеткіші болып табылады:
Интенсивті көрсеткіш
Экстенсивті көрсеткіш
Абсолюттік шама
Салыстырмалы көрсеткіш
Жалпы сырқаттанушылық көрсеткіші болып табылады:
Интенсивтік көрсеткіш
Экстенсивті көрсеткіш
Абсолюттік шама
Демографиялық көрсеткіш
Бастапқы сырқаттанушылықты есептеу үшін қажетті деректер:
осы жылы өмірде алғаш рет тіркелген аурулардың саны; халықтың орташа жылдық саны;
белгілі бір жылы өмірде алғаш рет тіркелген аурулардың саны; өткен жылы тіркелген аурулардың саны;
медициналық тексерулер кезінде анықталған аурулардың саны; халықтың орташа жылдық саны;
осы жылы өмірде алғаш рет тіркелген аурулардың саны; осы жылы тіркелген аурулардың жалпы саны;
осы жылы тіркелген аурулардың жалпы саны; халықтың орташа жылдық саны.
Жалпы сырқаттанушылықты есептеу үшін қажетті деректер:
осы жылы өмірде алғаш рет тіркелген аурулардың саны; халықтың орташа жылдық саны;
медициналық тексерулер кезінде анықталған аурулардың саны; халықтың орташа жылдық саны;
белгілі бір жылы өмірде алғаш рет тіркелген аурулардың саны; өткен жылы тіркелген аурулардың саны;
осы жылы өмірде алғаш рет тіркелген аурулардың саны; осы жылы тіркелген аурулардың жалпы саны;
Сапалы зерттеу нәтижесінде гипотезаның расталуы:
Гипотеза
Ғылыми факт
Абсолюттік шама
Кездейсоқ қателер
Мүмкіндіктер қатынасын есептеуге арналған формула:
(ad)/(bc)
(a+b)/(c+d)
a/(b+c)
(ac)/(bd)
Әсердің сенімділігін көрсететін көрсеткіштер:
стандартты қате
салыстырмалы айырмашылықтар
оң нәтиженің болжамды мәні
теріс нәтиженің болжамды мәні
емдеуді қажет ететін науқастардың саны
«Алынған нәтижелер осы іріктеуге қаншалықты әділ?» деген сұраққа жауап беретін клиникалық эпидемиология көрсеткіші:
Сенімділік
Жалпылау мүмкіндігі
Кездейсоқ қате
Жүйелік қате
Қайталану мүмкіндігі
Мүмкіндіктер қатынасы
эксперименттік топтағы оқиғаның пайда болу мүмкіндігінің бақылау тобындағы оқиғаның болмау мүмкіндігіне қатынасы
эксперименттік топтағы оқиғаның пайда болмау мүмкіндігінің бақылау тобындағы оқиғаның пайда болу мүмкіндігіне қатынасы
бақылау тобындағы оқиғаның пайда болу мүмкіндігінің эксперименттік топтағы оқиғаның пайда болу мүмкіндігіне қатынасы
эксперименттік топтағы оқиғаның пайда болу мүмкіндігінің бақылау тобындағы оқиғаның пайда болу мүмкіндігіне қатынасы
эксперименттік топтағы оқиғаның орын алмау мүмкіндігінің бақылау тобындағы оқиғаның орын алмау мүмкіндігіне қатынасы
Медициналық-биологиялық зерттеулер үшін сенімнің ең төменгі деңгейі қабылданды:
95%
85%
75%
65%
Салыстырмалы экстенсивті көрсеткіштің стандартты қателігі мына формула бойынша есептеледі:
m=2√((P*(R-P))/N)
m=2√((I*(R-I))/N)
m=√((P*R)/N)
m=√((I*N)/R)
Салыстырмалы интенсивті көрсеткіштің стандартты қателігі мына формула бойынша есептеледі:
25. Стандартты қатенің қасиеттері мынада: сол топты қайта зерттеу кезінде белгінің қалыпты таралуы кезінде 68,26% нәтиже M ± m диапазонында, ал 95,44% M ± 2 m аралығында болады. Осылай есептелген диапазон аталады:
Сенімділік аралығы
Нөлдік гипотеза
Балама гипотеза
Оқшаулау аралығы
Статистикалық гипотеза
Айырмашылықтардың маңыздылығын статистикалық бағалау тексеруге негізделеді:
Нөлдік гипотеза
Оқшаулау аралығы
Дисперсиялар
Параметрдің орташа мәні
Стандартты ауытқу
Статистикалық гипотеза:
Популяцияның таралу занының параметрі не түрі туралы болжам
Аурудың таралу жиілігі туралы болжам
Халықтың демографиялық құрылымы туралы болжам
Медициналық технологиялардың тиімділігі туралы болжам
Ппуляция көлеміне қатысты болжам
Статистикалық гипотезаларды тексерудегі 1-ші қателік аталады:
шын мәнінде шындық болып табылатын нөлдік гипотезаның ауытқуы
шын мәнінде дұрыс емес нөлдік гипотезаны қабылдау
шын мәнінде шындық болып табылатын балама гипотезаның ауытқуы
шын мәнінде дұрыс емес балама гипотезаны қабылдау
Статистикалық критерийдің қуаты көрсетеді:
қате болған кезде нөлдік гипотезаны қабылдамау ықтималдығы
алынған нәтиженің кездейсоқ емес болу ықтималдығы
нөлдік гипотезаны дұрыс болған кезде қабылдамау ықтималдығы
екінші типтегі қатені болдырмау ықтималдығы
екінші қателік жіберу ықтималдығы
Белгісіз дисперсиядағы математикалық күтудің сандық мәні туралы гипотезаны тексеру кезінде қолданылатын критерий:
Стьюдент таралуы
Фишердің таралуы
Қалыпты үлестіру
Пирсонның таралуы
Бастапқыда гипотезаны осылай тұжырымдауға болады: екі популяция арасында күтілетін айырмашылық жоқ. Мұндай гипотеза аталады:
Балама
Нөлдік
Екі жақты
Бір жақты
Оң жақ
Альтернативті гипотеза әдетте келесідей белгіленеді:
H1
H0
Н2
Н5
Н3
Гипотезаның әділдігі тексерілетін критерийдің маңыздылық деңгейі Н0 келесідей белгіленеді:
Велечина а / альфа
Велечина β
H1
P-деңгей
1-β шамасы аталады:
Критерийдің қуаты
Сыни аймақ
Нөлдік гипотеза
Маңыздылық деңгейі
Таңдама үшін параметрлік критерийлер болып табылады:
Стьюдент t-критерий
Манна-Уитни критерийі
Пирсон критерийі
Фишер критерийі
Тәуелді таңдаманы көрсетіңіз:
аритмияға қарсы препаратты қабылдағанға дейін және қабылдағаннан кейін сол науқастарда орташа жүрек соғу жиілігі
науқастар тобындағы қан анализінің деректерін сау топтағы ұқсас көрсеткіштермен салыстыру
екі топтағы биохимиялық зерттеу нәтижелерін салыстыру
адамдардың екі тобындағы жаңа препараттардың тиімділігін бағалау
екі топтағы жаңа физиотерапиялық емдеу әдістерін бағалау
Оң жақ түрдің сыни аймағы деп аталады:
K=[Кр;+♾️)
(-♾️;Кр]
[0;Кр]
(Кр;-♾️]
Стьюдент t-критерийі мына формула бойынша есептеледі:
М1-М2___m2/1+m2/2
(p-p)2p
nx*ny+n(n+1)___2-T
(ad)/(bc)
Пирсон критерийі мына формула бойынша есептеледі:
X2=(p-p)2p
М1-М2___m2/1+m2/2
nx*ny+n(n+1)___2-T
(ad)/(bc)
